ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಶ್ವಾ ಚೈವ ದರ್ಶನಾದೇವ ಹನ್ತಿ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ನ ಸಂಶಯಃ। ಶಾವಸೂತಕಸಂಸ್ಪೃಷ್ಟೋ ದೀರ್ಘರೋಗಿಭಿರೇವ ಚ ।। ೧೬.

ನಾಯಿ ಕೇವಲ ನೋಡಿದರೂ ಶ್ರಾದ್ಧದ ಫಲವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ. ನಾಯಿ, ಹೆರಿಗೆಗಿದ್ದ ಮಹಿಳೆ, ಅಥವಾ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ರೋಗಿಗಳು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದರೂ ಅದೇ ಫಲ.

ಮಲಿನೈಃ ಪತಿತೈಶ್ಚೈವ ನ ದ್ರಷ್ಟವ್ಯಂ ಕಥಞ್ಚನ। ಅನ್ನಂ ಪಶ್ಯೇಯುರೇತೇ ವೈ ನೈತತ್ಸ್ಯಾದ್ಧವ್ಯಕವ್ಯಯೋಃ ।। ೧೬.

ಮಲಿನರು ಅಥವಾ ಪತನರಾದವರು ಅನ್ನವನ್ನು ನೋಡಬಾರದು. ಅವರು ನೋಡಿದರೆ ಆ ಅನ್ನ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲು ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ.

ತತ್ಸಂಸ್ಪೃಷ್ಟಂ ಪ್ರಧಾನಾರ್ಥಂ ಸಂಸ್ಕಾರಶ್ವಾಪದೋ ಭವೇತ್। ಹವಿಷಾಂ ಸಂಹತಾನಾಂ ತು ಪೂರ್ವ್ವಮೇವ ವಿವರ್ಜಿತಮ್। ಮೃತ್ಸಂಯುಕ್ತಾಭಿರದ್ಭಿಶ್ಚ ಪ್ರೋಕ್ಷಣಂ ಚ ವಿಧೀಯತೇ ।। ೧೬.

ಅಂತಹವರು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದ ಮುಖ್ಯ ವಸ್ತು ಶವದಂತೆ ಅಪವಿತ್ರವಾಗುತ್ತದೆ. ಹವನಕ್ಕಾಗಿ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದ ಅನ್ನವನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ದೂರವಿಡಬೇಕು. ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ನೀರಿನಿಂದ ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸುವುದು ವಿಧಿಯಾಗಿದೆ.

ಸಿದ್ಧಾರ್ಥಕೈಃ ಕೃಷ್ಣತಿಲೈಃ ಕಾರ್ಯ್ಯಂ ವಾಪ್ಯವಕೀರಣಮ್। ಗುರುಸೂರ್ಯ್ಯಾಗ್ನಿವಸ್ತೂನಾಂ ದರ್ಶನಂ ವಾಪಿ ಯತ್ನತಃ ।। ೧೬.

ಸಿದ್ಧಾರ್ಥಕ ಬೀಜಗಳು ಅಥವಾ ಕಪ್ಪು ಎಳ್ಳಿನಿಂದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಎರಚಬೇಕು ಅಥವಾ ಚಿತ್ತರಿಸಬೇಕು. ಗುರು, ಸೂರ್ಯ, ಅಗ್ನಿ ಅಥವಾ ಪವಿತ್ರ ವಸ್ತುಗಳ ದರ್ಶನವನ್ನು ಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು.

ಆಸನಾರೂಢಮಾನೇಷು ಪಾದೋಪಹತಮೇವ ಚ। ಅಮೇಧ್ಯೈರ್ಜಙ್ಗಮೈರ್ದೃಷ್ಟಂ ಶುಷ್ಕಂ ಪರ್ಯುಷಿತಂ ಚ ಯತ್ ।। ೧೬.

ಯಾರಾದರೂ ಕುಳಿತುಕೊಂಡಿದ್ದ ಆಹಾರ, ಕಾಲಿನಿಂದ ತಾಗಿದದು, ಅಪವಿತ್ರ ಜೀವಿಗಳು ನೋಡಿದದು, ಒಣಗಿದದು ಅಥವಾ ಹಳಸಿದ ಆಹಾರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.

ಅಸಿತಂ ಪರಿದುಷ್ಟಂ ಚ ತಥೈವಾಗ್ರಾವಲೇಹಿತಮ್। ಶರ್ಕರಾಕೇಶಪಾಷಾಣೈಃ ಕೀಟೈರ್ಯಚ್ಚಾಪ್ಯುಪದ್ರುತಮ್ ।। ೧೬.

ಕಪ್ಪಾಗಿ ಹೋದದು, ಹಾಳಾದದು, ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಲೇವಿದದು, ಸಕ್ಕರೆಕಲ್ಲು, ಕೂದಲು, ಕಲ್ಲು ಅಥವಾ ಹುಳಗಳಿಂದ ಅಶುದ್ಧವಾದ ಆಹಾರವನ್ನು ಕೂಡ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.

ಪಿಣ್ಯಾಕಮಥಿತಂ ಚೈವ ತಥಾ ತಿಲಯವಾದಿಷು। ಸಿದ್ಧಾಕ್ಷತಾಶ್ಚ ಯೇ ಭಕ್ಷ್ಯಾಃ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಲವಣೀಕೃತಾಃ ।। ೧೬.

ಎಣ್ಣೆಕಡ್ಡಿ ಅಥವಾ ಎಳ್ಳು, ಜೋಳದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಆಹಾರ, ಉಪ್ಪು ನೇರವಾಗಿ ಹಾಕಿದ ಅನ್ನ—ಇವುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಬಾರದು.

ವಾಸಸಾ ಚಾವಧೂತಾನಿ ವರ್ಜ್ಯಾನಿ ಶ್ರಾದ್ಧಕರ್ಮಣಿ। ಸನ್ತಿ ವೇದವಿರೋಧೇನ ಕೇಚಿದ್ವಿಜ್ಞಾನಮಾನಿನಃ ।। ೧೬.

ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ತೊಳೆದು ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಆಹಾರ ನಿಷಿದ್ಧ. ಕೆಲವರು ವೇದಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಜ್ಞಾನ 있다고 ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಅಜಜ್ಞಪತಯೋ ನಾಮ ತೇ ಶ್ರಾದ್ಧಸ್ಯ ಯಥಾ ರಜಃ। ದಧಿ ಶಾಕಂ ತಥಾಽಭಕ್ಷ್ಯಾಃ ಶುಕ್ತಂ ಚೈವ ವಿವರ್ಜಿತಮ್ ।। ೧೬.

ಅಜಜ್ಞಪತಿಗಳು ಶ್ರಾದ್ಧಕ್ಕೆ ಧೂಳಿನಂತೆ. ಮೊಸರು, ಹಸಿರು ತರಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಹುಳಿದ ಆಹಾರವನ್ನು ಕೂಡ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.

ವಾರ್ತಾಕುಂ ವರ್ಜಯೇದ್ದದ್ಯಾತ್ಸರ್ವಾನಭಿಷವಾನಪಿ। ಸೈನ್ಧವಂ ಲವಣಂ ಯಚ್ಚ ತಥಾ ಮಾನಸಸಮ್ಭವಮ್ ।। ೧೬.

ಬದನೆಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ರಸಸ್ರಾವಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು. ಸೈಂಧವ ಉಪ್ಪು, ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪ್ಪು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ಉಪ್ಪನ್ನು ಕೂಡ ಸೇವಿಸಬಾರದು.

ಪವಿತ್ರಂ ಪರಮಂ ಹ್ಯೇತತ್ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಮಪಿ ವರ್ತ್ತತೇ। ಅಗ್ನೌ ನಿಕ್ಷಿಪ್ಯ ಬಧ್ನೀಯಾದ್ಧಸ್ತೌ ಪ್ರಕ್ಷಿಪ್ಯ ಯತ್ನತಃ ।। ೧೬.

ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾದುದು ಮತ್ತು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಅದನ್ನು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು, ಕಟ್ಟಿಹಾಕಿ, ಕೈಗಳನ್ನು ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಮುಳುಗಿಸಬೇಕು.

ಗಮಯೇನ್ಮಸ್ತಕಂ ಚೈವ ಬ್ರಹ್ಮತೀರ್ಥಂ ಹಿ ತತ್ಸ್ಮೃತಮ್। ದ್ರವ್ಯಾಣಾಂ ಪ್ರೋಕ್ಷಣಂ ಕಾರ್ಯ್ಯಂ ತಥೈವಾವಪನಂ ಪುನಃ ।। ೧೬.

ತಲೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬೇಕು, ಇದನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮತೀರ್ಥ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನೀರಿನಿಂದ ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಮತ್ತೆ ಮುಳುಗಿಸಬೇಕು.

ನಿಧಾಯ ಚಾದ್ಭಿಃ ಸಿಞ್ಚೇತ ತಥೈವಾಪ್ಸು ನಿವೇಶನಮ್। ಅರಿಷ್ಟತುಮುಲೇ ಬಿಲ್ವಂ ತ್ವಿಙ್ಗುದಶ್ವದನಾನ್ಯಪಿ ।। ೧೬.

ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟ ನಂತರ ನೀರಿನಿಂದ ಸಿಂಪಡಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸಬೇಕು. ಅರಿಷ್ಟ ಮರದ ಬೇರು, ಬಿಲ್ವ ಮತ್ತು ಇಂಗುಡ ಮರದ ತೊಗಟಿಯನ್ನು ಕೂಡ ಬಳಸಬಹುದು.

ವಿದಲಾನಾಞ್ಚ ಸರ್ವ್ವೇಷಾಂ ಧರ್ಮವಚ್ಛೌಚಮಿಷ್ಯತೇ। ತಥಾ ದನ್ತಾಸ್ಥಿದಾರೂಣಾಂ ಶ್ರೃಙ್ಗಾಣಾಞ್ಚಾವಲೇಖನಮ್ ।। ೧೬.

ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ಬೇಳೆಗಳಿಗೆ ಧರ್ಮಾನುಸಾರ ಶುದ್ಧಿ ವಿಧಿಯಾಗಿದೆ. ಹಲ್ಲು, ಎಲುಬು, ಮರ ಮತ್ತು ಕೊಂಬುಗಳಿಗೆ ಸುವಾಸನೆ ಮಾಡುವುದು ವಿಧಿಯಾಗಿದೆ.

ಸರ್ವೇಷಾಂ ಮೃನ್ಮಯಾನಾನ್ತು ಪುನರ್ದಾಹ ಉದಾಹೃತಃ। ಮಣಿವಜ್ರಪ್ರವಾಲಾನಾಂ ಮುಕ್ತಾಶಙ್ಖಮಣೇಸ್ತಥಾ ।। ೧೬.

ಎಲ್ಲ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಬೇಕಾದರೆ ಬೇಯಿಸಬೇಕು. ರತ್ನ, ವಜ್ರ, ಪಾವಳ, ಮುತ್ತು, ಶಂಖ ಮತ್ತು ಸ್ಫಟಿಕಕ್ಕೂ ಇದೇ ನಿಯಮ.

ಸಿದ್ಧಾರ್ಥಕಾನಾಂ ಕಲ್ಕೇನ ತಿಲಕಲ್ಕೇನ ವಾ ಪುನಃ । ಸ್ಯಾಚ್ಛೌಚಂ ಸರ್ವವಾಲಾನಾಮಾವಿಕಾನಾಞ್ಚ ಸರ್ವಶಃ ।। ೧೬.

ಸಿದ್ಧಾರ್ಥಕ ಬೀಜಗಳಿಗೆ ಅವುಗಳ ಲೇಪದಿಂದ ಅಥವಾ ಎಳ್ಳಿನ ಲೇಪದಿಂದ ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಇದು ಎಲ್ಲಾ ಬಗೆಯ ಕೂದಲು ಮತ್ತು ಕುರಿಗಳಿಗೆ ಕೂಡ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.

ಆವಿ ಕಾನಾಞ್ಚ ಸರ್ವ್ವೇಷಾಂ ಮೃದ್ಭಿರದ್ಭಿರ್ವಿಧೀಯತೇ। ಆದ್ಯನ್ತಯೋಸ್ತು ಶೌಚಾನಾಮದ್ಭಿಃ ಪ್ರಕ್ಷಾಲನಂ ಪುನಃ ।। ೧೬.

ಎಲ್ಲ ಕುರಿಗಳಿಗೆ ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ನೀರಿನಿಂದ ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಶುದ್ಧಿಯ ಪ್ರಾರಂಭ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನಿಂದ ತೊಳೆಬೇಕು.

ತಥಾ ಕಾರ್ಪ್ಪಾಸಿಕಾನಾಞ್ಚ ಭಸ್ಮನಾ ಸಮುದಾಹೃತಮ್। ಫಲಪುಷ್ಪ ಶಲಾಕಾನಾಂ ಪ್ಲಾವನಞ್ಚಾದ್ಭಿರಿಷ್ಯತೇ ।। ೧೬.

ಹಾಗೆಯೇ ಹತ್ತಿನ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಬೂದಿ ಬಳಕೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಹಣ್ಣು, ಹೂವು, ಕಡ್ಡಿ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವವರಿಗೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೊಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸಂಮಾರ್ಜನಂ ಪ್ರೋಕ್ಷಣಞ್ಚ ಭೂಮೇಶ್ಚೈವೋಪಲೇಪನಮ್। ನಿಷ್ಕ್ರಮ್ಯ ಬಾಹ್ಯತೋ ಗ್ರಾಮಾದ್ವಾಯುಪೂತಾ ವಸುನ್ಧರಾ ।। ೧೬.

ನೆಲವನ್ನು ಒದ್ದೆಮಾಡುವುದು, ನೀರು ಹಿಂಡುವುದು ಮತ್ತು ಲೇಪಿಸುವುದು ಮಾಡಬೇಕು. ಹಳ್ಳಿ ಹೊರಗೆ ಹೋಗಿ, ಗಾಳಿಯಿಂದ ಶುದ್ಧವಾದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು.

ಧನುಷ್ಮತ್ಪಕ್ಷಿಣಾಞ್ಚೈವ ಮೃದ್ಭಿಃ ಶೌಚಂ ವಿಧೀಯತೇ। ಏವಮೇಷ ಸಮುದ್ದಿಷ್ಟಃ ಶೌಚಾನಾಂ ವಿಧಿರುತ್ತಮಃ। ಅತಃ ಪರಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ತನ್ಮೇ ನಿಗದತಃ ಶ್ರೃಣು ।। ೧೬.

ಬಿಲ್ಲು ಅಥವಾ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಬಳಕೆ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಶೌಚವಿಧಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ಈ ರೀತಿ ಶೌಚಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ವಿಧಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈಗ ಮುಂದೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಗಮನಿಸಿ ಕೇಳಿ.

ಪ್ರಾತರ್ಗೃಹಾತ್ಪಶ್ಚಿಮದಕ್ಷಿಣೇನ ಇಷುಕ್ಷೇಪಞ್ಚಾಕ್ಷಮಾತ್ರಂ ಪದಞ್ಚ। ಕುರ್ಯ್ಯಾತ್ಪುರೀಷಂ ಶಿರೋವಗುಣ್ಠ್ಯ ನ ಚ ಸ್ಪೃಶೇತ್ತತ್ರ ಶಿರಃ ಕರೇಣ ।। ೧೬.

ಬೆಳಗ್ಗೆ ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಟು, ಪಶ್ಚಿಮ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಐದು ಬಿಲ್ಲಿನ ದೂರದಲ್ಲಿ, ತಲೆ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಶೌಚ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ ಕೈಯಿಂದ ತಲೆಗೆ ತಗೆಯಬಾರದು.

ಶುಷ್ಕೈಸ್ತೃಣೈರ್ವಾ ಕಾಷ್ಠೈರ್ವಾ ಪತ್ರೈರ್ವೇಣುದಲೇನ ವಾ। ಮೃಣ್ಮಯೈರ್ಭಾಜನೈರ್ವಾಪಿ ತಿರೋಧಾಯ ವಸುನ್ಧರಾಮ್ ।। ೧೬.

ಒಣಗಿದ ಹುಲ್ಲು, ಕಡ್ಡಿ, ಎಲೆ, ಬೆಣದ ತುಂಡು ಅಥವಾ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳಿಂದ ನೆಲವನ್ನು ಮುಚ್ಚಬೇಕು.

ಉದ್ಧೃತೋದಕಮಾದಾಯ ಮೃತ್ತಿಕಾಞ್ಚೈವ ವಾಗ್ಯತಃ। ದಿವಾ ಉದಙ್ಮುಖಃ ಕುರ್ಯ್ಯಾದ್ರಾತ್ರೌ ವೈ ದಕ್ಷಿಣಾಮುಖಃ ।। ೧೬.

ಎತ್ತಿದ ನೀರು ಮತ್ತು ಮಣ್ಣು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಮಾತಾಡದೆ, ಹಗಲು ಉತ್ತರಮುಖವಾಗಿ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ದಕ್ಷಿಣಮುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ದಕ್ಷಿಣೇನ ಚ ಹಸ್ತೇನ ಗೃಹ್ಣೀಯಾದ್ವೈ ಕಮಣ್ಡಲುಮ್। ಶೌಚಞ್ಚ ವಾಮಹಸ್ತೇನ ಗುದೇ ತಿಸ್ರಸ್ತು ಮೃತ್ತಿಕಾಃ ।। ೧೬.

ಬಲಕೈಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಕುಂಡ ಹಿಡಿದು, ಎಡಕೈಯಿಂದ ಮೂತ್ರದ್ವಾರವನ್ನು ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ತೊಳೆಬೇಕು. ಮೂರು ಬಾರಿ ಮಣ್ಣು ಬಳಕೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ದಶ ಚಾಪಿ ಪುನರ್ದದ್ಯಾದ್ವಾಮಹಸ್ತಕ್ರಮೇಣ ತು । ದ್ವಾಭ್ಯಾಂ ವಾಪಿ ಪುನರ್ದದ್ಯಾದ್ಧಸ್ತಾನಾಂ ಪಞ್ಚ ಮೃತ್ತಿಕಾಃ ।। ೧೬.

ಎಡಕೈಯಿಂದ ಹತ್ತು ಬಾರಿ ಮಣ್ಣು ಬಳಕೆ ಮಾಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಎರಡು ಬಾರಿ ಮತ್ತೆ ಹಾಕಿ, ಒಟ್ಟು ಐದು ಬಾರಿ ಮಣ್ಣು ಬಳಕೆ ಮಾಡಬಹುದು.

ಮೃದಾ ಪ್ರಕ್ಷಾಲ್ಯ ಪಾದೌ ಚ ಆಚಮ್ಯ ಚ ಯಥಾವಿಧಿ। ಆಪಸ್ತ್ಯಾಜ್ಯಾಸ್ತ್ರಯಶ್ಚೈವ ಸೂರ್ಯ್ಯಾಗ್ನಿಪವನಾಮ್ಭಸಾಮ್ ।। ೧೬.

ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಕಾಲು ತೊಳೆದು, ವಿಧಿಯಂತೆ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ, ಮೂರು ಬಾರಿ ನೀರನ್ನು ಜಲ, ಸೂರ್ಯ, ಅಗ್ನಿ, ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ನೀರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಕುರ್ಯ್ಯಾತ್ ಸನ್ನಿಹಿತಂ ನಿತ್ಯಂ ಪ್ರಾಜ್ಞಸ್ತೀರ್ಥೇ ಕಮಣ್ಡಲುಮ್। ಅಸತ್ಕಾರ್ಯಂ ಕಾರ್ಯಮೇತೈರ್ಯಥಾವತ್ಪಾದಧಾವನಮ್ ।। ೧೬.

ಬುದ್ಧಿವಂತನು ಯಾವಾಗಲೂ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಕುಂಡವನ್ನು ಸಿದ್ಧವಾಗಿ ಇಡಬೇಕು. ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಲು ತೊಳೆುವುದು ಸದಾ ಮಾಡಬೇಕು.

ಆಚಮನಂ ದ್ವಿತೀಯೇನ ದೇವಕಾರ್ಯಂ ತತಃ ಪರಮ್। ಉಪವಾಸ ಸ್ತ್ರಿರಾತ್ರನ್ತು ದುಷ್ಟಹಸ್ತೇ ಹ್ಯುದಾಹೃತಃ ।। ೧೬.

ಎರಡನೇ ಆಚಮನದಿಂದ ದೇವರ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ಕೈ ಅಶುದ್ಧವಾದರೆ ಮೂರು ರಾತ್ರಿ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ವಿಪ್ರಕೃಷ್ಟೇನ ಕೃಚ್ಛ್ರೇಣ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಮುದಾಹೃತಮ್। ಸ್ಪೃಷ್ಟ್ವಾ ಶ್ವಾನಂ ಶ್ವಪಾಕಂ ವಾ ತಪ್ತಕೃಚ್ಛ್ರಂ ಸಮಾಚರೇತ್ ।। ೧೬.

ತೀವ್ರ ಅಶುದ್ಧಿಗೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ನಾಯಿಯನ್ನು ಅಥವಾ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯರನ್ನು ತಾಗಿದರೆ ತಪ್ತಕೃಚ್ಛ್ರ ವ್ರತವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.