ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಇತ್ಯುಕ್ತ್ಯಾ ವೈ ಪಿತರಃ ಪುನಸ್ತೇ ತು ಪ್ರಸಾದಿತಾಃ। ಧ್ಯಾತ್ವಾ ಪ್ರಸಾದಂ ಸಞ್ಚಕ್ರುಸ್ತಸ್ಯಾಸ್ತೇ ತ್ವನುಕಮ್ಪಯಾ ।। ೧೧.

ಹೀಗೆ ಪಿತೃಗಳು ಹೇಳಿದ ನಂತರ, ಅವರು ಮತ್ತೆ ಸಂತೋಷಗೊಂಡರು; ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿ, ಅವಳ ಮೇಲೆ ದಯೆಯಿಂದ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ನೀಡಿದರು.

ಅವಶ್ಯಮ್ಭಾವಿನಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಹ್ಯರ್ಥಮೂಚುಸ್ತತಃ ಸುರಾಃ । ಸೋಮಪಾಃ ಪಿತರಃ ಕನ್ಯಾಂ ರಾಜ್ಞಶ್ಚೈವ ಹ್ಯಮಾವಸೋಃ ।। ೧೧.

ಆಗ ಸಂಭವಿಸಲೇಬೇಕಾದ ಘಟನೆ ಖಚಿತವೆಂದು ನೋಡಿ, ದೇವತೆಗಳು, ಸೋಮಪಾನ ಪಿತೃಗಳು ಮತ್ತು ಅಮಾವಸು ರಾಜನ ಮಗಳು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.

ಉತ್ಪನ್ನಸ್ಯ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ತು ಮಾನುಷತ್ವೇ ಮಹಾತ್ಮನಃ। ಕನ್ಯಾ ಭೂತ್ವಾ ತ್ವಿಮಾಁಲ್ಲೋಕಾನ್ಪುನಃ ಪ್ರಾಪ್ಸ್ಯಸಿ ಸ್ವಾನಿತಿ ।। ೧೧.

ಮಹಾತ್ಮನೇ, ನೀನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಮೇಲೆ, ಕನ್ಯೆಯಾಗಿಯೇ ಮತ್ತೆ ನಿನ್ನ ಸ್ವಂತ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ.

ಅಷ್ಟಾವಿಂಶೇ ಭವಿತ್ರೀ ತ್ವಂ ದ್ವಾಪರೇ ಮತ್ಸ್ಯಯೋನಿಜಾ। ಅಸ್ಯೈವ ರಾಜ್ಞೋ ದುಹಿತಾ ಅದ್ರಿಕಾಯಾಂ ಹ್ಯಮಾವಸೋಃ ।। ೧೧.

ಎಪ್ಪತ್ತೆಂಟನೇ ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ, ನೀನು ಈ ಅಮಾವಸು ರಾಜನಾದರಿಕೆಯಿಂದ, ಮೀನು ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವೆ.

ಪರಾಶರಸ್ಯ ದಾಯಾದಂ ಋಷೇಸ್ತ್ವಂ ಜನಯಿಷ್ಯಸಿ। ಸ ವೇದಮೇಕಂ ವಿಪ್ರರ್ಷಿಶ್ಚತುರ್ಧಾ ವೈ ಕರಿಷ್ಯತಿ ।। ೧೧.

ನೀನು ಪರಾಶರ ಋಷಿಯ ವಂಶಜನನ್ನು ಹೆರಿಗೆ ಮಾಡುತ್ತೀಯೆ; ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಒಬ್ಬನೇ ಇದ್ದ ವೇದವನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುವನು.

ಮಹಾಭಿಷಸ್ಯ ಪುತ್ರೌ ದ್ವೌ ಶನ್ತನೋಃ ಕೀರ್ತ್ತಿವರ್ದ್ಧನೌ। ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯ್ಯಂ ಧರ್ಮಜ್ಞಂ ತ್ವಮೇವೋತ್ಪಾದಯಿಷ್ಯಸಿ ।। ೧೧.

ಮಹಾಭಿಷನ ಮಗನಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶಂತನುಗೆ, ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಲ್ಲ ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರನ್ನು ನೀನು ಹೆರಿಗೆ ಮಾಡುತ್ತೀಯೆ.

ಚಿತ್ರಾಙ್ಗದಂ ಚರಾಜಾನಂ ತೇಜೋಬಲಗುಣಾನ್ವಿತಮ್। ಏತಾನುತ್ಪಾದ್ಯ ಪುತ್ರಂ ಸ್ವಂ ಪುನರ್ಲೋಕಾನವಾಪ್ಸ್ಯಸಿ ।। ೧೧.

ನೀನು ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ, ಬಲಶಾಲಿಯಾದ, ಗುಣಗಳಿರುವ ಚಿತ್ತರಾಂಗದ ಎಂಬ ರಾಜನನ್ನು ಹೆರಿಗೆ ಮಾಡುತ್ತೀಯೆ; ಈ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆತ್ತ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ನಿನ್ನ ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಹೋಗುವೆ.

ವ್ಯತಿಕ್ರಮಾತ್ಪಿತೄಣಾಂ ತ್ವಂ ಪ್ರಾಪ್ಸ್ಯಸೇ ಜನ್ಮ ಕುತ್ಸಿತಮ್। ತಸ್ಯೈವ ರಾಜ್ಞಸ್ತ್ವಂ ಕನ್ಯಾ ಅದ್ರಿಕಾಯಾಂ ಭವಿಷ್ಯಸಿ ।। ೧೧.

ಪಿತೃಗಳ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಮೀರಿ ನೀನು ಅಪವಿತ್ರವಾದ ಜನ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ; ಅದೇ ರಾಜನಾದರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನೀನು ಮಗಳಾಗಿ ಹುಟ್ಟುವೆ.

ಕನ್ಯಾ ಭೂತ್ವಾ ತತಶ್ಚ ತ್ವಮಿಮಾನ್ ಲೋಕಾನವಾಪ್ಸ್ಯಸಿ। ಏವಮುಕ್ತಾ ತು ದಾಶೇಯೀ ಜಾತಾ ಸತ್ಯವತೀ ತು ಸಾ ।। ೧೧.

ಮತ್ತೆ ಕನ್ಯೆಯಾಗಿಯೇ ಈ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ; ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ದಾಶೆಯಿಯ ಮಗಳು ಸತ್ಯವತಿಯಾಗಿ ಜನಿಸಿದಳು.

ಅದ್ರಿಕಾಯಾಂ ಸುತಾ ಮತ್ಸ್ಯಾಂ ಸುತಾ ಜಾತಾ ಹ್ಯಮಾವಸೋಃ। ಅದ್ರಿ ಕಾಮತ್ಸ್ಯಸಮ್ಭೂತಾ ಗಙ್ಗಾಯಾಮನುಸಙ್ಗಮೇ ।। ೧೧.

ಅದ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಗಳಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಆಕೆ, ಮೀನು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಮಾವಸು ರಾಜನ ಮಗಳಾದಳು; ಆಕೆ ಗಂಗೆಯ ಸೇರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮೀನು ರೂಪದಿಂದ ಉದ್ಭವಳಾದಳು.

ತಸ್ಯ ರಾಜ್ಞೋ ಹಿ ಸಾ ಕನ್ಯಾ ರಾಜ್ಞೋ ವೀರ್ಯ್ಯೇ ಸದೈವ ಹಿ। ವಿರಜಾ ನಾಮ ತೇ ಲೋಕಾ ದಿವಿ ರೋಚನ್ತಿ ತೇ ಗಣಾಃ ।। ೧೧.

ಆಕೆ ಆ ರಾಜನ ಮಗಳು, ಸದಾ ರಾಜಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಳು; ನಿನ್ನ ಲೋಕಗಳನ್ನು ವಿರಜ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಆ ದೇವತೆಗಳ ಗುಂಪು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತವೆ.

ಅಗ್ನಿಷ್ವಾತ್ತಾಃ ಸ್ಮೃತಾಸ್ತತ್ರ ಪಿತರೋ ಭಾಸ್ವರಪ್ರಭಾಃ । ತಾನ್ದಾನವಗಣಾ ಯಕ್ಷಾ ರಕ್ಷೋಗನ್ಧರ್ವ್ವಕಿನ್ನರಾಃ। ಭೂತಸರ್ಪಪಿಶಾಚಾಶ್ಚ ಭಾವಯನ್ತಿ ಫಲಾರ್ಥಿನಃ ।। ೧೧.

ಅಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಷ್ವತ್ತ ಎಂಬ ಪಿತೃಗಳು ಪ್ರಕಾಶಮಾನರಾಗಿದ್ದು, ದಾನವ, ಯಕ್ಷ, ರಾಕ್ಷಸ, ಗಂಧರ್ವ, ಕಿನ್ನರ, ಭೂತ, ಹಾವು, ಪಿಶಾಚ ಮುಂತಾದವರು ಫಲಕ್ಕಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಏತೇ ಪುತ್ರಾಃ ಸಮಾಖ್ಯಾತಾಃ ಪುಲಹಸ್ಯ ಪ್ರಜಾಪತೇಃ। ತ್ರಯ ಏತೇ ಗಣಾಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಧರ್ಮಮೂರ್ತಿಧರಾಃ ಶುಭಾಃ ।। ೧೧.

ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಪುಲಹ ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಪುತ್ರರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಈ ಮೂರು ಗುಂಪುಗಳು ಧರ್ಮವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಶುಭ ರೂಪದಲ್ಲಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಏತೇಷಾಂ ಮಾನಸೀ ಕನ್ಯಾ ಪೀವರೀ ನಾಮ ವಿಶ್ರುತಾ। ಯೋಗಿನೀ ಯೋಗಪತ್ನೀ ಚ ಯೋಗಮಾತಾ ತಥೈವ ಚ ।। ೧೧.

ಇವರಲ್ಲಿ ಪೀವರಿ ಎಂಬ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ; ಆಕೆ ಯೋಗಿನಿ, ಯೋಗಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಯೋಗದ ತಾಯಿ ಕೂಡ ಹೌದು.

ಭವಿತಾ ದ್ವಾಪರಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಅಷ್ಟಾವಿಂಶನ್ತು ದೈವತಮ್। ಪರಾಶರಕುಲೋದ್ಭೂತಃ ಶುಕೋ ನಾಮ ಮಹಾತಪಾಃ ।। ೧೧.

ಎಪ್ಪತ್ತೆಂಟನೇ ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ಪರಾಶರ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಶುಕ ಎಂಬ ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ಜನಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಶ್ರೀಮಾನ್ಯೋಗೀ ಮಹಾಯೋಗೀ ಯೋಗಸ್ತಸ್ಮಾದ್ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಃ। ವ್ಯಾಸಾದರಣ್ಯಾಂ ಸಮ್ಭೂತೋ ವಿಧೂಮ ಇವ ಪಾವಕಃ ।। ೧೧.

ಆ ಮಹಾತ್ಮನು, ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ, ದ್ವಿಜರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ, ವ್ಯಾಸರಿಂದ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದನು, ಹೊಗೆಯಿಲ್ಲದ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ.

ಸ ತಸ್ಯಾಂ ಪಿತೃಕನ್ಯಾಯಾಂ ಯೋಗಾಚಾರ್ಯಾನ್ಪರಿಶ್ರುತಾನ್ । ಕೃಷ್ಣಂ ಗೌರಂ ಪ್ರಭುಂ ಶಮ್ಭುಂ ತಥಾ ಭೂರಿಶ್ರುತಂ ವವೌ ।। ೧೧.

ಆ ಪಿತೃಗಳ ಮಗಳಲ್ಲಿಂದ, ಅವನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯೋಗಗುರುಗಳಾದ ಕೃಷ್ಣ, ಗೌರ, ಪ್ರಭು, ಶಂಭು ಮತ್ತು ಭೂರಿಶ್ರುತರನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿದನು.

ಕನ್ಯಾಂ ಕೀರ್ತ್ತಿಮತೀಞ್ಚೈವ ಯೋಗಿನೀಂ ಯೋಗಮಾತರಮ್ । ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತಸ್ಯ ಜನನೀ ಮಹಿಷೀ ತ್ವಣುಹಸ್ಯ ತು ।। ೧೧.

ಅವನಿಂದ ಕೀರ್ತಿಮತಿ ಎಂಬ ಕನ್ಯೆ, ಯೋಗಿನಿ, ಯೋಗದ ತಾಯಿ ಕೂಡ ಹುಟ್ಟಿದಳು; ಆಕೆ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತನ ತಾಯಿ, ವಣುಹನ ಮಹಿಷಿಯಾಗಿದ್ದಳು.

ಏತಾನುತ್ಪಾದ್ಯ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಪುತ್ರಾನ್ಯೋಗಮವಾಪ್ಯ ಚ। ಮಹಾಯೋಗತಪಾಶ್ಚೈವ ಅಪರಾವರ್ತ್ತಿನೀಂ ಗತಿಮ್ ।। ೧೧.

ಈ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿ, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನಾದ ಅವನು ಯೋಗ ಮತ್ತು ಮಹಾತಪಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆದು, ಮರಳದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿದನು.

ಆದಿತ್ಯಕಿರಣೋಪೇತಂ ತ್ವಪುನರ್ಭಾವಮಾಸ್ಥಿತಃ। ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ವಿನಿರ್ಮುಕ್ತೋ ಭವಿಷ್ಯತಿ ಮಹಾಮುನಿಃ ।। ೧೧.

ಆದಿತ್ಯನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದವನು punarjanma ಇಲ್ಲದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಗಿ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವವನಾಗಿ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ, ಮಹಾಮುನಿಯೇ.

ಅಮೂರ್ತ್ತಿಮನ್ತಃ ಪಿತರೋ ಧರ್ಮಮೂರ್ತ್ತಿಧರಾಸ್ತು ಯೇ। ತ್ರಯ ಏತೇ ಗಣಾಸ್ತೇಷಾಂ ಚತ್ವಾರೋಽನ್ಯೇ ನಿಬೋಧತ ।। ೧೧.

ರೂಪವಿಲ್ಲದ ಪಿತೃಗಳು ಮತ್ತು ಧರ್ಮರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಪಿತೃಗಳು—ಇವು ಮೂರು ಗುಂಪುಗಳು; ಈಗ ಇನ್ನೂ ನಾಲ್ಕು ಗುಂಪುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳು.

ಯಾನ್ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠಾ ಮೂರ್ತ್ತಿಮನ್ತೋ ಮಹಾಪ್ರಭಾಃ। ಉತ್ಪನ್ನಾಸ್ತೇ ಸ್ವಧಾಯಾಸ್ತು ಕನ್ಯಾ ಹ್ಯಗ್ನೇಃ ಕವೇಃ ಸುತಾಃ ।। ೧೧.

ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೆ, ಈಗ ನಾನು ರೂಪವನ್ನೂ ಮಹಾ ಪ್ರಕಾಶವನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುವ ಪಿತೃಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಅವರು ಸ್ವಧಾ ಎಂಬ ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಕವಿ ಪುತ್ರಿಯರಿಂದ ಜನಿಸಿದರು.

ಪಿತರೋ ದೇವಲೋಕೇಷು ಜ್ಯೋತಿರ್ಭಾಸಿಷು ಭಾಸ್ವರಾಃ। ಸರ್ವಕಾಮಸಮೃದ್ಧೇಷು ದ್ವಿಜಾ ಸ್ತಾನ್ಭಾವಯನ್ತ್ಯುತ ।। ೧೧.

ಪಿತೃಗಳು ದೇವಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾ, ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಭೋಗಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ದ್ವಿಜರು ಅವರನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಏತೇಷಾಂ ಮಾನಸೀ ಕನ್ಯಾ ಗೌರ್ನಾಮ ದಿವಿ ವಿಶ್ರುತಾ। ದತ್ತಸೇನಾ ಕುಮಾರೇಣ ಶುಕ್ರಸ್ಯ ಮಹಿಷೀ ಪ್ರಿಯಾ ।। ೧೧.

ಅವರಲ್ಲಿ ಮಾನಸ ಪುತ್ರಿಯಾದ ಗೌರ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನವಳು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳು; ಆಕೆ ದತ್ತಸೇನ ಕುಮಾರ ಎಂಬ ಶುಕ್ರನ ಮಗನ ಪ್ರಿಯ ಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದಳು.

ಏಕತ್ರಿಂಶಚ್ಚ ವಿಖ್ಯಾತಾ ಭೃಗೂಣಾಂ ಕೀರ್ತ್ತಿವರ್ದ್ಧನಾಃ। ಮರೀಚಿಗರ್ಭಾಸ್ತೇ ಲೋಕಾಃ ಸಮಾವೃತ್ಯ ದಿವಿ ಸ್ಥಿತಾಃ ।। ೧೧.

ಭೃಗುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹೆಸರಾಗಿರುವ ಮೂವತ್ತೊಂದು ಮಂದಿ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವವರು; ಅವರು ಮರೀಚಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಲೋಕಗಳು, ಎಲ್ಲವನ್ನು ಆವರಿಸಿ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ.

ಏತೇ ಹ್ಯಙ್ಗಿರಸಃ ಪುತ್ರಾಃ ಸಾಧ್ಯೈಃ ಸಹ ವಿವರ್ದ್ಧಿತಾಃ। ಉಪಹೂತಾಃ ಸ್ಮೃತಾಸ್ತೇ ತು ಪಿತರೋ ಭಾಸ್ವರಾ ದಿವಿ। ತಾನ್ಕ್ಷತ್ರಿಯಗಣಾನ್ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಭಾವಯನ್ತಿ ಫಲಾರ್ಥಿನಃ ।। ೧೧.

ಇವರು ಅಂಗಿರಸನ ಪುತ್ರರು, ಸಾಧ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆದು ಬಂದವರು; ಇವರನ್ನು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಪಿತೃಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಫಲವನ್ನು ಬಯಸುವವರು ಅವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಏತೇಷಾಂ ಮಾನಸೀ ಕನ್ಯಾ ಯಶೋದಾ ನಾಮ ವಿಶ್ರುತಾ। ಪತ್ನೀ ಸಾ ವಿಶ್ವಮಹತಃ ಸ್ನುಷಾ ವೈ ವಿಶ್ವಶರ್ಮ್ಮಿಣಃ ।। ೧೧.

ಇವರಲ್ಲಿ ಮಾನಸ ಪುತ್ರಿಯಾದ ಯಶೋದಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನವಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧಳು; ಆಕೆ ವಿಶ್ವಮಹತ್ ಎಂಬವನ ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಶರ್ಮನ ಸೊಸೆ.

ರಾಜರ್ಷೇರ್ಜನನೀ ದೇವೀ ಖಟ್ವಾಙ್ಗಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ। ಯಸ್ಯ ಯಜ್ಞೇ ಪುರಾ ಗೀತಾ ಗಾಥಾ ಗೀತೈರ್ಮಹರ್ಷಿಭಿಃ ।। ೧೧.

ಅವಳು ರಾಜರ್ಷಿ ಖಟ್ವಾಂಗ ಎಂಬ ಮಹಾತ್ಮನ ದೇವಿ ತಾಯಿ; ಅವನ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದರು.

ಅಗ್ನೇರ್ಜನ್ಮ ತಥಾ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಶಾಣ್ಡಿಲ್ಯಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ। ಯಜಮಾನಂ ದಿಲೀಪಂ ಯೇ ಪಶ್ಯನ್ತಿ ಸುಸಮಾಹಿತಾಃ। ಸತ್ಯವ್ರತಂ ಮಹಾತ್ಮಾನಂ ತೇ ಸ್ವರ್ಗಜಯಿನೋಽಮರಾಃ ।। ೧೧.

ಅಗ್ನಿಯ ಜನನವನ್ನು ಮತ್ತು ಮಹಾತ್ಮ ಶಾಂಡಿಲ್ಯನನ್ನು ಕಂಡವರು, ಯಜಮಾನ ದಿಲೀಪನನ್ನು ಹಾಗೂ ಮಹಾತ್ಮ ಸತ್ಯವ್ರತನನ್ನು ಮನಸ್ಸು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ ನೋಡುವವರು, ಆ ಅಮರರು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಜಯಶಾಲಿಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ.