ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಭದ್ರಾಶ್ವಸ್ಯ ಘೃತಾಚ್ಯಾಂ ವೈ ದಶಾಪ್ಸರಸಿ ಸೂನವಃ। ಭದ್ರಾ ಶೂದ್ರಾ ಚ ಮದ್ರಾ ಚ ಶಲದಾ ಮಲದಾ ತಥಾ ।। ೯.

ಘೃತಾಚಿ ಎಂಬ ಅಪ್ಸರೆಯೊಳಗೆ ಭದ್ರಾಶ್ವನಿಗೆ ಹತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಜನಿಸಿದರು: ಭದ್ರ, ಶೂದ್ರ, ಮದ್ರ, ಶಲದ, ಮಲದ,

ವೇಲಾ ಖಲಾ ಚ ಸಪ್ತೈತಾ ಯಾ ಚ ಗೋಚಪಲಾ ಸ್ಮೃತಾ । ತಥಾ ಮಾನರಸಾ ಚೈವ ರತ್ನಕೃಟಾ ಚ ತಾ ದಶ ।। ೯.

ವೇಲಾ, ಖಲಾ—ಇವು ಏಳು ಮಂದಿ. ಜೊತೆಗೆ ಗೊಚಪಲಾ, ಮಾನರಸಾ ಮತ್ತು ರತ್ನಕೃತಾ ಎಂಬವರೂ ಸೇರಿ ಹತ್ತು ಮಂದಿ.

ಆತ್ರೇಯವಂಶಕೃತ್ತಾಸಾಂ ಭರ್ತ್ತಾ ನಾಮ್ನಾ ಪ್ರಭಾಕರಃ। ಭದ್ರಾಯಾಂ ಜನಯಾಮಾಸ ಸೋಮಂ ಪುತ್ರಂ ಯಶಸ್ವಿನಮ್ ।। ೯.

ಅವರ ಪತಿ ಪ್ರಭಾಕರನು ಆತ್ರೇಯ ವಂಶದ ಸ್ಥಾಪಕನು. ಅವನು ಭದ್ರೆಯೊಳಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಸೋಮನನ್ನು ಪುತ್ರನಾಗಿ ಪಡೆದನು.

ಸ್ವರ್ಭಾನುನಾ ಹತೇ ಸೂರ್ಯೇ ಪತಮಾನೋ ದಿವೋ ಮಹೀಮ್। ತಮೋಽಭಿಭೂತೇ ಲೋಕೇಽಸ್ಮಿನ್ ಪ್ರಭಾ ಯೇನ ಪ್ರವರ್ತ್ತಿತಾ ।। ೯.

ಸ್ವರ್ಭಾನು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಹೊಡೆದು, ಸೂರ್ಯನು ಆಕಾಶದಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕತ್ತಲೆ ಆವರಿಸಿದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಬೆಳಕನ್ನು ಹರಡಿದವನು ಅವನೇ.

ಸ್ವಸ್ತಿ ತೇಽಸ್ತ್ವಿತಿ ಚೋಕ್ತಃ ಸ ಪತನ್ನಿಹ ದಿವಾಕರಃ। ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷೇರ್ವಚನಾತ್ತಸ್ಯ ನ ಪಪಾತ ದಿವೋ ಮಹೀಮ್ ।। ೯.

ಸೂರ್ಯನು ಕೆಳಗೆ ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಯು 'ನಿನಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ಮಾತಿನಿಂದ ಸೂರ್ಯನು ಆಕಾಶದಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಬೀಳಲಿಲ್ಲ.

ಅತ್ರಿಶ್ರೇಷ್ಠಾನಿ ಗೋತ್ರಾಣಿ ಯಶ್ಚಕಾರ ಮಹಾತಪಾಃ । ಯಜ್ಞೇಷ್ವತ್ರಿಘನಶ್ಚೈವ ಸುರೈರ್ಯಶ್ಚ ಪ್ರವರ್ತ್ತಿತಃ ।। ೯.

ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಅತ್ರಿಯು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಗೋತ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಅತ್ರಿಘನ ಎಂದು ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು.

ಸ ತಾಸ್ವಜನಯತ್ ಪುತ್ರಾನಾತ್ಮತುಲ್ಯಾನನಾಮಕಾನ್। ದಶ ತಾಸ್ವೇವ ಮಹತಾ ತಪಸಾ ಭಾವಿತಪ್ರಭಾ ।। ೯.

ಅವನು ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನಂತೆಯೇ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದ ಹತ್ತು ಮಂದಿ ಪುತ್ರರನ್ನು ಮಹಾತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಜನಿಸಿದನು. ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ತೇಜಸ್ವಿಗಳಾಗಿದ್ದರು.

ಸ್ವಸ್ತ್ಯಾತ್ರೇಯಾ ಇತಿ ಖ್ಯಾತಾ ಋಷಯೋ ವೇದಪಾರಗಾಃ । ತೇಷಾಂ ವಿಖ್ಯಾತಯಶಸೌ ಬ್ರಹ್ಮಿಷ್ಠೌ ಸುಮಹೌಜಸೌ ।। ೯.

ಅವರು ಸ್ವಸ್ತ್ಯಾತ್ರೇಯರು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಋಷಿಗಳು, ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಬಹು ಪ್ರಸಿದ್ಧರು, ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತರೂ ಅಪಾರ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳೂ ಆಗಿದ್ದರು.

ದತ್ತಾತ್ರೇಯಸ್ತಸ್ಯ ಜ್ಯೇಷ್ಠೋ ದುರ್ವಾಸಾಸ್ತಸ್ಯ ಚಾನುಜಃ । ಯವೀಯಸೀ ಸುತಾ ತಸ್ಯಾ ಮಬಲಾ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನೀ। ಅತ್ರಾಪ್ಯುದಾಹರನ್ತೀಮಂ ಶ್ಲೋಕಂ ಪೌರಾಣಿಕಾಃ ಪುರಾ ।। ೯.

ಅವರಲ್ಲಿ ದತ್ತಾತ್ರೇಯನು ಹಿರಿಯನು, ದುರ್ವಾಸನು ಅವನ ತಮ್ಮ. ಅವರ ಚಿಕ್ಕ ಮಗಳು ಅಂಬಳಾ, ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತಳಾಗಿದ್ದಳು. ಇಲ್ಲಿ ಪುರಾಣಕಾರರು ಈ ಶ್ಲೋಕವನ್ನೂ ಉದಾಹರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಅತ್ರೇಃ ಪುತ್ರಂ ಮಹಾತ್ಮಾನಂ ಶಾನ್ತಾತ್ಮಾನಮಕಲ್ಮಷಮ್। ದತ್ತಾತ್ರೇಯಂ ತನುಂ ವಿಷ್ಣೋಃ ಪುರಾಣಜ್ಞಾಃ ಪ್ರಚಕ್ಷತೇ ।। ೯.

ಪುರಾತನರು ಹೇಳುವಂತೆ, ಅತ್ರಿಯ ಮಹಾತ್ಮನಾದ, ಶಾಂತಸ್ವಭಾವಿಯೂ ಪಾಪರಹಿತನೂ ಆದ ದತ್ತಾತ್ರೇಯನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅವತಾರನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.

ತಸ್ಯ ಗೋತ್ರಾನ್ವಯೇ ಜಾತಾಶ್ಚತ್ವಾರಃ ಪ್ರಥಿತಾ ಭುವಿ। ಶ್ಯಾಮಾಶ್ಚ ಮುದ್ಗಲಾಶ್ಚೈವ ಬಲಾರಕಗವಿಷ್ಠಿರಾಃ। ಏತೇ ನೃಣಾನ್ತು ಚತ್ವಾರಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ಪಕ್ಷಾ ಮಹೌಜಸಾಮ್ ।। ೯.

ಅವನ ವಂಶದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಸಿದ್ಧರು ಜನಿಸಿದರು: ಶ್ಯಾಮರು, ಮುದ್ಗಲರು, ಬಲಾರಕರು ಮತ್ತು ಗವಿಷ್ಠಿರರು. ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಮಹಾಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಕಶ್ಯಪಾನ್ನಾರದಶ್ಚೈವ ಪರ್ವತೋಽರುನ್ಧತೀ ತಥಾ। ಜಜ್ಞಿರೇ ಚ ತ್ವರುನ್ಧತ್ಯಾಸ್ತಾನ್ನಿಬೋಧತ ಸತ್ತಮಾಃ ।। ೯.

ಕಶ್ಯಪನಿಂದ ನಾರದ, ಪರ್ವತ ಮತ್ತು ಅರುಂಧತಿಯೂ ಜನಿಸಿದರು. ಈಗ ಅರುಂಧತಿಯೊಳಗೆ ಜನಿಸಿದವರನ್ನು ಕೇಳು, ಒಳ್ಳೆಯವರೇ.

ನಾರದಸ್ತು ವಸಿಷ್ಠಾಯಾರುನ್ಧತೀಂ ಪ್ರತ್ಯಪಾದಯತ್। ಊರ್ದ್ಧ್ವರೇತಾ ಮಹಾತೇಜಾ ವೃಕ್ಷಶಾಪಾತ್ತು ನಾರದಃ ।। ೯.

ನಾರದನು ಅರುಂಧತಿಯನ್ನು ವಸಿಷ್ಠನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು. ನಾರದನು ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಮರದ ಶಾಪದಿಂದ ಊರ್ಧ್ವರೇತಸ್ವರೂಪಿಯಾದನು.

ಪುರಾ ದೇವಾಸುರೇ ತಸ್ಮಿನ್ಸಂಗ್ರಾಮ ತಾರಕಾಮಯೇ। ಅನಾವೃಷ್ಟ್ಯಾ ಹತೇ ಲೋಕೇ ವ್ಯಗ್ರೇ ಶಕ್ರೇ ಸುರೈಃ ಸಹ। ವಸಿಷ್ಠಸ್ತಪಸಾ ಧೀಮಾನ್ಧಾರಯಾಮಾಸ ವೈ ಪ್ರಜಾಃ ।। ೯.

ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೇವರು ಮತ್ತು ದಾನವರು ತಾರಕಾಮಯ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅನಾವೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಜೀವಿಗಳು ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದವು. ಇಂದ್ರನು ದೇವತೆಗಳೊಡನೆ ವ್ಯಸ್ತನಾಗಿದ್ದಾಗ, ವಸಿಷ್ಠನು ತನ್ನ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿದನು.

ಅತ್ರೌಷಧಂ ಮೂಲಫಲಮೋಷಧೀಶ್ಚ ಪ್ರವರ್ತ್ತಯನ್ । ತಾಸ್ತೇನ ಜೀವಯಾಮಾಸ ಕಾರುಣ್ಯಾದೋಷಧೇನ ತು ।। ೯.

ಅವನು ಔಷಧಿ, ಬೇರು, ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದನು. ತನ್ನ ದಯೆಯಿಂದ ಆ ಔಷಧಿಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಜೀವ ನೀಡಿದನು.

ಅರುನ್ಧತ್ಯಾಂ ವಸಿಷ್ಠಸ್ತು ಶಕ್ತಿಮುತ್ಪಾದಯದ್ದ್ವಿಜಾಃ। ಸಾಗರಞ್ಜನಯಚ್ಛಕ್ತೇರದೃಶ್ಯನ್ತೀ ಪರಾಶರಮ್ ।। ೯.

ವಸಿಷ್ಠನು ಅರುಂಧತಿಯೊಳಗೆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಜನಿಸಿದನು, ದ್ವಿಜರೆ. ಶಕ್ತಿಯು ಸಾಗರಾಂಜನಯೆಯೊಳಗೆ ಪರಾಶರನನ್ನು ಜನಿಸಿದನು.

ಕಾಲೀ ಪರಾಶರಾಜ್ಜಜ್ಞೇ ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನಂ ಪ್ರಭುಮ್। ದ್ವೈಪಾಯನಾದರಣ್ಯಾಂ ವೈ ಶುಕೋ ಜಜ್ಞೇ ಗುಣಾನ್ವಿತಃ ।। ೯.

ಕಾಲಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ಪರಾಶರನಿಂದ ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನ ಎಂಬ ಪ್ರಭುವು ಜನಿಸಿದನು. ದ್ವೈಪಾಯನ ಮತ್ತು ಅರಣಿಯೊಳಗೆ ಗುಣಪೂರ್ಣನಾದ ಶುಕನು ಜನಿಸಿದನು.

ಉತ್ಪದ್ಯನ್ತೇ ಚ ಪೀವರ್ಯಾಂ ಷಡಿಮೇ ಶುಕಸೂನವಃ। ಭೂರಿಶ್ರವಾಃ ಪ್ರಭುಃ ಶಮ್ಭುಃ ಕೃಷ್ಣೋ ಗೌರಶ್ಚ ಪಞ್ಚಮಃ ।। ೯.

ಪೀವರಿಯಲ್ಲಿ ಷುಕನಿಗೆ ಆರು ಮಕ್ಕಳು ಹುಟ್ಟಿದರು: ಭೂರಿಶ್ರವ, ಪ್ರಭು, ಶಂಭು, ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಗೌರ ಎಂಬ ಐದು ಮಂದಿ.

ಕನ್ಯಾ ಕೀರ್ತಿಮತೀ ಚೈವ ಯೋಗಮಾತಾ ದೃಢವ್ರತಾ। ಜನನೀ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತಸ್ಯ ಪತ್ನೀ ಸತ್ತ್ವಗುಹಸ್ಯ ಚ ।। ೯.

ಅಲ್ಲಿಯೇ ಕೀರ್ತಿಮತಿ ಎಂಬ ಹೆಣ್ಣುಮಗು ಕೂಡ ಇದ್ದಳು. ಅವಳು ಯೋಗದ ತಾಯಿ, ದೃಢವಾದ ವ್ರತವಂತಿ; ಅವಳು ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತನ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಸತ್ವಗುಹನ ಪತ್ನಿ.

ಶ್ವೇತಾಃ ಕೃಷ್ಣಾಶ್ಚ ಗೌರಾಶ್ಚ ಶ್ಯಾಮಾ ಧೂಮ್ರಾಃ ಸಮೂಲಿಕಾಃ। ಊಷ್ಮಪಾ ದಾರಕಾಶ್ಚೈವ ನೀಲಾಶ್ಚೈವ ಪರಾಶರಾಃ। ಪರಾಶರಾಣಾಮಷ್ಟೌ ತೇ ಪಕ್ಷಾಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್ ।। ೯.

ಶ್ವೇತರು, ಕೃಷ್ಣರು, ಗೌರರು, ಶ್ಯಾಮರು, ಧೂಮ್ರರು, ಸಮೂಲಿಕರು, ಊಷ್ಮಪರು, ದಾರಕರು, ನೀಲರು ಮತ್ತು ಪರಾಶರರು—ಇವು ಪರಾಶರರ ಎಂಟು ಶಾಖೆಗಳು ಎಂದು ಮಹಾತ್ಮರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಅತ ಊರ್ದ್ಧ್ವಂ ನಿಬೋಧಧ್ವಮಿನ್ದ್ರಪ್ರತಿಮಸಮ್ಭವಮ್। ವಸಿಷ್ಠಸ್ಯ ಕಪಿಞ್ಜಲ್ಯಾಂ ಘೃತಾಚ್ಯಾಂ ಸಮಪದ್ಯತ। ಕುಶೀತಿಯಃ ಸಮಾಖ್ಯಾತ ಇನ್ದ್ರಪ್ರತಿಮ ಉಚ್ಯತೇ ।। ೯.

ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಜನನವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ: ವಸಿಷ್ಠನಿಗೆ ಕಪಿಂಜಲ ಮತ್ತು ಘೃತಾಚಿಯಿಂದ ಕುಶಿತಿಯ ಎಂಬವನು ಹುಟ್ಟಿದನು; ಅವನನ್ನು ಇಂದ್ರನಂತೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಪೃಥೋಃ ಸುತಾಯಾಃ ಸಮ್ಭೂತಃ ಪುತ್ರಸ್ತಸ್ಯಾ ಭವದ್ವಸುಃ। ಉಪಮನ್ಯುಃ ಸುತಸ್ತಸ್ಯ ಯಸ್ಯೇಮೇ ಉಪಮನ್ಯವಃ ।। ೯.

ಪೃಥುವಿನ ಮಗಳಿಂದ ಒಬ್ಬ ಮಗ ಹುಟ್ಟಿದನು, ಅವನು ವಸು; ಅವನ ಮಗ ಉಪಮನ್ಯು, ಅವನಿಂದ ಉಪಮನ್ಯುಗಳು ವಂಶವಂತರು.

ಮಿತ್ರಾವರುಣಯೋಶ್ಚೈವ ಕುಣ್ಡಿನೋ ಯೇ ಪರಿಶ್ರುತಾಃ। ಏಕಾರ್ಷೇಯಾಸ್ತಥೈವಾನ್ಯೇ ವಸಿಷ್ಠಾ ನಾಮ ವಿಶ್ರುತಾಃ। ಏತೇ ಪಕ್ಷಾ ವಸಿಷ್ಠಾನಾಂ ಸ್ಮೃತಾ ಏಕಾದಶೇವ ತು ।। ೯.

ಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ವರुणರಿಂದ ಕುಂಡಿನರು, ಏಕರ್ಷೇಯರು ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಸಿಷ್ಠರು—ಇವು ವಸಿಷ್ಠರ ಹನ್ನೊಂದು ಶಾಖೆಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

ಇತ್ಯೇತೇ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಪುತ್ರಾ ಮಾನಸಾ ಹ್ಯಷ್ಟ ವಿಶ್ರುತಾಃ। ಭ್ರಾತರಃ ಸುಮಹಾಭಾಗಾ ತೇಷಾಂ ವಂಶಾಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾಃ ।। ೯.

ಹೀಗೆ ಬ್ರಹ್ಮನ ಎಂಟು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಪುತ್ರರು ಪ್ರಸಿದ್ಧರು; ಅವರು ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿ ಸಹೋದರರು, ಅವರ ವಂಶಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿವೆ.

ತ್ರೀಂಲ್ಲೋಕಾನ್ಧಾರಯನ್ತೀಮಾನ್ದೇವರ್ಷಿಗಣಸಙ್ಕುಲಾನ್ । ತೇಷಾಂ ಪುತ್ರಾಶ್ಚ ಪೌತ್ರಾಶ್ಚ ಶತಶೋಽಥ ಸಹಸ್ರಶಃ। ಯೈರ್ವ್ಯಾಪ್ತಾ ಪೃಥಿವೀ ಸರ್ವಾ ಸೂರ್ಯ್ಯಸ್ಯೇವ ಗಭಸ್ತಿಭಿಃ ।। ೯.

ಈ ಮಹಾತ್ಮರು ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ, ದೇವರ್ಷಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾರೆ; ಅವರ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು ನೂರಾರು, ಸಾವಿರಾರು; ಅವರಿಂದ ಭೂಮಿ ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳಂತೆ ತುಂಬಿದೆ.

ಏತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ವಚಸ್ತಸ್ಯ ಸುತಸ್ಯ ವಿದಿತಾತ್ಮನಃ। ಉತ್ತರಂ ಪರಿಪಪ್ರಚ್ಛುಃ ಸೂತಪುತ್ರಂ ದ್ವಿಜಾತಯಃ ।। ೧೦.

ಆ ಜ್ಞಾನಿಯಾದ ಮಗನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ದ್ವಿಜರು, ಸೂತಪುತ್ರನನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು.

ಕಥಂ ದ್ವಿತೀಯಮುತ್ಪನ್ನಾ ಭವಾನೀ ಪ್ರಾಕ್ಸತೀ ತು ಯಾ। ಆಸೀದ್ದಾಕ್ಷಾಯಣೀ ಪೂರ್ವಮುಮಾ ಕಥಮ ಜಾಯತ ।। ೧೦.

ಭವಾನಿ ಎರಡನೇ ಬಾರಿ ಹೇಗೆ ಹುಟ್ಟಿದಳು? ಅವಳು ಮೊದಲು ಯಾರು? ಮೊದಲು ಅವಳು ದಾಕ್ಷಾಯಣಿ, ಉಮಾ ಹೇಗೆ ಜನಿಸಿದಳು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸು.

ಮೇನಾಯಾಂ ಪಿತೃಕನ್ಯಾಯಾಂ ಜನಯಾಮಾಸ ಶೈಲರುಟ್। ಕೇಚೈತೇ ಪಿತರಶ್ಚೈವ ಯೇಷಾಂ ಮೇನಾ ತು ಮಾನಸೀ ।। ೧೦.

ಮೆನಾ ಎಂಬ ಪಿತೃಗಳ ಪುತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಪರ್ವತಾಧಿಪತಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿದನು; ಆ ಪಿತೃಗಳು ಯಾರು, ಮೆನಾ ಯಾರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಳು.

ಮೈನಾಕಶ್ಚೈವ ದೌಹಿತ್ರೋ ದೌಹಿತ್ರೀ ಚ ತಥಾ ಹ್ಯುಮಾ। ಏಕಪರ್ಣಾ ತಥಾ ಚೈವ ತಥಾ ಯಾ ಚೈಕಪಾಟಲಾ ।। ೧೦.

ಮೈನಾಕನು ಮೊಮ್ಮಗನು, ಹೀಗೆಯೇ ಉಮಾ ಮೊಮ್ಮಗಳು; ಏಕಪರ್ಣ ಮತ್ತು ಏಕಪಾಟಲ ಕೂಡ ಇದ್ದರು.