ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ವ್ಯಾಲಾನಾಂ ಶಿಖಿನಾಞ್ಚೈವ ಓಷಧೀನಾಞ್ಚ ಸರ್ವಶಃ। ಕೃಮಿಕೀಟಪತಙ್ಗಾನಾಂ ಕ್ಷುದ್ರಾಣಾಂ ಜಲಜಾಶ್ಚ ಯೇ। ಪಶೂನಾಂ ಬ್ರಾಹ್ಣಾನಾಞ್ಚ ಶ್ರೀಮತಾಂ ಪುಣ್ಯಲಕ್ಷಣಮ್ ॥ ೮.

ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ನವಿಲುಗಳು, ಎಲ್ಲಾ ಸಸ್ಯಗಳು, ಹುಳುಗಳು, ಕೀಟಗಳು, ಸಣ್ಣ ಜೀವಿಗಳು, ಜಲಚರಗಳು, ಪಶುಗಳು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯವಂತರು—ಇವರಿಗೂ ಇದು ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.

ಆಯುಷ್ಯಶ್ಚೈವ ಧನ್ಯಶ್ಚ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಹಿತಸುಖಾವಹಃ। ಶ್ರೋತವ್ಯಶ್ಚೈವ ಸತತಂ ಗ್ರಾಹ್ಯಶ್ಚೈವಾನುಸೂಯತಾ ॥ ೮.

ಇದು ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ನೀಡುವುದು, ಧನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯನ್ನು ತರುತ್ತದೆ, ಹಿತ ಮತ್ತು ಸುಖವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಕೇಳಬೇಕು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಈರ್ಷೆ ಇಲ್ಲದೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು.

ಇಮನ್ತು ವಂಶಂ ನಿಯಮೇನ ಯಃ ಪಠೇನ್ಮಹಾತ್ಮನಾಂ ಬ್ರಾಹ್ಣವೈದ್ಯಸಂಸದಿ । ಅಪತ್ಯಲಾಭಂ ಹಿ ಲಬೇತ್ಸುಪುಷ್ಕಲಂ ಶ್ರಿಯಂ ಧನಂ ಪ್ರೇತ್ಯ ಚ ಶೋಭನಾಂ ಗತಿಮ್ ॥ ೮.

ಯಾರು ಈ ಮಹಾತ್ಮರ ವಂಶವನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ವೈದ್ಯರ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸಂತಾನ, ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ, ಧನ ಮತ್ತು ಮೃತ್ಯುವಿನ ನಂತರ ಶುಭಮಯವಾದ ಗತಿ ದೊರಕುತ್ತದೆ.

ಏವಂ ಪ್ರಜಾಸು ಸೃಷ್ಟಾಸು ಕಶ್ಯಪೇ ನ ಮಹಾತ್ಮನಾ। ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾಸು ಸರ್ವಾಸು ಸ್ಥಾವರಾಸು ಚರಾಸು ಚ ।। ೯.

ಹೀಗೆ ಮಹಾತ್ಮ ಕಶ್ಯಪನು ಸ್ಥಾವರ ಮತ್ತು ಚರ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.

ಅಭಿಷಿಚ್ಯಾಧಿಪತ್ಯೇಷು ತೇಷಾಂ ಮುಖ್ಯಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ। ತತಃ ಕ್ರಮೇಣ ರಾಜ್ಯಾನಿ ವ್ಯಾದೇಷ್ಟುಮುಪಚಕ್ರಮೇ ।। ೯.

ಅವರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯರನ್ನು ರಾಜರನ್ನಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿ, ಪ್ರಜಾಪತಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಹಂಚಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.

ದ್ವಿಜಾತೀನಾಂ ವೀರುಧಾಞ್ಚ ನಕ್ಷತ್ರಾಣಾಂ ಗ್ರಹೈಃ ಸಹ। ಯಜ್ಞಾನಾಂ ತಪಸಾಞ್ಚೈವ ಸೋಮಂ ರಾಜ್ಯೇಽಭ್ಯಷೇಚಯತ ।। ೯.

ಅವನು ಸೋಮನನ್ನು ದ್ವಿಜಾತಿಗಳು, ಸಸ್ಯಗಳು, ನಕ್ಷತ್ರಗಳು, ಗ್ರಹಗಳು, ಯಜ್ಞಗಳು ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸುಗಳ ರಾಜನಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿದನು.

ಬೃಹಸ್ಪತಿಂ ತು ವಿಶ್ವೇಷಾಂ ದದಾವಙ್ಗಿರಸಾಂ ಪತಿಮ್। ಭೃಗೂಣಾಮಧಿಪಞ್ಚೈವ ಕಾವ್ಯಂ ರಾಜ್ಯೇಽಭ್ಯಷೇಚಯತ್ ।। ೯.

ಅವನು ಬೃಹಸ್ಪತಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲ ಅಂಗಿರಸರಿಗೆ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿ, ಕಾವ್ಯನನ್ನು ಭೃಗುವಿನವರ ರಾಜನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದನು.

ಆದಿತ್ಯಾನಾಂ ಪುನರ್ವಿಷ್ಣುಂ ವಸೂನಾಮಥ ಪಾವಕಮ್ । ಪ್ರಜಾಪತೀನಾಂ ದಕ್ಷಞ್ಚ ಮರುತಾಮಥ ವಾಸವಮ್ ।। ೯.

ಆದಿತ್ಯರಿಗೆ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು, ವಸುಗಳಿಗೆ ಪಾವಕನನ್ನು, ಪ್ರಜಾಪತಿಗಳಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣನ್ನು, ಮರುತ್ಗಳಿಗೆ ವಾಸವನನ್ನು ರಾಜನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದನು.

ದೈತ್ಯಾನಾಮಥ ರಾಜಾನಂ ಪ್ರಹ್ಲಾದಂ ದಿತಿನನ್ದನಮ್। ನಾರಾಯಣಂ ತು ಸಾಧ್ಯಾನಾಂ ರುದ್ರಾಣಾಂ ವೃಷಭಧ್ವಜಮ್ ।। ೯.

ದೈತ್ಯರಿಗೆ ದಿತಿಯ ಮಗ ಪ್ರಹ್ಲಾದನನ್ನು, ಸಾಧ್ಯರಿಗೆ ನಾರಾಯಣನನ್ನು, ರುದ್ರರಿಗೆ ವೃಷಧ್ವಜ ಧಾರಿ ರುದ್ರನನ್ನು ರಾಜನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು.

ವಿಪ್ರಚಿತ್ತಿಞ್ಚ ರಾಜಾನಂ ದಾನವಾನಾಮಥಾದಿಶತ್। ಅಪಾಂ ತು ವರುಣಂ ರಾಜ್ಯೇ ರಾಜ್ಞಾಂ ವೈಶ್ರವಣಂ ಪತಿಮ್। ಯಕ್ಷಾಣಾಂ ರಾಕ್ಷಸಾನಾಞ್ಚ ಪಾರ್ಥಿವಾನಾಂ ಧನಸ್ಯ ಚ ।। ೯.

ದಾನವರಿಗೆ ವಿಪ್ರಚಿತ್ತಿಯನ್ನು, ನೀರಿಗೆ ವರుణನನ್ನು, ರಾಜರಿಗೆ, ಯಕ್ಷರಿಗೆ, ರಾಕ್ಷಸರಿಗೆ, ಭೂಮಿಪಾಲಕರಿಗೆ ಮತ್ತು ಧನಕ್ಕೆ ವೈಶ್ರವಣನನ್ನು ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದನು.

ವೈವಸ್ವತಂ ಪಿತೄಣಾಞ್ಚ ಯಮಂ ರಾಜ್ಯೇಽಭ್ಯಷೇಚಯತ್। ಸರ್ವಭೂತಪಿಶಾಚಾನಾಂ ಗಿರಿಶಂ ಶೂಲಪಾಣಿನಮ್ ।। ೯.

ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ವೈವಸ್ವತ ಯಮನನ್ನು ರಾಜನಾಗಿ, ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಿಶಾಚಿಗಳಿಗೆ ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿ ಗಿರಿಶನನ್ನು ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದನು.

ಶೈಲಾನಾಂ ಹಿಮವನ್ತಞ್ಚ ನದೀನಾಮಥ ಸಾಗರಮ್। ಗನ್ಧರ್ವಾಣಾಮಧಿಪತಿಂ ಚಕ್ರೇ ಚಿತ್ರರಥಂ ತದಾ ।। ೯.

ಪರ್ವತಗಳಿಗೆ ಹಿಮವಂತನನ್ನು, ನದಿಗಳಿಗೆ ಸಾಗರವನ್ನು, ಗಂಧರ್ವರಿಗೆ ಚಿತ್ರರಥನನ್ನು ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿದನು.

ಉಚ್ಚೈಃಶ್ರವಸಮಶ್ವಾನಾಂ ರಾಜಾನಞ್ಚಾಭ್ಯಷೇಚಯತ್। ಮೃಗಾಣಾಮಥ ಶಾರ್ದೂಲಂ ಗೋವೃಷಞ್ಚ ಚತುಷ್ಪದಾಮ್ ।। ೯.

ಅಶ್ವಗಳಿಗೆ ಉಚ್ಚೈಃಶ್ರವಸನ್ನು, ಮೃಗಗಳಿಗೆ ಹುಲಿಯನ್ನು, ನಾಲ್ಕು ಕಾಲುಗಳಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಎಮ್ಮೆಯನ್ನು ರಾಜನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದನು.

ಪಕ್ಷಿಣಾಮಥ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಗರುಡಂ ಪತತಾಂ ವರಮ್। ಗನ್ಧಾನಾಂ ಮಾತುಲಞ್ಚೈವ ಭೂತಾನಾಮಶರೀರಿಣಾಮ್ ।। ೯.

ಎಲ್ಲ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ಗರುಡನನ್ನು, ಸುಗಂಧಗಳಿಗೆ ಮಾತುಲನನ್ನು, ದೇಹವಿಲ್ಲದ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿದನು.

ಶಬ್ದಾಕಾಶಬಲಾನಾಞ್ಚ ವಾಯುಂ ಬಲವತಾಂ ವರಮ್। ಸರ್ವೇಷಾಂ ದಂಷ್ಟ್ರಿಣಾಂ ಶೇಷಂ ನಾಗಾನಾಮಥ ವಾಸುಕಿಮ್ ।। ೯.

ಶಬ್ದ ಮತ್ತು ಆಕಾಶಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರಿಗೆ ವಾಯುವನ್ನು, ಎಲ್ಲಾ ದಂತವಂತಿಗಳಿಗೆ ಶೇಷನನ್ನು, ನಾಗರಿಗೆ ವಾಸುಕಿಯನ್ನು ರಾಜನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದನು.

ಸರೀಸೃಪಾಣಾಂ ಸರ್ಪಾಣಾಂ ನಾಗಾನಾಞ್ಚೈವ ತಕ್ಷಕಮ್। ಸಾಗರಾಣಾಂ ನದೀನಾಞ್ಚ ಮೇಘಾನಾಂ ವರ್ಷಿತಸ್ಯ ಚ। ಆದಿತ್ಯಾನಾಮನ್ಯತಮಂ ಪರ್ಜನ್ಯಮಭಿಷಿಕ್ತವಾನ್ ।। ೯.

ಸರಿಸೃಪಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಹಾವುಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ನಾಗರಗಳಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಕನು ಮುಖ್ಯನು; ಸಾಗರಗಳಲ್ಲಿ, ನದಿಗಳಲ್ಲಿ, ಮೋಡಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಮಳೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಪರ್ಜನ್ಯನು ಪ್ರಮುಖನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

ಸರ್ವಾಪ್ಸರೋಗಣಾನಾಞ್ಚ ಕಾಮದೇವಂ ತಥೈವ ಚ। ಋತೂನಾಮಥ ಮಾಸಾನಾಮಾರ್ತ್ತವಾನಾಂ ತಥೈವ ಚ ।। ೯.

ಎಲ್ಲಾ ಅಪ್ಸರೆಯರ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಕಾಮದೇವನಲ್ಲಿಯೂ, ಋತುಗಳಲ್ಲಿ, ಮಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಾಲದ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅವನು ಪ್ರಧಾನನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

ಪಕ್ಷಾಣಾಞ್ಚ ವಿಪಕ್ಷಾಣಾಂ ಮುಹೂರ್ತ್ತಾನಾಞ್ಚ ಪರ್ವಣಾಮ್। ಕಲಾಕಾಷ್ಠಾಪ್ರಮಾಣಾನಾಂ ಗತೇ ರಯನಯೋಸ್ತಥಾ। ಗಣಿತಸ್ಯಾಥ ಯೋಗಸ್ಯ ಚಕ್ರೇ ಸಂವತ್ಸರಂ ಪ್ರಭುಮ್ ।। ೯.

ಪಕ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ವಿರುದ್ಧಗಳು, ಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಹಬ್ಬಗಳು, ಕಾಲದ ಅಳತೆಗಳು ಮತ್ತು ರಶ್ಮಿಗಳು, ಗಣನೆ ಮತ್ತು ಯೋಗದಲ್ಲಿ, ಅವನು ವರ್ಷವನ್ನು ಅವುಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿದನು.

ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ವೈ ರಜಸಃ ಪೂರ್ವಸ್ಯಾನ್ದಿಶಿ ವಿಶ್ರುತಮ್। ಪುತ್ರಂ ನಾಮ್ನಾ ಸುಧಾಮಾನಂ ರಾಜಾನಂ ಸೋಽಭ್ಯಷೇಚಯತ್ ।। ೯.

ಪ್ರಜಾಪತಿಯಾದವನು, ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ, ರಾಜಸ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ತನ್ನ ಪುತ್ರ ಸುಧಾಮಾನನ್ನು ರಾಜನಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿದನು.

ಪಶ್ಚಿಮಾಯಾಂ ದಿಶಿ ತಥಾ ರಜಸಃ ಪುತ್ರಮಚ್ಯುತಮ್। ಕೇತುಮನ್ತಂ ಮಹಾತ್ಮಾನಂ ರಾಜಾನಂ ಸೋಽಭ್ಯಷೇಚಯತ್ ।। ೯.

ಹಾಗೆಯೇ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ, ರಾಜಸ ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ಮಹಾತ್ಮನಾದ ತನ್ನ ಪುತ್ರ ಕೇತುಮಂತನನ್ನು ರಾಜನಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿದನು.

ಮನುಷ್ಯಾಣಾಮಧಿಪತಿಂ ಚಕ್ರೇ ಚೈವ ಸುತಂ ಮನುಮ್। ತೈರಿಯಂ ಪೃಥಿವೀ ಸರ್ವಾ ಸಪ್ತದ್ವೀಪಾ ಸಪತ್ತನಾ । ಯಥಾಪ್ರದೇಶಮದ್ಯಾಪಿ ಧರ್ಮೇಣ ಪರಿಪಾಲ್ಯತೇ ।। ೯.

ಮನುಷ್ಯರ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿ ತನ್ನ ಪುತ್ರ ಮನುವನ್ನು ಮಾಡಿದನು; ಅವರಿಂದ ಈ ಭೂಮಿ, ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳೂ ಪಟ್ಟಣಗಳೂ ಸಹಿತ, ಪ್ರತಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೂ ಧರ್ಮದ ಮೂಲಕ ಇಂದಿಗೂ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ.

ಸ್ವಾಯಮ್ಭುವೇಽನ್ತರೇ ಪೂರ್ವಂ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ತೇಽಭಿಷೇಚಿತಾಃ। ನೃಪಾ ಹ್ಯೇತೇಽಭಿಷಿಚ್ಯನ್ತೇ ಮನವೋ ಯೇ ಭವನ್ತಿ ವೈ ।। ೯.

ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನ್ವಂತರದ ಮೊದಲು, ಈ ರಾಜರು ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಅಭಿಷೇಕಿತರಾದರು; ಮನುವಾಗಿ ಹುಟ್ಟುವವರು ಎಲ್ಲರೂ ರಾಜರಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಮನ್ವನ್ತರೇಷ್ವತೀತೇಷು ಗತಾ ಹ್ಯೇತೇಷು ಪಾರ್ಥಿವಾಃ। ಏವಮನ್ಯೇಽಭಿಷಿಚ್ಯನ್ತೇ ಪ್ರಾಪ್ತೇ ಮನ್ವನ್ತರೇ ಪುನಃ। ಅತೀತಾನಾಗತಾಃ ಸರ್ವೇ ಸ್ಮೃತಾ ಮನ್ವನ್ತರೇಶ್ವರಾಃ ।। ೯.

ಹಿಂದಿನ ಮನ್ವಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಈ ರಾಜರು ಹೋದರು; ಹೊಸ ಮನ್ವಂತರ ಬಂದಾಗ ಮತ್ತವರನ್ನು ಅಭಿಷೇಕಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಹೋದವರೂ ಬರುವವರೂ ಎಲ್ಲರೂ ಮನ್ವಂತರಾಧಿಪತಿಗಳೆಂದು ನೆನಪಾಗುತ್ತಾರೆ.

ರಾಜಸೂಯೇಽಭಿಷಿಕ್ತಶ್ಚ ಪೃಥುರೇಭಿರ್ನರೋತ್ತಮೈಃ। ವೇದದೃಷ್ಟೇನ ವಿಧಿನಾ ಕೃತೋ ರಾಜಾ ಪ್ರತಾಪವಾನ್ ।। ೯.

ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುರುಷರಿಂದ ರಾಜಸೂಯದಲ್ಲಿ ಅಭಿಷೇಕಿತನಾದ ಪೃಥು, ವೇದದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ವಿಧಾನದಂತೆ, ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ರಾಜನಾಗಿದ್ದನು.

ಏತಾನುತ್ಪಾದ್ಯ ಪುತ್ರಾಂಸ್ತು ಪ್ರಜಾಸನ್ತಾನಕಾರಣಾತ್ । ಪುನರೇವ ಮಹಾಭಾಗಃ ಪ್ರಜಾನಾಂ ಪತಿರೀಶ್ವರಃ ।। ೯.

ಈ ಪುತ್ರರನ್ನು ಪ್ರಜೆಗಳ ಸಂತಾನಕ್ಕಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿಸಿ, ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಯಾದ ಅಧಿಪತಿ ಪುನಃ ಪ್ರಜೆಗಳ ಒಡೆಯನಾದನು.

ಕಶ್ಯಪೋ ಗೋತ್ರಕಾಮಸ್ತು ಚಚಾರ ಪರಮಂ ತಪಃ । ಪುತ್ರೌ ಗೋತ್ರಕರೌ ಮಹ್ಯಂ ಭವೇತಾಮಿತ್ಯಚಿನ್ತಯತ್ ।। ೯.

ಗೋತ್ರವನ್ನು ಬಯಸಿದ ಕಶ್ಯಪನು, 'ನನಗೆ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಹುಟ್ಟಲಿ, ಅವರು ನನ್ನ ವಂಶವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲಿ' ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು.

ತಸ್ಯ ಪ್ರಧ್ಯಾಯಮಾನಸ್ಯ ಕಶ್ಯಪಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ। ಬ್ರಹ್ಮಣೋಂಽಶೌ ಸುತೌ ಪಶ್ಚಾತ್ ಪ್ರಾದುರ್ಭೂತೌ ಮಹೌಜಸೌ ।। ೯.

ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಕಶ್ಯಪನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಭಾಗವಾದ, ಮಹಾ ತೇಜಸ್ಸುಳ್ಳ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ನಂತರ ಹುಟ್ಟಿದರು.

ವತ್ಸಾರಶ್ಚಾಸಿತಶ್ಚೈವ ತಾವುಭೌ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನೌ। ವತ್ಸಾರಾನ್ನಿಧ್ರುವೋ ಜಜ್ಞೇ ರೈಭ್ಯಶ್ಚ ಸ ಮಹಾಯಶಾಃ ।। ೯.

ವತ್ಸಾರ ಮತ್ತು ಅಸಿತ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ವಾಂಸರು ಹುಟ್ಟಿದರು; ವತ್ಸಾರನಿಂದ ನಿಧ್ರುವನು, ರೈಭ್ಯನಿಂದ ಮಹಾ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ರೈಭ್ಯನು ಹುಟ್ಟಿದನು.

ರೈಭ್ಯಸ್ಯ ರೈಭ್ಯಾ ವಿಜ್ಞೇಯಾ ನಿಧ್ರುವಸ್ಯ ನಿಬೋಧತ। ಚ್ಯವನಸ್ಯ ಸುಕನ್ಯಾಯಾಂ ಸುಮೇಧಾಃ ಸಮಪದ್ಯತ ।। ೯.

ರೈಭ್ಯನಿಂದ ರೈಭ್ಯ ವಂಶವು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ; ನಿಧ್ರುವನಿಂದ, ಚ್ಯವನ ಮತ್ತು ಸುಕನ್ಯೆಗೆ ಸುಮೇಧನು ಹುಟ್ಟಿದನು ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಳಿ.