ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಕೃಚ್ಛ್ರೇಣ ಮಹತಾ ಸೋಽಪಿ ಪ್ರನಷ್ಟಾಸ್ವೋಷಧೀಷು ವೈ । ಸ ಕಲ್ಪಯಿತ್ವಾ ವತ್ಸನ್ತು ಚಾಕ್ಷುಷಂ ಮನುಮೀಶ್ವರಃ । ಪೃಥುರ್ದುದೋಹ ಸಸ್ಯಾನಿ ಸ್ವತಲೇ ಪೃಥಿವೀಂ ತತಃ

ಅವನಿಗೂ ದೊಡ್ಡ ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಔಷಧಿಗಳು ನಾಶವಾದವು. ಆಗ ದೇವರು ಚಾಕ್ಷುಷ ಮನುವನ್ನು ಕರುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಪೃಥುನು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಹಾಲು ಹಾಯಿಸಿದನು.

ಸಸ್ಯಾನಿ ತೇನ ದುಗ್ಧಾನಿ ವೈನ್ಯೇನ ತು ವಸುನ್ಧರಾಮ್ । ಮನುಞ್ಚ ಚಾಕ್ಷುಷಂ ಕೃತ್ವಾ ವತ್ಸಮ್ಪಾತ್ರೇ ಚ ಭೂಮಯೇ । ತೇನಾನ್ನೇನ ತದಾ ತಾ ವೈ ವರ್ತ್ತಯನ್ತೇ ಪ್ರಜಾಃ ಸದಾ

ವೈನ್ಯನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಾಲು ಹಾಯಿಸಿ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದನು. ಚಾಕ್ಷುಷ ಮನುವನ್ನು ಕರುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಾತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಆ ಆಹಾರದಿಂದ ಜನರು ಯಾವಾಗಲೂ ಬದುಕಿದರು.

ಋಷಿಭಿಃ ಸ್ತೂಯತೇ ವಾಪಿ ಪುನರ್ದುಗ್ಧಾ ವಸುನ್ಧರಾ । ವತ್ಸಃ ಸೋಮಸ್ತ್ವಭೂತ್ತೇಷಾಂ ದೋಗ್ಧಾ ಚಾಪಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ

ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಋಷಿಗಳು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ, ಭೂಮಿಯಿಂದ ಹಾಲು ಹಾಯಿಸಿದರು. ಅವರ ಕರು ಸೋಮನು, ಹಾಲು ಹಾಯಿಸಿದವನು ಬೃಹಸ್ಪತಿ.

ಪಾತ್ರಮಾಸೀತ್ತು ಛನ್ದಾಂಸಿ ಗಾಯತ್ರ್ಯಾದೀನಿ ಸರ್ವಶಃ । ಕ್ಷೀರಮಾಸೀತ್ತದಾ ತೇಷಾಂ ತಪೋ ಬ್ರಹ್ಮ ಚ ಶಾಶ್ವತಮ್

ಪಾತ್ರವಾಗಿ ಗಾಯತ್ರಿಯಂತಹ ವೇದಛಂದಸ್ಸುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಇದ್ದವು. ಅವರ ಹಾಲು ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತ ಬ್ರಹ್ಮವೇ ಆಗಿತ್ತು.

ಪುನಃ ಸ್ತುತ್ವಾ ದೇವಗಣೈಃ ಪುರನ್ದರಪುರೋಗಮೈಃ । ಸೌವರ್ಣಂ ಪಾತ್ರಮಾದಾಯ ಅಮೃತಂ ದುದುಹೇ ತದಾ । ತೇನೈವ ವರ್ತ್ತಯನ್ತೇ ಚ ದೇವಾ ಇನ್ದ್ರಪುರೋಗಮಾಃ

ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಪುರಂದರನು ಮುಂತಾದ ದೇವತೆಗಳು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ, ಬಂಗಾರದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ತೆಗೆದು ಅಮೃತವನ್ನು ಹಾಲು ಹಾಯಿಸಿದರು. ಆ ಅಮೃತದಿಂದ ಇಂದ್ರನು ಮುಂತಾದ ದೇವತೆಗಳು ಬದುಕುತ್ತಾರೆ.

ನಾಗೈಶ್ಚ ಸ್ತೂಯತೇ ದುಗ್ಧಾ ವಿಷಂ ಕ್ಷೀರಂ ತದಾ ಮಹೀ । ತೇಷಾಞ್ಚ ವಾಸುಕಿರ್ದೋಗ್ಧಾ ಕಾದ್ರವೇಯಾ ಮಹೌಜಸಃ

ನಾಗರು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ, ವಿಷವನ್ನು ಹಾಲಾಗಿ ಹಾಲು ಹಾಯಿಸಿದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ವಾಸುಕಿಯು ಹಾಲು ಹಾಯಿಸಿದವನು, ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಕಾದ್ರುವೆಯ ಮಕ್ಕಳು ಕರುಗಳು.

ನಾಗಾನಾಂ ವೈ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ ಸರ್ಪಾಣಾಞ್ಚೈವ ಸರ್ವಶಃ । ತೇನೈವ ವರ್ತ್ತಯನ್ತ್ಯುಗ್ರಾ ಮಹಾಕಾಯಾ ಮಹೋಲ್ಬಣಾಃ । ತದಾಹಾರಾಸ್ತದಾಚಾರಾಸ್ತದ್ವೀರ್ಯಾಸ್ತು ಸದಾಶ್ರಯಾಃ

ನಾಗರು ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲಾ ಸರ್ಪಗಳಿಗೆ, ಅದರಿಂದ ಭಯಾನಕ, ದೊಡ್ಡ ದೇಹದ, ಬಲಿಷ್ಠ ನಾಗರು ಬದುಕುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಆಹಾರ, ನಡೆ, ಶಕ್ತಿ ಎಲ್ಲವೂ ಅದರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ.

ಶ್ರಾಮ(ಆಮ)ಪಾತ್ರೇ ಪುನರ್ದುಗ್ಧಾ ತ್ವನ್ತರ್ದ್ಧಾನಮಿಯಂ ಮಹೀ । ವತ್ಸಂ ವೈಶ್ರವಣಂ ಕೃತ್ವಾ ಯಕ್ಷೈಃ ಪುಣ್ಯಜನೈಸ್ತಥಾ ॥೨.೧.

ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಜತುಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಗುಪ್ತ ಧನವನ್ನು ಹಾಲು ಹಾಯಿಸಿದರು. ವೈಶ್ರವಣನನ್ನು ಕರುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಯಕ್ಷರು ಹಾಗೂ ಪುಣ್ಯವಂತರು ಸೇರಿ ಹಾಲು ಹಾಯಿಸಿದರು.

೬೨.೧೮೨ ದೋಗ್ಧಾ ಚ ಜತುನಾಭಸ್ತು ಪಿತಾ ಮಣಿವರಸ್ಯ ಸಃ । ಯಕ್ಷಾತ್ಮಜೋ ಮಹಾತೇಜಾ ವಶೀ ಸ ಸುಮಹಾಬಲಃ । ತೇನ ತೇ ವರ್ತ್ತಯನ್ತೀತಿ ಪರಮರ್ಷಿರುವಾಚ ಹ

ಮಣಿಗಳ ರಾಜನ ತಂದೆ ಜತುನಾ ಭನು ಹಾಲು ಹಾಯಿಸಿದವನು. ಅವನು ಯಕ್ಷನ ಮಗ, ಮಹಾ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ, ಮಹಾತ್ಮ. ಅದರಿಂದ ಅವರು ಬದುಕುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಮಹರ್ಷಿಯು ಹೇಳಿದರು.

ರಾಕ್ಷಸೈಶ್ಚ ಪಿಶಾಚೈಶ್ಚ ಪುನರ್ದುಗ್ಧಾ ವಸುನ್ಧರಾ । ಬ್ರಹ್ಮೋಪೇತಸ್ತು ದೋಗ್ಧಾ ವೈ ತೇಷಾಮಾಸೀತ್ಕುಬೇರಕಃ

ರಾಕ್ಷಸರು ಮತ್ತು ಪಿಶಾಚರು ಮತ್ತೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಾಲು ಹೋಯ್ದರು. ಅವರ ಹಾಲು ಹೋಯುವವನು ಬ್ರಹ್ಮನ ಅನುಗ್ರಹ ಹೊಂದಿದ್ದ ಕುಬೇರನು.

ರಕ್ಷಃ ಸುಮಾಲೀ ಬಲವಾನ್ಕ್ಷೀರಂ ರುಧಿರಮೇವ ಚ । ಕಪಾಲಪಾತ್ರೇ ನಿರ್ದುಗ್ಧಾ ಅನ್ತರ್ದ್ಧಾನಞ್ಚ ರಾಕ್ಷಸೈಃ । ತೇನ ಕ್ಷೀರೇಣ ರಕ್ಷಾಂಸಿ ವರ್ತ್ತಯನ್ತೀಹ ಸರ್ವಶಃ

ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ರಾಕ್ಷಸ ಸुमಾಲಿಯು ಹಾಲಿಗೆ ರಕ್ತವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು, ಕಪಾಲವನ್ನು ಪಾತ್ರೆಯಾಗಿ ಬಳಸಿದನು. ರಾಕ್ಷಸರು ಅದನ್ನು ಅಡಗಿಸಿದರು. ಆ ರಕ್ತದ ಹಾಲಿನಿಂದ ರಾಕ್ಷಸರು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ.

ಪದ್ಮಪಾತ್ರೇ ಪುನರ್ದುಗ್ಧಾ ಗನ್ಧರ್ವೈರಪ್ಸರೋಗಣೈಃ । ವತ್ಸಂ ಚಿತ್ರರಥಂ ಕೃತ್ವಾ ಶುಚೀನ್ ಗನ್ಧಾಸ್ತಥೈವ ಚ

ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರಾಸುಗಳು ಪುಷ್ಪದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹಾಲು ಹೋಯ್ದರು. ವತ್ಸನಾಗಿ ಚಿತ್ರರಥನನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಶುಚಿಯಾದ ಸುಗಂಧಗಳನ್ನು ಹಾಲಾಗಿ ಪಡೆದರು.

ತೇಷಾಂ ವಿಶ್ವಾವಸುಸ್ತ್ವಾಸೀದ್ದೋಗ್ಧಾ ಪುತ್ರೋ ಮುನೇಃ ಶುಚಿಃ । ಗನ್ಧರ್ವರಾಜೋಽತಿಬಲೋ ಮಹಾತ್ಮಾ ಸೂರ್ಯಸನ್ನಿಭಃ

ಅವರಲ್ಲಿ ಮುನಿಯ ಶುದ್ಧ ಪುತ್ರನಾದ ವಿಶ್ವಾವಸು ಹಾಲು ಹೋಯುವವನು. ಆ ಮಹಾತ್ಮ, ಗಂಧರ್ವರ ರಾಜನು, ಅಪಾರ ಬಲಶಾಲಿಯು, ಸೂರ್ಯನಂತ ಬೆಳಕುಳ್ಳವನಾಗಿದ್ದನು.

ಶೈಲೈಶ್ಚ ಸ್ತೂಯತೇ ದುಗ್ಧಾ ಪುನರ್ದೇವೀ ವಸುನ್ಧರಾ । ತತ್ರೌಷಧೀರ್ಮೂರ್ತ್ತಿಮತೀ ರತ್ನಾನಿ ವಿವಿಧಾನಿ ಚ

ಪರ್ವತಗಳು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ ಮತ್ತೆ ಹಾಲು ಹೋಯ್ದವು. ಅಲ್ಲಿ ರೂಪವಂತಾದ ಔಷಧಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ರತ್ನಗಳು ಹಾಲಾಗಿ ಹೊರಬಂದವು.

ವತ್ಸಸ್ತು ಹಿಮವಾಂಸ್ತೇಷಾಂ ಮೇರುರ್ದೋಗ್ಧಾ ಮಹಾಗಿರಿಃ । ಪಾತ್ರನ್ತು ಶೈಲಮೇವಾಸೀತ್ತೇನ ಶೈಲಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಃ

ಅವರಿಗೆ ಹಿಮವಂತನು ವತ್ಸನಾಗಿದ್ದನು, ಮಹಾಗಿರಿಯಾದ ಮೆರು ಪರ್ವತನು ಹಾಲು ಹೋಯುವವನು, ಪಾತ್ರೆಯೂ ಪರ್ವತವೇ ಆಗಿತ್ತು. ಅದರಿಂದ ಪರ್ವತ ಸ್ಥಿರವಾದನು.

ಸ್ತೂಯತೇ ವೃಕ್ಷವೀರುದ್ಭಿಃ ಪುನರ್ದುಗ್ಧಾ ವಸುನ್ಧರಾ । ಪಲಾಶಪಾತ್ರಮಾದಾಯ ದುಗ್ಧಂ ಛಿನ್ನಪ್ರರೋಹಣಮ್

ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಳೆಗಳು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ ಮತ್ತೆ ಹಾಲು ಹೋಯ್ದವು. ಪಲಾಶದ ಎಲೆಯನ್ನು ಪಾತ್ರೆಯಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಹಾಲಾಗಿ ಕಡಿದು ಮೊಳೆಯುವ ಮೊಗ್ಗುಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು.

ಕಾಮಧುಕ್ ಪುಷ್ಪಿತಃ ಶೈಲಃ ಪ್ಲಕ್ಷೋ ವತ್ಸೋ ಯಶಸ್ವಿನೀ । ಸರ್ವಕಾಮದುಘಾ ದೋಗ್ಧ್ರೀ ಪೃಥಿವೀ ಭೂತಭಾವಿನೀ

ಹೂವಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಪರ್ವತನು ಕಾಮಧೇನು, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ಲಕ್ಷವೃಕ್ಷನು ವತ್ಸ, ಭೂತ ಭವಿಷ್ಯಗಳೆಲ್ಲರಿಗೂ ಎಲ್ಲ ಇಚ್ಛೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಭೂಮಿ ಹಾಲು ಹೋಯುವವಳಾಗಿದ್ದಳು.

ಸೈಷಾ ಧಾತ್ರೀ ವಿಧಾತ್ರೀ ಚ ಧಾರಣೀ ಚ ವಸುನ್ಧರಾ । ದುಗ್ಧಾ ಹಿತಾರ್ಥಂ ಲೋಕಾನಾಂ ಪೃಥುನಾ ಇತಿ ನಃ ಶ್ರುತಮ್ । ಚರಾಚರಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ಯೋನಿರೇವ ಚ ॥೨.೧.

ಈಕೆಯೇ ಪೋಷಕಿಯಾಗಿಯೂ, ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತೆಯಾಗಿಯೂ, ಧಾರಕಿಯಾಗಿಯೂ, ಭೂಮಿಯಾಗಿಯೂ ಇರುತ್ತಾಳೆ. ಲೋಕಗಳ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಪೃಥುವು ಹಾಲು ಹೋಯ್ದನೆಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ. ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತಿನ ಆಧಾರವೂ, ಮೂಲವೂ ಅವಳೇ.

ಉತ್ತರಾರ್ದ್ಧಮ್ -

ಉತ್ತರಾರ್ಧ—

ಸೂತ ಉವಾಚ ।। ಆಸೀದಿಯಂ ಸಮುದ್ರಾನ್ತಾ ಮೇದಿನೀತಿ ಪರಿಶ್ರುತಾ। ವಸು ಧಾರಯತೇ ಯಸ್ಮಾದ್ವಸುಧಾ ತೇನ ಚೋಚ್ಯತೇ ।। ೨.

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಈ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಸುತ್ತಲಿರುವ ಭೂಮಿ ಮೆದಿನಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಳು. ಆಕೆ ಧನವನ್ನು ಹೊರುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ವಸುಧೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಳು.

ಇಯಞ್ಚಾಸೀತ್ ಸಮುದ್ರಾನ್ತಾ ಮೇದಿನೀತಿ ಪರಿಶ್ರುತಾ। ದುಹಿತೃತ್ವಮನುಪ್ರಾಪ್ತಾ ಪೃಥಿವೀತ್ಯುಚ್ಯತೇ ತತಃ ।। ೨.

ಈ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಸುತ್ತಲಿರುವ ಭೂಮಿ ಮೆದಿನಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಳು. ಪುತ್ರಿಯಾಗಿ ಗೌರವ ಪಡೆದ ಬಳಿಕ ಪೃಥಿವಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಳು.

ಪ್ರಥಿತಾ ಪ್ರವಿಭಕ್ತಾ ಚ ಶೋಭಿತಾ ಚ ವಸುನ್ಧರಾ। ಸಸ್ಯಾಕರವತೀ ರಾಜ್ಞಾ ಪತ್ತನಾಕರಮಾಲಿನೀ। ಚಾತುರ್ವರ್ಣ್ಯಸಮಾಕೀರ್ಣಾ ರಕ್ಷಿತಾ ತೇನ ಧೀಮತಾ ।। ೨.

ವಿಶಾಲವಾದ, ವಿಭಜಿತವಾದ, ಸುಂದರವಾದ ಭೂಮಿ, ಬೆಳೆಯುಳ್ಳ ಹೊಲಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು. ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಳು. ಆ ಧೀಮಂತ ರಾಜನು ಅವಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದನು.

ಏವಂಪ್ರಭಾವೋ ರಾಜಾಸೀದ್ವೈನ್ಯಃ ಸ ನೃಪಸತ್ತಮಃ। ನಮಸ್ಯಶ್ಚೈವ ಪೂಜ್ಯಶ್ಚ ಭೂತಗ್ರಾಮೇಣ ಸರ್ವಶಃ ।। ೨.

ಈ ರೀತಿ ಮಹಿಮೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ವೆಣ್ಯನಾದ ರಾಜನು ರಾಜರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು. ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳಿಂದ ಪೂಜ್ಯನು ಮತ್ತು ನಮಸ್ಕಾರ ಅರ್ಹನು.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣೈಶ್ಚ ಮಹಾಭಾಗೈರ್ವೇದವೇದಾಙ್ಗಪಾರಗೈಃ। ಪೃಥುರೇವ ನಮಸ್ಕಾರ್ಯೋ ಬ್ರಹ್ಮಯೋನಿಃ ಸನಾತನಃ ।। ೨.

ವೇದ ಮತ್ತು ವೇದಾಂಗರಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಹೊಂದಿದ ಪುಣ್ಯಶಾಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ಪೃಥುವೇ ನಮಸ್ಕಾರ ಅರ್ಹನು. ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮನ ವಂಶದವನು, ಶಾಶ್ವತನು.

ಪಾರ್ಥಿವೈಶ್ಚ ಮಹಾಭಾಗೈಃ ಪ್ರಾರ್ಥಯದ್ಭಿರ್ಮಹದ್ಯಶಃ। ಆದಿರಾಜಾ ನ ಮಸ್ಕಾರ್ಯಃ ಪೃಥುರ್ವೈನ್ಯಃ ಪ್ರತಾಪವಾನ್ ।। ೨.

ಮಹಾ ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಯಾದ ರಾಜರು ಮಹಾ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾ, ಮೊದಲನೇ ರಾಜನಾದ ಪೃಥು ವೆಣ್ಯನು, ಮಹಾ ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿಯು, ಅವನು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮಾಡಬಾರದು.

ಯೋಧೈರಪಿ ಚ ಸಂಗ್ರಾಮೇ ಪ್ರಾರ್ಥಯಾನೈರ್ಜಯಂ ಯುಧಿ। ಆದಿಕರ್ತ್ತಾ ನರಾಣಾಂ ವೈ ನಮಸ್ಯಃ ಪೃಥುರೇವ ಹಿ ।। ೨.

ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಯವನ್ನು ಬಯಸುವ ಯೋಧರೂ ಕೂಡ, ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೇ ಕಾರ್ಯಕರ್ತನಾದ ಪೃಥುವನ್ನು ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು.

ಯೋ ಹಿ ಯೋದ್ಧಾ ರಣಂ ಯಾತಿ ಕೀರ್ತ್ತಯಿತ್ವಾ ಪೃಥುಂ ನೃಪಮ್। ಸ ಘೋರರೂಪೇ ಸಂಗ್ರಾಮೇ ಕ್ಷೇಮೀ ತರತಿ ಕೀರ್ತಿಮಾನ್ ।। ೨.

ಯಾರು ಯೋಧನಾಗಿ ಪೃಥು ರಾಜನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಭಯಾನಕ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ದಾಟಿ, ಕೀರ್ತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ವೈಶ್ಯೈರಪಿ ಚ ರಾಜರ್ಷಿರ್ವೈಶ್ಯವೃತ್ತಿಸಮಾಸ್ಥಿತೈಃ। ಪೃಥುರೇವ ನಮಸ್ಕಾರ್ಯೋ ವೃತ್ತಿದಾತಾ ಮಹಾಯಶಾಃ ।। ೨.

ವೈಶ್ಯರಲ್ಲಿಯೂ, ವೈಶ್ಯರ ಜೀವನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ ರಾಜರ್ಷಿ ಪೃಥು ಮಹಾನ್, ಜೀವನವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದವನು, ಅಪಾರ ಕೀರ್ತಿಯುಳ್ಳವನು. ಅವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಬೇಕು.

ಏತೇ ವತ್ಸವಿಶೇಷಾಶ್ಚ ದೋಗ್ಧಾರಃ ಕ್ಷೀರಮೇವ ಚ। ಪಾತ್ರಾಣಿ ಚ ಮಯೋಕ್ತಾನಿ ಸರ್ವಾಣ್ಯೇವ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್ ।। ೨.

ಈ ವಿಶೇಷವಾದ ಹಸುವಿನ ಕರುಗಳು, ಹಾಲು ಹಿಂಡುವವರು, ಹಾಲು ಮತ್ತು ಪಾತ್ರೆಗಳು—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ.