ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಆಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಂ ತು ಪಯಸಾ ಪ್ರಾಪ್ನುಯಾದ್ವೈ ತಥಾಶ್ರುತಮ್। ಸರ್ಪಿಷಾ ತು ಶುಭಂ ಚಕ್ಷುಃ ಷೋಡಶಾಹಫಲಂ ಲಭೇತ್। ಮಧುನಾ ತ್ವತಿರಾತ್ರಸ್ಯ ಫಲಂ ಚ ಸಮವಾಪ್ನುಯಾತ್ ।। ೧೭.

ಹಾಲನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದರೆ ಅಗ್ನಿಷ್ಠೋಮ ಯಜ್ಞದ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕೇಳಲಾಗಿದೆ; ತುಪ್ಪದಿಂದ ಶುಭದೃಷ್ಟಿ, ಹದಿನಾರು ದಿನದ ಯಜ್ಞದ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ಜೇನಿನಿಂದ ಅತಿರಾತ್ರ ಯಜ್ಞದ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ತತ್ಪ್ರಾಪ್ನುಯಾಚ್ಛ್ರದ್ದಧಾನೋ ನರೋ ವೈ ಸರ್ವೈಃ ಕಾಮೈರ್ಭೋಜಯೇದ್ಯಸ್ತು ವಿಪ್ರಾನ್। ಸರ್ವಾರ್ಥದಃ ಸರ್ವವಿಪ್ರಾತಿಥೌ ಯಃ ಫಲಂ ಭುಙ್ಕ್ತೇ ಸರ್ವಮೇಧಸ್ಯ ನಿತ್ಯಮ್ ।। ೧೭.

ಯಾರು ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಬಯಸಿದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಊಟ ಮಾಡಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಎಲ್ಲ ಫಲಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಎಲ್ಲ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ಆತಿಥ್ಯ ಮಾಡಿದವರು ಯಾವಾಗಲೂ ಎಲ್ಲ ಯಜ್ಞಗಳ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಯಸ್ತು ಶ್ರಾದ್ಧೇಽತಿಥಿಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ದೈವೇ ವಾಪ್ಯವಮನ್ಯತೇ। ತಂ ವೈ ದೇವಾ ವಿಶ್ವಯನ್ತಿ ಹೋತಾ ಯದ್ವತ್ ಪರಾಂ ವಸುಮ್ ।। ೧೭.

ಯಾರು ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ದೈವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡುತ್ತಾರೆ, ಹೇಗೆ ಹೋತೃನು ವ್ಯರ್ಥವಾದ ಹವನವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡುತ್ತಾನೋ ಹಾಗೆ.

ದೇವಾಶ್ಚ ಪಿತರಶ್ಚೈವ ವಹ್ನಿಶ್ಚೈವ ಹಿ ತಾನ್ ದ್ವಿಜಾನ್ । ಆವಿಶ್ಯ ಭುಞ್ಜತೇ ತದ್ವೈ ಲೋಕಾನುಗ್ರಹಕಾರಣಾತ್ ।। ೧೭.

ದೇವತೆಗಳು, ಪಿತೃಗಳು ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯೂ ಸಹ, ಲೋಕದ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ, ಆ ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಅವರ ಮೂಲಕ ಭೋಜನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಅಪೂಜಿತಾ ದಹನ್ತ್ಯೇತೇ ದದ್ಯುಃ ಕಾಮಾಂಶ್ಚ ಪೂಜಿತಾಃ। ಸರ್ವಸ್ವೇನಾಪಿ ತಸ್ಮಾದ್ವೈ ಪೂಜಯೇದತಿಥೀನ್ ಸದಾ ।। ೧೭.

ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸದೆ ಇದ್ದರೆ ಅವರು ಹಾನಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಗೌರವಿಸಿದರೆ ಮನಸ್ಸಿನ ಆಸೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಯಾವಾಗಲೂ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು라도 ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು ಸತ್ಕರಿಸಬೇಕು.

ವಾನಪ್ರಸ್ಥೋ ಗೃಹಸ್ಥಶ್ಚ ಗೃಹಮಭ್ಯಾಗತೋಽಥವಾ। ಬಾಲಾಃ ಖಿನ್ನಾ ಯತಿಶ್ಚೈವ ಜಾನೀಯಾದತಿಥೀನ್ ಸದಾ ।। ೧೭.

ವಾನಪ್ರಸ್ಥ, ಗೃಹಸ್ಥ, ಮನೆಗೆ ಬಂದವರು, ಮಕ್ಕಳು, ದಣಿದವರು ಮತ್ತು ಯತಿಗಳು—ಇವರನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಅತಿಥಿಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಅಭ್ಯಾಗತೋ ಯಾಚಕಃ ಸ್ಯಾದತಿಥಿಃ ಸ್ಯಾದಯಾಚಕಃ। ಅತಿಥೇರತಿಥಿಃ ಶ್ರೇಷ್ಠಃ ಸೋಽತಿಥಿರ್ಯೋಗ ಉಚ್ಯತೇ ।। ೧೭.

ಯಾರಾದರೂ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಬಂದರೆ ಅವನು ಅತಿಥಿ, ಬೇಡದೆ ಬಂದರೂ ಅವನು ಅತಿಥಿಯೇ. ಅತಿಥಿಗಳಲ್ಲಿ, ಆಹ್ವಾನವಿಲ್ಲದೆ ಬಂದವನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠನು; ಅವನನ್ನೇ ನಿಜವಾದ ಅತಿಥಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ನ ಘೋರೋ ನಾಪಿ ಸಙ್ಕೀರ್ಣೋ ನಾವಿದ್ಯೋ ನ ವಿಶೇಷವಿತ್। ನ ಚ ಸನ್ತೋ ನ ಸಮೃದ್ಧೋ ನ ಸೇವೀ ನಾಚರೋಽತಿಥಿಃ ।। ೧೭.

ಅತಿಥಿ ಎಂದರೆ ಭಯಾನಕನಲ್ಲ, ಮಿಶ್ರನಲ್ಲ, ಅಜ್ಞಾನಿಯಲ್ಲ, ವಿಭಿನ್ನತೆ ತಿಳಿದವನಲ್ಲ; ಅವನು ಧರ್ಮಾತ್ಮನೂ ಅಲ್ಲ, ಶ್ರೀಮಂತನೂ ಅಲ್ಲ, ಸೇವಕನೂ ಅಲ್ಲ, ಆಚರಣೆಯವನೂ ಅಲ್ಲ.

ಪಿಪಾಸಿತಾಯ ಶ್ರಾನ್ತಾಯ ಭ್ರಾನ್ತಾಯಾತಿಬುಭುಕ್ಷತೇ। ತಸ್ಮೈ ಸತ್ಕೃತ್ಯ ದಾತವ್ಯಂ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಫಲಮಿಚ್ಛತಾ ।। ೧೭.

ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲಿದವನಿಗೆ, ದಣಿದವನಿಗೆ, ದಾರಿ ತಪ್ಪಿದವನಿಗೆ ಅಥವಾ ತುಂಬಾ ಹಸಿವಿರುವವನಿಗೆ, ಯಜ್ಞ ಫಲವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಗೌರವದಿಂದ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

ಆರುಹ್ಯ ಭೃಗುತುಙ್ಗೋಷು ಗತ್ವಾ ಪುಣ್ಯಾಂ ಸರಸ್ವತೀಮ್। ಆಪಗಾಂ ತು ನದೀ ಪುಣ್ಯಾಂ ಗಙ್ಗಾ ದೇವೀ ಮಹಾನದೀ ।। ೧೭.

ಭೃಗುಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಏರಿ, ಪುಣ್ಯವಾದ ಸರಸ್ವತಿ ನದಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಪುಣ್ಯವಾದ ಆಪಗಾ ನದಿಗೆ ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳ ಮಹಾ ನದಿಯಾದ ಗಂಗೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕು.

ಹಿಮವತ್ಪ್ರಭವಾ ನದ್ಯೋ ಯಾಶ್ಚಾನ್ಯಾ ಋಷಿಪೂಜಿತಾಃ । ಸರಸ್ತೀರ್ಥಾಭಿಸಂವೇದ್ಯಾ ನದೀ ನವವಹಾಸ್ತಥಾ ।। ೧೭.

ಹಿಮಾಲಯದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಋಷಿಗಳು ಪೂಜಿಸಿದ ಇತರ ನದಿಗಳು, ಸರೋವರಗಳು, ತೀರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ಒಂಬತ್ತು ಹರಿವಿನ ನದಿಗಳು—allವು ಪುಣ್ಯಸ್ಥಳಗಳು.

ಗತ್ವೈತಾನ್ ಮುಚ್ಯತೇ ಪಾಪೈಃ ಸ್ವರ್ಗೇ ನಿತ್ಯಂ ಮಹೀಯತೇ। ದಶರಾತ್ರಮಶೌಚನ್ತು ಪ್ರೋಕ್ತಂ ವೈ ಮೃತಸೂತಕೇ ।। ೧೭.

ಈ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿದರೆ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಗೌರವ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಮೃತ್ಯು ಅಥವಾ ಜನನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ರಾತ್ರಿ ಅಶೌಚವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಯ ವಿಶೇಷೇಣ ಕ್ಷತ್ರಿಯೇ ದ್ವಾದಶ ಸ್ಮೃತಮ್। ಅರ್ದ್ಧಂ ಮಾಸನ್ತು ವೈಶ್ಯಸ್ಯ ಮಾಸಾಚ್ಛೂದ್ರಸ್ತು ಶುಧ್ಯತಿ ।। ೧೭.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹತ್ತು ರಾತ್ರಿ, ಕ್ಷತ್ರಿಯರಿಗೆ ಹನ್ನೆರಡು ರಾತ್ರಿ, ವೈಶ್ಯರಿಗೆ ಅರ್ಧ ತಿಂಗಳು, ಮತ್ತು ಶೂದ್ರರಿಗೆ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಶುದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಉದಕ್ಯಾ ಸರ್ವವರ್ಣಾನಾಂ ತ್ರಿರಾತ್ರೇಣ ತು ಶುದ್ಧಯತಿ। ಉದಕ್ಯಾಂ ಸೂತಿಕಾಞ್ಚೈವ ಶ್ವಾನಮನ್ತ್ಯಾವಸಾಯಿನಮ್ ।। ೧೭.

ನೀರು ತರಲು ಹೋಗುವ ಹೆಂಗಸಿನಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಅಶೌಚವು ಎಲ್ಲ ವರ್ಣಗಳಿಗೂ ಮೂರು ರಾತ್ರಿ ಬಳಿಕ ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ; ಹೆರಿಗೆ ಹೆಂಗಸು, ಶ್ವಾನ ಅಥವಾ ಮೃತದೇಹ ಹತ್ತಿಕೊಂಡವರಿಗೆ ಸಹ.

ನಗ್ನಾದೀನ್ ಮೃತಹಾರಾಂಶ್ಚ ಸ್ಪೃಷ್ಟ್ವಾಽಶೌಚಂ ವಿಧೀಯತೇ। ಸ್ನಾತ್ವಾ ಸಚೈಲೋ ಮೃದ್ಭಿಸ್ತು ದ್ವಾದಶಭಿಸ್ತು ಶುಧ್ಯತಿ ।। ೧೭.

ಬೆತ್ತಲೆ ಇರುವವರನ್ನು ಅಥವಾ ಮೃತದೇಹ ಹೊರುವವರನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದರೆ ಅಶೌಚವಾಗುತ್ತದೆ; ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸಿ ಹನ್ನೆರಡು ಬಾರಿ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಶುದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಏತದೇವ ಭವೇಚ್ಛೌಚಂ ಮೈಥುನೇ ನವಭಿಸ್ತಥಾ। ಮೃದಾ ಪ್ರಕ್ಷಾಲ್ಯ ಹಸ್ತೌ ತು ಕುರ್ಯಾಚ್ಛೌಚವಿಧಿನ್ನರಃ ।। ೧೭.

ಮೈಥುನದ ನಂತರವೂ ಇದೇ ಶುದ್ಧಿಯ ನಿಯಮ, ಆದರೆ ಒಂಬತ್ತು ಬಾರಿ ಮಣ್ಣು ಬಳಸಿ ಕೈಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು ಶುದ್ಧಿಯ ವಿಧಿ ಮಾಡಬೇಕು.

ಪ್ರಕ್ಷಾಲ್ಯ ಚಾದ್ಭಿರ್ಹಸ್ತೌ ಚ ಸ್ನಾತ್ವಾ ಚೈವ ಮೃದಾ ಪುನಃ। ಮೃದಂ ಗುಹ್ಯೇ ತತೋ ದ್ವಿಸ್ತು ಪುನರೇವ ಮೃದಂ ಬುಧಃ ।। ೧೭.

ಕೈಗಳನ್ನು ನೀರಿನಿಂದ ತೊಳೆದು, ಮತ್ತೆ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಗುಪ್ತಾಂಗದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಮಣ್ಣು ಬಳಸಿ, ಮತ್ತೆ ಮಣ್ಣು ಬಳಸಿ ಶುದ್ಧಿಯನ್ನಾಚರಿಸಬೇಕು.

ಏವಂ ಶೌಚ ವಿಧಿರ್ದೃಷ್ಟಃ ಸರ್ವವರ್ಣೇಷು ನಿತ್ಯದಾ। ಪರಿದದ್ಯಾನ್ಮೃದಸ್ತಿಸ್ರೋ ಹಸ್ತಪಾದಾವಸೇಚನಮ್ ।। ೧೭.

ಈ ರೀತಿ ಶುದ್ಧಿಯ ವಿಧಿ ಎಲ್ಲ ವರ್ಣಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸದಾ ಪಾಲಿಸಬೇಕು; ಕೈ ಮತ್ತು ಕಾಲು ತೊಳೆಯಲು ಮೂರು ಬಾರಿ ಮಣ್ಣು ಬಳಿಸಬೇಕು.

ಆರಣ್ಯಂ ಶೌಚಮೇತತ್ತು ಗ್ರಾಮ್ಯಂ ವಕ್ಷ್ಯಾಮ್ಯತಃ ಪರಮ್। ಮೃದಸ್ತಿಸ್ರಃ ಪಾದಯೋಸ್ತು ಹಸ್ತಯೋಸ್ತಿಸ್ರ ಏವ ಚ ।। ೧೭.

ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧಿಯ ನಿಯಮ ಇದೇ; ಈಗ ಊರಿನ ವಿಧಿಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ: ಕಾಲಿಗೆ ಮೂರು ಬಾರಿ, ಕೈಗೆ ಮೂರು ಬಾರಿ ಮಣ್ಣು ಬಳಿಸಬೇಕು.

ಮೃದಃ ಪಞ್ಚದಶಾಮೇಧ್ಯೇ ಹಸ್ತಾದೀನಾಂ ವಿಭಾಗಶಃ। ಅನಿರ್ಣಿಕ್ತೇ ಮೃದಂ ದದ್ಯಾನ್ಮೃದನ್ತೇ ತ್ವದ್ಭಿರೇವ ತು ।। ೧೭.

ಅಪವಿತ್ರವಾದಾಗ ಕೈ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಂಗಗಳಿಗೆ ಹದಿನೈದು ಬಾರಿ ಮಣ್ಣು ಬಳಿಸಬೇಕು; ಯಾವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಶೌಚವೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮಣ್ಣು ಬಳಸಿ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನೀರು ಬಳಿಸಬೇಕು.

ಕಣ್ಠಂ ಶಿರೋ ವಾ ಪ್ರಾವೃತ್ಯ ರಥ್ಯಾ ಪಾದಗತಸ್ತು ವಾ। ಅಕೃತ್ವಾ ಪಾದಯೋಃ ಶೌಚಮಾಚಾನ್ತೋಽಪ್ಯಶುಚಿರ್ಭವೇತ್ ।। ೧೭.

ಕಂಠ ಅಥವಾ ತಲೆಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು, ಅಥವಾ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಲಿಗೆ ಕಳೆ ಇದ್ದರೂ ಕಾಲು ತೊಳೆಯದೆ ಇದ್ದರೆ, ಬಾಯಿ ತೊಳೆದರೂ ಶುದ್ಧಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಪ್ರಕ್ಷಾಲ್ಯ ಪಾತ್ರಂ ನಿಃಕ್ಷಿಪ್ಯ ಆಚಮ್ಯಾಭ್ಯುಕ್ಷಣಂ ಪುನಃ। ದ್ರವ್ಯಸ್ಯಾನ್ಯಸ್ಯ ತು ತಥಾ ಕುರ್ಯಾದಭ್ಯುಕ್ಷಣಂ ಪುನಃ ।। ೧೭.

ಪಾತ್ರವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತೊಳೆದು ಬದಿಗೆ ಇಟ್ಟ ನಂತರ, ನೀರನ್ನು ತುಂಡುಮಾಡಿ ಮತ್ತೆ ಛರ್ಚನೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಬೇರೆ ಯಾವ ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಾದರೂ ಪುನಃ ಛರ್ಚನೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ಪುಷ್ಪಾದೀನಾಂ ತೃಣಾನಾಞ್ಚ ಪ್ರೋಕ್ಷಣಂ ಹವಿಷಾನ್ತಥಾ। ಪರಾಹೃತಾನಾಂ ದ್ರವ್ಯಾಣಾಂ ನಿಧಾಯಾಭ್ಯುಕ್ಷಣಂ ತಥಾ ।। ೧೭.

ಹೂಗಳು, ಹುಲ್ಲುಗಳು ಮತ್ತು ಹವಿಸುಗಳಿಗೂ ನೀರು ಛರ್ಚನೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಹೊರಗಿನಿಂದ ತಂದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟ ನಂತರವೂ ಹಾಗೆಯೇ ನೀರು ಛರ್ಚನೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ಪ್ರೋಕ್ಷಿತನ್ತು ಹರೇತ್ ಕಿಞ್ಚಿ ಚ್ಛ್ರಾದ್ಧೇ ದೈವ ತಥಾ ಪುನಃ। ಉತ್ತರೇಣ ಹರೇದ್ವೇದ್ಯಾಂ ದಕ್ಷಿಣೇನ ವಿಸರ್ಜಯೇತ್ ।। ೧೭.

ಛರ್ಚನೆ ಮಾಡಿದ ವಸ್ತುವನ್ನು ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ದೇವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವಾಗ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ತೆಗೆದು ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಬೇಕು.

ವಿಚ್ಛಿನ್ನಂ ಸ್ಯಾದ್ವಿಪರ್ಯಾಸೇ ದೈವೇ ಪಿತ್ರ್ಯೇ ತಥೈವ ಚ। ದಕ್ಷಿಣೇನ ತು ಹಸ್ತೇನ ದಕ್ಷಿಣಾಂ ವೇದಿಮಾಲಿಖೇತ್ ।। ೧೭.

ಯಾವುದೇ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಕ್ರಮ ತಪ್ಪಿದ್ದರೆ, ದೇವತೆಗಳಿಗಾಗಲಿ ಪಿತೃಗಳಿಗಾಗಲಿ, ಬಲಗೈಯಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬೇಕು.

ಕರಾಭ್ಯಾಮೇವ ದೇವಾನಾಂ ಪಿತೄಣಾಂ ವಿಕರಂ ಶುಭಮ್। ಕ್ಷುಭಿತಸ್ವಪ್ನಯೋಶ್ಚೈವ ತಥಾ ಮೂತ್ರಪುರೀಷಯೋಃ ।। ೧೭.

ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಶುಭ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುವಾಗ, ನಿದ್ರೆ ಅಶಾಂತವಾಗಿದ್ದಾಗ, ಅಥವಾ ಮೂತ್ರ, ಶೌಚದ ನಂತರ ಎರಡೂ ಕೈಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧಿಕರಣ ಮಾಡಬೇಕು.

ನಿಷ್ಠೀವಿತೇ ಯಥಾ ವ್ಯಕ್ತೇ ಭುಕ್ತ್ವಾ ವಿಪರಿಧಾಯ ಚ। ಉಚ್ಛಿಷ್ಟಸ್ಯ ಚ ಸಂಸ್ಪರ್ಶೇ ತಥಾ ಪಾದಾವಸೇಚನೇ ।। ೧೭.

ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಉಗುಳಿದ ನಂತರ, ಊಟ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ, ಮೇಲಂಗಿ ಹಾಕಿದ ಮೇಲೆ, ಉಳಿದ ಆಹಾರವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದಾಗ ಮತ್ತು ಕಾಲು ತೊಳೆದ ನಂತರವೂ ಹೀಗೆಯೇ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಉತ್ಸೃಷ್ಟಸ್ಯ ಸುಮಮ್ಭಾಷೇ ಹ್ಯಶುಚಿಂ ಪ್ರಯತಸ್ಯ ಚ। ಸನ್ದೇಹೇಷು ಚ ಸರ್ವೇಷು ಶಿಖಾಂ ಮುಕ್ತ್ವಾ ತಥೈವ ಚ ।। ೧೭.

ನೀರು ಬಿಟ್ಟ ನಂತರ, ಕಠಿಣವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಮೇಲೆ, ಅಶುದ್ಧವಾಗಿರುವಾಗ ಅಥವಾ ಸಂಶಯವಾದಾಗ, ಜಟೆ ಬಿಚ್ಚಿದಾಗಲೂ ಹೀಗೆಯೇ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ವಿನಾ ಯಜ್ಞೋಪವೀತೇನ ಮೋಹಾತ್ತು ಯದ್ಯುಪಸ್ಪೃಷೇತ್। ಔಷ್ಠಸ್ಯ ದನ್ತಸಂಸ್ಪರ್ಶೇ ದರ್ಶನೇ ಚಾನ್ತ್ಯವಾಸಿನಾಮ್ ।। ೧೭.

ಯಜ್ಞೋಪವೀತವಿಲ್ಲದೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ನೀರು ತುಂಡುಮಾಡಿದರೆ, ತುಟಿಗೆ ಅಥವಾ ಹಲ್ಲಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದರೆ, ಅಥವಾ ಹಳ್ಳಿ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಹೀಗೆಯೇ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.