ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ರಕ್ಷಃ ಸುಮಾಲೀ ಬಲವಾನ್ಕ್ಷೀರಂ ರುಧಿರಮೇವ ಚ । ಕಪಾಲಪಾತ್ರೇ ನಿರ್ದುಗ್ಧಾ ಅನ್ತರ್ದ್ಧಾನಞ್ಚ ರಾಕ್ಷಸೈಃ । ತೇನ ಕ್ಷೀರೇಣ ರಕ್ಷಾಂಸಿ ವರ್ತ್ತಯನ್ತೀಹ ಸರ್ವಶಃ

ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ರಾಕ್ಷಸ ಸुमಾಲಿಯು ಹಾಲಿಗೆ ರಕ್ತವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು, ಕಪಾಲವನ್ನು ಪಾತ್ರೆಯಾಗಿ ಬಳಸಿದನು. ರಾಕ್ಷಸರು ಅದನ್ನು ಅಡಗಿಸಿದರು. ಆ ರಕ್ತದ ಹಾಲಿನಿಂದ ರಾಕ್ಷಸರು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ.

ಪದ್ಮಪಾತ್ರೇ ಪುನರ್ದುಗ್ಧಾ ಗನ್ಧರ್ವೈರಪ್ಸರೋಗಣೈಃ । ವತ್ಸಂ ಚಿತ್ರರಥಂ ಕೃತ್ವಾ ಶುಚೀನ್ ಗನ್ಧಾಸ್ತಥೈವ ಚ

ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರಾಸುಗಳು ಪುಷ್ಪದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹಾಲು ಹೋಯ್ದರು. ವತ್ಸನಾಗಿ ಚಿತ್ರರಥನನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಶುಚಿಯಾದ ಸುಗಂಧಗಳನ್ನು ಹಾಲಾಗಿ ಪಡೆದರು.

ತೇಷಾಂ ವಿಶ್ವಾವಸುಸ್ತ್ವಾಸೀದ್ದೋಗ್ಧಾ ಪುತ್ರೋ ಮುನೇಃ ಶುಚಿಃ । ಗನ್ಧರ್ವರಾಜೋಽತಿಬಲೋ ಮಹಾತ್ಮಾ ಸೂರ್ಯಸನ್ನಿಭಃ

ಅವರಲ್ಲಿ ಮುನಿಯ ಶುದ್ಧ ಪುತ್ರನಾದ ವಿಶ್ವಾವಸು ಹಾಲು ಹೋಯುವವನು. ಆ ಮಹಾತ್ಮ, ಗಂಧರ್ವರ ರಾಜನು, ಅಪಾರ ಬಲಶಾಲಿಯು, ಸೂರ್ಯನಂತ ಬೆಳಕುಳ್ಳವನಾಗಿದ್ದನು.

ಶೈಲೈಶ್ಚ ಸ್ತೂಯತೇ ದುಗ್ಧಾ ಪುನರ್ದೇವೀ ವಸುನ್ಧರಾ । ತತ್ರೌಷಧೀರ್ಮೂರ್ತ್ತಿಮತೀ ರತ್ನಾನಿ ವಿವಿಧಾನಿ ಚ

ಪರ್ವತಗಳು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ ಮತ್ತೆ ಹಾಲು ಹೋಯ್ದವು. ಅಲ್ಲಿ ರೂಪವಂತಾದ ಔಷಧಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ರತ್ನಗಳು ಹಾಲಾಗಿ ಹೊರಬಂದವು.

ವತ್ಸಸ್ತು ಹಿಮವಾಂಸ್ತೇಷಾಂ ಮೇರುರ್ದೋಗ್ಧಾ ಮಹಾಗಿರಿಃ । ಪಾತ್ರನ್ತು ಶೈಲಮೇವಾಸೀತ್ತೇನ ಶೈಲಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಃ

ಅವರಿಗೆ ಹಿಮವಂತನು ವತ್ಸನಾಗಿದ್ದನು, ಮಹಾಗಿರಿಯಾದ ಮೆರು ಪರ್ವತನು ಹಾಲು ಹೋಯುವವನು, ಪಾತ್ರೆಯೂ ಪರ್ವತವೇ ಆಗಿತ್ತು. ಅದರಿಂದ ಪರ್ವತ ಸ್ಥಿರವಾದನು.

ಸ್ತೂಯತೇ ವೃಕ್ಷವೀರುದ್ಭಿಃ ಪುನರ್ದುಗ್ಧಾ ವಸುನ್ಧರಾ । ಪಲಾಶಪಾತ್ರಮಾದಾಯ ದುಗ್ಧಂ ಛಿನ್ನಪ್ರರೋಹಣಮ್

ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಳೆಗಳು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ ಮತ್ತೆ ಹಾಲು ಹೋಯ್ದವು. ಪಲಾಶದ ಎಲೆಯನ್ನು ಪಾತ್ರೆಯಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಹಾಲಾಗಿ ಕಡಿದು ಮೊಳೆಯುವ ಮೊಗ್ಗುಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು.

ಕಾಮಧುಕ್ ಪುಷ್ಪಿತಃ ಶೈಲಃ ಪ್ಲಕ್ಷೋ ವತ್ಸೋ ಯಶಸ್ವಿನೀ । ಸರ್ವಕಾಮದುಘಾ ದೋಗ್ಧ್ರೀ ಪೃಥಿವೀ ಭೂತಭಾವಿನೀ

ಹೂವಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಪರ್ವತನು ಕಾಮಧೇನು, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ಲಕ್ಷವೃಕ್ಷನು ವತ್ಸ, ಭೂತ ಭವಿಷ್ಯಗಳೆಲ್ಲರಿಗೂ ಎಲ್ಲ ಇಚ್ಛೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಭೂಮಿ ಹಾಲು ಹೋಯುವವಳಾಗಿದ್ದಳು.

ಸೈಷಾ ಧಾತ್ರೀ ವಿಧಾತ್ರೀ ಚ ಧಾರಣೀ ಚ ವಸುನ್ಧರಾ । ದುಗ್ಧಾ ಹಿತಾರ್ಥಂ ಲೋಕಾನಾಂ ಪೃಥುನಾ ಇತಿ ನಃ ಶ್ರುತಮ್ । ಚರಾಚರಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ಯೋನಿರೇವ ಚ ॥೨.೧.

ಈಕೆಯೇ ಪೋಷಕಿಯಾಗಿಯೂ, ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತೆಯಾಗಿಯೂ, ಧಾರಕಿಯಾಗಿಯೂ, ಭೂಮಿಯಾಗಿಯೂ ಇರುತ್ತಾಳೆ. ಲೋಕಗಳ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಪೃಥುವು ಹಾಲು ಹೋಯ್ದನೆಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ. ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತಿನ ಆಧಾರವೂ, ಮೂಲವೂ ಅವಳೇ.

ಉತ್ತರಾರ್ದ್ಧಮ್ -

ಉತ್ತರಾರ್ಧ—

ಸೂತ ಉವಾಚ ।। ಆಸೀದಿಯಂ ಸಮುದ್ರಾನ್ತಾ ಮೇದಿನೀತಿ ಪರಿಶ್ರುತಾ। ವಸು ಧಾರಯತೇ ಯಸ್ಮಾದ್ವಸುಧಾ ತೇನ ಚೋಚ್ಯತೇ ।। ೨.

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಈ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಸುತ್ತಲಿರುವ ಭೂಮಿ ಮೆದಿನಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಳು. ಆಕೆ ಧನವನ್ನು ಹೊರುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ವಸುಧೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಳು.

ಇಯಞ್ಚಾಸೀತ್ ಸಮುದ್ರಾನ್ತಾ ಮೇದಿನೀತಿ ಪರಿಶ್ರುತಾ। ದುಹಿತೃತ್ವಮನುಪ್ರಾಪ್ತಾ ಪೃಥಿವೀತ್ಯುಚ್ಯತೇ ತತಃ ।। ೨.

ಈ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಸುತ್ತಲಿರುವ ಭೂಮಿ ಮೆದಿನಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಳು. ಪುತ್ರಿಯಾಗಿ ಗೌರವ ಪಡೆದ ಬಳಿಕ ಪೃಥಿವಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಳು.

ಪ್ರಥಿತಾ ಪ್ರವಿಭಕ್ತಾ ಚ ಶೋಭಿತಾ ಚ ವಸುನ್ಧರಾ। ಸಸ್ಯಾಕರವತೀ ರಾಜ್ಞಾ ಪತ್ತನಾಕರಮಾಲಿನೀ। ಚಾತುರ್ವರ್ಣ್ಯಸಮಾಕೀರ್ಣಾ ರಕ್ಷಿತಾ ತೇನ ಧೀಮತಾ ।। ೨.

ವಿಶಾಲವಾದ, ವಿಭಜಿತವಾದ, ಸುಂದರವಾದ ಭೂಮಿ, ಬೆಳೆಯುಳ್ಳ ಹೊಲಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು. ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಳು. ಆ ಧೀಮಂತ ರಾಜನು ಅವಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದನು.

ಏವಂಪ್ರಭಾವೋ ರಾಜಾಸೀದ್ವೈನ್ಯಃ ಸ ನೃಪಸತ್ತಮಃ। ನಮಸ್ಯಶ್ಚೈವ ಪೂಜ್ಯಶ್ಚ ಭೂತಗ್ರಾಮೇಣ ಸರ್ವಶಃ ।। ೨.

ಈ ರೀತಿ ಮಹಿಮೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ವೆಣ್ಯನಾದ ರಾಜನು ರಾಜರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು. ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳಿಂದ ಪೂಜ್ಯನು ಮತ್ತು ನಮಸ್ಕಾರ ಅರ್ಹನು.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣೈಶ್ಚ ಮಹಾಭಾಗೈರ್ವೇದವೇದಾಙ್ಗಪಾರಗೈಃ। ಪೃಥುರೇವ ನಮಸ್ಕಾರ್ಯೋ ಬ್ರಹ್ಮಯೋನಿಃ ಸನಾತನಃ ।। ೨.

ವೇದ ಮತ್ತು ವೇದಾಂಗರಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಹೊಂದಿದ ಪುಣ್ಯಶಾಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ಪೃಥುವೇ ನಮಸ್ಕಾರ ಅರ್ಹನು. ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮನ ವಂಶದವನು, ಶಾಶ್ವತನು.

ಪಾರ್ಥಿವೈಶ್ಚ ಮಹಾಭಾಗೈಃ ಪ್ರಾರ್ಥಯದ್ಭಿರ್ಮಹದ್ಯಶಃ। ಆದಿರಾಜಾ ನ ಮಸ್ಕಾರ್ಯಃ ಪೃಥುರ್ವೈನ್ಯಃ ಪ್ರತಾಪವಾನ್ ।। ೨.

ಮಹಾ ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಯಾದ ರಾಜರು ಮಹಾ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾ, ಮೊದಲನೇ ರಾಜನಾದ ಪೃಥು ವೆಣ್ಯನು, ಮಹಾ ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿಯು, ಅವನು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮಾಡಬಾರದು.

ಯೋಧೈರಪಿ ಚ ಸಂಗ್ರಾಮೇ ಪ್ರಾರ್ಥಯಾನೈರ್ಜಯಂ ಯುಧಿ। ಆದಿಕರ್ತ್ತಾ ನರಾಣಾಂ ವೈ ನಮಸ್ಯಃ ಪೃಥುರೇವ ಹಿ ।। ೨.

ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಯವನ್ನು ಬಯಸುವ ಯೋಧರೂ ಕೂಡ, ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೇ ಕಾರ್ಯಕರ್ತನಾದ ಪೃಥುವನ್ನು ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು.

ಯೋ ಹಿ ಯೋದ್ಧಾ ರಣಂ ಯಾತಿ ಕೀರ್ತ್ತಯಿತ್ವಾ ಪೃಥುಂ ನೃಪಮ್। ಸ ಘೋರರೂಪೇ ಸಂಗ್ರಾಮೇ ಕ್ಷೇಮೀ ತರತಿ ಕೀರ್ತಿಮಾನ್ ।। ೨.

ಯಾರು ಯೋಧನಾಗಿ ಪೃಥು ರಾಜನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಭಯಾನಕ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ದಾಟಿ, ಕೀರ್ತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ವೈಶ್ಯೈರಪಿ ಚ ರಾಜರ್ಷಿರ್ವೈಶ್ಯವೃತ್ತಿಸಮಾಸ್ಥಿತೈಃ। ಪೃಥುರೇವ ನಮಸ್ಕಾರ್ಯೋ ವೃತ್ತಿದಾತಾ ಮಹಾಯಶಾಃ ।। ೨.

ವೈಶ್ಯರಲ್ಲಿಯೂ, ವೈಶ್ಯರ ಜೀವನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ ರಾಜರ್ಷಿ ಪೃಥು ಮಹಾನ್, ಜೀವನವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದವನು, ಅಪಾರ ಕೀರ್ತಿಯುಳ್ಳವನು. ಅವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಬೇಕು.

ಏತೇ ವತ್ಸವಿಶೇಷಾಶ್ಚ ದೋಗ್ಧಾರಃ ಕ್ಷೀರಮೇವ ಚ। ಪಾತ್ರಾಣಿ ಚ ಮಯೋಕ್ತಾನಿ ಸರ್ವಾಣ್ಯೇವ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್ ।। ೨.

ಈ ವಿಶೇಷವಾದ ಹಸುವಿನ ಕರುಗಳು, ಹಾಲು ಹಿಂಡುವವರು, ಹಾಲು ಮತ್ತು ಪಾತ್ರೆಗಳು—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ.

ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಪ್ರಥಮಂ ದುಗ್ಧಾ ಪುರಾ ಪೃಥ್ವೀ ಮಹಾತ್ಮನಾ। ವಾಯುಂ ಕೃತ್ವಾ ತದಾ ವತ್ಸಂ ಬೀಜಾನಿ ವಸುಧಾತಲೇ ।। ೨.

ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ, ಮಹಾತ್ಮ ಬ್ರಹ್ಮಾ ವಾಯುವನ್ನು ಹಸುವಿನ ಕರುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಹಾಲಾಗಿಸಿ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಾಲು ಹಿಂಡಿದನು.

ತತಃ ಸ್ವಾಯಮ್ಭುವೇ ಪೂರ್ವನ್ತದಾ ಮನ್ವನ್ತರೇ ಪುನಃ। ವತ್ಸಂ ಸ್ವಾಯಮ್ಭುವಂ ಕೃತ್ವಾ ದುಗ್ಧಾ ಗ್ರೀಷ್ಮೇಣ ವೈ ಮಹೀ ।। ೨.

ಆ ಬಳಿಕ, ಮೊದಲ ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ, ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನುವನ್ನು ಕರುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಗ್ರೀಷ್ಮನನ್ನು ಹಾಲು ಹಿಂಡುವವನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಾಲು ಹಿಂಡಲಾಯಿತು.

* ಮನೌ ಸ್ವಾರೋಚಿಷೇ ದುಗ್ಧಾ ಮಹೀ ಚೈತ್ರೇಣ ಧೀಮತಾ। ಮನುಂ ಸ್ವಾರೋಚಿಷಂ ಕೃತ್ವಾ ವತ್ಸಂ ಸಸ್ಯಾನಿ ವೈ ಪುರಾ ।। ೨.

ಸ್ವಾರೋಚಿಷ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ, ಧೀಮಂತ ಸ್ವಾರೋಚಿಷ ಮನುವು ತಾನೇ ಕರುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಹಾಲಾಗಿಸಿ ಹಿಂಡಿದನು.

ಉತ್ತಮೇಽನುತ್ತಮೇನಾಪಿ ದುಗ್ಧಾ ದೇವಭುಜೇನ ತು । ಮನುಂ ಕೃತ್ವೋತ್ತಮಂ ವತ್ಸಂ ಸರ್ವಸಸ್ಯಾನಿ ಧೀಮತಾ ।। ೨.

ಉತ್ತಮ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ, ದೇವಭುಜನು ಅನುತ್ತಮನನ್ನು ಹಾಲು ಹಿಂಡುವವನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಉತ್ತಮನನ್ನು ಕರುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಧೀರತೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಹಿಂಡಿದನು.

ಪುನಶ್ಚ ಪಞ್ಚಮೇ ಪೃಥ್ವೀ ತಾಮಸಸ್ಯಾನ್ತರೇ ಮನೋಃ। ದುಗ್ಧೇಯಂ ತಾಮಸಂ ವತ್ಸಂ ಕೃತ್ವಾ ತು ಬಲಬನ್ಧುನಾ ।। ೨.

ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಐದನೇ ತಾಮಸ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ, ಬಲಬಂಧು ತಾಮಸನನ್ನು ಕರುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಾಲು ಹಿಂಡಿದನು.

ಚಾರಿಷ್ಣವಸ್ಯ ದೇವಸ್ಯ ಸಂಪ್ರಾಪ್ತೇ ಚಾನ್ತರೇ ಮನೋಃ। ದುಗ್ಧಾ ಮಹೀ ಪುರಾಣೇನ ವತ್ಸಞ್ಚಾರಿಷ್ಣವಂ ಪ್ರತಿ ।। ೨..

ಚಾರಿಷ್ಣವ ದೇವನ ಮನ್ವಂತರ ಬಂದಾಗ, ಪುರಾತನನು ಚಾರಿಷ್ಣವನನ್ನು ಕರುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಾಲು ಹಿಂಡಿದನು.

ಚಾಕ್ಷುಷೇಽಪಿ ಚ ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತೇ ತದಾ ಮನ್ವನ್ತರೇ ಪುನಃ। ದುಗ್ಧಾ ಮಹೀ ಪುರಾಣೇನ ವತ್ಸಂ ಕೃತ್ವಾ ತು ಚಾಕ್ಷುಷಮ್ ।। ೨.

ಚಾಕ್ಷುಷ ಮನ್ವಂತರ ಬಂದಾಗಲೂ, ಪುರಾತನನು ಚಾಕ್ಷುಷನನ್ನು ಕರುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಾಲು ಹಿಂಡಿದನು.

ಚಾಕ್ಷುಷಸ್ಯಾನ್ತರೇಽತೀತೇ ಪ್ರಾಪ್ತೇ ವೈವಸ್ವತೇ ಪುನಃ । ವೈನ್ಯೇನೇಯಂ ಮಹೀ ದುಗ್ಧಾ ಯಥಾ ತೇ ಕೀರ್ತಿತಂ ಮಯಾ ।। ೨.

ಚಾಕ್ಷುಷ ಮನ್ವಂತರ ಮುಗಿದು, ವೈವಸ್ವತನು ಬಂದಾಗ, ವೇನ್ಯನು ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಾಲು ಹಿಂಡಿದನು, ನಾನು ಹೇಗೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದೆನೋ ಹಾಗೆ.

ಏತೈರ್ದುಗ್ಧಾ ಪುರಾ ಪೃಥ್ವೀ ವ್ಯತೀತೇಷ್ವನ್ತರೇಷು ವೈ। ದೇವಾದಿಭಿರ್ಮನುಷ್ಯೈಶ್ಚ ತಥಾ ಭೂತಾದಿಭಿಶ್ಚ ಯಾ ।। ೨.

ಹೀಗೆ, ಹಿಂದಿನ ಮನ್ವಂತರಗಳಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು, ಮಾನವರು ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಾಲು ಹಿಂಡಿದರು.

ಏವಂ ಸರ್ವೇಷು ವಿಜ್ಞೇಯಾ ಹ್ಯತೀತಾನಾಗತೇಷ್ವಿಹ। ದೇವಾ ಮನ್ವನ್ತರೇಷ್ವಸ್ಯ ಪೃಥೋಸ್ತು ಶ್ರೃಣುತ ಪ್ರಜಾಃ ।। ೨.

ಹೀಗೆ, ಎಲ್ಲ ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಮನ್ವಂತರಗಳಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಇದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಈಗ ಪೃಥುವಿನ ಸಂತಾನವನ್ನು ಕೇಳಿ.