ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಯಜ್ಞಾನ್ ವೇದಾಂಸ್ತಥಾ ಕಾಮಾಞ್ಜ್ಞಾನಾನಿ ವಿವಿಧಾನಿ ಚ। ಪ್ರಾಪ್ನೋತ್ಯಾಯುಃ ಪ್ರಜಾಶ್ಚೈವ ಪಿತೃಭಕ್ತೋ ಧನಾನಿ ಚ ।। ೨೧.

ಅವನು ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು, ವೇದಗಳನ್ನು, ಇಚ್ಛೆಗಳನ್ನು, ವಿವಿಧ ಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು, ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ, ಸಂತಾನ, ಪಿತೃಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಧನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಶ್ರಾದ್ಧೇ ಯಃ ಶ್ರಾದ್ಧಕಲ್ಪಂ ವೈ ಪಶ್ಚಿಮಂ ನಿಯತಂ ಪಠೇತ್। ಸರ್ವಾಪ್ಯೇತಾನ್ಯವಾಪ್ನೋತಿ ತೀರ್ಥೇ ದಾನಫಲಾನಿ ಚ ।। ೨೧.

ಯಾರು ಶ್ರಾದ್ಧದ ಅಂತಿಮ ವಿಧಿಯನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಈ ಎಲ್ಲ ಫಲಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ದಾನ ಮಾಡಿದ ಫಲವನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಸ ಪಙ್ಕ್ತಿಪಾವನಶ್ಚೈವ ದ್ವಿಜಾನಾಮಗ್ರಭುಗ್ ಭವೇತ್। ಅಧ್ಯಾಪ್ಯ ವಾ ದ್ವಿಜಾನ್ ಸರ್ವಾನ್ ಸರ್ವಾನ್ ಕಾಮಾನವಾಪ್ನುಯಾತ್ ।। ೨೧.

ಅವನು ಪಂಕ್ತಿಯನ್ನು ಶುದ್ಧಿಪಡಿಸುವವನಾಗುತ್ತಾನೆ, ದ್ವಿಜರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಭಾಗವಹಿಸುವವನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಎಲ್ಲ ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಪಾಠ ಮಾಡಿಸಿದರೆ ಎಲ್ಲ ಇಚ್ಛೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಯಶ್ಚೈವ ಶ್ರೃಣುಯಾನ್ನಿತ್ಯಮಾನನ್ತ್ಯಂ ಸ್ವರ್ಗಮಶ್ನುತೇ। ಅನಸೂಯೋ ಜಿತಕ್ರೋಧೋ ಲೋಭಮೋಹವಿವರ್ಜಿತಃ ।। ೨೧.

ಯಾರು ಸದಾ ಈ ಅನಂತ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಈರ್ಸೆ ಇಲ್ಲದೆ, ಕ್ರೋಧವನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ಲೋಭ ಮತ್ತು ಮೋಹವಿಲ್ಲದೆ ಇದ್ದರೆ, ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ತೀರ್ಥಾನಾಂ ಚ ಫಲಂ ಕೃತ್ಸ್ನಂ ದಾನಾದೀನಾಂ ತಥೈವ ಚ। ಮೋಕ್ಷೋಪಾಯೋ ಹ್ಯಯಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಃ ಸ್ವರ್ಗೋಪಾಯೋ ಹ್ಯಯಂ ಪರಃ । ಇಹ ಚಾಪಿ ಪರಾ ತುಷ್ಟಿಸ್ತಸ್ಮಾತ್ಕುರ್ವೀತ ಯತ್ನತಃ ।। ೨೧.

ಅವನು ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗಳ ಸಮಗ್ರ ಫಲವನ್ನೂ, ದಾನಾದಿಗಳ ಫಲವನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಇದು ಮೋಕ್ಷಕ್ಕೆ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಮಾರ್ಗ, ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಉತ್ಕೃಷ್ಟವಾದ ಮಾರ್ಗ. ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಮ ಸಂತೋಷ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು.

ಇಮಂ ವಿಧಿಂ ಯೋ ಹಿ ಪಠೇದತನ್ದ್ರಿತಃ ಸಮಾಹಿತಃ ಸಂಸದಿ ಪರ್ವಸನ್ಧಿಷು । ಅಪತ್ಯಭಾಗ್ಭವತಿ ಪರೇಣ ತೇಜಸಾ ದಿವೌ ಕಸಾಂ ಸ ವ್ರಜತೇ ಸಲೋಕತಾಮ್ ।। ೨೧.

ಯಾರು ಈ ವಿಧಿಯನ್ನು ಗಮನದಿಂದ, ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಪವಿತ್ರ ದಿನಗಳ ಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅವರಿಗೆ ಸಂತಾನ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ, ಮಹಾ ತೇಜಸ್ಸು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ, ದೇವತೆಗಳ ಲೋಕವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾರೆ.

ಯೇನ ಪ್ರೋಕ್ತಸ್ತ್ವಯಂ ಕಲ್ಪೋ ನಮಸ್ತಸ್ಮೈ ಸ್ವಯಮ್ಭುವೇ। ಮಹಾಯೋಗೇಶ್ವರೇಭ್ಯಶ್ಚ ಸದಾ ಚ ಪ್ರಣತೋ ಹ್ಯಹಮ್ ।। ೨೧.

ಈ ವಿಧಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಸ್ವಯಂಭುವಿಗೆ ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಮಹಾಯೋಗೇಶ್ವರರಿಗೆ ಸದಾ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಇತ್ಯೇತೇಪಿತರ ಸ್ತಾತ ದೇವಾನಾಮಪಿ ದೇವತಾಃ। ಸಪ್ತಸ್ವೇತೇಷು ತೇ ನಿತ್ಯಂ ಸ್ಥಾನೇಷು ಪಿತರೋಽವ್ಯಥಾಃ ।। ೨೧.

ಪ್ರಿಯವನೇ, ಈ ಪಿತೃಗಳು ದೇವತೆಗಳ ದೇವರುಗಳು; ಈ ಏಳು ಜನರು ಸದಾ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಿಕಾರವಾಗಿ ಇರುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಜಾಪತಿಸುತಾ ಹ್ಯೇತೇ ಸರ್ವೇ ಚೈವ ಮಹಾತ್ಮನಃ। ಆದ್ಯೋ ಗಣಸ್ತು ಯೋಗಾನಾಂ ಸ ನಿತ್ಯೋ ಯೋಗವರ್ದ್ಧನಃ ।। ೨೧.

ಇವರು ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಪುತ್ರರು, ಎಲ್ಲರೂ ಮಹಾತ್ಮರು; ಮೊದಲ ಗುಂಪು ಯೋಗಿಗಳದು, ಶಾಶ್ವತ ಮತ್ತು ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಸದಾ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಿರುವವರು.

ದ್ವಿತೀಯೋ ದೇವತಾನಾಂ ತು ತೃತೀಯೋ ದೇವತಾಽರಿಣಾಮ್। ಶೇಷಾಸ್ತು ವರ್ಣಿನಾಂ ಜ್ಞೇಯಾ ಇತಿ ಸರ್ವೇ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಾಃ ।। ೨೧.

ಎರಡನೇ ಗುಂಪು ದೇವತೆಗಳದು, ಮೂರನೇದು ದೇವತೆಗಳ ಶತ್ರುಗಳದು; ಉಳಿದವರು ಮಾನವರ ವರ್ಣಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ದೇವಾಸ್ತ್ವೇತಾನ್ ಯಜನ್ತೇ ವೈ ಸರ್ವೇಷ್ವೇತೇಷ್ವವಸ್ಥಿತಾಃ। ಆಶ್ರಮಾಸ್ತು ಯಜನ್ತ್ಯೇತಾಂಶ್ಚತ್ವಾರಸ್ತು ಯಥಾಕ್ರಮಮ್ ।। ೨೧.

ದೇವತೆಗಳು ಈ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ, ಎಲ್ಲರೂ ಇವರಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ನಾಲ್ಕು ಆಶ್ರಮಗಳವರು ಕೂಡ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.

ವರ್ಣಾಶ್ಚಾಪಿ ಯಜನ್ತ್ಯೇತಾಂಶ್ಚತ್ವಾರಸ್ತು ಯಥಾವಿಧಿ। ತಥಾ ಸಙ್ಕರಜಾತಾಶ್ಚ ಮ್ಲೇಚ್ಛಾಶ್ಚೈವ ಯಜನ್ತಿ ವೈ ।। ೨೧.

ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳವರು ಕೂಡಾ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸರಿಯಾದ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಸಂಕರಜಾತಿಯವರು ಮತ್ತು ಮ್ಲೇಛರೂ ಇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಪಿತೄಂಶ್ಚ ಯೋ ಯಜೇದ್ಭಕ್ತ್ಯಾ ಪಿತರಃ ಪೂಜಯನ್ತಿ ತಮ್। ಪಿತರಃ ಪುಷ್ಠಿಕಾಮಸ್ಯ ಪ್ರಜಾಕಾಮಸ್ಯ ವಾ ಪುನಃ। ಪುಷ್ಠಿಂ ಪ್ರಜಾಶ್ಚ ಸ್ವರ್ಗಂ ಚ ಪ್ರಯಚ್ಛನ್ತಿ ಪಿತಾಮಹಾಃ ।। ೨೧.

ಯಾರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ, ಪಿತೃಗಳು ಅವರನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತಾರೆ; ಪುಷ್ಟಿ ಅಥವಾ ಸಂತಾನವನ್ನು ಬಯಸುವವರಿಗೆ ಪಿತಾಮಹರು ಪುಷ್ಟಿಯನ್ನೂ, ಸಂತಾನವನ್ನೂ, ಸ್ವರ್ಗವನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

ದೇವಕಾರ್ಯಾದಪಿ ಸೂನೋಃ ಪಿತೃಕಾರ್ಯಂ ವಿಶಿಷ್ಯತೇ। ದೇವತಾನಾಂ ಹಿ ಪಿತರಃ ಪೂರ್ವಮಾಪ್ಯಾಯನಂ ಸ್ವಯಮ್ ।। ೨೧.

ಮಗನು ತಂದೆಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾದ ಕರ್ತವ್ಯ, ದೇವರಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾದ ಕರ್ತವ್ಯಕ್ಕಿಂತಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದದು. ಏಕೆಂದರೆ ಪಿತೃಗಳು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಮೊದಲ ಪೋಷಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ನ ಹಿ ಯೋಗಗತಿಃ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾ ಪಿತೄಣಾಂ ಚ ಪರಾ ಗತಿಃ। ತಪಸಾ ವಿಪ್ರಕೃಷ್ಟೇನ ದೃಶ್ಯತೇ ಮಾಂಸಚಕ್ಷುಷಾ ।। ೨೧.

ಯೋಗದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಮಾರ್ಗವನ್ನಾಗಲಿ, ಪಿತೃಗಳ ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಆಗಲಿ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಣ್ಣಿನಿಂದಲೂ ಅಥವಾ ತೀವ್ರ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ ಕಾಣಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಸರ್ವೇಷಾಂ ರಾಜತಂ ಪಾತ್ರಮಥವಾ ರಜತಾನ್ವಿತಮ್। ಪಾವನಂ ಹ್ಯುತ್ತಮಂ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ದೇವಾನಾಂ ಪಿತೃಭಿಃ ಸಹ ।। ೨೧.

ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೆಳ್ಳಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪಾತ್ರವೋ ಅಥವಾ ಬೆಳ್ಳಿಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಪಾತ್ರವೋ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಣೆಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮವೂ ಪವಿತ್ರವೂ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಯೇಷಾಂ ದಾಸ್ಯನ್ತಿ ಪಿಣ್ಡಾಂಸ್ತ್ರೀನ್ ಬಾನ್ಧವಾ ನಾಮಗೋತ್ರತಃ। ಭೂಮೌ ಕುಶೋತ್ತರಾಯಾಞ್ಚ ಅಪಸವ್ಯವಿಧಾನತಃ ।। ೨೧.

ಯಾರ ಪೋಷಕರು, ಬಂಧುಗಳು ಅವರ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಗೋತ್ರದ ಮೂಲಕ ಗುರುತಿಸಿ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕುಶದ ಮೇಲೆ ವಿಧಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಮೂರು ಪಿಂಡಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ಲಾಭವಾಗುತ್ತದೆ.

ಸರ್ವತ್ರ ವರ್ತ್ತಮಾನಾಸ್ತೇ ಪಿಣ್ಡಾಃ ಪ್ರೀಣನ್ತಿ ವೈ ಪಿತೄನ್। ಯದಾಹಾರೋ ಭವೇಜ್ಜನ್ತುರಾಹಾರಃ ಸೋಽಸ್ಯ ಜಾಯತೇ ।। ೨೧.

ಯಾವೆಡೆ ಆ ಪಿಂಡಗಳು ಇರುತ್ತವೆಯೋ, ಅಲ್ಲಿ ಪಿತೃಗಳು ಸಂತೋಷಪಡುವರು. ಪ್ರಾಣಿಗೆ ಯಾವ ಆಹಾರ ಸಿಗುತ್ತದೋ, ಅದೇ ಅವನ ಪೋಷಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಯಥಾ ಗೋಷ್ಠೇ ಪ್ರನಷ್ಟಾಂ ವೈ ವತ್ಸೋ ವಿನ್ದತಿ ಮಾತರಮ್ । ತಥಾ ತಂ ನಯತೇ ಮನ್ತ್ರೋ ಜನ್ತುರ್ಯತ್ರಾವತಿಷ್ಠತೇ ।। ೨೧.

ಹಸುವಿನ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋದ ಹಸುವಿನ ಮಗಳನ್ನು ಎಂತಹುದಾಗಿ ಹುಡುಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಮಂತ್ರವು ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಅದು ಇರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ.

ಮಾನ ಗೋತ್ರಂ ಚ ಮನ್ತ್ರಶ್ಚ ದತ್ತಮನ್ನಂ ನಯನ್ತಿ ತಮ್। ಅಪಿ ಯೋನಿಶತಂ ಪ್ರಾಪ್ತಾಂ ಸ್ತೃಪ್ತಿಸ್ತಾನನುಗಚ್ಛತಿ ।। ೨೧.

ಮಾನ, ಗೋತ್ರ ಮತ್ತು ಮಂತ್ರ, ಜೊತೆಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ ಅನ್ನವೂ, ಆ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ತಂದುಕೊಡುತ್ತವೆ. ನೂರು ಜನ್ಮಗಳಾದರೂ ಆ ತೃಪ್ತಿ ಅವನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತದೆ.

ಏವಮೇಷಾ ಸ್ಥಿತಾ ಸಂಸ್ಥಾ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಪರಮೇಷ್ಠಿನಾ । ಪಿತೄಣಾಮಾದಿಸರ್ಗಸ್ತು ಲೋಕಾನಾಮಕ್ಷಯಾರ್ಥಿನಾಮ್ ।। ೨೧.

ಈ ರೀತಿ ಪಿತೃಗಳ ಮೊದಲ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು, ಶಾಶ್ವತತೆಯನ್ನು ಬಯಸುವ ಲೋಕಗಳಿಗಾಗಿ ಪರಮೇಶ್ವರ ಬ್ರಹ್ಮನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾನೆ.

ಇತ್ಯೇತೇ ಪಿತರೋ ದೇವಾ ದೇವಾಶ್ಚ ಪಿತರಃ ಪುನಃ। ದೌಹಿತ್ರಾ ಯಜಮಾನಾಶ್ಚ ಪ್ರೋಕ್ತಾಶ್ಚೈವ ಮಯಾಽನಘಾಃ ।। ೨೧.

ಹೀಗಾಗಿ ಪಿತೃಗಳು ದೇವತೆಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತೆ ಪಿತೃಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಯಜಮಾನರು ಮತ್ತು ಅವರ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳನ್ನೂ ನಾನು ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ, ಪಾಪರಹಿತರೆ.

ಲೋಕಾ ದುಹಿತರಶ್ಚೈವ ದೌಹಿತ್ರಾಶ್ಚ ಸುತಾಸ್ತಥಾ। ದಾನಾನಿ ಸಹ ಶೌಚೇನ ತೀರ್ಥಾನಿ ಚ ಫಲಾನಿ ಚ ।। ೨೧.

ಲೋಕಗಳು, ಪುತ್ರಿಯರು, ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು, ಪುತ್ರರು, ದಾನಗಳು, ಶೌಚ, ತೀರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಫಲಗಳನ್ನೂ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅಕ್ಷಯತ್ವಂ ದ್ವಿಜಾಶ್ಚೈವ ಯಾಯಾವರವಿಧಿಸ್ತಥಾ । ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಸರ್ವಂ ಯಥಾನ್ಯಾಯಂ ಯಥಾ ಬ್ರಹ್ಮಾಽಬ್ರವೀತ್ ಪುರಾ ।। ೨೧.

ಅಕ್ಷಯತ್ವ, ದ್ವಿಜರು ಮತ್ತು ಯಾಯಾವರ ವೃತ್ತಿಯನ್ನೂ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದಂತೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಬೃಹಸ್ಪತಿರುವಾಚ।। ಇತ್ಯೇತದಙ್ಗಿರಾಃ ಪ್ರಾಹ ಋಷೀಣಾಂ ಶ್ರೃಣ್ವತಾಂ ತದಾ। ಪೃಷ್ಟಸ್ತು ಸಂಶಯಂ ಸರ್ವಂ ಪಿತೄಣಾಂ ಪ್ರಾಹ ಸಂಸದಿ ।। ೨೧.

ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಹೇಳಿದನು: ಆಂಗಿರಸನು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಋಷಿಗಳಿಗೆ ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ವಿವರಿಸಿದನು; ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿದಾಗ ಪಿತೃಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಲ್ಲ ಸಂಶಯಗಳನ್ನೂ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದನು.

ಸತ್ರೇ ವೈ ವಿತತೇ ಪೂರ್ವಂ ತದಾ ವರ್ಷಸಹಸ್ರಿಕೇ । ಯಸ್ಮಿನ್ ಗೃಹಪತಿರ್ಹ್ಯಾಸೀದ್ಬ್ರಹ್ಮಾ ವೈ ದೇವತಾ ಪ್ರಭುಃ ।। ೨೧.

ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಡೆದ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ, ಗೃಹಸ್ಥನು ಇದ್ದಾಗ, ದೇವತೆಗಳ ಅಧಿಪತಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿದ್ದನು.

ಸಂವತ್ಸರಶತಾನ್ಯಂ ಚ ತತ್ರೋಪೇತಾ ಇತಿ ಶ್ರುತಿಃ। ಶ್ಲೋಕಾಶ್ಚಾತ್ರ ಪುರಾ ಗೀತಾ ಋಷಿಭಿರ್ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿಭಿಃ ।। ೨೧.

ಅಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದವು ಎಂದು ಶ್ರುತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ; ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಬೋಧಿಸುವ ಋಷಿಗಳು ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದರು.

ದೀಕ್ಷಿತಸ್ಯ ತದಾ ಸತ್ರೇ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಪರಮಾತ್ಮನಃ। ತತ್ರೈವ ಜಾತಮತ್ಯುಗ್ರಂ ಪಿತೄಣಾಮಕ್ಷಯಾರ್ಥಿನಾ। ಲೋಕಾನಾಂ ಚ ಹಿತಾರ್ಥಾಯ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಪರಮೇಷ್ಟಿನಾ ।। ೨೧.

ಆ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಪರಮಾತ್ಮ ಬ್ರಹ್ಮನು ದೀಕ್ಷಿತನಾಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಅಕ್ಷಯತ್ವದ ಭಾರಿ ಆಸೆ ಹುಟ್ಟಿತು; ಲೋಕಗಳ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಪರಮೇಶ್ವರ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅದನ್ನು ಮಾಡಿದನು.

ಸೂತ ಉವಾಚ।। ಏವಂ ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ ಪೂರ್ವಂ ಪೃಷ್ಟಃ ಪುತ್ರ್ತ್ರೇಣ ಧೀಮತಾ। ಪ್ರೋವಾಚ ಪಿತೃವಂಶನ್ತು ಯತ್ತದ್ವೈಸಮುದಾಹೃತಮ್ । ಅತ ಊರ್ದ್ಧ್ವಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ವರುಣಸ್ಯ ನಿಬೋಧತ ।। ೨೧.

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಈ ರೀತಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿ, ತನ್ನ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಪುತ್ರನು ಕೇಳಿದಾಗ, ಪಿತೃವಂಶವನ್ನು ಹೇಳಿದನು. ಈಗ ನಾನು ಮುಂದಿನ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ವರಣನ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿರಿ.