ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಕೌರಜಂ ಪಞ್ಚಶಿಖರಂ ಹೇಮಕೂಟಞ್ಚ ಪರ್ವತಮ್। ಪ್ರಚಣ್ಡವಾಯುಪ್ರಭವೈರ್ದೀಪಿತೈಃ ಪಝರಾಗಿಭಿಃ ॥ ೮.

ಪಂಚ ಶಿಖರಗಳಿರುವ ಕೌರಜ ಪರ್ವತ, ಹೆಮಕುಟ ಎಂಬ ಪರ್ವತ, ಭಯಂಕರ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಹೊತ್ತಿರುವ ಮತ್ತು ಪಜ್ಹರಾಗಿಗಳು ವಾಸಿಸುವ ಪರ್ವತಗಳೂ ಇದ್ದವು.

ಶೈಲಜಾಲಾನಿ ವ್ಯಾಪ್ತಾನಿ ಗಾರುಡೈಸ್ತೈರ್ಮಹಾತ್ಮಭಿಃ । ಭಾಸೀಪುತ್ರಾಃ ಸ್ಮೃತಾ ಭಾಸಾ ಉಲೂಕಾ ಕಾಕಕುಕ್ಕುಟಾಃ ॥ ೮.

ಆ ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಗರುಡರು ಆ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಗಳನ್ನು ತುಂಬಿದರು; ಅವರ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಭಾಸ, ಉಲೂಕ, ಕಾಕಕುಕ್ಕುಟ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಿವೆ.

ಮಯೂರಾಃ ಕಲವಿಙ್ಕಾಶ್ಚ ಕಪೋತಾ ಲಾವತಿತ್ತಿರಾಃ। ಕ್ರೌಞ್ಚೀ ವಾರ್ದ್ಧೀಣಸಾನ್ ಶ್ಯೇನೀ ಕುರರಾನ್ಸಾರಸಾನ್ಬಕಾನ್ ॥ ೮.

ಮಯೂರ, ಕಲವಿಂಕ, ಕಪೋತ, ಲಾವ, ತಿತ್ತಿರ ಎಂಬ ಹಕ್ಕಿಗಳು; ಕ್ರೌಂಚಿ, ವಾರ್ಧೀನಸ, ಶ್ಯೇನಿ, ಕುರರ, ಸಾರಸ, ಬಕ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಕೂಡ ಇದ್ದವು.

ಇತ್ಯೇವಮಾದಯೋನ್ಯೇಽಪಿ ಕ್ರವ್ಯಾದಾ ಯೇ ಚ ಪಕ್ಷಿಣಃ। ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರೀ ಚ ಹಂಸಾಂಶ್ಚ ಕಲಹಂಸಾಂಶ್ಚ ಭಾಮಿನೀ ॥ ೮.

ಹೀಗೆ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಹಕ್ಕಿಗಳು; ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರೀ, ಹಂಸ, ಕಲಹಂಸ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಕೂಡ ಇದ್ದವು, ಸುಂದರೆಯೇ.

ಚಕ್ರವಾಕಾಂಶ್ಚ ವಿಹಗಾನ್ಸರ್ವಾಂಶ್ಚೈವಾದಕಾನ್ ದ್ವಿಜಾನ್। ಏತಾನೇವ ವಿಜಜ್ಞೇಽಥ ಪುತ್ರಪೌತ್ರಮನನ್ತಕಮ್ ॥ ೮.

ಚಕ್ರವಾಕ ಮತ್ತು ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ಹಕ್ಕಿಗಳು, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ದ್ವಿಜರು; ಇವರೇನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅವರ ಮಕ್ಕಳು, ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು ಅನೇಕವಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು.

ಗರುಡಸ್ಯಾತ್ಮಜಾಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಇರಾಯಾಃ ಶ್ರೃಣುತ ಪ್ರಜಾಃ। ಇರಾ ಪ್ರಜಜ್ಞೇ ಕನ್ಯಾ ವೈತಿಸ್ರಃ ಕಮಲಲೋಚನಾಃ ॥ ೮.

ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಗರುಡನ ಪುತ್ರರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಈಗ ಇರೆಯ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕೇಳು. ಇರೆಯು ಕಮಲದ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ ಮೂವರು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆತ್ತಳು.

ವನ ಸ್ಪತೀನಾಂ ವೃಕ್ಷಾಣಾಂ ವೀರುಧಾಞ್ಚೈವ ಮಾತರಃ। ಲತಾ ಚೈವಾಥ ವಲ್ಲೀ ಚ ವೀರುಧಾ ಚೇತಿ ತಾಸ್ತು ವೈ ॥ ೮.

ಅವರು ಕಾಡಿನ ಮರಗಳು, ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಔಷಧಿಗಳು, ಜೊತೆಗೆ ಬಳ್ಳಿಗಳು, ಲತೆಗಳು ಮತ್ತು ಪುಷ್ಪವಂತ ಔಷಧಿಗಳ ತಾಯಿಯರು.

ಲತಾ ವನಸ್ಪತೀಞ್ಜಜ್ಞೇ ಹ್ಯಪುಷ್ಪಾನ್ ಪುಲಿನಸ್ಥಿತಾನ್ । ಯುಕ್ತಾನ್ಪುಷ್ಪಫಲೈರ್ವೃಕ್ಷಾನ್ ಲತಾ ವೈ ಸಮ್ಪ್ರಸೂಯತೇ ॥ ೮.

ಲತೆ ಕಾಡಿನ ಮರಗಳನ್ನು, ಹೂವಿಲ್ಲದ, ನದಿಯ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಬೆಳೆದ ಮರಗಳನ್ನು ಹೆತ್ತಳು; ಹಾಗೆಯೇ ಹೂಹಣ್ಣುಗಳಿರುವ ಮರಗಳನ್ನೂ ಲತೆ ಹುಟ್ಟಿಸಿದಳು.

ಅಥ ವಲ್ಲೀ ತು ಗುಲ್ಮಾಂಶ್ಚ ತ್ವಕ್ಸಾರಾಸ್ತೃಣಜಾತಯಃ। ವೀರುಧಾ ತದಪತ್ಯಾನಿ ವಂಶಶ್ಚಾತ್ರ ಸಮಾಪ್ಯತೇ ॥ ೮.

ಮತ್ತೆ ವಳ್ಳಿಯು ಗುಲ್ಮ, ತ್ವಕ್ಸಾರ, ಹುಲ್ಲುಗಳನ್ನೂ ಹುಟ್ಟಿಸಿದಳು; ಇವು ಔಷಧಿಗಳ ಸಂತಾನ, ಇಲ್ಲಿ ಬಂಬೂ ಕೂಡ ಸೇರಿದೆ.

ಏತೇ ಕಶ್ಯಪದಾಯಾದಾ ವ್ಯಾಖ್ಯಾತಾಃ ಸ್ಥಾಣುಜಙ್ಗಮಾಃ । ತೇಷಾಂ ಪುತ್ರಾಶ್ಚ ಪೌತ್ರಾಶ್ಚ ಯೈರಿದಂ ಪೂರಿತಂ ಜಗತ್ ॥ ೮.

ಹೀಗೆ ಕಶ್ಯಪನ ವಂಶದ ಸ್ಥಾವರ-ಜಂಗಮ ಸಂತಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಅವರ ಮಕ್ಕಳು, ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು ಈ ಲೋಕವನ್ನು ತುಂಬಿದ್ದಾರೆ.

ಇತಿ ಸರ್ಗೈಕದೇಶಸ್ಯ ಕೀರ್ತಿತೋಽವಯವೋ ಮಯಾ। ಮಾರೀಚೋಽಯಂ ಪ್ರಜಾ ಸರ್ಗಃ ಸಮಾಸೇನ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ। ನ ಶಕ್ಯಂ ವ್ಯಾಸತೋ ವಕ್ತುಮಪಿ ವರ್ಷಶತೈರ್ದ್ವಿಜಾಃ ॥ ೮.

ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳಿದೆನು; ಇದು ಮಾರೀಚಿಯ ಸಂತಾನ, ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳಲು ನೂರು ವರ್ಷವಾದರೂ ಸಾಕಾಗದು, ದ್ವಿಜರೆ.

ಅದಿತಿರ್ಧರ್ಮಶೀಲಾ ತು ಬಲಶೀಲಾ ದಿತಿಃ ಸ್ಮೃತಾ। ತಪಃಶೀಲಾ ತು ಸುರಭಿ ರ್ಮಾಯಾಶೀಲಾ ದನುಃ ಸ್ಮೃತಾ ॥ ೮.

ಅದಿತಿಯು ಧರ್ಮಶೀಲೆಯೆಂದು, ದಿತಿಯು ಬಲಶೀಲೆಯೆಂದು, ಸುರಭಿಯು ತಪಸ್ಸಿನ ಶೀಲೆಯೆಂದು, ದನು ಮಾಯೆಯ ಶೀಲೆಯೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ.

ಕ್ರೂರಶೀಲಾ ತಥಾ ಕದ್ರುಃ ಕ್ರೌಞ್ಚ್ಯಥ ಶ್ರುತಿಶಾಲಿನೀ । ಇರಾ ಗ್ರಹಣಶೀಲಾ ತು ದನಾಯುರ್ಭಕ್ಷಣೇ ರತಾ ॥ ೮.

ಕದ್ರುವು ಕ್ರೂರ ಸ್ವಭಾವದವಳು, ಕ್ರೌಂಚಿ ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಳಾದಳು; ಇರೆಯು ಹಿಡಿಯುವ ಸ್ವಭಾವದವಳು, ದನಾಯು ಭೋಜನದಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುವವಳು.

ವಾಹಶೀಲಾ ತು ವಿನತಾ ತಾಮ್ರಾ ವೈ ಪಾಶಶಾಲಿನೀ। ಸ್ವಭಾವಾ ಲೋಕಮಾತೄಣಾಂ ಶೀಲಾನ್ಯೇತಾನಿ ಸರ್ವಶಃ ॥ ೮.

ವಿನತೆಯು ಹೊತ್ತುಕೊಳ್ಳುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಳು, ತಾಮ್ರಾ ಬಂಧನದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣಳಾದಳು; ಇವು ಲೋಕಮಾತೃಗಳ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಗುಣಗಳು.

ಧರ್ಮತಃ ಶೀಲತೋ ಬುದ್ಧ್ಯಾ ಕ್ಷಮಯಾ ಬಲರೂಪತಃ। ರಜಃ ಸತ್ತ್ವತಮೋ ವೃತ್ತಾ ಧಾರ್ಮಿಕಾಧಾರ್ಮಿಕಾಸ್ತು ವೈ ॥ ೮.

ಧರ್ಮ, ಶೀಲ, ಬುದ್ಧಿ, ಕ್ಷಮೆ, ಬಲ ಮತ್ತು ರೂಪದಿಂದ; ಅವರ ಸ್ವಭಾವಗಳು ರಜ, ಸತ್ವ, ತಮಸ್ಸಿನಂತೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಅಧಾರ್ಮಿಕ ಎರಡೂ ಇದ್ದವು.

ಮಾತೃತುಲ್ಯಾಶ್ಚಾಬಿಜಾತಾಃ ಕಶ್ಯಪಸ್ಯಾತ್ಮಜಾಃ ಪ್ರಜಾಃ। ದೇವತಾಸುರಗನ್ಧರ್ವಾ ಯಕ್ಷರಾಕ್ಷಸಪನ್ನಗಾಃ। ಪಿಶಾಚಾಃ ಪಶವಶ್ಚೈವ ಮೃಗಾಃ ಪತಙ್ಗವೀರುಧಃ ॥ ೮.

ಕಶ್ಯಪನ ಸಂತಾನವು ತಾಯಿಯ ಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಜನಿಸಿದರು; ದೇವತೆಗಳು, ಅಸುರರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಯಕ್ಷರು, ರಾಕ್ಷಸರು, ನಾಗರು, ಪಿಶಾಚರು, ಪಶುಗಳು, ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಹಕ್ಕಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳು.

ಯಸ್ಮಾದ್ದಾಕ್ಷಾಯಣೀಷ್ವೇತೇ ಜಜ್ಞಿರೇ ಮಾನುಷೀಷ್ವಿಹ। ಮನ್ವನ್ತರೇಷು ಸರ್ವೇಷು ತಸ್ಮಾಚ್ಛ್ರೇಷ್ಠಾಸ್ತು ಮಾನುಷಾಃ ॥ ೮.

ಈ ಎಲ್ಲರೂ, ದಾಕ್ಷಾಯಣಿಯೇ, ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿಯೂ ಹುಟ್ಟಿದ ಕಾರಣ, ಮಾನವರು ಅತ್ಯುತ್ತಮರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಧರ್ಮಾರ್ಥಕಾಮಮೋಕ್ಷಾಣಾಂ ಮಾನುಷಾಃ ಸಾಧಕಾಸ್ತು ವೈ। ತತೋಽಧಃ ಸ್ರೋತಸಸ್ತೇ ವೈ ಉತ್ಪದ್ಯನ್ತೇ ಸುರಾಸುರಾಃ ॥ ೮.

ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವವರು ಮಾನವರು. ಇವರಿಗಿಂತ ಕೆಳಗಿನ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ದಾನವರು ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ.

ಜಾಯನ್ತೇ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಯರ್ಥಂ ಮಾನುಷೇಷು ಪುನಃ ಪುನಃ। ಇತ್ಯೇವಂ ವಂಶಪ್ರಭವಃ ಪ್ರಸಙ್ಖ್ಯಾತಸ್ತಪಸ್ವಿನಾಮ್ ॥ ೮.

ಅವರು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಮಾನವರಾಗಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ತಪಸ್ವಿಗಳ ವಂಶಗಳ ಮೂಲವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸುರಾಣಾಮಸುರಾಣಾಞ್ಚ ಗನ್ಧರ್ವಾಪ್ಸರಸಾಂ ತಥಾ। ಯಕ್ಷರಕ್ಷಃಪಿಶಾಚಾನಾಂ ಸುಪರ್ಣೋರಗಪಕ್ಷಿಣಾಮ್ ॥ ೮.

ದೇವತೆಗಳು, ದಾನವರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಅಪ್ಸರಸರು, ಯಕ್ಷರು, ರಾಕ್ಷಸರು, ಪಿಶಾಚಿಗಳು, ಸುಪರ್ಣರು, ನಾಗರು ಮತ್ತು ಹಕ್ಕಿಗಳು—ಇವರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಇದು ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.

ವ್ಯಾಲಾನಾಂ ಶಿಖಿನಾಞ್ಚೈವ ಓಷಧೀನಾಞ್ಚ ಸರ್ವಶಃ। ಕೃಮಿಕೀಟಪತಙ್ಗಾನಾಂ ಕ್ಷುದ್ರಾಣಾಂ ಜಲಜಾಶ್ಚ ಯೇ। ಪಶೂನಾಂ ಬ್ರಾಹ್ಣಾನಾಞ್ಚ ಶ್ರೀಮತಾಂ ಪುಣ್ಯಲಕ್ಷಣಮ್ ॥ ೮.

ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ನವಿಲುಗಳು, ಎಲ್ಲಾ ಸಸ್ಯಗಳು, ಹುಳುಗಳು, ಕೀಟಗಳು, ಸಣ್ಣ ಜೀವಿಗಳು, ಜಲಚರಗಳು, ಪಶುಗಳು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯವಂತರು—ಇವರಿಗೂ ಇದು ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.

ಆಯುಷ್ಯಶ್ಚೈವ ಧನ್ಯಶ್ಚ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಹಿತಸುಖಾವಹಃ। ಶ್ರೋತವ್ಯಶ್ಚೈವ ಸತತಂ ಗ್ರಾಹ್ಯಶ್ಚೈವಾನುಸೂಯತಾ ॥ ೮.

ಇದು ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ನೀಡುವುದು, ಧನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯನ್ನು ತರುತ್ತದೆ, ಹಿತ ಮತ್ತು ಸುಖವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಕೇಳಬೇಕು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಈರ್ಷೆ ಇಲ್ಲದೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು.

ಇಮನ್ತು ವಂಶಂ ನಿಯಮೇನ ಯಃ ಪಠೇನ್ಮಹಾತ್ಮನಾಂ ಬ್ರಾಹ್ಣವೈದ್ಯಸಂಸದಿ । ಅಪತ್ಯಲಾಭಂ ಹಿ ಲಬೇತ್ಸುಪುಷ್ಕಲಂ ಶ್ರಿಯಂ ಧನಂ ಪ್ರೇತ್ಯ ಚ ಶೋಭನಾಂ ಗತಿಮ್ ॥ ೮.

ಯಾರು ಈ ಮಹಾತ್ಮರ ವಂಶವನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ವೈದ್ಯರ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸಂತಾನ, ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ, ಧನ ಮತ್ತು ಮೃತ್ಯುವಿನ ನಂತರ ಶುಭಮಯವಾದ ಗತಿ ದೊರಕುತ್ತದೆ.

ಏವಂ ಪ್ರಜಾಸು ಸೃಷ್ಟಾಸು ಕಶ್ಯಪೇ ನ ಮಹಾತ್ಮನಾ। ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾಸು ಸರ್ವಾಸು ಸ್ಥಾವರಾಸು ಚರಾಸು ಚ ।। ೯.

ಹೀಗೆ ಮಹಾತ್ಮ ಕಶ್ಯಪನು ಸ್ಥಾವರ ಮತ್ತು ಚರ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.

ಅಭಿಷಿಚ್ಯಾಧಿಪತ್ಯೇಷು ತೇಷಾಂ ಮುಖ್ಯಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ। ತತಃ ಕ್ರಮೇಣ ರಾಜ್ಯಾನಿ ವ್ಯಾದೇಷ್ಟುಮುಪಚಕ್ರಮೇ ।। ೯.

ಅವರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯರನ್ನು ರಾಜರನ್ನಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿ, ಪ್ರಜಾಪತಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಹಂಚಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.

ದ್ವಿಜಾತೀನಾಂ ವೀರುಧಾಞ್ಚ ನಕ್ಷತ್ರಾಣಾಂ ಗ್ರಹೈಃ ಸಹ। ಯಜ್ಞಾನಾಂ ತಪಸಾಞ್ಚೈವ ಸೋಮಂ ರಾಜ್ಯೇಽಭ್ಯಷೇಚಯತ ।। ೯.

ಅವನು ಸೋಮನನ್ನು ದ್ವಿಜಾತಿಗಳು, ಸಸ್ಯಗಳು, ನಕ್ಷತ್ರಗಳು, ಗ್ರಹಗಳು, ಯಜ್ಞಗಳು ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸುಗಳ ರಾಜನಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿದನು.

ಬೃಹಸ್ಪತಿಂ ತು ವಿಶ್ವೇಷಾಂ ದದಾವಙ್ಗಿರಸಾಂ ಪತಿಮ್। ಭೃಗೂಣಾಮಧಿಪಞ್ಚೈವ ಕಾವ್ಯಂ ರಾಜ್ಯೇಽಭ್ಯಷೇಚಯತ್ ।। ೯.

ಅವನು ಬೃಹಸ್ಪತಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲ ಅಂಗಿರಸರಿಗೆ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿ, ಕಾವ್ಯನನ್ನು ಭೃಗುವಿನವರ ರಾಜನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದನು.

ಆದಿತ್ಯಾನಾಂ ಪುನರ್ವಿಷ್ಣುಂ ವಸೂನಾಮಥ ಪಾವಕಮ್ । ಪ್ರಜಾಪತೀನಾಂ ದಕ್ಷಞ್ಚ ಮರುತಾಮಥ ವಾಸವಮ್ ।। ೯.

ಆದಿತ್ಯರಿಗೆ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು, ವಸುಗಳಿಗೆ ಪಾವಕನನ್ನು, ಪ್ರಜಾಪತಿಗಳಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣನ್ನು, ಮರುತ್ಗಳಿಗೆ ವಾಸವನನ್ನು ರಾಜನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದನು.

ದೈತ್ಯಾನಾಮಥ ರಾಜಾನಂ ಪ್ರಹ್ಲಾದಂ ದಿತಿನನ್ದನಮ್। ನಾರಾಯಣಂ ತು ಸಾಧ್ಯಾನಾಂ ರುದ್ರಾಣಾಂ ವೃಷಭಧ್ವಜಮ್ ।। ೯.

ದೈತ್ಯರಿಗೆ ದಿತಿಯ ಮಗ ಪ್ರಹ್ಲಾದನನ್ನು, ಸಾಧ್ಯರಿಗೆ ನಾರಾಯಣನನ್ನು, ರುದ್ರರಿಗೆ ವೃಷಧ್ವಜ ಧಾರಿ ರುದ್ರನನ್ನು ರಾಜನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು.