ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಹಂಸಂ ಜ್ಯೇಷ್ಠಂ ವಿಜಾನೀಮಸ್ತುಮ್ಬುರುಪ್ರಿಯಮೇವ ಚ। ಮನೋಹರಮಧಾತ್ರ್ಯಞ್ಚ ಗನ್ಧರ್ವಾನುಗತಶ್ಚ ಯಃ ।। ೨೪.

ಹಂಸ, ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಮತ್ತು ತುಂಬುರುವಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದದು; ಮನೋಹರವಾದ ಮಧ್ಯಾತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಗಂಧರ್ವರು ಜೊತೆಯಾದದು.

ಅಲಮ್ಬುಷೇಷ್ಟಶ್ಚ ತಥಾ ನಾರದಪ್ರಿಯ ಏವ ಚ। ಕಥಿತೋ ಭೀಮಸೇನೇನ ನಾಗರಾಣಾಂ ಯಥಾ ಪ್ರಿಯಃ ।। ೨೪.

ಅಲಂಬುಷೆಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದದು, ನಾರದನಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದದು, ಭೀಮಸೇನನು ಹೇಳಿದಂತೆ ನಾಗರಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದದು.

ಕರೋಪನೀತ ವಿನತಾ ಶ್ರೀರಾಖ್ಯೋ ಭಾರ್ಗವಪ್ರಿಯಃ। ವಿಂಶತಿರ್ಮಧ್ಯಮಗ್ರಾಮಃ ಷಡ್ಜಗ್ರಾಮಶ್ಚತುರ್ದ್ದಶ ।। ೨೪.

ಕರೋಪನೀತ, ವಿನತಾ, ಶ್ರೀರಾಖ್ಯ ಮತ್ತು ಭೃಗುಮುನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದವು; ಇವೆಲ್ಲಾ ಸೇರಿ ಮಧ್ಯಮಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತು, ಷಡ್ಜಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹದಿನಾಲ್ಕು ರೂಪಗಳಿವೆ.

ತಥಾ ಪಞ್ಚದಶೇಚ್ಛನ್ತಿ ಗಾನ್ಧಾರಗ್ರಾಮಸಂಸ್ಥಿತಾನ್ । ಸಸೌವೀರಾ ತು ಗಾನ್ಧಾರೀ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಹ್ಯುಪಗೀಯತೇ ।। ೨೪.

ಹಾಗೆಯೇ ಹದಿನೈದು ಮಂದಿ ಗಾಂಧಾರ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವವರನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ಗಾಂಧಾರಿ ಮತ್ತು ಸೌವೀರ ಕೂಡ ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಪ್ರಶಂಸಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಉತ್ತರಾದಿಸ್ವರಸ್ಯೈವ ಬ್ರಹ್ಮಾ ವೈ ದೇವತಾಽತ್ರ ಚ। ಹರಿದೇಶಸಮುತ್ಪನ್ನಾ ಹರಿಣಾಸ್ಯಾ ವ್ಯಜಾಯತ। ಮೂರ್ಚ್ಛನಾ ಹರಿಣಾಸ್ಯೈವ ಅಸ್ಯಾ ಇನ್ದ್ರೋಽಧಿದೈವತಮ್ ।। ೨೪.

ಉತ್ತರ ಸ್ವರಕ್ಕೆ ಬ್ರಹ್ಮನೇ ದೇವತೆ. ಹರಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಈ ಸ್ವರ ಹರಿಯ ಬಾಯಿಂದ ಹೊರಬಂದದ್ದು. ಇದರ ಮೂರ್ಚನೆ ಕೂಡ ಹರಿಯ ಬಾಯಿಂದಲೇ ಆಗಿದ್ದು, ಇಂದ್ರನು ಇದರ ಅಧಿದೇವತೆ.

ಕರೋಪನೀತವಿತತಾ ಮರುದ್ಭಿಃ ಸ್ವರಮಣ್ಡಲೇ। ಸಾ ಕಲೋಪನತಾ ತಸ್ಮಾನ್ಮಾರುತಶ್ಚಾತ್ರ ದೈವತಮ್ ।। ೨೪.

ಮರುದ್ಗಣರು ಸ್ವರಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಹರಡಿದ ಮತ್ತು ತಂದ ಈ ಸ್ವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮಾರುತನೇ ದೇವತೆ.

ಮನುದೇಶಸಮುತ್ಪನ್ನಾ ಮೂರ್ಚ್ಛನಾ ಶುದ್ಧಮಧ್ಯಮ್। ಮಧ್ಯಮೋಽತ್ರ ಸ್ವರಃ ಶುದ್ಧೋ ಗನ್ಧರ್ವ್ವಶ್ಚಾತ್ರ ದೇವತಾ ।। ೨೪.

ಮನುದೇಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಮೂರ್ಚನೆ ಶುದ್ಧ ಮಧ್ಯಮವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ಮಧ್ಯಮ ಸ್ವರ ಮತ್ತು ಗಂಧರ್ವನು ದೇವತೆ.

ಮೃಗೈಃ ಸಹ ಸಞ್ಚರತೇ ಸಿದ್ಧಾನಾಂ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನೇ। ಯಸ್ಮಾತ್ತಸ್ಮಾತ್ ಸ್ಮೃತಾ ಮಾರ್ಗೀ ಮೃಗೇನ್ದ್ರೋಽಸ್ಯಾಶ್ಚ ದೇವತಾ ।। ೨೪.

ಈ ಸ್ವರವು ಮೃಗಗಳ ಜೊತೆ ಸಂಚರಿಸಿ ಸಿದ್ಧರಿಗೆ ದಾರಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಇದನ್ನು ಮಾರ್ಗೀ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಮೃಗೇಂದ್ರನು ಇದರ ದೇವತೆ.

ಸಾ ಚಾಶ್ರಮಸಮಾಯುಕ್ತಾ ಅನೇಕಾನ್ ಪೌರವಾನ್ ರವಾನ್। ಮೂರ್ಚ್ಛನಾ ಯೋಜನಾ ಹ್ಯೇಷಾ ರಜಸಾ ರಜನೀ ತತಃ ।। ೨೪.

ಇದು ಆಶ್ರಮಗಳ ಜೊತೆಗೂ, ಅನೇಕ ಪೌರವರು ಮತ್ತು ರವರುಗಳ ಜೊತೆಗೂ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಈ ಮೂರ್ಚನೆ ಒಂದು ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿದ್ದು, ರಾತ್ರಿ ಧೂಳಿನಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.

ತಾಲ ಉತ್ತರಮನ್ದ್ರಾಂಶಃ ಷಡ್ಜದೈವತಕಾಂ ವಿದುಃ। ತಸ್ಮಾದುತ್ತರತಾಲಞ್ಚ ಪ್ರಥಮಂ ಸ್ವಾಯತಂ ವಿದುಃ। ತಸ್ಮಾದುತ್ತರಮನ್ದ್ರೋಽಯಂ ದೇವತಾಸ್ಯ ಧ್ರುವೋ ಧ್ರುವಮ್ ।। ೨೪.

ತಾಳವನ್ನು ಉತ್ತರಮಂದ್ರ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಆರು ದೇವತೆಗಳಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮೊದಲ ಉತ್ತರತಾಳವನ್ನು ವಿಸ್ತೃತ ಎಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಮಂದ್ರ ಮತ್ತು ಧ್ರುವನು ಇದರ ದೇವತೆ.

ಅಪಾನಾದುತ್ತರತ್ವಾಚ್ಚ ಧೈವತಸ್ಯೋತ್ತರಾಯಣಃ। ಸ್ಯಾದಿಯಂ ಮೂರ್ಚ್ಛನಾ ಹ್ಯೇವಂ ಪಿತರಃ ಶ್ರಾದ್ಧದೇವತಾಃ ।। ೨೪.

ಅಪಾನದಿಂದ ಮತ್ತು ಧೈವತದಿಂದ ಬಂದ ಉತ್ತರತ್ವದಿಂದ ಈ ಮೂರ್ಚನೆ ಇದೆ. ಪಿತೃಗಳು ಶ್ರಾದ್ಧದೇವತೆಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಶುದ್ಧಷಡ್ಜಸ್ವರಂ ಕೃತ್ವಾ ಯಸ್ಮಾದಗ್ನಿಂ ಮಹರ್ಷಯಃ। ಉಪತಿಷ್ಠನ್ತಿ ತಸ್ಮಾತ್ತಂ ಜಾನೀಯಾಚ್ಛುದ್ಧಷಡ್‌ಜಿಕಮ್ ।। ೨೪.

ಶುದ್ಧ ಷಡ್ಜ ಸ್ವರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಶುದ್ಧ ಷಡ್ಜ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಯಃ ಸತಾಂ ಮೂರ್ಚ್ಛನಾಂ ಕೃತ್ವಾ ಪಞ್ಚಮಸ್ವರಕೋ ಭವೇತ್ । ಯಕ್ಷೀಣಾಂ ಮೂರ್ಚ್ಛನಾ ಸಾ ತು ಯಾಕ್ಷಿಕಾ ಮೂರ್ಚ್ಛನಾ ಸ್ಮೃತಾ ।। ೨೪.

ಯಾರು ಸಜ್ಜನರ ಮೂರ್ಚನೆ ಮಾಡಿ ಐದನೇ ಸ್ವರವಾಗುತ್ತಾರೆ, ಅವರ ಮೂರ್ಚನೆ ಯಕ್ಷರವರದ್ದು ಎಂದು ಯಾಕ್ಷಿಕ ಮೂರ್ಚನೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ನಾಗದೃಷ್ಟಿರ್ವಿಷಾ ಗೀತಾ ನೋಪಸರ್ಪನ್ತಿ ಮೂರ್ಚ್ಛನಾಮ್। ಭವನ್ತೀವ ಹೃತಾ ಹ್ಯೇತೇ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ನಾಗದೇವತಾಃ। ಅಹೀನಾಂ ಮೂರ್ಚ್ಛನಾ ಹ್ಯೇಷಾ ವರುಣಶ್ಚಾತ್ರ ದೇವತಾ ।। ೨೪.

ನಾಗರ ದೃಷ್ಠಿ ವಿಷದಂತಿದೆ; ಹಾಡುಗಳು ಆ ಮೂರ್ಚನೆಗೆ ಹತ್ತುವುದಿಲ್ಲ. ಇವುಗಳನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ, ನಾಗರು ದೇವತೆಗಳು. ಇದು ಅಹಿಗಳ ಮೂರ್ಚನೆ, ಇಲ್ಲಿ ವರుణನು ದೇವತೆ.

ಶಕುನ್ತಕಾನಾಂ ಕೃತ್ವಾ ಚ ಉಪಮಾಂ ಯಾನ್ತಿ ಕಿನ್ನರಾಃ । ಉತ್ತಮಾಂ ಮೂರ್ಚ್ಛನಾ ತಸ್ಮಾತ್ ಪಕ್ಷಿರಾಜೋಽತ್ರ ದೇವತಾ ।। ೨೪.

ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಿ ಕಿನ್ನರರು ತಲುಪುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮೂರ್ಚನೆ, ಇಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಿರಾಜನು ದೇವತೆ.

ಗಾನ್ಧಾರರಾಗಶಬ್ದೇನ ಗಾಂ ಚ ಧಾರಯತೇಽರ್ಥತಃ। ತಸ್ಮಾದ್ವಿಶುದ್ಧಗಾನ್ಧಾರೀ ಗನ್ಧರ್ವಶ್ಚಾಧಿದೈವತಮ್ ।। ೨೪.

ಗಾಂಧಾರ ರಾಗದ ಶಬ್ದದಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಶುದ್ಧ ಗಾಂಧಾರಿ ಮತ್ತು ಗಂಧರ್ವನು ಅಧಿದೇವತೆ.

ಗಾನ್ಧಾರಾನನ್ತರಂ ಗತ್ವಾ ಸೃಷ್ಟೇಯಂ ಮೂರ್ಚ್ಛನಾ ಯತಃ। ತಸ್ಮಾದುತ್ತರಗಾನ್ಧಾರೀ ವಸವಶ್ಚಾತ್ರ ದೇವತಾಃ ।। ೨೪.

ಗಾಂಧಾರನ ನಂತರ ಹೋಗಿ ಈ ಮೂರ್ಚನೆ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಉತ್ತರಗಾಂಧಾರಿ ಮತ್ತು ವಸುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು.

ಸೇಯಂ ಖಲು ಮಹಾಭೂತಾ ಪಿತಾಮಹ ಮುಪಸ್ಥಿತಾ। ಷಡ್ಜೇಯಂ ಮೂರ್ಚ್ಛನಾ ತಸ್ಮಾತ್ ಸ್ಮೃತಾ ಹ್ಯನಲದೇವತಾ ।। ೨೪.

ಇದು ಮಹಾಭೂತವಾಗಿದ್ದು, ಪಿತಾಮಹನಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಷಡ್ಜ ಮೂರ್ಚನೆ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ದೇವತೆಯಾಗಿ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ದಿವ್ಯೇಯಂ ಚಾಯತಾ ತೇನ ಮನ್ದಷಷ್ಠಾ ಚ ಮೂರ್ಚ್ಛನೇ। ನಿವೃತ್ತಗುಣನಾಮಾನಂ ಪಞ್ಚಮಞ್ಚಾತ್ರ ಧೈವತಮ್ ।। ೨೪.

ಇದು ದೈವಿಕವಾಗಿಯೂ ವಿಸ್ತೃತವಾಗಿಯೂ ಇದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಮೂರ್ಚನೆ ನಿಧಾನವಾದ ಆರನೆಯದು. ಗುಣಗಳು ನಿವೃತ್ತರಾದವರ ಹೆಸರಿನಿಂದ, ಐದನೆಯದು ಇಲ್ಲಿ ಧೈವತವಾಗಿದೆ.

ಪೂರ್ಣಾಃ ಸಪ್ತಸ್ವರಾ ಹ್ಯೇವಂ ಮೂರ್ಚ್ಛನಾಃ ಸಂಪ್ರಕೀರ್ತ್ತಿತಾಃ। ನಾನಾಸಾಧಾರಣಾಶ್ಚೈವ ಷಡೇವಾನುವಿದಸ್ತಥಾ ।। ೨೪.

ಹೀಗೆ ಏಳು ಸ್ವರಗಳು ಪೂರ್ಣವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಮೂರ್ಚನೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಆರು ಸಾಮಾನ್ಯವಲ್ಲದವುಗಳು ಮತ್ತು ಆರು ಅನುಯಾಯಿ ಸ್ವರೂಪಗಳಿವೆ.

ಪೂರ್ವ್ವಾಚಾರ್ಯ್ಯಮತಂ ಬುದ್ಧ್ವಾ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮ್ಯನುಪೂರ್ವ್ವಶಃ। ತ್ರಿಂಶತಂ ವೈ ಅಲಙ್ಕಾರಾಂಸ್ತಾನ್ ಮೇ ನಿಗದತಃ ಶ್ರೃಣು ।। ೨೫.

ಹಳೆಯ ಆಚಾರ್ಯರ ಮತವನ್ನು ತಿಳಿದು ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಮೂವತ್ತು ಅಲಂಕಾರಗಳನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಅವನ್ನು ಕೇಳು.

ಅಲಙ್ಕಾರಾಸ್ತು ವಕ್ತವ್ಯಾಃ ಸ್ವೈಃಸ್ವೈರ್ವರ್ಣೈಃ ಪ್ರಹೇತವಃ। ಸಂಸ್ಥಾನಯೋಗೈಶ್ಚ ತಥಾ ಪಾದಾನಾಂ ಚಾನ್ವವೇಕ್ಷಯಾ ।। ೨೫.

ಅಲಂಕಾರಗಳನ್ನು ಅವರದೇ ಶಬ್ದಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಕಾರಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಪಾದಗಳ ಜೋಡಣೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಮದ ಪ್ರಕಾರ, ಹಾಗೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ವಿವರಿಸಬೇಕು.

ವಾಕ್ಯಾರ್ಥಪದಯೋಗಾರ್ಥೈರಲಙ್ಕಾರಸ್ಯ ಪೂರಣಮ್। ಪದಾನಿ ಗೀತಕಸ್ಯಾಹುಃ ಪುರಸ್ತಾತ್ ಪೃಷ್ಠತೋಽಥವಾ ।। ೨೫.

ಅಲಂಕಾರದ ಪೂರ್ಣತೆ ಅರ್ಥ, ಪದ ಮತ್ತು ವಾಕ್ಯಗಳ ಸರಿಯಾದ ಜೋಡಣೆಯಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ. ಗೀತೆಯ ಪದಗಳನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲಿಯೂ ಅಥವಾ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಇರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಸ್ಥಾನಾನಿ ತ್ರೀಣಿ ಜಾನೀಯಾದುರಃಕಣ್ಠಶಿರಸ್ತಥಾ। ಏತೇಷು ತ್ರಿಷು ಸ್ಥಾನೇಷು ಪ್ರವೃತ್ತೋ ವಿಧಿರುತ್ತಮಃ ।। ೨೫.

ಮೂರು ಸ್ಥಾನಗಳಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು — ಹೃದಯ, ಗಂಟಲು ಮತ್ತು ತಲೆ. ಈ ಮೂರು ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು.

ಚತ್ವಾರಃ ಪ್ರಕೃತೌ ವರ್ಣಾಃ ಪ್ರವಿಚಾರಶ್ಚತುರ್ವಿಧಃ। ವಿಕಲ್ಪಮಷ್ಟಧಾ ಚೈವ ದೇವಾಃ ಷೋಡಶಧಾ ವಿದುಃ ।। ೨೫.

ನಾಲ್ಕು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಶಬ್ದಗಳು ಇದ್ದವೆ, ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ಪರಿಶೀಲನೆ ಇದೆ. ಎಂಟು ವಿಧದ ಭೇದಗಳು ಇದ್ದು, ದೇವತೆಗಳು ಅವುಗಳನ್ನು ಹದಿನಾರು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ.

ಸ್ಥಾಯೀ ವರ್ಣಃ ಪ್ರಸಂಚಾರೀ ತೃತೀಯಮವರೋಹಣಮ್। ಆರೋಹಣಂ ಚತುರ್ಥನ್ತು ವರ್ಣಂ ವರ್ಣವಿದೋ ವಿದುಃ ।। ೨೫.

ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣತರು ಸ್ಥಿರವಾದ ಶಬ್ದ, ಚಲಿಸುವ ಶಬ್ದ, ಇಳಿಯುವ ಶಬ್ದ ಮತ್ತು ಏರುವ ಶಬ್ದ ಎಂದು ನಾಲ್ಕು ವಿಧಗಳನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ.

ತತ್ರೈಕಃ ಸಂಚರಸ್ಥಾಯೀ ಸಚರಾಸ್ತಚರೀಭವನ್। ಅಥ ರೋಹಣವರ್ಣಾನಾಮವರೋಹಂ ವಿನಿರ್ದಿಶೇತ್ ।। ೨೫.

ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಶಬ್ದವು ಸ್ಥಿರವೂ ಆಗಿರಬಹುದು, ಚಲಿಸುವುದೂ ಆಗಿರಬಹುದು, ಅಥವಾ ಎರಡೂ ಆಗಿರಬಹುದು. ಏರುವ ಶಬ್ದಗಳಿಗೆ ಇಳಿಯುವ ಶಬ್ದವೂ ಸೇರಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಆರೋಹಣೇನ ಚಾರೋಹವರ್ಣಂ ವರ್ಣವಿದೋ ವಿದುಃ। ಏತೇಷಾಮೇವ ವರ್ಣಾನಾಮಲಙ್ಕಾರಾನ್ನಿಬೋಧತ ।। ೨೫.

ಏರುವ ಮೂಲಕ, ಪರಿಣತರು ಏರುವ ಶಬ್ದವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈಗ ಈ ಶಬ್ದಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಅಲಂಕಾರಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಿರಿ.

ಅಲಙ್ಕಾರಾಸ್ತು ಚತ್ವಾರಃ ಸ್ಥಾಪನೀ ಕ್ರಮರೇಜಿನಃ। ಪ್ರಮಾದಶ್ಚಾಪ್ರಮಾದಶ್ಚ ತೇಷಾಂ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಲಕ್ಷಣಮ್ ।। ೨೫.

ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ಅಲಂಕಾರಗಳಿವೆ: ಸ್ಥಾಪನೆ, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಚಲಿಸುವುದು, ತಪ್ಪು ಮತ್ತು ತಪ್ಪಿಲ್ಲದಿಕೆ. ಇವುಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಈಗ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.