ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಸೂತ ಉವಾಚ।। ಪ್ರೋವಾಚ ವಚನಂ ದೇವೀ ಪ್ರಿಯಹೇತೋಃ ಪ್ರಿಯಂ ಪ್ರಿಯಾ । ಸ ಮೇ ಮಮಾಶ್ರಮೇ ದೇವ ಯಃ ಪುಮಾನ್ ಸಂಪ್ರವೇಕ್ಷ್ಯತಿ। ಭವಿಷ್ಯತಿ ಧ್ರುವಂ ನಾರೀ ಸಾ ತುಲ್ಯಾಪ್ಸರಸಾಂ ಶುಭಾ ।। ೨೩.

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ದೇವಿಯು ತನ್ನ ಪ್ರಿಯತಮನಿಗಾಗಿ ಹೀಗೆಂದಳು— 'ಓ ದೇವಾ, ನನ್ನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಯಾವ ಪುರುಷನು ಬಂದು ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರೂ ಅವನು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಸುಂದರವಾದ, ಅಪ್ಸರೆಯರಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಹೆಂಗಸಾಗುತ್ತಾನೆ.'

ತತ್ರ ಸರ್ವಾಣಿ ಭೂತಾನಿ ಪಿಶಾಚಾಃ ಪಶವಶ್ಚ ಯೇ। ಸ್ತ್ರೀಭೂತಾಃ ಸಹ ರುದ್ರೇಣ ಕ್ರೀಡನ್ತ್ಯಪ್ಸರಸೋ ತಥಾ ।। ೨೩.

ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಪಿಶಾಚಿಗಳು ಮತ್ತು ಜಂತುಗಳು ಕೂಡ ರುದ್ರನ ಜೊತೆಗೆ ಹೆಂಗಸಾಗಿ ಅಪ್ಸರೆಯರೊಂದಿಗೆ ಆಡುವರು.

ಉಮಾವನಂ ಪ್ರವಿಷ್ಟಸ್ತು ಸ ರಾಜಾ ಮೃಗಯಾಂ ಗತಃ। ಸಹ ಪಿಶಾಚೈರ್ಭೂತೈಸ್ತು ರುದ್ರೈಃ ಸ್ತ್ರೀಭಾವಮಾಸ್ಥಿತಃ ।। ೨೩.

ಆ ರಾಜನು, ಅಂದರೆ ಸುದ್ಯುಮ್ನನು, ಉಮಾದವನಿಗೆ ಬೇಟೆಗೆ ಹೋಗಿ ಪಿಶಾಚಿಗಳು, ಭೂತಗಳು ಮತ್ತು ರುದ್ರರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಹೆಂಗಸಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದನು.

ತಸ್ಮಾತ್ ಸ ರಾಜಾ ಸುದ್ಯುಮ್ನಃ ಸ್ತ್ರೀಭಾವಂ ಲಬ್ಧವಾನ್ ಪುನಃ । ಮಹಾದೇವಪ್ರಸಾದಾಚ್ಚ ಗಾಣಪತ್ಯ ಮವಾಪ್ನುಯಾತ್ ।। ೨೩.

ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ರಾಜ ಸುದ್ಯುಮ್ನನು ಮತ್ತೆ ಹೆಂಗಸಿನ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದನು; ಆದರೆ ಮಹಾದೇವನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಪುರುಷತ್ವವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದನು.

ಸೂತ ಉವಾಚ।। ನಿಸರ್ಗಂ ಮನು ಪುತ್ರಾಣಾಂ ವಿಸ್ತರೇಣ ನಿಬೋಧತ। ಪೃಷಧ್ರೋ ಹಿಸಯಿತ್ವಾ ತು ಗುರೋರ್ಗಾವಮಭಕ್ಷಯತ್ ।। ೨೪.

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಈಗ ಮಾನುವಿನ ಮಕ್ಕಳ ವಂಶವನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಕೇಳಿ. ಪೃಷಧ್ರನು ತನ್ನ ಗುರುದೇವನ ಹಸುವನ್ನು ಕೊಂದು ಅದರ ಮಾಂಸವನ್ನು ತಿಂದನು.

ಶಾಪಾಚ್ಛೂದ್ರತ್ವಮಾಪನ್ನಶ್ಚ್ಯವನಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ। ಕರೂಷಸ್ಯ ತು ಕಾರೂಷಃ ಕ್ಷತ್ರಿಯೋ ಯುದ್ಧದುರ್ಮದಃ ।। ೨೪.

ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಚ್ಯವನನ ಶಾಪದಿಂದ ಅವನು ಶೂದ್ರನಾದನು. ಕರೂಷನ ಮಗನಾದ ಕಾರೂಷನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಯಂಕರನಾದ ಕ್ಷತ್ರಿಯನು.

ಸಹಸ್ರಕ್ಷತ್ರಿಯಗಣವಿಕ್ರಾನ್ತಃ ಸಂಬಭೂವ ಹ। ನಾಭಾಗಾರಿಷ್ಟಪುತ್ರಸ್ತು ವಿದ್ವಾನಾಸೀದ್ಭಲನ್ದನಃ ।। ೨೪.

ಅವನು ಸಾವಿರ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಶೌರ್ಯದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು. ನಾಭಾಗನ ಮಗನಾದ ಭಲಂದನನು ಪಾಂಡಿತ್ಯದಿಂದ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದನು.

ಭಲನ್ದನಸ್ಯ ಪುತ್ರೋಽಭೂತ್ ಪ್ರಾಂಶುರ್ನಾಮ ಮಹಾಬಲಃ। ಪ್ರಾಂಶೋರೇಕೋಽಭವತ್ ಪುತ್ರಃ ಪ್ರಜಾನಿರಿತಿ ವಿಶ್ರುತಃ ।। ೨೪.

ಭಲಂದನನ ಮಗನು ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ಪ್ರಾಂಶು. ಪ್ರಾಂಶುಗೆ ಒಬ್ಬನೇ ಮಗನಾಗಿದ್ದನು, ಅವನು ಪ್ರಜಾನಿ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ.

ಪ್ರಜಾನೇರಭವತ್ ಪುತ್ರಃ ಖನಿತ್ರೋ ನಾಮ ವೀರ್ಯವಾನ್। ತಸ್ಯ ಪುತ್ರೋಽಭವಚ್ಛ್ರೀಮಾನ್ ಕ್ಷುಪೋ ನಾಮ ಮಹಾಯಶಾಃ ।। ೨೪.

ಪ್ರಜಾನಿಗೆ ಖನಿತ್ರ ಎಂಬ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಮಗನು. ಅವನಿಗೆ ಶ್ರೀಮಂತನಾದ, ಮಹಾ ಖ್ಯಾತಿಯುಳ್ಳ ಕ್ಷುಪ ಎಂಬ ಮಗನು.

ಕ್ಷುಪಸ್ಯ ವಿಂಶಃ ಪುತ್ರಸ್ತು ಪ್ರತಿಮಾ ನ ಬಭೂವ ಹ। ವಿಂಶಪುತ್ರಸ್ತು ಕಲ್ಯಾಣೋ ವಿವಿಂಶೋ ನಾಮ ಧಾರ್ಮಿಕಃ ।। ೨೪.

ಕ್ಷುಪನ ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಮಗನು ಪ್ರತಿಮಾ. ಪ್ರತಿಮನ ಮಗನು ಧರ್ಮಪರನೂ, ಸದ್ಗುಣಿಯೂ ಆದ ವಿವಿಂಶು.

ವಿವಿಂಶಪುತ್ರೋ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಖನಿನೇತ್ರಃ ಪ್ರತಾಪವಾನ್। ಕರನ್ಧಮಸ್ತಸ್ಯ ಪುತ್ರಸ್ತ್ರೇತಾಯುಗಮುಖೇಽಭವತ್ ।। ೨೪.

ವಿವಿಂಶುವ ಮಗನು ಧರ್ಮಾತ್ಮನೂ, ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯೂ ಆದ ಖನಿನೇತ್ರ. ಅವನ ಮಗನು ತ್ರೇತಾ ಯುಗದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಕರಂಧಮ.

ಕರನ್ಧಮಸುತಶ್ಚಾಪಿ ಆವಿಕ್ಷಿನ್ನಾಮ ವೀರ್ಯವಾನ್। ಆವಿಕ್ಷಿತೋ ವ್ಯತಿಕ್ರಾಮತ್ ಪಿತರಂ ಗುಣವತ್ತಯಾ ।। ೨೪.

ಕರಂಧಮನ ಮಗನು ಬಲಿಷ್ಠನಾದ ಆವಿಕ್ಷಿ. ಆವಿಕ್ಷಿ ತನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಮೀರಿದನು.

ಮರುತ್ತೋ ನಾಮ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಚಕ್ರವರ್ತ್ತಿಸಮೋ ನೃಪಃ। ಸಂವರ್ತ್ತೇನ ದಿವಂ ನೀತಃ ಸಸುಹೃತ್ ಸಹ ಬಾನ್ಧವೈಃ ।। ೨೪.

ಆವನ ಮಗನು ಧರ್ಮಾತ್ಮನೂ, ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಸಮಾನನೂ ಆದ ಮರುತ್ತನು. ಅವನು ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತರು ಮತ್ತು ಬಂಧುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂವತ್ತನಿಂದ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲ್ಪಟ್ಟನು.

ವಿವಾದೋಽತ್ರ ಮಹಾನಾಸೀತ್ ಸಂವರ್ತ್ತಸ್ಯ ಬೃಹಸ್ಪತೇಃ। ಋದ್ಧಿಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತು ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಕ್ರುದ್ಧಸ್ತಸ್ಯ ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ ।। ೨೪.

ಅಲ್ಲಿ ಸಂವತ್ತ ಮತ್ತು ಬೃಹಸ್ಪತಿಯ ನಡುವೆ ದೊಡ್ಡ ವಾದವಾಯಿತು. ಯಜ್ಞದ ವೈಭವವನ್ನು ನೋಡಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಕೋಪಗೊಂಡನು.

ಸಂಪರ್ತ್ತೇನ ಹೃತೇ ಯಜ್ಞೇ ಚುಕೋಪ ಸುಭೃಶನ್ತದಾ। ಲೋಕಾನಾಂ ಸ ಹಿ ನಾಶಯ ದೈವತೈರ್ಹಿ ಪ್ರಸಾದಿತಃ ।। ೨೪.

ಸಂವತ್ತನು ಯಜ್ಞವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಾಗ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಬಹಳ ಕೋಪಗೊಂಡನು; ಅವನು ಲೋಕಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಬಲ್ಲವನು, ಆದ್ದರಿಂದ ದೇವತೆಗಳು ಅವನನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಿದರು.

ಮರುತ್ತಶ್ಚಕ್ರವರ್ತ್ತೀ ಸ ನರಿಷ್ಯನ್ತಮವಾಪ್ತವಾನ್। ನರಿಷ್ಯನ್ತಸ್ಯ ದಾಯಾದೋ ರಾಜಾ ದಣ್ಡಧರೋ ದಮಃ ।। ೨೪.

ಆ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಮರುತ್ತನಿಗೆ ನರಿಷ್ಯಂತ ಎಂಬ ಮಗನು. ನರಿಷ್ಯಂತನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ರಾಜನು ದಂಡಧರ ಅಥವಾ ದಮ.

ತಸ್ಯ ಪುತ್ರಸ್ತು ವಿಕ್ರಾನ್ತೋ ರಾಜಾಸೀದ್ರಾಷ್ಟ್ರವರ್ದ್ಧನಃ । ಸುಧೃತೀ ತಸ್ಯ ಪುತ್ರಸ್ತು ನರಃ ಸುಧೃತಿನಃ ಸುತಃ ।। ೨೪.

ಅವನ ಮಗನು ಶೂರನೂ, ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ರಾಜನೂ ಆದ ರಾಷ್ಟ್ರವರ್ಧನ. ಅವನ ಮಗನು ಸುಧೃತಿ, ಸುಧೃತಿಯ ಮಗನು ನರ.

ಕೇವಲಸ್ತಸ್ಯ ಪುತ್ರಸ್ತು ಬನ್ಧುಮಾನ್ ಕೇವಲಾತ್ಮಜಃ। ಅಥ ಬನ್ಧುಮತಃ ಪುತ್ರೋ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ವೇಗವಾನ್ ನೃಪಃ ।। ೨೪.

ಕೇವಲನಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಮಗನಿದ್ದನು, ಅವನ ಹೆಸರು ಬಂಧುಮಾನ್. ಬಂಧುಮಾನದ ಮಗನು ಧರ್ಮಪರನೂ ವೇಗಶಾಲಿಯೂ ಆದ ರಾಜನಾಗಿದ್ದನು.

ಬುಧೋ ವೇಗವತಃ ಪುತ್ರ ಸ್ತೃಣಬಿನ್ದುರ್ಬುಧಾತ್ಮಜಃ। ತ್ರೇತಾಯುಗಮುಖೇ ರಾಜಾ ತೃತೀಯೇ ಸಂಬಭೂವ ಹ ।। ೨೪.

ವೇಗವತ್ತಿಗೆ ಮಗನಾಗಿ ಬುಧನು ಜನಿಸಿದನು. ಬುಧನಿಗೆ ತೃಣಬಿಂದು ಎಂಬ ಮಗನಾಗಿದ್ದನು. ತೃತೀಯ ಯುಗದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವನು ರಾಜನಾದನು.

ಕನ್ಯಾ ತು ತಸ್ಯ ದ್ರವಿಡಾ ಮಾತಾ ವಿಶ್ರವಸೋ ಹಿ ಸಾ। ಪುತ್ರಶ್ಚಾಸ್ಯ ವಿಶಾಲೋಽಭೂದ್ ರಾಜಾ ಪರಮಧಾರ್ಮಿಕಃ ।। ೨೪.

ಅವನಿಗೆ ದ್ರಾವಿಡಾ ಎಂಬ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳು ಇದ್ದಳು, ಆಕೆ ವಿಷ್ರವಸುವಿನ ತಾಯಿ. ಅವನಿಗೆ ವಿಷಾಲ ಎಂಬ ಧರ್ಮಪರ ರಾಜನು ಮಗನಾಗಿದ್ದನು.

ವಿಶಾಲಸ್ಯ ಸಮುತ್ಪನ್ನಾ ವಿಶಾಲಾ ನಯನಿರ್ಮಿತಾ। ವಿಶಾಲಸ್ಯ ಸುತೋ ರಾಜಾ ಹೇಮಚನ್ದ್ರೋ ಮಹಾಬಲಃ ।। ೨೪.

ವಿಷಾಲನಿಗೆ ವಿಷಾಲಾ ಎಂಬ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳು ಜನಿಸಿದಳು, ಅವಳನ್ನು ಅವನು ತನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ವಿಷಾಲನ ಮಗನು ಹೆಮಚಂದ್ರ ಎಂಬ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ರಾಜನು.

ಸುಚನ್ದ್ರ ಇತಿ ವಿಖ್ಯಾತೋ ಹೇಮಚನ್ದ್ರಾದನನ್ತರಮ್। ಸುಚನ್ದ್ರತನಯೋ ರಾಜಾ ಧೂಮ್ರಾಶ್ಚ ಇತಿ ವಿಶ್ರುತಃ ।। ೨೪.

ಹೆಮಚಂದ್ರನ ನಂತರ ಸುಚಂದ್ರ ಎಂಬವನು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು. ಸುಚಂದ್ರನ ಮಗನು ಧೂಮ್ರಾಶ್ವ ಎಂಬ ರಾಜನು ಎಂದು ಜನರಿಗೆ ಹೆಸರಾಗಿತ್ತು.

ಧೂಮ್ರಾಶ್ವತನಯೋ ವಿದ್ವಾನ್ ಸೃಞ್ಜಯಃ ಸಮಪದ್ಯತ। ಸೃಞ್ಜಯಸ್ಯ ಸುತಃ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಸಹದೇವಃ ಪ್ರತಾಪವಾನ್ ।। ೨೪.

ಧೂಮ್ರಾಶ್ವನ ಮಗನು ಪಂಡಿತನಾದ ಸೃಂಜಯ. ಸೃಂಜಯನ ಮಗನು ಶ್ರೀಮಂತನೂ ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿಯೂ ಆದ ಸಹದೇವ.

ಕೃಶಾಶ್ವಃ ಸಹದೇವಸ್ಯ ಪುತ್ರಃ ಪರಮಧಾರ್ಮಿಕಃ। ಕೃಶಾಶ್ವಸ್ಯ ಮಹಾತೇಜಾಃ ಸೋಮದತ್ತಃ ಪ್ರತಾಪವಾನ್ ।। ೨೪.

ಸಹದೇವನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಧರ್ಮಪರನಾದ ಕೃಶಾಶ್ವ ಎಂಬ ಮಗನಿದ್ದನು. ಕೃಶಾಶ್ವನ ಮಗನು ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯೂ ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿಯೂ ಆದ ಸೋಮದತ್ತ.

ಸೋಮದತ್ತಸ್ಯ ರಾಜರ್ಷೇಃ ಸುತೋಭೂಜ್ಜನಮೇಜಯಃ। ಜನಮೇಜಯಾತ್ಮಜಶ್ಚೈವ ಪ್ರಮತಿರ್ನಾಮ ವಿಶ್ರುತಃ ।। ೨೪.

ರಾಜರ್ಷಿಯಾದ ಸೋಮದತ್ತನಿಗೆ ಜನಮೇಜಯ ಎಂಬ ಮಗನಿದ್ದನು. ಜನಮೇಜಯನ ಮಗನು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಪ್ರಮತಿ.

ತೃಣಬಿನ್ದುಪ್ರಸಾದೇನ ಸರ್ವೇ ವೈಶಾಲಕಾ ನೃಪಾಃ । ದೀರ್ಘಾಯುಷೋ ಮಹಾತ್ಮಾನೋ ವೀರ್ಯವನ್ತಃ ಸುಧಾರ್ಮಿಕಾಃ ।। ೨೪.

ತೃಣಬಿಂದುನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ವೈಶಾಲಿಯ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜರು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವಂತರು, ಮಹಾತ್ಮರು, ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳು, ಮತ್ತು ಸತ್ಯಧರ್ಮಪರರು ಆಗಿದ್ದರು.

ಶರ್ಯಾತೇರ್ಮಿಥುನಂ ತ್ವಾಸೀದಾನಾರ್ತೋ ನಾಮ ವಿಶ್ರುತಃ। ಪುತ್ರಃ ಸುಕನ್ಯಾ ಕನ್ಯಾ ನ ಭಾರ್ಯಾಯಾ ಚ್ಯವನಸ್ಯ ತು ।। ೨೪.

ಶರ್ಯಾತಿಗೆ ಜವಳಿಯ ಮಕ್ಕಳಾಗಿ ಆನರ್ತ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಗ ಮತ್ತು ಸುಕನ್ಯಾ ಎಂಬ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳು ಜನಿಸಿದರು. ಸುಕನ್ಯಾ ಚ್ಯವನನ ಪತ್ನಿಯಾದಳು.

ಆನಾರ್ತ್ತಸ್ಯ ತು ದಾಯಾದೋ ರೇವೋ ನಾಮ್ನಾ ತು ವೀರ್ಯವಾನ್। ಆನರ್ತ್ತೋ ವಿಷಯೋ ಯಸ್ಯ ಪುರೀ ಚಾಪಿ ಕುಶಸ್ಥಲೀ ।। ೨೪.

ಆನರ್ತನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದವನು ವೀರನಾದ ರೇವ. ಆನರ್ತ ಎಂಬ ದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ ಕುಶಸ್ಥಳಿಯಾಗಿತ್ತು.

ರೇವಸ್ಯ ರೈವತಃ ಪುತ್ರಃ ಕಕುಝೀ ನಾಮ ಧಾರ್ಮಿಕಃ। ಜ್ಯೇಷ್ಠೋ ಭ್ರಾತೃಶತಸ್ಯಾಸೀದ್ರಾಜಾ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಕುಶಸ್ಥಲೀಮ್ ।। ೨೪.

ರೇವನ ಮಗನು ಧರ್ಮಪರನಾದ ಕಕುಧ್ಮಿ ಎಂಬ ರೈವತ. ಅವನು ನೂರು ಸಹೋದರರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯನಾಗಿ ಕುಶಸ್ಥಳಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ರಾಜನಾದನು.