ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಮಾಯಾ ವಿಹರಣೇ ವಿಪ್ರಾ ಗಿರೌ ಕ್ರೌಞ್ಚೇ ನಿಪಾತಿತೇ। ತಾರಕೇ ಚಾಸುರವರೇ ಸಮುದೀರ್ಣೇ ನಿಪಾತಿತೇ ।। ೧೧.

ಮಾಯೆಯ ಆಟದಲ್ಲಿ, ಪರ್ವತ ಕ್ರೌಂಚವನ್ನು ಕೆಡವಿದಾಗ ಮತ್ತು ಮಹಾ ಅಸುರ ತಾರಕನು ಉದಯಿಸಿ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೇ, ಆ ಘಟನೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದವು.

ಸೇನ್ದ್ರೋಪೇನ್ದ್ರೈರ್ಮಹಾಭಾಗೈರ್ದೇವರೈಗ್ನಿಸುತಃ ಪ್ರಭುಃ । ಸೇನಾಪತ್ಯೇನ ದೈತ್ಯಾರಿರಭಿಷಿಕ್ತಃ ಪ್ರತಾಪವಾನ್ ।। ೧೧.

ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಉಪೇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ಮಹಾ ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿ ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಗ್ನಿಪುತ್ರನಾದ ಪ್ರಭುವು, ದೈತ್ಯರ ಶತ್ರುವಾಗಿ ಸೇನೆಯ ನಾಯಕನಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.

ದೇವಸೇನಾಪತಿಸ್ತ್ವೇವಂ ಪಠ್ಯತೇ ನರನಾಯಕಃ। ದೇವಾರಿಸ್ಕನ್ದನಃ ಸ್ಕನ್ದಃ ಸರ್ವಲೋಕೇಶ್ವರಃ ಪ್ರಭುಃ ।। ೧೧.

ಹೀಗೆ ಅವನು ದೇವಸೇನೆಯ ನಾಯಕ, ಮಾನವರ ನಾಯಕ, ದೇವತೆಗಳ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ಸ್ಕಂದ, ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳ ಒಡೆಯನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು.

ಪ್ರಮಥೈರ್ವಿವಿಧೈರ್ದವೈಸ್ತಥಾ ಭೂತ ಗಣೈರಪಿ । ಮಾತೃಭಿರ್ವಿವಿಧಾಭಿಶ್ಚ ವಿನಾಯಕಗಣೈಸ್ತಥಾ ।। ೧೧.

ವಿವಿಧ ಪ್ರಮಥರು, ದಾವರು, ಭೂತಗಳ ಗುಂಪುಗಳು, ವಿವಿಧ ಮಾತೃಗಳು ಮತ್ತು ವಿನಾಯಕರ ಗುಂಪುಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವನು ಇದ್ದನು.

ಸಾ ತ್ವಪಶ್ಯದ್ವಿಮಾನಾನಿ ಪತನ್ತೀ ಸಾ ದಿವಶ್ಚ್ಯುತಾ । ತ್ರಸರೇಣುಪ್ರಮಾಣಾನಿ ತೇಷ್ವಪಶ್ಯಚ್ಚ್ಯುತಾನ್ ಪಿತೄನ್ ।। ೧೧.

ಅವಳು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹಾರುತ್ತಿರುವ ವಿಮಾನಗಳು ಕೆಳಗೆ ಬೀಳುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡಳು; ಅವಳೂ ಸ್ವರ್ಗದಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದಳು; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಳಿನ ಕಣದಷ್ಟು ಸಣ್ಣದಾಗಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ತನ್ನ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಅವಳು ನೋಡಿದಳು.

ಸುಸೂಕ್ಷ್ಮಾನಪರಿತ್ಯಕ್ತಾನಗ್ನೀನಗ್ನಿಷ್ವಿವಾಹಿತಾನ್। ತ್ರಾಯಧ್ವಮಿತ್ಯುವಾಚಾಥ ಪತನ್ತೀ ತಾನವಾಕ್ಶಿರಾಃ ।। ೧೧.

ಅವರು ತುಂಬಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿದ್ದು, ತ್ಯಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರು, ಅವರ ಅಗ್ನಿಗಳು ಆರಿಹೋದಂತಾಗಿದ್ದವು; ಅವಳು ಬೀಳುತ್ತಾ ತಲೆ ಬಾಗಿಸಿ, 'ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿದಳು.

ತೈರುಕ್ತಾ ಸಾ ತು ಮಾಭೈಷೀರಿತ್ಯುಕ್ತಾಧಿಷ್ಠಿತಾಭವತ್। ತತಃ ಪ್ರಾಸಾದಯತ್ಸಾ ವೈ ಪಿತೄಂಸ್ತಾನ್ ದೀನಯಾ ಗಿರಾ ।। ೧೧.

ಅವರು 'ಭಯಪಡುವದಿಲ್ಲ' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವಳಿಗೆ ಧೈರ್ಯ ನೀಡಿದರು; ನಂತರ ಅವಳು ದುಃಖಭರಿತವಾದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಆ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದಳು.

ಊಚುಸ್ತೇ ಪಿತರಃ ಕನ್ಯಾಂ ಭ್ರಷ್ಟೈಶ್ವರ್ಯಾಂ ವ್ಯತಿಕ್ರಮಾತ್। ಭ್ರಷ್ಟೈಶ್ವರ್ಯಾ ಸ್ವದೋಷೇಣ ತಪಸಿ ತ್ವಂ ಶುಚಿಸ್ಮಿತೇ ।। ೧೧.

ಪಿತೃಗಳು ಆ ಕನ್ಯೆಗೆ ಹೇಳಿದರು: 'ನೀನು ತಪ್ಪಿನಿಂದ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೀಯೆ; ನಿನ್ನ ತಪ್ಪಿನಿಂದ ಐಶ್ವರ್ಯ ಹೋದಿರುವುದರಿಂದ, ನೀನು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಬೇಕು, ಓ ಸುಂದರ ನಗುವಿನವಳೇ.'

ಯೈಃ ಕ್ರಿಯನ್ತೇ ಚ ಕರ್ಮ್ಮಾಣಿ ಶರೀರೈರಿಹ ದೈವತೈಃ । ತೈರೇವ ತತ್ಕರ್ಮಫಲಂ ಪ್ರಾಪ್ನುವನ್ತೀಹ ದೇವತಾಃ ।। ೧೧.

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ದೇಹದಿಂದ ಮಾಡುವ ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳ ಫಲವನ್ನು, ಅವರೆ ಮಾಡಿದ ಆ ಕರ್ಮಗಳ ಮೂಲಕವೇ ದೇವತೆಗಳು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಸದ್ಯಃ ಫಲನ್ತಿ ಕರ್ಮಾಣಿ ದೇವತ್ವೇ ಪ್ರೇತ್ಯ ಮಾನುಷೇ। ತಸ್ಮಾದಮಾವಸ್ವಪತ್ಯತ್ವಂ ಪ್ರೇತ್ಯ ಪ್ರಾಪ್ಸ್ಯಸೇ ಫಲಮ್ ।। ೧೧.

ದೇವತೆಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಾಗಲಿ, ಮನುಷ್ಯನಾಗಿ ಜನಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಆಗಲಿ, ಸತ್ತಮೇಲೆ ಆಗಲಿ, ಕರ್ಮಗಳು ತಕ್ಷಣ ಫಲ ನೀಡುತ್ತವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ, ಸತ್ತಮೇಲೆ ನೀನು ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ ಪತ್ನಿಯಾದ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ.

ಇತ್ಯುಕ್ತ್ಯಾ ವೈ ಪಿತರಃ ಪುನಸ್ತೇ ತು ಪ್ರಸಾದಿತಾಃ। ಧ್ಯಾತ್ವಾ ಪ್ರಸಾದಂ ಸಞ್ಚಕ್ರುಸ್ತಸ್ಯಾಸ್ತೇ ತ್ವನುಕಮ್ಪಯಾ ।। ೧೧.

ಹೀಗೆ ಪಿತೃಗಳು ಹೇಳಿದ ನಂತರ, ಅವರು ಮತ್ತೆ ಸಂತೋಷಗೊಂಡರು; ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿ, ಅವಳ ಮೇಲೆ ದಯೆಯಿಂದ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ನೀಡಿದರು.

ಅವಶ್ಯಮ್ಭಾವಿನಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಹ್ಯರ್ಥಮೂಚುಸ್ತತಃ ಸುರಾಃ । ಸೋಮಪಾಃ ಪಿತರಃ ಕನ್ಯಾಂ ರಾಜ್ಞಶ್ಚೈವ ಹ್ಯಮಾವಸೋಃ ।। ೧೧.

ಆಗ ಸಂಭವಿಸಲೇಬೇಕಾದ ಘಟನೆ ಖಚಿತವೆಂದು ನೋಡಿ, ದೇವತೆಗಳು, ಸೋಮಪಾನ ಪಿತೃಗಳು ಮತ್ತು ಅಮಾವಸು ರಾಜನ ಮಗಳು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.

ಉತ್ಪನ್ನಸ್ಯ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ತು ಮಾನುಷತ್ವೇ ಮಹಾತ್ಮನಃ। ಕನ್ಯಾ ಭೂತ್ವಾ ತ್ವಿಮಾಁಲ್ಲೋಕಾನ್ಪುನಃ ಪ್ರಾಪ್ಸ್ಯಸಿ ಸ್ವಾನಿತಿ ।। ೧೧.

ಮಹಾತ್ಮನೇ, ನೀನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಮೇಲೆ, ಕನ್ಯೆಯಾಗಿಯೇ ಮತ್ತೆ ನಿನ್ನ ಸ್ವಂತ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ.

ಅಷ್ಟಾವಿಂಶೇ ಭವಿತ್ರೀ ತ್ವಂ ದ್ವಾಪರೇ ಮತ್ಸ್ಯಯೋನಿಜಾ। ಅಸ್ಯೈವ ರಾಜ್ಞೋ ದುಹಿತಾ ಅದ್ರಿಕಾಯಾಂ ಹ್ಯಮಾವಸೋಃ ।। ೧೧.

ಎಪ್ಪತ್ತೆಂಟನೇ ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ, ನೀನು ಈ ಅಮಾವಸು ರಾಜನಾದರಿಕೆಯಿಂದ, ಮೀನು ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವೆ.

ಪರಾಶರಸ್ಯ ದಾಯಾದಂ ಋಷೇಸ್ತ್ವಂ ಜನಯಿಷ್ಯಸಿ। ಸ ವೇದಮೇಕಂ ವಿಪ್ರರ್ಷಿಶ್ಚತುರ್ಧಾ ವೈ ಕರಿಷ್ಯತಿ ।। ೧೧.

ನೀನು ಪರಾಶರ ಋಷಿಯ ವಂಶಜನನ್ನು ಹೆರಿಗೆ ಮಾಡುತ್ತೀಯೆ; ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಒಬ್ಬನೇ ಇದ್ದ ವೇದವನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುವನು.

ಮಹಾಭಿಷಸ್ಯ ಪುತ್ರೌ ದ್ವೌ ಶನ್ತನೋಃ ಕೀರ್ತ್ತಿವರ್ದ್ಧನೌ। ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯ್ಯಂ ಧರ್ಮಜ್ಞಂ ತ್ವಮೇವೋತ್ಪಾದಯಿಷ್ಯಸಿ ।। ೧೧.

ಮಹಾಭಿಷನ ಮಗನಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶಂತನುಗೆ, ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಲ್ಲ ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರನ್ನು ನೀನು ಹೆರಿಗೆ ಮಾಡುತ್ತೀಯೆ.

ಚಿತ್ರಾಙ್ಗದಂ ಚರಾಜಾನಂ ತೇಜೋಬಲಗುಣಾನ್ವಿತಮ್। ಏತಾನುತ್ಪಾದ್ಯ ಪುತ್ರಂ ಸ್ವಂ ಪುನರ್ಲೋಕಾನವಾಪ್ಸ್ಯಸಿ ।। ೧೧.

ನೀನು ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ, ಬಲಶಾಲಿಯಾದ, ಗುಣಗಳಿರುವ ಚಿತ್ತರಾಂಗದ ಎಂಬ ರಾಜನನ್ನು ಹೆರಿಗೆ ಮಾಡುತ್ತೀಯೆ; ಈ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆತ್ತ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ನಿನ್ನ ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಹೋಗುವೆ.

ವ್ಯತಿಕ್ರಮಾತ್ಪಿತೄಣಾಂ ತ್ವಂ ಪ್ರಾಪ್ಸ್ಯಸೇ ಜನ್ಮ ಕುತ್ಸಿತಮ್। ತಸ್ಯೈವ ರಾಜ್ಞಸ್ತ್ವಂ ಕನ್ಯಾ ಅದ್ರಿಕಾಯಾಂ ಭವಿಷ್ಯಸಿ ।। ೧೧.

ಪಿತೃಗಳ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಮೀರಿ ನೀನು ಅಪವಿತ್ರವಾದ ಜನ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ; ಅದೇ ರಾಜನಾದರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನೀನು ಮಗಳಾಗಿ ಹುಟ್ಟುವೆ.

ಕನ್ಯಾ ಭೂತ್ವಾ ತತಶ್ಚ ತ್ವಮಿಮಾನ್ ಲೋಕಾನವಾಪ್ಸ್ಯಸಿ। ಏವಮುಕ್ತಾ ತು ದಾಶೇಯೀ ಜಾತಾ ಸತ್ಯವತೀ ತು ಸಾ ।। ೧೧.

ಮತ್ತೆ ಕನ್ಯೆಯಾಗಿಯೇ ಈ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ; ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ದಾಶೆಯಿಯ ಮಗಳು ಸತ್ಯವತಿಯಾಗಿ ಜನಿಸಿದಳು.

ಅದ್ರಿಕಾಯಾಂ ಸುತಾ ಮತ್ಸ್ಯಾಂ ಸುತಾ ಜಾತಾ ಹ್ಯಮಾವಸೋಃ। ಅದ್ರಿ ಕಾಮತ್ಸ್ಯಸಮ್ಭೂತಾ ಗಙ್ಗಾಯಾಮನುಸಙ್ಗಮೇ ।। ೧೧.

ಅದ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಗಳಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಆಕೆ, ಮೀನು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಮಾವಸು ರಾಜನ ಮಗಳಾದಳು; ಆಕೆ ಗಂಗೆಯ ಸೇರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮೀನು ರೂಪದಿಂದ ಉದ್ಭವಳಾದಳು.

ತಸ್ಯ ರಾಜ್ಞೋ ಹಿ ಸಾ ಕನ್ಯಾ ರಾಜ್ಞೋ ವೀರ್ಯ್ಯೇ ಸದೈವ ಹಿ। ವಿರಜಾ ನಾಮ ತೇ ಲೋಕಾ ದಿವಿ ರೋಚನ್ತಿ ತೇ ಗಣಾಃ ।। ೧೧.

ಆಕೆ ಆ ರಾಜನ ಮಗಳು, ಸದಾ ರಾಜಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಳು; ನಿನ್ನ ಲೋಕಗಳನ್ನು ವಿರಜ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಆ ದೇವತೆಗಳ ಗುಂಪು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತವೆ.

ಅಗ್ನಿಷ್ವಾತ್ತಾಃ ಸ್ಮೃತಾಸ್ತತ್ರ ಪಿತರೋ ಭಾಸ್ವರಪ್ರಭಾಃ । ತಾನ್ದಾನವಗಣಾ ಯಕ್ಷಾ ರಕ್ಷೋಗನ್ಧರ್ವ್ವಕಿನ್ನರಾಃ। ಭೂತಸರ್ಪಪಿಶಾಚಾಶ್ಚ ಭಾವಯನ್ತಿ ಫಲಾರ್ಥಿನಃ ।। ೧೧.

ಅಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಷ್ವತ್ತ ಎಂಬ ಪಿತೃಗಳು ಪ್ರಕಾಶಮಾನರಾಗಿದ್ದು, ದಾನವ, ಯಕ್ಷ, ರಾಕ್ಷಸ, ಗಂಧರ್ವ, ಕಿನ್ನರ, ಭೂತ, ಹಾವು, ಪಿಶಾಚ ಮುಂತಾದವರು ಫಲಕ್ಕಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಏತೇ ಪುತ್ರಾಃ ಸಮಾಖ್ಯಾತಾಃ ಪುಲಹಸ್ಯ ಪ್ರಜಾಪತೇಃ। ತ್ರಯ ಏತೇ ಗಣಾಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಧರ್ಮಮೂರ್ತಿಧರಾಃ ಶುಭಾಃ ।। ೧೧.

ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಪುಲಹ ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಪುತ್ರರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಈ ಮೂರು ಗುಂಪುಗಳು ಧರ್ಮವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಶುಭ ರೂಪದಲ್ಲಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಏತೇಷಾಂ ಮಾನಸೀ ಕನ್ಯಾ ಪೀವರೀ ನಾಮ ವಿಶ್ರುತಾ। ಯೋಗಿನೀ ಯೋಗಪತ್ನೀ ಚ ಯೋಗಮಾತಾ ತಥೈವ ಚ ।। ೧೧.

ಇವರಲ್ಲಿ ಪೀವರಿ ಎಂಬ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ; ಆಕೆ ಯೋಗಿನಿ, ಯೋಗಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಯೋಗದ ತಾಯಿ ಕೂಡ ಹೌದು.

ಭವಿತಾ ದ್ವಾಪರಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಅಷ್ಟಾವಿಂಶನ್ತು ದೈವತಮ್। ಪರಾಶರಕುಲೋದ್ಭೂತಃ ಶುಕೋ ನಾಮ ಮಹಾತಪಾಃ ।। ೧೧.

ಎಪ್ಪತ್ತೆಂಟನೇ ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ಪರಾಶರ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಶುಕ ಎಂಬ ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ಜನಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಶ್ರೀಮಾನ್ಯೋಗೀ ಮಹಾಯೋಗೀ ಯೋಗಸ್ತಸ್ಮಾದ್ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಃ। ವ್ಯಾಸಾದರಣ್ಯಾಂ ಸಮ್ಭೂತೋ ವಿಧೂಮ ಇವ ಪಾವಕಃ ।। ೧೧.

ಆ ಮಹಾತ್ಮನು, ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ, ದ್ವಿಜರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ, ವ್ಯಾಸರಿಂದ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದನು, ಹೊಗೆಯಿಲ್ಲದ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ.

ಸ ತಸ್ಯಾಂ ಪಿತೃಕನ್ಯಾಯಾಂ ಯೋಗಾಚಾರ್ಯಾನ್ಪರಿಶ್ರುತಾನ್ । ಕೃಷ್ಣಂ ಗೌರಂ ಪ್ರಭುಂ ಶಮ್ಭುಂ ತಥಾ ಭೂರಿಶ್ರುತಂ ವವೌ ।। ೧೧.

ಆ ಪಿತೃಗಳ ಮಗಳಲ್ಲಿಂದ, ಅವನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯೋಗಗುರುಗಳಾದ ಕೃಷ್ಣ, ಗೌರ, ಪ್ರಭು, ಶಂಭು ಮತ್ತು ಭೂರಿಶ್ರುತರನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿದನು.

ಕನ್ಯಾಂ ಕೀರ್ತ್ತಿಮತೀಞ್ಚೈವ ಯೋಗಿನೀಂ ಯೋಗಮಾತರಮ್ । ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತಸ್ಯ ಜನನೀ ಮಹಿಷೀ ತ್ವಣುಹಸ್ಯ ತು ।। ೧೧.

ಅವನಿಂದ ಕೀರ್ತಿಮತಿ ಎಂಬ ಕನ್ಯೆ, ಯೋಗಿನಿ, ಯೋಗದ ತಾಯಿ ಕೂಡ ಹುಟ್ಟಿದಳು; ಆಕೆ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತನ ತಾಯಿ, ವಣುಹನ ಮಹಿಷಿಯಾಗಿದ್ದಳು.

ಏತಾನುತ್ಪಾದ್ಯ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಪುತ್ರಾನ್ಯೋಗಮವಾಪ್ಯ ಚ। ಮಹಾಯೋಗತಪಾಶ್ಚೈವ ಅಪರಾವರ್ತ್ತಿನೀಂ ಗತಿಮ್ ।। ೧೧.

ಈ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿ, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನಾದ ಅವನು ಯೋಗ ಮತ್ತು ಮಹಾತಪಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆದು, ಮರಳದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿದನು.