ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಸಾ ತ್ವಂ ವಚನಮಾಸಾದ್ಯ ಮಮ ಧರ್ಮಭೃತಾಂ ವರೇ । ಸಞ್ಜೀವಯ ಪ್ರಜಾ ನಿತ್ಯಂ ಶಕ್ತಾ ಹ್ಯಸಿ ನ ಸಂಶಯಃ

'ಆದುದರಿಂದ, ಧರ್ಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳಾದ ನೀನು ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೋ; ಸದಾ ಜನರನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿರಿಸು—ನೀನು ಇದನ್ನು ಮಾಡಲು ಶಕ್ತಳೇ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ.'

ದುಹಿತೃತ್ವಞ್ಚ ಮೇ ಗಚ್ಛ ಏವಮೇತಂ ಮಹದ್ವರಮ್ । ನಿಯಚ್ಛೇ ತ್ವಾನ್ತು ಧರ್ಮಾರ್ಥಂ ಪ್ರಯುಕ್ತಂ ಘೋರದರ್ಶನೇ

ನೀನು ನನ್ನ ಮಗಳು ಆಗು. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವುದು ದೊಡ್ಡ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಭಯಾನಕೆಯೇ, ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಧರ್ಮಕ್ಕಾಗಿ ಇಗಾ ತಡೆಯುತ್ತೇನೆ.

ಪ್ರತ್ಯುವಾಚ ತತೋ ವೈನ್ಯಮೇವಮುಕ್ತಾ ಸತೀ ಮಹೀ । ಏವಮೇತದಹಂ ರಾಜನ್ ವಿಧಾಸ್ಯಾಮಿ ನ ಸಂಶಯಃ

ಅದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಧರ್ಮವಂತಿ ಭೂಮಿ, ವೈನ್ಯನಿಗೆ ಉತ್ತರವಾಗಿ ಹೇಳಿದಳು: 'ಹೌದು ಮಹಾರಾಜ, ನಾನು ಹೀಗೆಯೇ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂದೇಹವೂ ಇಲ್ಲ.'

ವತ್ಸನ್ತು ಮಮ ತಂ ಯಚ್ಛ ಕ್ಷರೇಯಂ ಯೇನ ವತ್ಸಲಾ । ಸಮಾಞ್ಚ ಕುರು ಸರ್ವತ್ರ ಮಾಂ ತ್ವಂ ಧರ್ಮಭೃತಾಂ ವರ । ಯಥಾ ವಿಷ್ಯನ್ದಮಾನಞ್ಚ ಕ್ಷೀರಂ ಸರ್ವತ್ರ ಭಾವಯೇ

ನನಗೆ ಒಂದು ಕರು ಕೊಡು, ಅದರಿಂದ ನಾನು ಹಾಲು ಹಾಯಿಸುವಂತೆ ಫಲವನ್ನು ಕೊಡಬಹುದು. ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಮಾನವಾಗಿಸು. ಹಾಲು ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ಹರಿಯುವಂತೆ, ನಾನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಮಾನವಾಗಿರಲಿ.

ತತ ಉತ್ಸಾರಯಾಮಾಸ ಶಿಲಾಜಾಲಾನಿ ಸರ್ವಶಃ । ಧನುಷ್ಕೋಟ್ಯಾ ತತೋ ವೈನ್ಯಸ್ತೇನ ಶೈಲಾ ವಿವಾರ್ದ್ಧಿತಾಃ

ಆಮೇಲೆ ವೈನ್ಯನು ತನ್ನ ಬಿಲ್ಲಿನ ತುದಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಕಲ್ಲಿನ ಪದರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದನು. ಹೀಗೆ ಪರ್ವತಗಳು ದೂರವಾದವು.

ಮನ್ವನ್ತರೇಷ್ವತೀತೇಷು ವಿಷಮಾಸೀದ್ವಸುನ್ಧರಾ । ಸ್ವಭಾವೇನಾಭವಂಸ್ತಸ್ಯಾಃ ಸಮಾನಿ ವಿಷಮಾಣಿ ಚ

ಹಿಂದಿನ ಮನ್ವಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಭೂಮಿ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಅಸಮಾನವಾಗಿದ್ದಳು. ಅವಳ ಸಮ ಹಾಗೂ ಅಸಮ ಭಾಗಗಳು ಅವಳ ಸ್ವಭಾವದಿಂದಲೇ ಉಂಟಾದವು.

ನ ಹಿ ಪೂರ್ವನಿಸರ್ಗೇ ವೈ ವಿಷಮೇ ಪೃಥಿವೀತಲೇ । ಪ್ರವಿಭಾಗಃ ಪುರಾಣಾಂ ವಾ ಗ್ರಾಮಾಣಾಂ ವಾಪಿ ವಿದ್ಯತೇ

ಹೌದು, ಮೊದಲ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಅಸಮ ತಳದಲ್ಲಿ ನಗರಗಳೂ ಹಳ್ಳಿ ಹಂಚಿಕೆಯೂ ಇರಲಿಲ್ಲ.

ನ ಸಸ್ಯಾನಿ ನ ಗೋರಕ್ಷಾ ನ ಕೃಷಿರ್ನ ವಣಿಕ್ಪಥಃ । ಚಾಕ್ಷುಷಸ್ಯಾನ್ತರೇ ಪೂರ್ವಮೇತದಾಸೀತ್ಪುರಾ ಕಿಲ । ವೈವಸ್ವತೇಽನ್ತರೇ ತಸ್ಮಿನ್ಸರ್ವಸ್ಯೈತಸ್ಯ ಸಮ್ಭವಃ ॥೨.೧.

ಅಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಗಳಿರಲಿಲ್ಲ, ಹಸುಗಳನ್ನು ಕಾಯುವವರಿರಲಿಲ್ಲ, ಕೃಷಿಯೂ ಇರಲಿಲ್ಲ, ವ್ಯಾಪಾರದ ದಾರಿಯೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಚಾಕ್ಷುಷ ಮನ್ವಂತರಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಇತ್ತು. ವೈವಸ್ವತ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು.

೬೨.೧೭೨ ಸಮತ್ವಂ ಯತ್ರ ಯತ್ರಾಸೀದ್ಭೂಯಸ್ತಸ್ಮಿಂಸ್ತದೇವ ಹಿ । ತತ್ರ ತತ್ರ ಪ್ರಜಾಸ್ತಾ ವೈ ನಿವಸನ್ತಿ ಸ್ಮ ಸರ್ವದಾ

ಯಾವೆಡೆ ಸಮತೆಯಿದ್ದದೋ, ಅಲ್ಲಿ ಜನರು ಯಾವಾಗಲೂ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಆಹಾರಃ ಫಲಮೂಲನ್ತು ಪ್ರಜಾನಾಮಭತ್ಕಿಲ । ವೈನ್ಯಾತ್ಪ್ರಭೃತಿ ಲೋಕೇಽಸ್ಮಿನ್ಸರ್ವಸ್ಯೈತಸ್ಯ ಸಮ್ಭವಃ

ಜನರ ಆಹಾರವು ಹಣ್ಣುಮೂಲಿಕೆಗಳೇ ಆಗಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ವೈನ್ಯನ ನಂತರ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು.

ಕೃಚ್ಛ್ರೇಣ ಮಹತಾ ಸೋಽಪಿ ಪ್ರನಷ್ಟಾಸ್ವೋಷಧೀಷು ವೈ । ಸ ಕಲ್ಪಯಿತ್ವಾ ವತ್ಸನ್ತು ಚಾಕ್ಷುಷಂ ಮನುಮೀಶ್ವರಃ । ಪೃಥುರ್ದುದೋಹ ಸಸ್ಯಾನಿ ಸ್ವತಲೇ ಪೃಥಿವೀಂ ತತಃ

ಅವನಿಗೂ ದೊಡ್ಡ ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಔಷಧಿಗಳು ನಾಶವಾದವು. ಆಗ ದೇವರು ಚಾಕ್ಷುಷ ಮನುವನ್ನು ಕರುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಪೃಥುನು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಹಾಲು ಹಾಯಿಸಿದನು.

ಸಸ್ಯಾನಿ ತೇನ ದುಗ್ಧಾನಿ ವೈನ್ಯೇನ ತು ವಸುನ್ಧರಾಮ್ । ಮನುಞ್ಚ ಚಾಕ್ಷುಷಂ ಕೃತ್ವಾ ವತ್ಸಮ್ಪಾತ್ರೇ ಚ ಭೂಮಯೇ । ತೇನಾನ್ನೇನ ತದಾ ತಾ ವೈ ವರ್ತ್ತಯನ್ತೇ ಪ್ರಜಾಃ ಸದಾ

ವೈನ್ಯನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಾಲು ಹಾಯಿಸಿ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದನು. ಚಾಕ್ಷುಷ ಮನುವನ್ನು ಕರುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಾತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಆ ಆಹಾರದಿಂದ ಜನರು ಯಾವಾಗಲೂ ಬದುಕಿದರು.

ಋಷಿಭಿಃ ಸ್ತೂಯತೇ ವಾಪಿ ಪುನರ್ದುಗ್ಧಾ ವಸುನ್ಧರಾ । ವತ್ಸಃ ಸೋಮಸ್ತ್ವಭೂತ್ತೇಷಾಂ ದೋಗ್ಧಾ ಚಾಪಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ

ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಋಷಿಗಳು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ, ಭೂಮಿಯಿಂದ ಹಾಲು ಹಾಯಿಸಿದರು. ಅವರ ಕರು ಸೋಮನು, ಹಾಲು ಹಾಯಿಸಿದವನು ಬೃಹಸ್ಪತಿ.

ಪಾತ್ರಮಾಸೀತ್ತು ಛನ್ದಾಂಸಿ ಗಾಯತ್ರ್ಯಾದೀನಿ ಸರ್ವಶಃ । ಕ್ಷೀರಮಾಸೀತ್ತದಾ ತೇಷಾಂ ತಪೋ ಬ್ರಹ್ಮ ಚ ಶಾಶ್ವತಮ್

ಪಾತ್ರವಾಗಿ ಗಾಯತ್ರಿಯಂತಹ ವೇದಛಂದಸ್ಸುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಇದ್ದವು. ಅವರ ಹಾಲು ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತ ಬ್ರಹ್ಮವೇ ಆಗಿತ್ತು.

ಪುನಃ ಸ್ತುತ್ವಾ ದೇವಗಣೈಃ ಪುರನ್ದರಪುರೋಗಮೈಃ । ಸೌವರ್ಣಂ ಪಾತ್ರಮಾದಾಯ ಅಮೃತಂ ದುದುಹೇ ತದಾ । ತೇನೈವ ವರ್ತ್ತಯನ್ತೇ ಚ ದೇವಾ ಇನ್ದ್ರಪುರೋಗಮಾಃ

ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಪುರಂದರನು ಮುಂತಾದ ದೇವತೆಗಳು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ, ಬಂಗಾರದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ತೆಗೆದು ಅಮೃತವನ್ನು ಹಾಲು ಹಾಯಿಸಿದರು. ಆ ಅಮೃತದಿಂದ ಇಂದ್ರನು ಮುಂತಾದ ದೇವತೆಗಳು ಬದುಕುತ್ತಾರೆ.

ನಾಗೈಶ್ಚ ಸ್ತೂಯತೇ ದುಗ್ಧಾ ವಿಷಂ ಕ್ಷೀರಂ ತದಾ ಮಹೀ । ತೇಷಾಞ್ಚ ವಾಸುಕಿರ್ದೋಗ್ಧಾ ಕಾದ್ರವೇಯಾ ಮಹೌಜಸಃ

ನಾಗರು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ, ವಿಷವನ್ನು ಹಾಲಾಗಿ ಹಾಲು ಹಾಯಿಸಿದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ವಾಸುಕಿಯು ಹಾಲು ಹಾಯಿಸಿದವನು, ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಕಾದ್ರುವೆಯ ಮಕ್ಕಳು ಕರುಗಳು.

ನಾಗಾನಾಂ ವೈ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ ಸರ್ಪಾಣಾಞ್ಚೈವ ಸರ್ವಶಃ । ತೇನೈವ ವರ್ತ್ತಯನ್ತ್ಯುಗ್ರಾ ಮಹಾಕಾಯಾ ಮಹೋಲ್ಬಣಾಃ । ತದಾಹಾರಾಸ್ತದಾಚಾರಾಸ್ತದ್ವೀರ್ಯಾಸ್ತು ಸದಾಶ್ರಯಾಃ

ನಾಗರು ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲಾ ಸರ್ಪಗಳಿಗೆ, ಅದರಿಂದ ಭಯಾನಕ, ದೊಡ್ಡ ದೇಹದ, ಬಲಿಷ್ಠ ನಾಗರು ಬದುಕುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಆಹಾರ, ನಡೆ, ಶಕ್ತಿ ಎಲ್ಲವೂ ಅದರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ.

ಶ್ರಾಮ(ಆಮ)ಪಾತ್ರೇ ಪುನರ್ದುಗ್ಧಾ ತ್ವನ್ತರ್ದ್ಧಾನಮಿಯಂ ಮಹೀ । ವತ್ಸಂ ವೈಶ್ರವಣಂ ಕೃತ್ವಾ ಯಕ್ಷೈಃ ಪುಣ್ಯಜನೈಸ್ತಥಾ ॥೨.೧.

ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಜತುಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಗುಪ್ತ ಧನವನ್ನು ಹಾಲು ಹಾಯಿಸಿದರು. ವೈಶ್ರವಣನನ್ನು ಕರುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಯಕ್ಷರು ಹಾಗೂ ಪುಣ್ಯವಂತರು ಸೇರಿ ಹಾಲು ಹಾಯಿಸಿದರು.

೬೨.೧೮೨ ದೋಗ್ಧಾ ಚ ಜತುನಾಭಸ್ತು ಪಿತಾ ಮಣಿವರಸ್ಯ ಸಃ । ಯಕ್ಷಾತ್ಮಜೋ ಮಹಾತೇಜಾ ವಶೀ ಸ ಸುಮಹಾಬಲಃ । ತೇನ ತೇ ವರ್ತ್ತಯನ್ತೀತಿ ಪರಮರ್ಷಿರುವಾಚ ಹ

ಮಣಿಗಳ ರಾಜನ ತಂದೆ ಜತುನಾ ಭನು ಹಾಲು ಹಾಯಿಸಿದವನು. ಅವನು ಯಕ್ಷನ ಮಗ, ಮಹಾ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ, ಮಹಾತ್ಮ. ಅದರಿಂದ ಅವರು ಬದುಕುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಮಹರ್ಷಿಯು ಹೇಳಿದರು.

ರಾಕ್ಷಸೈಶ್ಚ ಪಿಶಾಚೈಶ್ಚ ಪುನರ್ದುಗ್ಧಾ ವಸುನ್ಧರಾ । ಬ್ರಹ್ಮೋಪೇತಸ್ತು ದೋಗ್ಧಾ ವೈ ತೇಷಾಮಾಸೀತ್ಕುಬೇರಕಃ

ರಾಕ್ಷಸರು ಮತ್ತು ಪಿಶಾಚರು ಮತ್ತೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಾಲು ಹೋಯ್ದರು. ಅವರ ಹಾಲು ಹೋಯುವವನು ಬ್ರಹ್ಮನ ಅನುಗ್ರಹ ಹೊಂದಿದ್ದ ಕುಬೇರನು.

ರಕ್ಷಃ ಸುಮಾಲೀ ಬಲವಾನ್ಕ್ಷೀರಂ ರುಧಿರಮೇವ ಚ । ಕಪಾಲಪಾತ್ರೇ ನಿರ್ದುಗ್ಧಾ ಅನ್ತರ್ದ್ಧಾನಞ್ಚ ರಾಕ್ಷಸೈಃ । ತೇನ ಕ್ಷೀರೇಣ ರಕ್ಷಾಂಸಿ ವರ್ತ್ತಯನ್ತೀಹ ಸರ್ವಶಃ

ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ರಾಕ್ಷಸ ಸुमಾಲಿಯು ಹಾಲಿಗೆ ರಕ್ತವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು, ಕಪಾಲವನ್ನು ಪಾತ್ರೆಯಾಗಿ ಬಳಸಿದನು. ರಾಕ್ಷಸರು ಅದನ್ನು ಅಡಗಿಸಿದರು. ಆ ರಕ್ತದ ಹಾಲಿನಿಂದ ರಾಕ್ಷಸರು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ.

ಪದ್ಮಪಾತ್ರೇ ಪುನರ್ದುಗ್ಧಾ ಗನ್ಧರ್ವೈರಪ್ಸರೋಗಣೈಃ । ವತ್ಸಂ ಚಿತ್ರರಥಂ ಕೃತ್ವಾ ಶುಚೀನ್ ಗನ್ಧಾಸ್ತಥೈವ ಚ

ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರಾಸುಗಳು ಪುಷ್ಪದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹಾಲು ಹೋಯ್ದರು. ವತ್ಸನಾಗಿ ಚಿತ್ರರಥನನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಶುಚಿಯಾದ ಸುಗಂಧಗಳನ್ನು ಹಾಲಾಗಿ ಪಡೆದರು.

ತೇಷಾಂ ವಿಶ್ವಾವಸುಸ್ತ್ವಾಸೀದ್ದೋಗ್ಧಾ ಪುತ್ರೋ ಮುನೇಃ ಶುಚಿಃ । ಗನ್ಧರ್ವರಾಜೋಽತಿಬಲೋ ಮಹಾತ್ಮಾ ಸೂರ್ಯಸನ್ನಿಭಃ

ಅವರಲ್ಲಿ ಮುನಿಯ ಶುದ್ಧ ಪುತ್ರನಾದ ವಿಶ್ವಾವಸು ಹಾಲು ಹೋಯುವವನು. ಆ ಮಹಾತ್ಮ, ಗಂಧರ್ವರ ರಾಜನು, ಅಪಾರ ಬಲಶಾಲಿಯು, ಸೂರ್ಯನಂತ ಬೆಳಕುಳ್ಳವನಾಗಿದ್ದನು.

ಶೈಲೈಶ್ಚ ಸ್ತೂಯತೇ ದುಗ್ಧಾ ಪುನರ್ದೇವೀ ವಸುನ್ಧರಾ । ತತ್ರೌಷಧೀರ್ಮೂರ್ತ್ತಿಮತೀ ರತ್ನಾನಿ ವಿವಿಧಾನಿ ಚ

ಪರ್ವತಗಳು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ ಮತ್ತೆ ಹಾಲು ಹೋಯ್ದವು. ಅಲ್ಲಿ ರೂಪವಂತಾದ ಔಷಧಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ರತ್ನಗಳು ಹಾಲಾಗಿ ಹೊರಬಂದವು.

ವತ್ಸಸ್ತು ಹಿಮವಾಂಸ್ತೇಷಾಂ ಮೇರುರ್ದೋಗ್ಧಾ ಮಹಾಗಿರಿಃ । ಪಾತ್ರನ್ತು ಶೈಲಮೇವಾಸೀತ್ತೇನ ಶೈಲಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಃ

ಅವರಿಗೆ ಹಿಮವಂತನು ವತ್ಸನಾಗಿದ್ದನು, ಮಹಾಗಿರಿಯಾದ ಮೆರು ಪರ್ವತನು ಹಾಲು ಹೋಯುವವನು, ಪಾತ್ರೆಯೂ ಪರ್ವತವೇ ಆಗಿತ್ತು. ಅದರಿಂದ ಪರ್ವತ ಸ್ಥಿರವಾದನು.

ಸ್ತೂಯತೇ ವೃಕ್ಷವೀರುದ್ಭಿಃ ಪುನರ್ದುಗ್ಧಾ ವಸುನ್ಧರಾ । ಪಲಾಶಪಾತ್ರಮಾದಾಯ ದುಗ್ಧಂ ಛಿನ್ನಪ್ರರೋಹಣಮ್

ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಳೆಗಳು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ ಮತ್ತೆ ಹಾಲು ಹೋಯ್ದವು. ಪಲಾಶದ ಎಲೆಯನ್ನು ಪಾತ್ರೆಯಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಹಾಲಾಗಿ ಕಡಿದು ಮೊಳೆಯುವ ಮೊಗ್ಗುಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು.

ಕಾಮಧುಕ್ ಪುಷ್ಪಿತಃ ಶೈಲಃ ಪ್ಲಕ್ಷೋ ವತ್ಸೋ ಯಶಸ್ವಿನೀ । ಸರ್ವಕಾಮದುಘಾ ದೋಗ್ಧ್ರೀ ಪೃಥಿವೀ ಭೂತಭಾವಿನೀ

ಹೂವಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಪರ್ವತನು ಕಾಮಧೇನು, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ಲಕ್ಷವೃಕ್ಷನು ವತ್ಸ, ಭೂತ ಭವಿಷ್ಯಗಳೆಲ್ಲರಿಗೂ ಎಲ್ಲ ಇಚ್ಛೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಭೂಮಿ ಹಾಲು ಹೋಯುವವಳಾಗಿದ್ದಳು.

ಸೈಷಾ ಧಾತ್ರೀ ವಿಧಾತ್ರೀ ಚ ಧಾರಣೀ ಚ ವಸುನ್ಧರಾ । ದುಗ್ಧಾ ಹಿತಾರ್ಥಂ ಲೋಕಾನಾಂ ಪೃಥುನಾ ಇತಿ ನಃ ಶ್ರುತಮ್ । ಚರಾಚರಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ಯೋನಿರೇವ ಚ ॥೨.೧.

ಈಕೆಯೇ ಪೋಷಕಿಯಾಗಿಯೂ, ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತೆಯಾಗಿಯೂ, ಧಾರಕಿಯಾಗಿಯೂ, ಭೂಮಿಯಾಗಿಯೂ ಇರುತ್ತಾಳೆ. ಲೋಕಗಳ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಪೃಥುವು ಹಾಲು ಹೋಯ್ದನೆಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ. ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತಿನ ಆಧಾರವೂ, ಮೂಲವೂ ಅವಳೇ.

ಉತ್ತರಾರ್ದ್ಧಮ್ -

ಉತ್ತರಾರ್ಧ—