ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ವಿವಿಂಶಪುತ್ರೋ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಖನಿನೇತ್ರಃ ಪ್ರತಾಪವಾನ್। ಕರನ್ಧಮಸ್ತಸ್ಯ ಪುತ್ರಸ್ತ್ರೇತಾಯುಗಮುಖೇಽಭವತ್ ।। ೨೪.

ವಿವಿಂಶುವ ಮಗನು ಧರ್ಮಾತ್ಮನೂ, ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯೂ ಆದ ಖನಿನೇತ್ರ. ಅವನ ಮಗನು ತ್ರೇತಾ ಯುಗದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಕರಂಧಮ.

ಕರನ್ಧಮಸುತಶ್ಚಾಪಿ ಆವಿಕ್ಷಿನ್ನಾಮ ವೀರ್ಯವಾನ್। ಆವಿಕ್ಷಿತೋ ವ್ಯತಿಕ್ರಾಮತ್ ಪಿತರಂ ಗುಣವತ್ತಯಾ ।। ೨೪.

ಕರಂಧಮನ ಮಗನು ಬಲಿಷ್ಠನಾದ ಆವಿಕ್ಷಿ. ಆವಿಕ್ಷಿ ತನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಮೀರಿದನು.

ಮರುತ್ತೋ ನಾಮ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಚಕ್ರವರ್ತ್ತಿಸಮೋ ನೃಪಃ। ಸಂವರ್ತ್ತೇನ ದಿವಂ ನೀತಃ ಸಸುಹೃತ್ ಸಹ ಬಾನ್ಧವೈಃ ।। ೨೪.

ಆವನ ಮಗನು ಧರ್ಮಾತ್ಮನೂ, ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಸಮಾನನೂ ಆದ ಮರುತ್ತನು. ಅವನು ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತರು ಮತ್ತು ಬಂಧುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂವತ್ತನಿಂದ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲ್ಪಟ್ಟನು.

ವಿವಾದೋಽತ್ರ ಮಹಾನಾಸೀತ್ ಸಂವರ್ತ್ತಸ್ಯ ಬೃಹಸ್ಪತೇಃ। ಋದ್ಧಿಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತು ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಕ್ರುದ್ಧಸ್ತಸ್ಯ ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ ।। ೨೪.

ಅಲ್ಲಿ ಸಂವತ್ತ ಮತ್ತು ಬೃಹಸ್ಪತಿಯ ನಡುವೆ ದೊಡ್ಡ ವಾದವಾಯಿತು. ಯಜ್ಞದ ವೈಭವವನ್ನು ನೋಡಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಕೋಪಗೊಂಡನು.

ಸಂಪರ್ತ್ತೇನ ಹೃತೇ ಯಜ್ಞೇ ಚುಕೋಪ ಸುಭೃಶನ್ತದಾ। ಲೋಕಾನಾಂ ಸ ಹಿ ನಾಶಯ ದೈವತೈರ್ಹಿ ಪ್ರಸಾದಿತಃ ।। ೨೪.

ಸಂವತ್ತನು ಯಜ್ಞವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಾಗ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಬಹಳ ಕೋಪಗೊಂಡನು; ಅವನು ಲೋಕಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಬಲ್ಲವನು, ಆದ್ದರಿಂದ ದೇವತೆಗಳು ಅವನನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಿದರು.

ಮರುತ್ತಶ್ಚಕ್ರವರ್ತ್ತೀ ಸ ನರಿಷ್ಯನ್ತಮವಾಪ್ತವಾನ್। ನರಿಷ್ಯನ್ತಸ್ಯ ದಾಯಾದೋ ರಾಜಾ ದಣ್ಡಧರೋ ದಮಃ ।। ೨೪.

ಆ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಮರುತ್ತನಿಗೆ ನರಿಷ್ಯಂತ ಎಂಬ ಮಗನು. ನರಿಷ್ಯಂತನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ರಾಜನು ದಂಡಧರ ಅಥವಾ ದಮ.

ತಸ್ಯ ಪುತ್ರಸ್ತು ವಿಕ್ರಾನ್ತೋ ರಾಜಾಸೀದ್ರಾಷ್ಟ್ರವರ್ದ್ಧನಃ । ಸುಧೃತೀ ತಸ್ಯ ಪುತ್ರಸ್ತು ನರಃ ಸುಧೃತಿನಃ ಸುತಃ ।। ೨೪.

ಅವನ ಮಗನು ಶೂರನೂ, ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ರಾಜನೂ ಆದ ರಾಷ್ಟ್ರವರ್ಧನ. ಅವನ ಮಗನು ಸುಧೃತಿ, ಸುಧೃತಿಯ ಮಗನು ನರ.

ಕೇವಲಸ್ತಸ್ಯ ಪುತ್ರಸ್ತು ಬನ್ಧುಮಾನ್ ಕೇವಲಾತ್ಮಜಃ। ಅಥ ಬನ್ಧುಮತಃ ಪುತ್ರೋ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ವೇಗವಾನ್ ನೃಪಃ ।। ೨೪.

ಕೇವಲನಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಮಗನಿದ್ದನು, ಅವನ ಹೆಸರು ಬಂಧುಮಾನ್. ಬಂಧುಮಾನದ ಮಗನು ಧರ್ಮಪರನೂ ವೇಗಶಾಲಿಯೂ ಆದ ರಾಜನಾಗಿದ್ದನು.

ಬುಧೋ ವೇಗವತಃ ಪುತ್ರ ಸ್ತೃಣಬಿನ್ದುರ್ಬುಧಾತ್ಮಜಃ। ತ್ರೇತಾಯುಗಮುಖೇ ರಾಜಾ ತೃತೀಯೇ ಸಂಬಭೂವ ಹ ।। ೨೪.

ವೇಗವತ್ತಿಗೆ ಮಗನಾಗಿ ಬುಧನು ಜನಿಸಿದನು. ಬುಧನಿಗೆ ತೃಣಬಿಂದು ಎಂಬ ಮಗನಾಗಿದ್ದನು. ತೃತೀಯ ಯುಗದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವನು ರಾಜನಾದನು.

ಕನ್ಯಾ ತು ತಸ್ಯ ದ್ರವಿಡಾ ಮಾತಾ ವಿಶ್ರವಸೋ ಹಿ ಸಾ। ಪುತ್ರಶ್ಚಾಸ್ಯ ವಿಶಾಲೋಽಭೂದ್ ರಾಜಾ ಪರಮಧಾರ್ಮಿಕಃ ।। ೨೪.

ಅವನಿಗೆ ದ್ರಾವಿಡಾ ಎಂಬ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳು ಇದ್ದಳು, ಆಕೆ ವಿಷ್ರವಸುವಿನ ತಾಯಿ. ಅವನಿಗೆ ವಿಷಾಲ ಎಂಬ ಧರ್ಮಪರ ರಾಜನು ಮಗನಾಗಿದ್ದನು.

ವಿಶಾಲಸ್ಯ ಸಮುತ್ಪನ್ನಾ ವಿಶಾಲಾ ನಯನಿರ್ಮಿತಾ। ವಿಶಾಲಸ್ಯ ಸುತೋ ರಾಜಾ ಹೇಮಚನ್ದ್ರೋ ಮಹಾಬಲಃ ।। ೨೪.

ವಿಷಾಲನಿಗೆ ವಿಷಾಲಾ ಎಂಬ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳು ಜನಿಸಿದಳು, ಅವಳನ್ನು ಅವನು ತನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ವಿಷಾಲನ ಮಗನು ಹೆಮಚಂದ್ರ ಎಂಬ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ರಾಜನು.

ಸುಚನ್ದ್ರ ಇತಿ ವಿಖ್ಯಾತೋ ಹೇಮಚನ್ದ್ರಾದನನ್ತರಮ್। ಸುಚನ್ದ್ರತನಯೋ ರಾಜಾ ಧೂಮ್ರಾಶ್ಚ ಇತಿ ವಿಶ್ರುತಃ ।। ೨೪.

ಹೆಮಚಂದ್ರನ ನಂತರ ಸುಚಂದ್ರ ಎಂಬವನು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು. ಸುಚಂದ್ರನ ಮಗನು ಧೂಮ್ರಾಶ್ವ ಎಂಬ ರಾಜನು ಎಂದು ಜನರಿಗೆ ಹೆಸರಾಗಿತ್ತು.

ಧೂಮ್ರಾಶ್ವತನಯೋ ವಿದ್ವಾನ್ ಸೃಞ್ಜಯಃ ಸಮಪದ್ಯತ। ಸೃಞ್ಜಯಸ್ಯ ಸುತಃ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಸಹದೇವಃ ಪ್ರತಾಪವಾನ್ ।। ೨೪.

ಧೂಮ್ರಾಶ್ವನ ಮಗನು ಪಂಡಿತನಾದ ಸೃಂಜಯ. ಸೃಂಜಯನ ಮಗನು ಶ್ರೀಮಂತನೂ ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿಯೂ ಆದ ಸಹದೇವ.

ಕೃಶಾಶ್ವಃ ಸಹದೇವಸ್ಯ ಪುತ್ರಃ ಪರಮಧಾರ್ಮಿಕಃ। ಕೃಶಾಶ್ವಸ್ಯ ಮಹಾತೇಜಾಃ ಸೋಮದತ್ತಃ ಪ್ರತಾಪವಾನ್ ।। ೨೪.

ಸಹದೇವನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಧರ್ಮಪರನಾದ ಕೃಶಾಶ್ವ ಎಂಬ ಮಗನಿದ್ದನು. ಕೃಶಾಶ್ವನ ಮಗನು ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯೂ ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿಯೂ ಆದ ಸೋಮದತ್ತ.

ಸೋಮದತ್ತಸ್ಯ ರಾಜರ್ಷೇಃ ಸುತೋಭೂಜ್ಜನಮೇಜಯಃ। ಜನಮೇಜಯಾತ್ಮಜಶ್ಚೈವ ಪ್ರಮತಿರ್ನಾಮ ವಿಶ್ರುತಃ ।। ೨೪.

ರಾಜರ್ಷಿಯಾದ ಸೋಮದತ್ತನಿಗೆ ಜನಮೇಜಯ ಎಂಬ ಮಗನಿದ್ದನು. ಜನಮೇಜಯನ ಮಗನು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಪ್ರಮತಿ.

ತೃಣಬಿನ್ದುಪ್ರಸಾದೇನ ಸರ್ವೇ ವೈಶಾಲಕಾ ನೃಪಾಃ । ದೀರ್ಘಾಯುಷೋ ಮಹಾತ್ಮಾನೋ ವೀರ್ಯವನ್ತಃ ಸುಧಾರ್ಮಿಕಾಃ ।। ೨೪.

ತೃಣಬಿಂದುನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ವೈಶಾಲಿಯ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜರು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವಂತರು, ಮಹಾತ್ಮರು, ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳು, ಮತ್ತು ಸತ್ಯಧರ್ಮಪರರು ಆಗಿದ್ದರು.

ಶರ್ಯಾತೇರ್ಮಿಥುನಂ ತ್ವಾಸೀದಾನಾರ್ತೋ ನಾಮ ವಿಶ್ರುತಃ। ಪುತ್ರಃ ಸುಕನ್ಯಾ ಕನ್ಯಾ ನ ಭಾರ್ಯಾಯಾ ಚ್ಯವನಸ್ಯ ತು ।। ೨೪.

ಶರ್ಯಾತಿಗೆ ಜವಳಿಯ ಮಕ್ಕಳಾಗಿ ಆನರ್ತ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಗ ಮತ್ತು ಸುಕನ್ಯಾ ಎಂಬ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳು ಜನಿಸಿದರು. ಸುಕನ್ಯಾ ಚ್ಯವನನ ಪತ್ನಿಯಾದಳು.

ಆನಾರ್ತ್ತಸ್ಯ ತು ದಾಯಾದೋ ರೇವೋ ನಾಮ್ನಾ ತು ವೀರ್ಯವಾನ್। ಆನರ್ತ್ತೋ ವಿಷಯೋ ಯಸ್ಯ ಪುರೀ ಚಾಪಿ ಕುಶಸ್ಥಲೀ ।। ೨೪.

ಆನರ್ತನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದವನು ವೀರನಾದ ರೇವ. ಆನರ್ತ ಎಂಬ ದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ ಕುಶಸ್ಥಳಿಯಾಗಿತ್ತು.

ರೇವಸ್ಯ ರೈವತಃ ಪುತ್ರಃ ಕಕುಝೀ ನಾಮ ಧಾರ್ಮಿಕಃ। ಜ್ಯೇಷ್ಠೋ ಭ್ರಾತೃಶತಸ್ಯಾಸೀದ್ರಾಜಾ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಕುಶಸ್ಥಲೀಮ್ ।। ೨೪.

ರೇವನ ಮಗನು ಧರ್ಮಪರನಾದ ಕಕುಧ್ಮಿ ಎಂಬ ರೈವತ. ಅವನು ನೂರು ಸಹೋದರರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯನಾಗಿ ಕುಶಸ್ಥಳಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ರಾಜನಾದನು.

ಕನ್ಯಯಾ ಸಹ ಶ್ರುತ್ವಾ ಚ ಗನ್ಧರ್ವಂ ಬ್ರಹ್ಮಣೋಽನ್ತಿಕೇ। ಮುಹೂರ್ತ್ತಂ ದೇವದೇವಸ್ಯ ಮಾರ್ತ್ಯಂ ಬಹುಯುಗಂ ವಿಭೋಃ ।। ೨೪.

ಅವನು ತನ್ನ ಹೆಣ್ಣುಮಗನೊಂದಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮದ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಗಂಧರ್ವನನ್ನು ಕೇಳಿದನು. ದೇವದೇವನ ಒಂದು ಕ್ಷಣವೇ ಮಾನವರಿಗೆ ಅನೇಕ ಯುಗಗಳಷ್ಟಾಗಿತ್ತು.

ಆಜಗಾಮ ಯುವಾ ಚೈವ ಸ್ವಾಂ ಪುರೀಂ ಯಾದವೈರ್ವೃತಾಮ್। ಕೃತಾಂ ದ್ವಾರವತೀಂ ನಾಮ ಬಹುದ್ವಾರಾಂ ಮನೋರಮಾಮ್ ।। ೨೪.

ಆಮೇಲೆ ಅವನು ಇನ್ನೂ ಯುವಕನಾಗಿಯೇ ತನ್ನ ನಗರಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದನು. ಆ ಊರು ಯಾದವರಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು ಮತ್ತು ಬಹುಬಾಗಿಲುಗಳಿರುವ ಸುಂದರವಾದ ದ್ವಾರವತಿಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತ್ತು.

ಭೋಜವೃಷ್ಟ್ಯನ್ಧಕೈರ್ಗುಪ್ತಾಂ ವಸುದೇವಪುರೋಗಮೈಃ। ತಾಙ್ಕಥಾಂ ರೈವತಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಯಥಾತತ್ತ್ವಮರಿನ್ದಮಃ ।। ೨೪.

ಭೋಜರು, ವೃಷ್ಣಿಗಳು, ಅಂಧಕರು ಮತ್ತು ವಸುದೇವನು ಮುಂತಾದವರು ಆ ಊರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದ ರೈವತನು ಅವರ ಕಥೆಯನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಕೇಳಿದನು.

ಕನ್ಯಾ ತು ಬಲದೇವಾಯ ಸುವ್ರತಾಂ ನಾಮ ರೇವತೀಮ್। ದತ್ತ್ವಾ ಜಗಾಮ ಶಿಖರಂ ಮೇರೋಸ್ತಪಸಿ ಸಂಸ್ಥಿತಃ ।। ೨೪.

ಅವನು ತನ್ನ ಸತ್ಪ್ರವೃತ್ತಿಯುಳ್ಳ ಮಗಳು ರೇವತಿಯನ್ನು ಬಲರಾಮನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು. ನಂತರ ಅವನು ಮೆರುಪರ್ವತದ ಶಿಖರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದನು.

ರೇಮೇ ರಾಮಶ್ಚ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ರೇವತ್ಯಾ ಸಹಿತಃ ಕಿಲ। ತಾಂ ಕಥಾಮೃಷಯಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಪಪ್ರಚ್ಛುಸ್ತದನನ್ತರಮ್ ।। ೨೪.

ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ರಾಮನು ರೇವತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂತೋಷವಾಗಿ ಕಾಲಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದನು. ಆ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದ ಋಷಿಗಳು ನಂತರ ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಚಾರಿಸಿದರು.

ಋಷ್ಯ ಊಚುಃ ।। ಕಥಂ ಬಹುಯುಗೇ ಕಾಲೇ ವ್ಯತೀತೇ ಸೂತನನ್ದನ। ನ ಜರಾಂ ರೇವತೀ ಪ್ರಾಪ್ತಾ ಪಲಿತಞ್ಚ ಕುತಃ ಪ್ರಭೋ ।। ೨೪.

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು: 'ಸೂತನಂದನ, ಅನೇಕ ಯುಗಗಳು ಕಳೆದರೂ ರೇವತಿ ಹೇಗೆ ವಯಸ್ಸಾಗಲಿಲ್ಲ? ಅವಳಿಗೆ ಹೇಗೆ ಹದಿಹರಿದ ಕೂದಲು ಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ, ಪ್ರಭೋ?'

ಮೇರುಂ ಗತಸ್ಯ ವಾ ತಸ್ಯ ಶರ್ಯ್ಯಾತೇಃ ಸನ್ತತಿಃ ಕಥಮ್। ಸ್ಥಿತಾ ಪೃಥಿವ್ಯಾಮದ್ಯಾಪಿ ಶ್ರೋತುಮಿಚ್ಛಾಮಿ ತತ್ತ್ವತಃ ।। ೨೪.

ಶರ್ಯಾತಿಯ ಮಗನು ಮೆರುಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದರೂ, ಅವನ ವಂಶವು ಇಂದಿಗೂ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಉಳಿದಿದೆ ಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಕಿಯನ್ತೋ ವಾ ಸುರಗಣಾ ಗನ್ಧರ್ವ್ವಾಸ್ತತ್ರ ಕೀದೃಶಾಃ। ಯಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ರೈವತಃ ಕಾಲಾನ್ ಮುಹೂರ್ತ್ತಮಿವ ಮನ್ಯತೇ ।। ೨೪.

ಅಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಗಂಧರ್ವರು ಇದ್ದಾರೆ? ಅವರು ಹೇಗಿದ್ದಾರೆ? ಅವರ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮೇಲೆ ರೈವತನು ಯುಗಗಳನ್ನು ಕ್ಷಣದಂತೆ ಎಣಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಸೂತ ಉವಾಚ।। ನ ಜರಾ ಕ್ಷುತ್ಪಿಪಾಸಾ ವಾ ನ ಚ ಮೃತ್ಯುಭಯಂ ತತಃ। ನ ಚ ರೋಗಃ ಪ್ರಭವತಿ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಗತಸ್ಯ ಹಿ ।। ೨೪.

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವನ್ನು ತಲುಪಿದವರಿಗೆ ಅಲ್ಲಿಯ ದಲ್ಲಿ ವಯಸ್ಸಾಗುವುದು, ಹಸಿವು, ಬಾಯಾರಿಕೆ ಅಥವಾ ಮರಣ ಭಯವಿಲ್ಲ. ರೋಗವೂ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹತ್ತುವುದಿಲ್ಲ.

ಗಾನ್ಧರ್ವ್ವಂ ಪ್ರತಿ ಯಚ್ಚಾಪಿ ಪೃಷ್ಟಸ್ತು ಮುನಿಸತ್ತಮಾಃ। ತತೋಽಹಂ ಸಂಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಯಾಥಾತಥ್ಯೇನ ಸುವ್ರತಾಃ ।। ೨೪.

ಗಂಧರ್ವ ಲೋಕದ ಬಗ್ಗೆ ನೀವು ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ, ಧರ್ಮಶೀಲರೇ, ನಾನು ಈಗ ನಿಮಗೆ ನಿಜವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.