ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಕಾರಸ್ಕರಾಃ ಪುಲಿನ್ದಾಶ್ಚ ತಥಾನ್ಧಶಬರಾದಯ। ಪೀತ್ವಾ ಚಾಪೋಭೂತಿಲಯೇ ಗತ್ವಾ ಚೈವ ಯುಗನ್ಧರಾಮ್ ।। ೧೬.

ಕಳ್ಳರು, ಪುಲಿಂದರು, ಅಂಧರು, ಶಬರರು ಇವರು ಶೌಚಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನೀರು ಕುಡಿದು ಅಥವಾ ಯುಗಂಧರ ಪರ್ವತಗಳಿಗೆ ಹೋದರೆ—

ಸಿನ್ಧೋರುತ್ತರಪರ್ಯ್ಯನ್ತಂ ತಥಾ ದಿವ್ಯನ್ತರೇ ಶತಮ್। ಪಾಪದೇಶಾಶ್ಚ ಯೇ ಕೇಚಿತ್ಪಾಪರಧ್ಯುಷಿತಾ ಜನೈಃ ।। ೧೬.

ಸಿಂಧು ನದಿಯ ಉತ್ತರದ ಅಂಚಿಗೆ, ದಿವ್ಯಂತರ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೂ, ಪಾಪಿಗಳು ವಾಸಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ—

ಶಿಷ್ಟೈಶ್ಚ ವರ್ಜಿತಾ ಯೇ ಚ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೈರ್ವೇದಪಾರಗೈಃ। ಗತ್ವಾ ದೇಶಾನಪುಣ್ಯಾಂಸ್ತು ಕೃತ್ಸ್ನಂ ಪಾಪಂ ಸಮಶ್ನುತೇ ।। ೧೬.

ಶಿಷ್ಟರು ಮತ್ತು ವೇದಪಾಠ ಮಾಡಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಬಿಟ್ಟುಹೋದ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಹೋದರೆ, ಅಶುದ್ಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೋದವರು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ.

ಮನೋವ್ಯಕ್ತಿರಥಾಗ್ನಿಶ್ಚ ಕಾಲೇ ಚೈವೋಪಲೇಪನಮ್। ವಿಖ್ಯಾಪನಞ್ಚ ಶೌಚಾನಾಂ ನಿತ್ಯಮಜ್ಞಾನಮೇವ ಚ ।। ೧೬.

ಮನಸ್ಸಿನ ಅಶುದ್ಧತೆ, ಅಗ್ನಿ, ಕಾಲ ಮತ್ತು ಲೇಪನ ಇವುಗಳೂ ಶೌಚಕ್ಕೆ ಉಪಾಯಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇವುಗಳ ಅರಿವಿಲ್ಲದಿರುವುದು ಯಾವಾಗಲೂ ಇದೆ.

ಅತೋನ್ಯಥಾ ತು ಯಃ ಕುರ್ಯ್ಯಾನ್ಮೋಹಾಚ್ಛೌಚಸ್ಯ ಸಙ್ಕರಮ್। ಪಿಶಾಚಾನ್ ಯಾತುಧಾನಾಂಶ್ಚ ಫಲಂ ಗಚ್ಛತ್ಯಸಂಶಯಮ್ ।। ೧೬.

ಇವುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಮೋಹದಿಂದ ಅಶೌಚ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿದವನು, ಪಿಶಾಚಿ ಮತ್ತು ದುಷ್ಟಾತ್ಮರ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂಬದು ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

ಶೌಚಮಶ್ರದ್ದಧಾನಶ್ಚ ಮ್ಲೇಚ್ಛಜಾತಿಷು ಜಾಯತೇ। ಅಯಜ್ಞಾಶ್ಚೈವ ಪಾಪೋ ವಾ ತಿರ್ಯ್ಯಗ್ಯೋನಿಗತೋಽಪಿ ವಾ ।। ೧೬.

ಯಾರು ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆ ಇಲ್ಲದೆ ಇದ್ದಾರೆ, ಅವರು ಅನ್ಯ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ; ಯಜ್ಞ ಮಾಡದವರು, ಪಾಪಿಗಳು ಅಥವಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವರು ಕೂಡ ಹೀಗೇ ಆಗುತ್ತಾರೆ.

ಶೌಚೇನ ಮೋಕ್ಷಂ ಕುರ್ವಾಣಃ ಸ್ವರ್ಗವಾಸೀ ಭವೇನ್ನರಃ। ಶುಚಿಕಾಮಾ ಹಿ ದೇವಾ ವೈ ದೇವೈರೇತದುದಾಹೃತಮ್ ।। ೧೬.

ಸ್ವಚ್ಛತೆಯಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ; ದೇವತೆಗಳು ಸ್ವಚ್ಛತೆಯನ್ನು ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ—ಇದು ದೇವತೆಗಳೇ ಹೇಳಿರುವುದು.

ಬೀಭತ್ಸಮಶುಚಿಞ್ಚೈವ ವರ್ಜಯನ್ತಿ ಸುರಾಃ ಸದಾ। ತ್ರೀಣಿ ಶೌಚಾನಿ ಕುರ್ವನ್ತಿ ನ್ಯಾಯತಃ ಶುಭಕರ್ಮಣಃ ।। ೧೬.

ದೇವತೆಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಅಶುದ್ಧ ಮತ್ತು ಅಸಹ್ಯವಾದದ್ದನ್ನು ದೂರವಿಡುತ್ತಾರೆ; ಧರ್ಮದಂತೆ ನಡಿಸುವವರು ಮೂರು ವಿಧದ ಸ್ವಚ್ಛತೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಾಯಾತಿಥೇಯಾಯ ಶೌಚಯುಕ್ತಾಯ ಧೀಮತೇ। ಪಿತೃಭಕ್ತಾಯ ದಾನ್ತಾಯ ಸಾನುಕ್ರೋಶಾಯ ಚ ದ್ವಿಜಾಃ ।। ೧೬.

ಬ್ರಹ್ಮನಿಷ್ಠನಿಗೆ, ಅತಿಥಿಗೆ, ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನ ಹೊಂದಿದವರಿಗೆ, ಪಿತೃಭಕ್ತನಿಗೆ, ಶಾಂತನಿಗೆ ಮತ್ತು ದಯಾಳುವನಿಗೆ ದ್ವಿಜರು ಹವನವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ.

ತೈಸ್ತೈಃ ಪ್ರೀತಾಃ ಪ್ರಯಚ್ಛನ್ತಿ ಪಿತರೋ ಯೋಗವರ್ದ್ಧನಾಃ। ಮನಸಾ ಕಾಂಕ್ಷಿತಾನ್ ಕಾಮಾಂಸ್ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಪ್ರಭವಾನಿತಿ ।। ೧೬.

ಅಂತಹವರಿಂದ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಪಿತೃಗಳು, ಯೋಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವವರು, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬಯಸಿದ ಎಲ್ಲ ಆಶಯಗಳನ್ನು, ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಭಾವವಿರುವ ಇಚ್ಛೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

ಅಹೋ ಧೀಮಂಸ್ತ್ವಯಾ ಸೂತ ಶ್ರಾದ್ಧಕಲ್ಪಸ್ತು ಕೀರ್ತಿತಃ। ಶ್ರುತೋ ನಃ ಶ್ರಾದ್ಧಕಲ್ಪೋ ವೈ ಋಷಿಭಿಃ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಃ ।। ೧೭.

ಓ ಸೂತ, ನೀನು ಎಷ್ಟು ಬುದ್ಧಿವಂತನು! ಶ್ರಾದ್ಧದ ವಿಧಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದೀಯ; ನಾವು ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದ ಶ್ರಾದ್ಧ ವಿಧಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ.

ಅತೀವ ವಿಸ್ತರೋ ಯಸ್ಯ ವಿಶೇಷೇಣ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ। ವದ ಶೇಷಂ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ ಋಷೇಸ್ತಸ್ಯ ಯಥಾಮತಮ್ ।। ೧೭.

ಅದರ ವಿವರಗಳನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಈಗ, ಮಹಾ ಪ್ರಜ್ಞನೇ, ಆ ಋಷಿಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಉಳಿದಂತೆ ಹೇಳು.

ಕೀರ್ತಯಿಷ್ಯಾಮಿ ತೇ ವಿಪ್ರಾ ಋಷೇಸ್ತಸ್ಯ ಮತನ್ತು ತತ್। ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಪ್ರತಿ ಮಹಾಭಾಗಾಸ್ತನ್ಮೇ ಶ್ರೃಣುತ ವಿಸ್ತರಾತ್ ।। ೧೭.

ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ, ಆ ಋಷಿಯ ಶ್ರಾದ್ಧದ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ನಾನು ನಿಮಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಧನ್ಯರಾದ ನೀವು, ಅದನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಕೇಳಿರಿ.

ಉಕ್ತಂ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಮಯಾ ಪೂರ್ವಂ ವಿಧಿಶ್ಚ ಶ್ರಾದ್ಧಕರ್ಮ್ಮಣಿ। ಪರಿಶಿಷ್ಟಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಾಂ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್ ।। ೧೭.

ನಾನು ಹಿಂದೆ ಶ್ರಾದ್ಧದ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಕ್ರಮವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಈಗ ಉಳಿದ ಭಾಗವನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಕುರಿತು ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ನ ಮೀಮಾಂಸ್ಯಾಃ ಸದಾ ವಿಪ್ರಾಃ ಪವಿತ್ರಂ ಹ್ಯೇತದುತ್ತಮಮ್। ದೈವೇ ಪಿತ್ರ್ಯೇ ಚ ಸತತಂ ಶ್ರೂಯತೇ ವೈ ಪರೀಕ್ಷಣಮ್ ।। ೧೭.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಇದನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಅನುಮಾನಿಸಬಾರದು, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾದುದು; ದೈವ ಮತ್ತು ಪಿತೃ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸದಾ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಯಸ್ಮಿನ್ ದೋಷಾಃ ಪ್ರದೃಶ್ಯೇರನ್ ಸದ್ಭಿರ್ವಾ ವರ್ಜಿತಸ್ತು ಯಃ। ಜಾನೀಯಾದ್ವಾಪಿ ಸಂವಾಸಾದ್ವರ್ಜ್ಜಯೇತ್ತಂ ಪ್ರಯತ್ನತಃ ।। ೧೭.

ಯಾರಲ್ಲಾದರೂ ದೋಷಗಳು ಕಂಡುಬಂದರೆ, ಅಥವಾ ಸದ್ಗುಣಿಗಳು ಅವರನ್ನು ದೂರವಿಟ್ಟರೆ, ಅಥವಾ ಒಬ್ಬನು ಅವರ ಸಂಗದಿಂದ ತಿಳಿದಿದ್ದರೆ, ಅವರನ್ನು ಬಹಳ ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ದೂರವಿಡಬೇಕು.

ಅವಿಜ್ಞಾತಂ ದ್ವಿಜಂ ಶ್ರಾದ್ಧೇ ಪರೀಕ್ಷೇತ ಸದಾ ಬುಧಃ । ಸಿದ್ಧಾ ಹಿ ವಿಪ್ರರೂಪೇಣ ಚರನ್ತಿ ಪೃಥಿವೀಮಿಮಾಮ್ ।। ೧೭.

ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯವಿಲ್ಲದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಸದಾ ವಿವೇಕಿಯು ಪರೀಕ್ಷಿಸಬೇಕು; ಯಾಕೆಂದರೆ ಸಿದ್ಧರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ತಸ್ಮಾದತಿಥಿಮಾಯಾನ್ತಮಭಿಗಚ್ಛೇತ್ ಕೃತಾಞ್ಜಲಿಃ। ಪೂಜಯೇಚ್ಚಾಪಿ ಪಾದ್ಯೇನ ಪಾದಾಭ್ಯಞ್ಜನಭೋಜನೈಃ ।। ೧೭.

ಆದ್ದರಿಂದ, ಅತಿಥಿ ಬಂದಾಗ ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಸ್ವಾಗತಿಸಬೇಕು; ಅವನಿಗೆ ಪಾದಯೋಜನೆ, ಪಾದಮರ್ಜಿ ಮತ್ತು ಊಟದಿಂದ ಗೌರವಿಸಬೇಕು.

ಉರ್ವೀಂ ಸಾಗರಪರ್ಯನ್ತಾಂ ದೇವಾ ಯೋಗೇಶ್ವರಾಸ್ತಥಾ। ನಾನಾ ರೂಪೈಶ್ಚರನ್ತ್ಯೇತೇ ಪ್ರಜಾ ಧರ್ಮ್ಮೇಣ ಪಾಲಯನ್ ।। ೧೭.

ಭೂಮಿ ಸಮುದ್ರದ ಅಂಚುವರೆಗೆ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಯೋಗೇಶ್ವರರು ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಧರ್ಮದಿಂದ ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಅರ್ಚಯಿತ್ವಾ ತತೋ ದದ್ಯಾದ್ವಿಪ್ರಾಯಾತಿಥಯೇ ನರಃ। ವ್ಯಞ್ಜನಾನಿ ಚ ಭಕ್ಷ್ಯಾಣಿ ಫಲಂ ತೇಷಾಂ ತಥೈವ ಚ ।। ೧೭.

ಆತಿಥ್ಯ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಮನುಷ್ಯನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಅತಿಥಿಗೆ ಉಪಹಾರ, ಭೋಜ್ಯ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು.

ಆಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಂ ತು ಪಯಸಾ ಪ್ರಾಪ್ನುಯಾದ್ವೈ ತಥಾಶ್ರುತಮ್। ಸರ್ಪಿಷಾ ತು ಶುಭಂ ಚಕ್ಷುಃ ಷೋಡಶಾಹಫಲಂ ಲಭೇತ್। ಮಧುನಾ ತ್ವತಿರಾತ್ರಸ್ಯ ಫಲಂ ಚ ಸಮವಾಪ್ನುಯಾತ್ ।। ೧೭.

ಹಾಲನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದರೆ ಅಗ್ನಿಷ್ಠೋಮ ಯಜ್ಞದ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕೇಳಲಾಗಿದೆ; ತುಪ್ಪದಿಂದ ಶುಭದೃಷ್ಟಿ, ಹದಿನಾರು ದಿನದ ಯಜ್ಞದ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ಜೇನಿನಿಂದ ಅತಿರಾತ್ರ ಯಜ್ಞದ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ತತ್ಪ್ರಾಪ್ನುಯಾಚ್ಛ್ರದ್ದಧಾನೋ ನರೋ ವೈ ಸರ್ವೈಃ ಕಾಮೈರ್ಭೋಜಯೇದ್ಯಸ್ತು ವಿಪ್ರಾನ್। ಸರ್ವಾರ್ಥದಃ ಸರ್ವವಿಪ್ರಾತಿಥೌ ಯಃ ಫಲಂ ಭುಙ್ಕ್ತೇ ಸರ್ವಮೇಧಸ್ಯ ನಿತ್ಯಮ್ ।। ೧೭.

ಯಾರು ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಬಯಸಿದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಊಟ ಮಾಡಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಎಲ್ಲ ಫಲಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಎಲ್ಲ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ಆತಿಥ್ಯ ಮಾಡಿದವರು ಯಾವಾಗಲೂ ಎಲ್ಲ ಯಜ್ಞಗಳ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಯಸ್ತು ಶ್ರಾದ್ಧೇಽತಿಥಿಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ದೈವೇ ವಾಪ್ಯವಮನ್ಯತೇ। ತಂ ವೈ ದೇವಾ ವಿಶ್ವಯನ್ತಿ ಹೋತಾ ಯದ್ವತ್ ಪರಾಂ ವಸುಮ್ ।। ೧೭.

ಯಾರು ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ದೈವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡುತ್ತಾರೆ, ಹೇಗೆ ಹೋತೃನು ವ್ಯರ್ಥವಾದ ಹವನವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡುತ್ತಾನೋ ಹಾಗೆ.

ದೇವಾಶ್ಚ ಪಿತರಶ್ಚೈವ ವಹ್ನಿಶ್ಚೈವ ಹಿ ತಾನ್ ದ್ವಿಜಾನ್ । ಆವಿಶ್ಯ ಭುಞ್ಜತೇ ತದ್ವೈ ಲೋಕಾನುಗ್ರಹಕಾರಣಾತ್ ।। ೧೭.

ದೇವತೆಗಳು, ಪಿತೃಗಳು ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯೂ ಸಹ, ಲೋಕದ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ, ಆ ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಅವರ ಮೂಲಕ ಭೋಜನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಅಪೂಜಿತಾ ದಹನ್ತ್ಯೇತೇ ದದ್ಯುಃ ಕಾಮಾಂಶ್ಚ ಪೂಜಿತಾಃ। ಸರ್ವಸ್ವೇನಾಪಿ ತಸ್ಮಾದ್ವೈ ಪೂಜಯೇದತಿಥೀನ್ ಸದಾ ।। ೧೭.

ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸದೆ ಇದ್ದರೆ ಅವರು ಹಾನಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಗೌರವಿಸಿದರೆ ಮನಸ್ಸಿನ ಆಸೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಯಾವಾಗಲೂ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು라도 ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು ಸತ್ಕರಿಸಬೇಕು.

ವಾನಪ್ರಸ್ಥೋ ಗೃಹಸ್ಥಶ್ಚ ಗೃಹಮಭ್ಯಾಗತೋಽಥವಾ। ಬಾಲಾಃ ಖಿನ್ನಾ ಯತಿಶ್ಚೈವ ಜಾನೀಯಾದತಿಥೀನ್ ಸದಾ ।। ೧೭.

ವಾನಪ್ರಸ್ಥ, ಗೃಹಸ್ಥ, ಮನೆಗೆ ಬಂದವರು, ಮಕ್ಕಳು, ದಣಿದವರು ಮತ್ತು ಯತಿಗಳು—ಇವರನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಅತಿಥಿಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಅಭ್ಯಾಗತೋ ಯಾಚಕಃ ಸ್ಯಾದತಿಥಿಃ ಸ್ಯಾದಯಾಚಕಃ। ಅತಿಥೇರತಿಥಿಃ ಶ್ರೇಷ್ಠಃ ಸೋಽತಿಥಿರ್ಯೋಗ ಉಚ್ಯತೇ ।। ೧೭.

ಯಾರಾದರೂ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಬಂದರೆ ಅವನು ಅತಿಥಿ, ಬೇಡದೆ ಬಂದರೂ ಅವನು ಅತಿಥಿಯೇ. ಅತಿಥಿಗಳಲ್ಲಿ, ಆಹ್ವಾನವಿಲ್ಲದೆ ಬಂದವನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠನು; ಅವನನ್ನೇ ನಿಜವಾದ ಅತಿಥಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ನ ಘೋರೋ ನಾಪಿ ಸಙ್ಕೀರ್ಣೋ ನಾವಿದ್ಯೋ ನ ವಿಶೇಷವಿತ್। ನ ಚ ಸನ್ತೋ ನ ಸಮೃದ್ಧೋ ನ ಸೇವೀ ನಾಚರೋಽತಿಥಿಃ ।। ೧೭.

ಅತಿಥಿ ಎಂದರೆ ಭಯಾನಕನಲ್ಲ, ಮಿಶ್ರನಲ್ಲ, ಅಜ್ಞಾನಿಯಲ್ಲ, ವಿಭಿನ್ನತೆ ತಿಳಿದವನಲ್ಲ; ಅವನು ಧರ್ಮಾತ್ಮನೂ ಅಲ್ಲ, ಶ್ರೀಮಂತನೂ ಅಲ್ಲ, ಸೇವಕನೂ ಅಲ್ಲ, ಆಚರಣೆಯವನೂ ಅಲ್ಲ.

ಪಿಪಾಸಿತಾಯ ಶ್ರಾನ್ತಾಯ ಭ್ರಾನ್ತಾಯಾತಿಬುಭುಕ್ಷತೇ। ತಸ್ಮೈ ಸತ್ಕೃತ್ಯ ದಾತವ್ಯಂ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಫಲಮಿಚ್ಛತಾ ।। ೧೭.

ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲಿದವನಿಗೆ, ದಣಿದವನಿಗೆ, ದಾರಿ ತಪ್ಪಿದವನಿಗೆ ಅಥವಾ ತುಂಬಾ ಹಸಿವಿರುವವನಿಗೆ, ಯಜ್ಞ ಫಲವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಗೌರವದಿಂದ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.