ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ತಸ್ಯಾಂ ಯೋಗೇಶ್ವರೋ ನಿತ್ಯಂ ತತ್ತಸ್ಯಾಂ ದತ್ತಮಕ್ಷಯಮ್। ದತ್ತ್ವಾ ಚೈತೇಷು ಪೂತಃ ಸ್ಯಾಚ್ಛ್ರಾದ್ಧಮಾನನ್ತ್ಯಮೇವ ಚ ।। ೧೫.

ಅಲ್ಲಿ ಯೋಗೇಶ್ವರನು ಸದಾ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ದಾನವು ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಕ್ಷಯವಾಗದು. ಇಂತಹ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಮನುಷ್ಯನು ಪವಿತ್ರನಾಗುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಶ್ರಾದ್ಧಕ್ಕೂ ಅನಂತ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ತಪೋ ಹೋಮಸ್ತಥಾ ಧ್ಯಾನಂ ಯತ್ ಕಿಞ್ಚಿತ್ಸುಕೃತಂ ಭವೇತ್। ಲೌಹಿತ್ಯೇ ವೈತರಣ್ಯಾಂ ವೈ ಸ್ವರ್ಣವೇದ್ಯಾಂ ತಥೈವ ಚ ।। ೧೫.

ಲೌಹಿತ್ಯ, ವೈತರಣಿ ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಣವೇದಿಯಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು, ಹೋಮ, ಧ್ಯಾನ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರೂ ಅದಕ್ಕೆ ಮಹಾ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಸಕೃದೇವ ಸಮುದ್ರಾನ್ತೇ ದೃಶ್ಯತೇ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಭಿಃ। ಗಯಾಯಾಂ ಧರ್ಮಪೃಷ್ಠೇ ಚ ಸರಸಿ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ತಥಾ ।। ೧೫.

ಒಮ್ಮೆ ಸಮುದ್ರದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಗಯಾ, ಧರ್ಮಪೃಷ್ಠ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮನ ಸರೋವರದಲ್ಲಿಯೂ ಹೀಗೆಯೇ.

ಗಯಾಯಾಂ ಗೃಧ್ರಕೂಟೇ ಚ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ದತ್ತಂ ಮಹಾಫಲಮ್। ಹಿಮಞ್ಚ ಪತತೇ ತತ್ರ ಸಮನ್ತಾತ್ ಪಞ್ಚಯೋಜನಮ್ ।। ೧೫.

ಗಯಾ ಮತ್ತು ಗೃಹಧ್ರಕುಟದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಶ್ರಾದ್ಧವು ಮಹಾ ಫಲವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಯೆಲ್ಲಾ ಐದು ಯೋಜನದವರೆಗೆ ಹಿಮವು ಬೀಳುತ್ತದೆ.

ಭರತಸ್ಯಾಶ್ರಮೇ ಪುಣ್ಯೇಽರಣ್ಯಂ ಪುಣ್ಯತಮಂ ಸ್ಮೃತಮ್ । ಮತಙ್ಗಸ್ಯ ಪದಂ ತತ್ರ ದೃಶ್ಯತೇ ಮಾಂಸ ಚಕ್ಷುಷಾ ।। ೧೫.

ಭರತನ ಪವಿತ್ರ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿರುವ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವೆಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮತಂಗನ ಪಾದಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದಲೇ ನೋಡಬಹುದು.

ಖ್ಯಾಪಿತಂ ಧರ್ಮ್ಮಸರ್ವ್ವಸ್ವಂ ಲೋಕಸ್ಯಾಸ್ಯ ನಿದರ್ಶನಮ್। ಏವಂ ಪಞ್ಚವನಂ ಪುಣ್ಯಂ ಪುಣ್ಯಕೃದ್ಭಿರ್ನಿಷೇವಿತಮ್। ಯಸ್ಮಿನ್ಪಾಣ್ಡುವಿಶಾಲೇತಿ ತೀರ್ಥಂ ಸದ್ಯೋ ನಿದರ್ಶನಮ್ ।। ೧೫.

ಅಲ್ಲಿ ಧರ್ಮದ ಸಂಪೂರ್ಣ ತತ್ವವನ್ನು ಲೋಕಕ್ಕೆ ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆಯೇ ಐದು ಪವಿತ್ರ ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನು ಸತ್ಪುರುಷರು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡುವಿಶಾಲ ಎಂಬ ತೀರ್ಥವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.

ತುಲಾಮಾನೈಸ್ತಥಾ ಚಾಪೈಃ ಶಾಸ್ತ್ರೈಶ್ಚ ವಿವಿಧೈಸ್ತಥಾ। ಉನ್ಮಜ್ಜನ್ತಿ ತಥಾ ಲಗ್ನೇ ಯೇ ವೈ ಪಾಪಕೃತೋ ಜನಾಃ ।। ೧೫.

ತೂಕದ ತಕ್ಕಡಿಗಳು, ಬಿಲ್ಲುಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ, ಪಾಪ ಮಾಡಿದವರು ತಕ್ಕ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

ತೃತೀಯಾಯಾಂ ತಥಾ ಪಾದೇ ನಿಃಸ್ವರೇ ಪಾವಮಣ್ಡಲೇ। ಮಹಾಹ್ರದೇ ವೈ ಕೌಶಿಕ್ಯಾಂ ದತ್ತಂ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಮಹಾಫಲಮ್ ।। ೧೫.

ಮೂರನೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪಾವಮಂಡಲ ಎಂಬ ದೇವತೆ ಇಲ್ಲದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಮಹಾ ಹ್ರದವಾದ ಕೌಶಿಕಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಶ್ರಾದ್ಧವು ಮಹಾ ಫಲವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಮುಣ್ಡಪೃಷ್ಠೇ ಪದಂ ನ್ಯಸ್ತಂ ಮಹಾದೇವೇನ ಧೀಮತಾ। ಬಹೂನ್ದವೇಯುಗಾಂಸ್ತಪ್ತ್ವಾ ತಪಸ್ತೀವ್ರಂ ಸುದುಶ್ಚರಮ್ ।। ೧೫.

ಮುಂಡಪೃಷ್ಠ ಎಂಬ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಮಹಾದೇವನು ಅನೇಕ ದೇವಯುಗಗಳ ಕಾಲ ತುಂಬಾ ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ ತನ್ನ ಕಾಲನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟನು.

ಅಲ್ಪೇನಾಪ್ಯತ್ರ ಕಾಲೇನ ನರೋ ಧರ್ಮ್ಮಪರಾಯಣಃ। ಪಾಪ್ಮಾನಮುತ್ಸೃಜತ್ಯಾಶು ಜೀರ್ಣತ್ವಚಮಿವೋರಗಃ ।। ೧೫.

ಇಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಪರನು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಇದ್ದರೂ, ಪಾಪವನ್ನು ಹಳೆ ಚರ್ಮವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವ ಹಾವುಹಾಗೆ ಬೇಗನೆ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತಾನೆ.

ಸಿದ್ಧಾನಾಂ ಪ್ರೀತಿಜನನೈಃ ಪಾಪಾ ನಾಞ್ಚ ಭಯಙ್ಕರೈಃ। ಲೇಲಿಹಾನೈರ್ಮಹಾಭೋಗೈ ರಕ್ಷಿತನ್ತು ದಿವಾನಿಶಮ್ ।। ೧೫.

ಅಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಹೂಡುಗಳಿರುವ ಮಹಾಸರ್ಪಗಳು ದಿನವೂ ರಾತ್ರಿ ಕೂಡ ಸಿದ್ಧರಿಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಮತ್ತು ಪಾಪಿಗಳಿಗೆ ಭಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾ, ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಕಾಯುತ್ತಿವೆ.

ನಾಮ್ನಾ ಕನಕನನ್ದೀತಿ ತೀರ್ಥಂ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯವಿಶ್ರುತಮ್। ಉದೀಚ್ಯಾಂ ಮುಣ್ಡಪೃಷ್ಠಸ್ಯ ದೇವರ್ಷಿ ಗಣಸೇವಿತಮ್। ತತ್ರ ಸ್ರಾತ್ವಾ ದಿವಂ ಯಾನ್ತಿ ಕಾಮಚಾರಾ ವಿಹಙ್ಗಮಾಃ ।। ೧೫.

ಮುಂಡಪೃಷ್ಠದ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಕನಕನಂದಿ ಎಂಬ ತೀರ್ಥವು ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ದೇವರ್ಷಿಗಳು ಸೇರಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಸ್ವಚ್ಛಂದವಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತವೆ.

ದತ್ತಂ ಚಾಪಿ ತಥಾ ಶ್ರಾದ್ಧಮಕ್ಷಯಂ ಸಮುದಾಹೃತಮ್। ಋಣೈಸ್ತ್ರಿಭಿಸ್ತದಾ ಸ್ನಾತ್ವಾ ನಿಕ್ಷಿಣೋತಿ ನರೋತ್ತಮಃ ।। ೧೫.

ಅಲ್ಲಿಯ ಶ್ರಾದ್ಧವು ಎಂದಿಗೂ ಕ್ಷಯವಾಗದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಒಬ್ಬ ಉತ್ತಮನು ಮೂರು ಋಣಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ತೀರೇ ತು ಸರಸಸ್ತತ್ರ ದೇವಸ್ಯಾಯತನಂ ಮಹತ್। ಆರುಹ್ಯ ತಜ್ಜಪಂಸ್ತತ್ರ ಸಿದ್ಧೋ ಯಾತಿ ದಿವಂ ತತಃ ।। ೧೫.

ಆ ಸರೋವರದ ತೀರದಲ್ಲಿ ದೇವರ ದೊಡ್ಡ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿ ಜಪ ಮಾಡಿದ ಸಿದ್ಧನು ಆ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಉತ್ತರಂ ಮಾನಸಂ ಗತ್ವಾ ಸಿದ್ಧಿಂ ಪ್ರಾಪ್ನೋತ್ಯನುತ್ತಮಾಮ್ । ತತ್ರ ಗತ್ವಾ ಪುರಶ್ರೇಷ್ಠಂ ದೃಶ್ಯತೇ ಮಹದದ್ಭುತಮ್ ।। ೧೫.

ಉತ್ತರ ಮಾನಸವನ್ನು ಹೋದರೆ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ಹೋದಾಗ, ಒಂದು ಅದ್ಭುತವಾದ ಮಹಾನಗರವನ್ನು ನೋಡಬಹುದು.

ತಸ್ಮಿನ್ನಿರ್ವರ್ತ್ತಯೇಚ್ಛ್ರಾದ್ಧಂ ಯಥಾಶಕ್ತಿ ಯಥಾಬಲಮ್। ಕಾಮಾನ್ ಸ ಲಭತೇ ದಿವ್ಯಾನ್ ಮೋಕ್ಷೋಪಾಯಂ ಚ ನಿತ್ಯಶಃ ।। ೧೫.

ಅಲ್ಲಿ ತಾನು ಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಅವನು ದೈವಿಕ ಇಚ್ಛೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಸದಾ ಮೋಕ್ಷದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಕೂಡ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಮಾನಸೇ ಸರಸಿ ಶ್ರೇಷ್ಠೇ ದೃಶ್ಯತೇ ಮಹದದ್ಭುತಮ್। ದಿವಶ್ಚ್ಯುತಾ ಮಹಾಭಾಗಾ ಹ್ಯನ್ತರಿಕ್ಷೇ ವಿರಾಜತೇ ।। ೧೫.

ಮಾನಸ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹಾ ಅದ್ಭುತವನ್ನು ನೋಡಬಹುದು: ಸ್ವರ್ಗದಿಂದ ಬಿದ್ದ ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಗಳು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಗಙ್ಗಾ ತ್ರಿಪಥಗಾ ದೇವೀ ಸೋಮಪಾದಾಚ್ಚ್ಯುತಾ ಭುವಿ। ಆಕಾಶೇ ದೃಶ್ಯತೇ ತತ್ರ ತೋರಣಂ ಸೂರ್ಯ್ಯಸನ್ನಿಭಮ್ ।। ೧೫.

ಗಂಗಾ ದೇವಿ, ಮೂರು ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವವಳು, ಸೋಮನ ಕಾಲಿನಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಬಂದು, ಅಲ್ಲಿ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಒಂದು ತೋರಣವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾಳೆ.

ಜಾಮ್ಬೂನದಮಯಂ ದಿವ್ಯಂ ಸ್ವರ್ಗದ್ವಾರಮಿವಾಯತಮ್। ಯತಃ ಪ್ರವರ್ತ್ತತೇ ಭೂಯಃ ಪೂರ್ವ್ವಸಾಗರಮನ್ತಿಮಮ್ ।। ೧೫.

ಜಾಂಬೂನದ ಚಿನ್ನದಿಂದ ಮಾಡಿದ ದೈವಿಕವಾದ, ಸ್ವರ್ಗದ ಬಾಗಿಲಿನಂತೆ ವಿಶಾಲವಾದ ಒಂದು ದ್ವಾರ ಅಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಅದರಿಂದ ಆ ನದಿ ಮತ್ತೆ ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಸಾಗರಗಳತ್ತ ಹರಿದು ಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಪಾವನೀ ಸರ್ವ್ವಭೂತಾನಾಂ ಧರ್ಮಜ್ಞಾನಾಂ ವಿಶೇಷತಃ। ಚನ್ದ್ರಭಾಗಾ ಚ ಸಿನ್ಧುಶ್ಚ ಉಭೌ ಮಾನಸಸನ್ನಿಭೌ। ಸಾಗರಂ ಪಶ್ಚಿಮಂ ಯಾತಿ ದಿವ್ಯಸಿನ್ಧುರ್ನದೀವರಃ ।। ೧೫.

ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದವರಿಗೆ ಪಾವನವಾದ ಚಂದ್ರಭಾಗಾ ಮತ್ತು ಸಿಂಧು, ಮಾನಸ ಸರೋವರದಂತೆ, ಪಶ್ಚಿಮ ಸಾಗರದವರೆಗೆ ಹರಿದು ಹೋಗುತ್ತವೆ. ದೈವಿಕವಾದ ಸಿಂಧು ನದಿ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿದೆ.

ಪರ್ವ್ವತೋ ಹಿಮವಾನ್ನಾಮ ನಾನಾಧಾತುವಿಭೂಷಿತಃ। ಯೋಜನಾನಾಂ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ಆಯತೋಽಶೀತಿರುಚ್ಯತೇ ।। ೧೫.

ಹಿಮವಂತ ಎಂಬ ಪರ್ವತವು ವಿವಿಧ ಧಾತುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದು ಎಂಭತ್ತು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಸಿದ್ಧಚಾರಣಸಙ್ಕೀರ್ಣಃ ಸಿದ್ಧಚಾರಣಸೇವಿತಃ। ತತ್ರ ಪುಷ್ಕರಿಣೀ ರಮ್ಯಾ ಸುಷುಮ್ನಾ ನಾಮ ವಿಶ್ರುತಾ ।। ೧೫.

ಅಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧರು ಮತ್ತು ಚಾರಣರು ತುಂಬಿರುವ, ಅವರಿಂದ ಸೇವಿಸಲ್ಪಡುವ ಸುಂದರವಾದ ಪುಷ್ಕರಿಣಿ ಇದೆ. ಅದನ್ನು ಸುಷುಮ್ನಾ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

ದಶವರ್ಷಸಹಸ್ರಾಣಿ ತತ್ರ ಜಾತಸ್ತು ಜೀವತಿ। ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಭವತಿ ಚಾನನ್ತ್ಯಂ ತಸ್ಯಾಂ ದತ್ತಂ ಮಹೋದಯಮ್। ತಾರಯೇಚ್ಚ ಯದಾ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ದಶಪೂರ್ವ್ವಾನ್ದಶಾಪರಾನ್ ।। ೧೫.

ಅಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವನು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷ ಬದುಕುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಶ್ರಾದ್ಧವು ಅನಂತ ಫಲವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಅಂಥ ಶ್ರಾದ್ಧವು ಹತ್ತು ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಮತ್ತು ಹತ್ತು ಪಿತೃಗಳನ್ನು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ.

ಸರ್ವ್ವಂ ಪುಣ್ಯಂ ಹಿಮವತೋ ಗಙ್ಗಾ ಪುಣ್ಯಾ ಚ ಸರ್ವ್ವತಃ। ಸಮುದ್ರಗಾಃ ಸಮುದ್ರಾಶ್ಚ ಸರ್ವ್ವೇ ಪುಣ್ಯಾಃ ಸಮನ್ತತಃ ।। ೧೫.

ಹಿಮವಂತ ಪರ್ವತದ ಎಲ್ಲಾ ಪುಣ್ಯ, ಗಂಗೆಯ ಪಾವಿತ್ರ್ಯ ಎಲ್ಲೆಡೆ, ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಎಲ್ಲಾ ನದಿಗಳು ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ಪುಣ್ಯಮಯವಾಗಿವೆ.

ಏವಮಾದಿಷು ಸರ್ವ್ವೇಷು ಶ್ರಾದ್ಧಂ ನಿರ್ವರ್ತ್ತಯೇದ್ಬುಧಃ । ಪೂತೋ ಭವತಿ ಸ್ನಾತ್ವಾ ನು ದತ್ತ್ವಾ ದತ್ತ್ವಾ ತಥೈವ ಚ ।। ೧೫.

ಈ ರೀತಿ ಎಲ್ಲ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬುದ್ಧಿವಂತನು ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ದಾನ ನೀಡಿ, ಪುಣ್ಯವಂತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಶೈಲಸಾನುಷು ತುಙ್ಗೇಷು ಕನ್ದರೇಷು ಗುಹಾಸು ಚ। ಉಪಹ್ವರನಿತಮ್ಬೇಷು ತಥಾ ಪ್ರಸ್ರವಣೇಷು ಚ ।। ೧೫.

ಎತ್ತರದ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಕಣಿವೆಗಳೊಳಗಿನ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ, ಹಳ್ಳಿಗಳ ಅಂಚುಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಜರೆಯ ಬಳಿಯೂ ಕೂಡ.

ಪುಲಿನೇಷ್ವಾಪಗಾನಾಂ ಚ ತಥೈವ ಪ್ರಭವೇ ಯುಗೇ। ಮಹೋದಧೌ ಗವಾಂ ಗೋಷ್ಠೇ ಸಙ್ಗಮೇಷು ವನೇಷು ಚ ।। ೧೫.

ನದಿಗಳ ತೀರಗಳಲ್ಲಿ, ಅವುಗಳ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ, ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ, ಹಸುವಿನ ಗೋದಾಮುಗಳಲ್ಲಿ, ಸಂಗಮಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿಯೂ.

ಅಸಂಸೃಷ್ಟೋಪಲಿಪ್ತಾಸು ಹೃದ್ಯಾಸು ಸುರಭೀಷು ಚ। ಗೋಮಯೇನೋಪಲಿಪ್ತೇಷು ವಿವಿಕ್ತೇಷು ಗೃಹೇಷು ಚ ।। ೧೫.

ಕಲುಷವಿಲ್ಲದ, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಹರ್ಷ ಉಂಟುಮಾಡುವ, ಸುಗಂಧಭರಿತವಾದ, ಗೋಮಯದಿಂದ ಲೇಪಿಸಲಾದ ಮತ್ತು ಏಕಾಂತ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ.

ಕುರ್ಯ್ಯಾಚ್ಛ್ರಾದ್ಧಮಥೈತೇಷು ನಿತ್ಯಮೇವ ಯಥಾವಿಧಿ। ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಂ ದಿಶಂ ಗತ್ವಾ ಸರ್ವ್ವಕಾಮಚಿಕೀರ್ಷವಃ ।। ೧೫.

ಈ ಎಲ್ಲ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ, ನಿಯಮಾನುಸಾರವಾಗಿ, ಸದಾ, ಎಲ್ಲ ಇಚ್ಛೆಗಳಿಗಾಗಿ, ದಿಕ್ಕನ್ನು ಸುತ್ತಿ, ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.