ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಕಿಯನ್ತೋ ವೈ ಪಿತೃಗಣಾಃ ಕಸ್ಮಿನ್ಕಾಲೇ ಚ ತೇ ಗಣಾಃ । ವರ್ತ್ತನ್ತೇ ದೇವಪ್ರವರಾ ದೇವಾನಾಂ ಸೋಮವರ್ದ್ಧನಾಃ ।। ೧೦.

ಎಷ್ಟು ಪಿತೃಗಳ ಗುಂಪುಗಳಿವೆ? ಆ ಗುಂಪುಗಳು ಯಾವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ? ದೇವರಲ್ಲಿ ಸೋಮನನ್ನು ಪೋಷಿಸುವ ದೇವತೆಗಳೇ, ದಯವಿಟ್ಟು ಹೇಳಿ.

ಏತದ್ವೋಽಹಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಪಿತೃಸರ್ಗಮನುತ್ತಮಮ್। ಶಂಯುಃ ಪಪ್ರಚ್ಛ ಯತ್ಪೂರ್ವಂ ಪಿತರಂ ವೈ ಬೃಹಸ್ಪತಿಮ್ ।। ೧೦.

ನಾನು ನಿಮಗೆ ಪಿತೃಗಳ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಇದನ್ನು ಶಂಯುನು ಹಿಂದೆ ಬೃಹಸ್ಪತಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದನು.

ಬೃಹಸ್ಪತಿಮುಪಾಸೀನಂ ಸರ್ವಜ್ಞಾನಾರ್ಥಕೋವಿದಮ್। ಪುತ್ರಃ ಶಂಯುರಿಮಂ ಪ್ರಶ್ನಂ ಪಪ್ರಚ್ಛ ವಿನಯಾನ್ವಿತಃ ।। ೧೦.

ಎಲ್ಲ ಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತನಾದ ಬೃಹಸ್ಪತಿಯ ಬಳಿಗೆ ಶಂಯು ಪುತ್ರನು ವಿನಯದಿಂದ ಹೋಗಿ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದನು.

ಕ ಏತೇ ಪಿತರೋ ನಾಮ ಕಿಯನ್ತಃ ಕೇ ಚ ನಾಮತಃ। ಸಮುದ್ಭೂತಾಃ ಕಥಞ್ಚೈತೇ ಪಿತೃತ್ವಂ ಸಮುಪಾಗತಾಃ ।। ೧೦.

ಈ ಪಿತೃಗಳು ಯಾರು? ಎಷ್ಟು ಮಂದಿ? ಅವರ ಹೆಸರುಗಳು ಯಾವುವು? ಅವರು ಹೇಗೆ ಹುಟ್ಟಿದರು ಮತ್ತು ಪಿತೃತ್ವವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆದರು?

ಕಸ್ಮಾಚ್ಚ ಪಿತರಂ ಪೂರ್ವಂ ಯಜ್ಞೇ ಯುಜ್ಯನ್ತಿ ನಿತ್ಯಶಃ। ಕ್ರಿಯಾಶ್ಚ ಸರ್ವಾ ವರ್ತ್ತನ್ತೇ ಶ್ರಾದ್ಧಪೂರ್ವಾ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್ ।। ೧೦.

ಯಾಕೆ ಪಿತೃಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿನಿಂದ ಭಾಗಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ? ಮಹಾತ್ಮರು ಮಾಡುವ ಎಲ್ಲಾ ಕರ್ಮಗಳು ಯಾಕೆ ಶ್ರಾದ್ಧದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ?

ಕಸ್ಮೈ ಶ್ರಾದ್ಧಾನಿ ದೇಯಾನಿ ಕಿಞ್ಚ ದತ್ತಂ ಮಹಾಫಲಮ್। ಕೇಷು ವಾಪ್ಯಕ್ಷಯಂ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ತೀರ್ಥೇಷು ಚ ನದೀಷು ಚ ।। ೧೦.

ಯಾರಿಗೆ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು? ಕೊಟ್ಟ ದಾನಕ್ಕೆ ಯಾವ ಮಹಾ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ? ಯಾವ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧವು ಅಕ್ಷಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ?

ಕೇಷು ವೈ ಸರ್ವಮಾಪ್ನೋತಿ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಕೃತ್ವಾ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಃ। ಕಶ್ಚ ಕಾಲೋ ಭವೇಚ್ಚ್ರಾದ್ಧೇ ವಿಧಿಃ ಕಶ್ಚಾನುವರ್ತ್ತತೇ ।। ೧೦.

ಯಾವ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿದರೆ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ? ಶ್ರಾದ್ಧಕ್ಕೆ ಯಾವ ಕಾಲ ಸೂಕ್ತ? ಯಾವ ವಿಧಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು?

ಏತದಿಚ್ಛಾಮಿ ಭಗವನ್ ವಿಸ್ತರೇಣ ಯಥಾತಥಮ್। ವ್ಯಾಖ್ಯಾತುಮಾನುಪೂರ್ವ್ಯೇಣ ಯತ್ರ ಚೋದಾಹೃತಂ ಮಯಾ ।। ೧೦.

ಭಗವಂತನೇ, ನಾನು ಕೇಳಿದಂತೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರವಾಗಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿವರಿಸಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.

ಬೃಹಸ್ಪತಿರಿದಂ ಸಮ್ಯಗೇವಂ ಪೃಷ್ಟೋ ಮಹಾಮತಿಃ। ವ್ಯಾಜಹಾರಾನುಪೂರ್ವ್ಯೇಣ ಪ್ರಶ್ನಂ ಪ್ರಶ್ನವಿದಾಂ ವರಃ ।। ೧೦.

ಮಹಾಮತಿಯಾದ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಈ ರೀತಿ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದವನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದನು.

ಕಥಯಿಷ್ಯಾಮಿ ತೇ ತಾತ ಯನ್ಮಾಂ ತ್ವಂ ಪರಿಪೃಚ್ಛಸಿ। ವಿನಯೇನ ಯಥಾನ್ಯಾಯಂ ಗಮ್ಭೀರಂ ಪ್ರಶ್ನಮುತ್ತಮಮ್ ।। ೧೦.

ತಾತನೆ, ನೀನು ನನಗೆ ವಿನಯದಿಂದ ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ಆ ಗಂಭೀರವಾದ ಉತ್ತಮ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ನಾನು ಉತ್ತರ ನೀಡುತ್ತೇನೆ.

ದ್ಯೌರನ್ತರಿಕ್ಷಂ ಪೃಥಿವೀ ನಕ್ಷತ್ರಾಣಿ ದಿಶಸ್ತಥಾ। ಸೂರ್ಯಾಚನ್ದ್ರಮಸೌ ಚೈವ ತಥಾಹೋರಾತ್ರಮೇವ ಚ ।। ೧೦.

ಆಕಾಶ, ಮಧ್ಯಾಕಾಶ, ಭೂಮಿ, ನಕ್ಷತ್ರಗಳು, ದಿಕ್ಕುಗಳು, ಸೂರ್ಯ ಚಂದ್ರರು ಹಾಗು ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ—allವು.

ನ ಬಭೂವುಸ್ತದಾ ತಾತ ತಮೋಭೂತಮಿದಂ ಜಗತ್। ಬ್ರಹ್ಮೈಕೋ ದುಶ್ಚರಂ ತತ್ರ ಚಚಾರ ಪರಮಂ ತಪಃ ।। ೧೦.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಿಯನೇ, ಏನೂ ಇರಲಿಲ್ಲ; ಈ ಜಗತ್ತು ಕತ್ತಲಿನಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿತ್ತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನೇ ಒಬ್ಬನೇ ಇದ್ದನು, ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆತನೇ ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

ಶಂಯುಸ್ತಮಬ್ರವೀದ್ಭೂಯಃ ಪಿತರಂ ಬ್ರಹ್ಮವಿತ್ತಮಮ್। ಸರ್ವದೈವ ವ್ರತಸ್ನಾತಂ ಸರ್ವಜ್ಞಾನವಿದಾಂವರಮ್ ।। ೧೦.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶಂಯುನು ತನ್ನ ತಂದೆಯಾದ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ, ಸದಾ ವ್ರತಸ್ನಾನದಿಂದ ಶುದ್ಧನಾದ, ಎಲ್ಲ ಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದವನಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.

ಕೀದೃಶಂ ಸರ್ವಭೂತೇ ಶಸ್ತಪಸ್ತೇಪೇ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ। ಏವಮುಕ್ತೋ ಬೃಹತ್ತೇಜಾ ಬೃಹಸ್ಪತಿರುವಾಚ ತಮ್ ।। ೧೦.

ಪ್ರಜಾಪತಿಯು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗಾಗಿ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಪರಮ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದನು? ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಅವನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

ಸರ್ವೇಷಾಂ ತಪಸಾಂ ಯುಕ್ತಿಸ್ತಪೋಯೋಗಮನುತ್ತಮಮ್। ಧ್ಯಾಯಂಸ್ತದಾ ತದ್ಭಗವಾಂಸ್ತೇನ ಲೋಕನವಾಸೃಜತ್ ।। ೧೦.

ಎಲ್ಲ ತಪಸ್ಸುಗಳ ಸಾರ್ಥಕತೆ ಅಂದರೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತಪಸ್ಸಿನ ಅನುಷ್ಠಾನ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆ ಭಗವಂತನು ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದನು; ಆ ಧ್ಯಾನದ ಮೂಲಕವೇ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪುನಃ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ಭೂತಭವ್ಯಾನಿ ಜ್ಞಾನಾನಿ ಲೋಕಾನ್ವೇದಾಂಶ್ಚ ಕೃತ್ಸ್ನಶಃ। ಯೋಗಮಾವಿಶ್ಯ ತತ್ಸೃಷ್ಟಂ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಯೋಗಚಕ್ಷುಷಾ ।। ೧೦.

ಹಿಂದಿನ ಹಾಗೂ ಮುಂದಿನ ಎಲ್ಲ ಜ್ಞಾನಗಳು, ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳು, ಸಂಪೂರ್ಣ ವೇದಗಳು—ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಲೀನನಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಯೋಗದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ಲೋಕಾಃ ಸಾನ್ತಾನಿಕಾ ನಾಮ ಯತ್ರ ತಿಷ್ಠನ್ತಿ ಭಾಸ್ವರಾಃ। ತೇ ವೈರಾಜಾ ಇತಿ ಖ್ಯಾತಾ ದೇವಾನಾಂ ದಿವಿ ದೇವತಾಃ ।। ೧೦.

ಸಾಂತಾನಿಕ ಎಂಬ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನರಾದವರು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವರು ವಿರಾಜರು ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಯೋಗೇನ ತಪಸಾ ಯುಕ್ತಃ ಪೂರ್ವಮೇವ ತದಾ ಪ್ರಭುಃ। ದೇವಾನಸೃಜತ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಯೋಗಂ ಯುಕ್ತ್ವಾ ಸನಾತನಮ್ ।। ೧೦.

ಹಿಂದೆ, ಯೋಗ ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಲೀನನಾದ ಪ್ರಭುವಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು, ಶಾಶ್ವತ ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ಆದಿದೇವಾ ಇತಿ ಖ್ಯಾತಾ ಮಹಾಸತ್ತ್ವಾ ಮಹೌಜಸಃ। ಸರ್ವಕಾಮಪ್ರದಾಃ ಪೂಜ್ಯಾ ದೇವದಾನವಮಾನವೈಃ ।। ೧೦.

ಅವರು ಆದಿದೇವರು ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಮಹಾ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳು, ಅಪಾರ ತೇಜಸ್ಸುಳ್ಳವರು, ಎಲ್ಲ ಇಚ್ಛೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವವರು, ದೇವತೆಗಳು, ದಾನವರು ಮತ್ತು ಮಾನವರಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವವರು.

ತೇಷಾಂ ಸಪ್ತ ಸಮಾಖ್ಯಾತಾ ಗಣಾಸ್ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಪೂಜಿತಾಃ । ಅಮೂರ್ತ್ತಯಸ್ತ್ರಯಸ್ತೇಷಾಂ ಚತ್ವಾರಸ್ತು ಸುಮೂರ್ತ್ತಯಃ ।। ೧೦.

ಅವರಲ್ಲಿ ಏಳು ಗುಂಪುಗಳು ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಅವು ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವವು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ರೂಪರಹಿತವು, ನಾಲ್ಕು ಸುಂದರ ರೂಪಗಳಿವೆ.

ಉಪರಿಷ್ಟಾತ್ರಯಸ್ತೇಷಾಂ ವರ್ತ್ತನ್ತೇ ಭಾವಮೂರ್ತ್ತಯಃ। ತೇಷಾಮಧಸ್ತಾದ್ವರ್ತ್ತನ್ತೇ ಚತ್ವಾರಃ ಸೂಕ್ಷಮಮೂರ್ತ್ತಯಃ ।। ೧೦.

ಅವರಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸ್ಪಷ್ಟ ರೂಪದವರು ಇದ್ದಾರೆ; ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರೂಪದವರು ಇದ್ದಾರೆ.

ತತೋ ದೇವಾಸ್ತತೋ ಭೂಮಿರೇಷಾ ಲೋಕಪರಮ್ಪರಾ। ಲೋಕೇ ವರ್ತ್ತನ್ತಿ ತೇ ಹ್ಯಸ್ಮಿಂಸ್ತೇಭ್ಯಃ ಪರ್ಜನ್ಯಸಮ್ಭವಃ । ವೃಷ್ಟಿರ್ಭವತಿ ತೈರ್ವೃಷ್ಟ್ಯಾ ಲೋಕಾನಾಂ ಸಮ್ಭವಃ ಪುನಃ ।। ೧೦.

ಆ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಭೂಮಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಇದೇ ಲೋಕಗಳ ಕ್ರಮ. ಅವರು ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವರಿಂದಲೇ ಮಳೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಮಳೆಯಿಂದ ಲೋಕಗಳು ಪುನಃ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ಆಪ್ಯಾಯಯನ್ತಿ ತೇ ಯಸ್ಮಾತ್ಸೋಮಞ್ಚಾನ್ನಞ್ಚ ಯೋಗತಃ। ಊಚುಸ್ತಾನ್ವೈ ಪಿತೄಂಸ್ತಸ್ಮಾಲ್ಲೋಕಾನಾಂ ಲೋಕಸತ್ತಮಾಃ ।। ೧೦.

ಯೋಗದ ಮೂಲಕ ಅವರು ಸೋಮ ಮತ್ತು ಅನ್ನವನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾದವರು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.

ಮನೋಜವಾಃ ಸ್ವಧಾಭಕ್ಷಾಃ ಸರ್ವಕಾಮಪರಿಚ್ಛದಾಃ। ಲೋಭಮೋಹಭಯಾಪೇತಾ ನಿಶ್ಚಿತಾಃ ಶೋಕವರ್ಜಿತಾಃ ।। ೧೦.

ಅವರು ಮನಸ್ಸಿನ ವೇಗದಂತೆ ಚಲಿಸುವವರು, ಸ್ವಧೆಯನ್ನು ಆಹಾರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವವರು, ಎಲ್ಲ ಇಚ್ಛೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರು, ಲೋಭ, ಮೋಹ, ಭಯದಿಂದ ಮುಕ್ತರು, ದೃಢಸಂಕಲ್ಪದವರು, ದುಃಖವಿಲ್ಲದವರು.

ಏತೇ ಯೋಗಂ ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ಪ್ರಾಪ್ತಾ ಲೋಕಾನ್ಸುದರ್ಶನಾನ್। ದಿವ್ಯಾಃ ಪುಣ್ಯಾ ಮಹಾತ್ಮಾನೋ ವಿಪಾಪ್ಮಾನೋ ಭವನ್ತ್ಯುತ ।। ೧೦.

ಅವರು ಯೋಗವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಸುಂದರ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ದಿವ್ಯರು, ಪುಣ್ಯಾತ್ಮರು, ಮಹಾತ್ಮರು, ಪಾಪರಹಿತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

ತತೋ ಯುಗಸಹಸ್ರಾನ್ತೇ ಜಾಯನ್ತೇ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನಃ। ಪ್ರತಿಲಭ್ಯ ಪುನರ್ಯೋಗಂ ಮೋಕ್ಷಂ ಗಚ್ಛನ್ತ್ಯಮೂರ್ತ್ತಯಃ ।। ೧೦.

ನೂರಾರು ಯುಗಗಳ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ; ಅವರು ಮತ್ತೆ ಯೋಗವನ್ನು ಪಡೆದು, ರೂಪರಹಿತರು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ವ್ಯಕ್ತಾವ್ಯಕ್ತಂ ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ಮಹಾಯೋಗಬಲೇನ ವಾ । ನಶ್ಯನ್ತ್ಯುಲ್ಕೇವ ಗಗನೇ ಕ್ಷೀಣವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರಭೇವ ಚ ।। ೧೦.

ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಅಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಎರಡನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟು, ಮಹಾಯೋಗದ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ, ಅವರು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಉರಿಯುವ ಉಲ್ಕೆಯಂತೆ ಅಥವಾ ಕ್ಷೀಣವಾಗುವ ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಲಯವಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಉತ್ಸೃಜ್ಯ ದೇಹಜಾತಾನಿ ಮಹಾಯೋಗಬಲೇನ ಚ। ನಿರಾಖ್ಯೋಪಾಖ್ಯತಾಂ ಯಾನ್ತಿ ಸರಿತಃ ಸಾಗರೇ ಯಥಾ ।। ೧೦.

ರೂಪದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ದೇಹಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಮಹಾಯೋಗದ ಬಲದಿಂದ, ಅವರು ಹೆಸರಿಲ್ಲದ, ಗುರುತಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಕುತ್ತಾರೆ; ನದಿಗಳು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಸೇರುವಂತೆ.

ಕ್ರಿಯಯಾ ಗುರುಪೂಜಾಭಿರ್ಯೇ ಚ ಕುರ್ವನ್ತಿ ನಿತ್ಯಶಃ। ತಾಭಿರಾಪ್ಯಾಯಯನ್ತ್ಯೇತೇ ಪಿತರೋ ಯೋಗವರ್ದ್ಧನಾಃ ।। ೧೦.

ಯಾರು ಸದಾ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಹಿರಿಯರ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರ ಆ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಪಿತೃಗಳು ಪೋಷಿತರಾಗಿ, ಅವರ ಯೋಗವು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.