ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಇಯಞ್ಚಾಸೀತ್ ಸಮುದ್ರಾನ್ತಾ ಮೇದಿನೀತಿ ಪರಿಶ್ರುತಾ। ದುಹಿತೃತ್ವಮನುಪ್ರಾಪ್ತಾ ಪೃಥಿವೀತ್ಯುಚ್ಯತೇ ತತಃ ।। ೨.

ಈ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಸುತ್ತಲಿರುವ ಭೂಮಿ ಮೆದಿನಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಳು. ಪುತ್ರಿಯಾಗಿ ಗೌರವ ಪಡೆದ ಬಳಿಕ ಪೃಥಿವಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಳು.

ಪ್ರಥಿತಾ ಪ್ರವಿಭಕ್ತಾ ಚ ಶೋಭಿತಾ ಚ ವಸುನ್ಧರಾ। ಸಸ್ಯಾಕರವತೀ ರಾಜ್ಞಾ ಪತ್ತನಾಕರಮಾಲಿನೀ। ಚಾತುರ್ವರ್ಣ್ಯಸಮಾಕೀರ್ಣಾ ರಕ್ಷಿತಾ ತೇನ ಧೀಮತಾ ।। ೨.

ವಿಶಾಲವಾದ, ವಿಭಜಿತವಾದ, ಸುಂದರವಾದ ಭೂಮಿ, ಬೆಳೆಯುಳ್ಳ ಹೊಲಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು. ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಳು. ಆ ಧೀಮಂತ ರಾಜನು ಅವಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದನು.

ಏವಂಪ್ರಭಾವೋ ರಾಜಾಸೀದ್ವೈನ್ಯಃ ಸ ನೃಪಸತ್ತಮಃ। ನಮಸ್ಯಶ್ಚೈವ ಪೂಜ್ಯಶ್ಚ ಭೂತಗ್ರಾಮೇಣ ಸರ್ವಶಃ ।। ೨.

ಈ ರೀತಿ ಮಹಿಮೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ವೆಣ್ಯನಾದ ರಾಜನು ರಾಜರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು. ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳಿಂದ ಪೂಜ್ಯನು ಮತ್ತು ನಮಸ್ಕಾರ ಅರ್ಹನು.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣೈಶ್ಚ ಮಹಾಭಾಗೈರ್ವೇದವೇದಾಙ್ಗಪಾರಗೈಃ। ಪೃಥುರೇವ ನಮಸ್ಕಾರ್ಯೋ ಬ್ರಹ್ಮಯೋನಿಃ ಸನಾತನಃ ।। ೨.

ವೇದ ಮತ್ತು ವೇದಾಂಗರಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಹೊಂದಿದ ಪುಣ್ಯಶಾಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ಪೃಥುವೇ ನಮಸ್ಕಾರ ಅರ್ಹನು. ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮನ ವಂಶದವನು, ಶಾಶ್ವತನು.

ಪಾರ್ಥಿವೈಶ್ಚ ಮಹಾಭಾಗೈಃ ಪ್ರಾರ್ಥಯದ್ಭಿರ್ಮಹದ್ಯಶಃ। ಆದಿರಾಜಾ ನ ಮಸ್ಕಾರ್ಯಃ ಪೃಥುರ್ವೈನ್ಯಃ ಪ್ರತಾಪವಾನ್ ।। ೨.

ಮಹಾ ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಯಾದ ರಾಜರು ಮಹಾ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾ, ಮೊದಲನೇ ರಾಜನಾದ ಪೃಥು ವೆಣ್ಯನು, ಮಹಾ ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿಯು, ಅವನು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮಾಡಬಾರದು.

ಯೋಧೈರಪಿ ಚ ಸಂಗ್ರಾಮೇ ಪ್ರಾರ್ಥಯಾನೈರ್ಜಯಂ ಯುಧಿ। ಆದಿಕರ್ತ್ತಾ ನರಾಣಾಂ ವೈ ನಮಸ್ಯಃ ಪೃಥುರೇವ ಹಿ ।। ೨.

ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಯವನ್ನು ಬಯಸುವ ಯೋಧರೂ ಕೂಡ, ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೇ ಕಾರ್ಯಕರ್ತನಾದ ಪೃಥುವನ್ನು ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು.

ಯೋ ಹಿ ಯೋದ್ಧಾ ರಣಂ ಯಾತಿ ಕೀರ್ತ್ತಯಿತ್ವಾ ಪೃಥುಂ ನೃಪಮ್। ಸ ಘೋರರೂಪೇ ಸಂಗ್ರಾಮೇ ಕ್ಷೇಮೀ ತರತಿ ಕೀರ್ತಿಮಾನ್ ।। ೨.

ಯಾರು ಯೋಧನಾಗಿ ಪೃಥು ರಾಜನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಭಯಾನಕ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ದಾಟಿ, ಕೀರ್ತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ವೈಶ್ಯೈರಪಿ ಚ ರಾಜರ್ಷಿರ್ವೈಶ್ಯವೃತ್ತಿಸಮಾಸ್ಥಿತೈಃ। ಪೃಥುರೇವ ನಮಸ್ಕಾರ್ಯೋ ವೃತ್ತಿದಾತಾ ಮಹಾಯಶಾಃ ।। ೨.

ವೈಶ್ಯರಲ್ಲಿಯೂ, ವೈಶ್ಯರ ಜೀವನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ ರಾಜರ್ಷಿ ಪೃಥು ಮಹಾನ್, ಜೀವನವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದವನು, ಅಪಾರ ಕೀರ್ತಿಯುಳ್ಳವನು. ಅವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಬೇಕು.

ಏತೇ ವತ್ಸವಿಶೇಷಾಶ್ಚ ದೋಗ್ಧಾರಃ ಕ್ಷೀರಮೇವ ಚ। ಪಾತ್ರಾಣಿ ಚ ಮಯೋಕ್ತಾನಿ ಸರ್ವಾಣ್ಯೇವ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್ ।। ೨.

ಈ ವಿಶೇಷವಾದ ಹಸುವಿನ ಕರುಗಳು, ಹಾಲು ಹಿಂಡುವವರು, ಹಾಲು ಮತ್ತು ಪಾತ್ರೆಗಳು—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ.

ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಪ್ರಥಮಂ ದುಗ್ಧಾ ಪುರಾ ಪೃಥ್ವೀ ಮಹಾತ್ಮನಾ। ವಾಯುಂ ಕೃತ್ವಾ ತದಾ ವತ್ಸಂ ಬೀಜಾನಿ ವಸುಧಾತಲೇ ।। ೨.

ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ, ಮಹಾತ್ಮ ಬ್ರಹ್ಮಾ ವಾಯುವನ್ನು ಹಸುವಿನ ಕರುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಹಾಲಾಗಿಸಿ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಾಲು ಹಿಂಡಿದನು.

ತತಃ ಸ್ವಾಯಮ್ಭುವೇ ಪೂರ್ವನ್ತದಾ ಮನ್ವನ್ತರೇ ಪುನಃ। ವತ್ಸಂ ಸ್ವಾಯಮ್ಭುವಂ ಕೃತ್ವಾ ದುಗ್ಧಾ ಗ್ರೀಷ್ಮೇಣ ವೈ ಮಹೀ ।। ೨.

ಆ ಬಳಿಕ, ಮೊದಲ ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ, ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನುವನ್ನು ಕರುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಗ್ರೀಷ್ಮನನ್ನು ಹಾಲು ಹಿಂಡುವವನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಾಲು ಹಿಂಡಲಾಯಿತು.

* ಮನೌ ಸ್ವಾರೋಚಿಷೇ ದುಗ್ಧಾ ಮಹೀ ಚೈತ್ರೇಣ ಧೀಮತಾ। ಮನುಂ ಸ್ವಾರೋಚಿಷಂ ಕೃತ್ವಾ ವತ್ಸಂ ಸಸ್ಯಾನಿ ವೈ ಪುರಾ ।। ೨.

ಸ್ವಾರೋಚಿಷ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ, ಧೀಮಂತ ಸ್ವಾರೋಚಿಷ ಮನುವು ತಾನೇ ಕರುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಹಾಲಾಗಿಸಿ ಹಿಂಡಿದನು.

ಉತ್ತಮೇಽನುತ್ತಮೇನಾಪಿ ದುಗ್ಧಾ ದೇವಭುಜೇನ ತು । ಮನುಂ ಕೃತ್ವೋತ್ತಮಂ ವತ್ಸಂ ಸರ್ವಸಸ್ಯಾನಿ ಧೀಮತಾ ।। ೨.

ಉತ್ತಮ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ, ದೇವಭುಜನು ಅನುತ್ತಮನನ್ನು ಹಾಲು ಹಿಂಡುವವನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಉತ್ತಮನನ್ನು ಕರುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಧೀರತೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಹಿಂಡಿದನು.

ಪುನಶ್ಚ ಪಞ್ಚಮೇ ಪೃಥ್ವೀ ತಾಮಸಸ್ಯಾನ್ತರೇ ಮನೋಃ। ದುಗ್ಧೇಯಂ ತಾಮಸಂ ವತ್ಸಂ ಕೃತ್ವಾ ತು ಬಲಬನ್ಧುನಾ ।। ೨.

ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಐದನೇ ತಾಮಸ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ, ಬಲಬಂಧು ತಾಮಸನನ್ನು ಕರುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಾಲು ಹಿಂಡಿದನು.

ಚಾರಿಷ್ಣವಸ್ಯ ದೇವಸ್ಯ ಸಂಪ್ರಾಪ್ತೇ ಚಾನ್ತರೇ ಮನೋಃ। ದುಗ್ಧಾ ಮಹೀ ಪುರಾಣೇನ ವತ್ಸಞ್ಚಾರಿಷ್ಣವಂ ಪ್ರತಿ ।। ೨..

ಚಾರಿಷ್ಣವ ದೇವನ ಮನ್ವಂತರ ಬಂದಾಗ, ಪುರಾತನನು ಚಾರಿಷ್ಣವನನ್ನು ಕರುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಾಲು ಹಿಂಡಿದನು.

ಚಾಕ್ಷುಷೇಽಪಿ ಚ ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತೇ ತದಾ ಮನ್ವನ್ತರೇ ಪುನಃ। ದುಗ್ಧಾ ಮಹೀ ಪುರಾಣೇನ ವತ್ಸಂ ಕೃತ್ವಾ ತು ಚಾಕ್ಷುಷಮ್ ।। ೨.

ಚಾಕ್ಷುಷ ಮನ್ವಂತರ ಬಂದಾಗಲೂ, ಪುರಾತನನು ಚಾಕ್ಷುಷನನ್ನು ಕರುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಾಲು ಹಿಂಡಿದನು.

ಚಾಕ್ಷುಷಸ್ಯಾನ್ತರೇಽತೀತೇ ಪ್ರಾಪ್ತೇ ವೈವಸ್ವತೇ ಪುನಃ । ವೈನ್ಯೇನೇಯಂ ಮಹೀ ದುಗ್ಧಾ ಯಥಾ ತೇ ಕೀರ್ತಿತಂ ಮಯಾ ।। ೨.

ಚಾಕ್ಷುಷ ಮನ್ವಂತರ ಮುಗಿದು, ವೈವಸ್ವತನು ಬಂದಾಗ, ವೇನ್ಯನು ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಾಲು ಹಿಂಡಿದನು, ನಾನು ಹೇಗೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದೆನೋ ಹಾಗೆ.

ಏತೈರ್ದುಗ್ಧಾ ಪುರಾ ಪೃಥ್ವೀ ವ್ಯತೀತೇಷ್ವನ್ತರೇಷು ವೈ। ದೇವಾದಿಭಿರ್ಮನುಷ್ಯೈಶ್ಚ ತಥಾ ಭೂತಾದಿಭಿಶ್ಚ ಯಾ ।। ೨.

ಹೀಗೆ, ಹಿಂದಿನ ಮನ್ವಂತರಗಳಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು, ಮಾನವರು ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಾಲು ಹಿಂಡಿದರು.

ಏವಂ ಸರ್ವೇಷು ವಿಜ್ಞೇಯಾ ಹ್ಯತೀತಾನಾಗತೇಷ್ವಿಹ। ದೇವಾ ಮನ್ವನ್ತರೇಷ್ವಸ್ಯ ಪೃಥೋಸ್ತು ಶ್ರೃಣುತ ಪ್ರಜಾಃ ।। ೨.

ಹೀಗೆ, ಎಲ್ಲ ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಮನ್ವಂತರಗಳಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಇದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಈಗ ಪೃಥುವಿನ ಸಂತಾನವನ್ನು ಕೇಳಿ.

ಪೃಥೋಸ್ತು ಪುತ್ರೌ ವಿಕ್ರಾನ್ತೌ ಜಜ್ಞಾತೇಽನ್ತರ್ದ್ಧಿಪಾಲಿನೌ। ಶಿಖಣ್ಡಿನೀ ಹವಿರ್ದ್ಧಾನಮನ್ತರ್ದ್ಧಾನಾದ್ವ್ಯಜಾಯತ ।। ೨.

ಪೃಥುವಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಪುತ್ರರು—ಅಂತರ್ಧಾನ ಮತ್ತು ಪಾಲಿನ್ ಹುಟ್ಟಿದರು. ಅಂತರ್ಧಾನನಿಂದ ಶಿಖಂಡಿನಿ ಮತ್ತು ಹವಿರ್ಧಾನ ಹುಟ್ಟಿದರು.

ಹವಿರ್ದ್ಧಾನಾತ್ಷಡಾಗ್ನೇಯೀ ಧಿಷಣಾಽಜನಯತ್ಸುತಾನ್। ಪ್ರಾಚೀನಬರ್ಹಿಷಂ ಶುಕ್ರಂ ಗಯಂ ಕೃಷ್ಣಂ ವ್ರಜಾಜಿನೌ ।। ೨.

ಹವಿರ್ಧಾನ ಮತ್ತು ಅವನ ಪತ್ನಿ ಧಿಷಣೆಯಿಂದ ಆರು ಪುತ್ರರು ಹುಟ್ಟಿದರು: ಪ್ರಾಚೀನಬರ್ಹಿಸ್, ಶುಕ್ರ, ಗಾಯ, ಕೃಷ್ಣ, ವ್ರಜ ಮತ್ತು ಅಜಿನ.

ಪ್ರಾಚೀನಬರ್ಹಿರ್ಭಗವಾನ್ ಮಹಾನಾಸೀತ್ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ। ಬಲುಶ್ರುತತಪೋವೀರ್ಯೈಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಮೇಕರಾಢಸೌ। ಪ್ರಾಚೀನಾಗ್ರಾಃ ಕುಶಾಸ್ತಸ್ಯ ತಸ್ಮಾತ್ಪ್ರಾಚೀನ ಬರ್ಹ್ಯಸೌ ।। ೨.

ಪ್ರಾಚೀನಬರ್ಹಿಸ್ ಭಗವಾನ್, ಮಹಾನ್ ಪ್ರಜಾಪತಿ, ಬಲ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಏಕಾಧಿಪತಿಯಾಗಿದ್ದನು. ಅವನ ಕುಶಗಳು ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿಗೆ ಇರಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಪ್ರಾಚೀನಬರ್ಹಿಸ್ ಎಂದು ಹೆಸರು ಬಂತು.

ಸಮುದ್ರತನಯಾಯಾನ್ತು ಕೃತದಾರಃ ಸ ವೈ ಪ್ರಭುಃ। ಮಹತಸ್ತಮಸಃ ಪಾರೇ ಸವರ್ಣಾಯಾಂ ಪ್ರಜಾಪತೇಃ। ಸವರ್ಣಾಽಽಧತ್ತ ಸಾಮುದ್ರೀ ದಶ ಪ್ರಾಚೀನ ಬರ್ಹಿಷಃ ।। ೨.

ಆ ಮಹಾಪ್ರಭು ಸಮುದ್ರದ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ಸವರ್ಣೆಯನ್ನು ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು. ಆ ಮಹಾ ಅಂಧಕಾರದ ಪಾರಿನ ಸವರ್ಣೆಯಿಂದ ಪ್ರಾಚೀನಬರ್ಹಿಸ್‌ಗೆ ಪ್ರಚೇತಸರೆಂಬ ಹತ್ತು ಮಂದಿ ಪುತ್ರರು ಹುಟ್ಟಿದರು.

ಸರ್ವೇ ಪ್ರಚೇತಸೋ ನಾಮ ಧನುರ್ವೇದಸ್ಯ ಪಾರಗಾಃ। ಅಪೃಥಗ್ಧರ್ಮಚರಣಾಸ್ತೇಽತಪ್ಯನ್ತ ಮಹತ್ತಪಃ। ದಶವರ್ಷಸಹಸ್ರಾಣಿ ಸಮುದ್ರಸಲಿಲೇಶಯಾಃ ।। ೨.

ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಪ್ರಚೇತಸರು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು. ಧನುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಏಕತೆ ಇದ್ದರು. ಅವರು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು ಸಮುದ್ರದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮಲಗಿ ಮಹಾತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದರು.

ತಪಶ್ಚರತ್ಸು ಪೃಥಿವೀಂ ಪ್ರಚೇತಃಸು ಮಹೀರುಹಾಃ। ಅರಕ್ಷ್ಯಮಾಣಾಮಾವವೃರ್ಬಭೂವಾಥ ಪ್ರಜಾಕ್ಷಯಃ ।। ೨.

ಪ್ರಚೇತಸರು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮರಗಳು ನಿರ್ಬಂಧವಿಲ್ಲದೆ ಬೆಳೆದವು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು.

ಪ್ರತ್ಯಾಹತೇ ತದಾ ತಸ್ಮಿಂಶ್ಚಾಕ್ಷುಷಸ್ಯಾನ್ತರೇ ಮನೋಃ । ನಾಶಕನ್ ಮಾರುತೋ ವಾತುಂ ವೃತಂ ಖಮಭವದ್ದ್ರುಮೈಃ। ದಶವರ್ಷಸಹಸ್ರಾಣಿ ನ ಶೇಕುಶ್ಚೇಷ್ಟಿತುಂ ಪ್ರಜಾಃ ।। ೨.

ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚಾಕ್ಷುಷ ಮನು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಮನುಗಳ ಮಧ್ಯೆ, ಗಾಳಿಯು ಊದಲಾಗದೆ ಹೋದಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಆಕಾಶವನ್ನು ಮರಗಳು ಮುಚ್ಚಿದ್ದವು. ಹತ್ತಾರು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಜೀವಿಗಳು ಚಲಿಸಲಾರದೆ ಹೋದವು.

ತದುಪಶ್ರುತ್ಯ ತಪಸಾ ಸರ್ವೇ ಯುಕ್ತಾಃ ಪ್ರಚೇತಸಃ। ಮುಖೇಭ್ಯೋ ವಾಯುಮಗ್ನಿಞ್ಚ ಸಸೃಜುರ್ಜ್ಜಾತಮನ್ಯವಃ ।। ೨.

ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಪ್ರಚೇತಸರು, ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾಗಿದ್ದರೂ ಕೋಪದಿಂದ, ತಮ್ಮ ಬಾಯಿಂದ ಗಾಳಿಯನ್ನೂ ಅಗ್ನಿಯನ್ನೂ ಹೊರಹಾಕಿದರು.

ಉನ್ಮೂಲಾನಥ ತಾನ್ ವೃಕ್ಷಾನ್ ಕೃತ್ವಾ ವಾಯುರಶೋಷಯತ್। ತಾನಗ್ನಿರದಹದ್ವೋರ ಏವಮಾಸೀದ್ ದ್ರುಮಕ್ಷಯಃ ।। ೨.

ಆಗ ಗಾಳಿ ಆ ಮರಗಳನ್ನು ಬೇರುಸಹಿತ ಎಳೆದಿತು ಮತ್ತು ಒಣಗಿಸಿತು; ಅಗ್ನಿಯು ಅವುಗಳನ್ನು ಸುಟ್ಟಿತು. ಹೀಗೆ ಮರಗಳ ನಾಶವು ಸಂಭವಿಸಿತು.

ದ್ರುಮಕ್ಷಯಮಥೋ ಬುದ್ಧ್ವಾ ಕಿಞ್ಚಿಚ್ಛೇಷೇಷು ಶಾಖಿಷು। ಉಪಗಮ್ಯಾಬ್ರವೀದೇತಾನ್ ರಾಜಾ ಸೋಮಃ ಪ್ರಚೇತಸಃ ।। ೨.

ಮರಗಳ ನಾಶವಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಕೆಲವೊಂದು ಕೊಂಬೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿದ್ದಾಗ, ಸೋಮರಾಜನು ಪ್ರಚೇತಸರ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ಮಾತನಾಡಿದನು.