ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಋಷಯಸ್ತ್ವೇಕತಃ ಸರ್ವೇ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯಸ್ತಥೈಕತಃ। ಸರ್ವೇ ತೇ ಮುನಯಸ್ತೇನ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯೇನ ಧೀಮತಾ । ಏಕೈಕಶಸ್ತತಃ ಪೃಷ್ಟಾ ನೈವೋತ್ತರಮಥಾವ್ರುವನ್ ।। ೬೦.

ಎಲ್ಲಾ ಋಷಿಗಳು ಒಂದು ಕಡೆ, ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯನು ಒಬ್ಬನೇ ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ನಿಂತನು; ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಋಷಿಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ, ಯಾರೂ ಉತ್ತರ ಕೊಡಲಿಲ್ಲ.

ತಾನ್ವಿಜಿತ್ಯ ಮುನೀನ್ ಸರ್ವಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮರಾಶಿರ್ಮಹಾದ್ಯುತಿಃ। ಶಾಕಲ್ಯಮಿತಿ ಹೋವಾಚ ವಾದಕರ್ತ್ತಾರಮಞ್ಜಸಾ ।। ೬೦.

ಎಲ್ಲಾ ಮುನಿಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದ ನಂತರ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಬ್ರಹ್ಮಋಷಿ ಶಾಕಲ್ಯನನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಶಾಕಲ್ಯ ವದ ವಕ್ತವ್ಯಂ ಕಿಂ ಧ್ಯಾಯನ್ನವತಿಷ್ಟಸೇ। ಪೂರ್ಣಸ್ತ್ವಂ ಜಡಮಾನೇನ ವಾತಾಧ್ಮಾತೋ ಯಥಾ ದೃತಿಃ ।। ೬೦.

ಶಾಕಲ್ಯ, ಹೇಳಬೇಕಾದ್ದನ್ನು ಹೇಳು—ನೀನು ಯಾಕೆ ಯೋಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ನಿಂತಿದ್ದೀಯೆ? ನೀನು ಜಡ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ತುಂಬಿರುವೆ, ಗಾಳಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಬಲ್ಭಟ್ಟಿಯಂತೆ.

ಏವಂ ಸ ಧರ್ಷಿತಸ್ತೇನ ರೋಷಾತ್ತಾಮ್ರಾಸ್ಯಲೋಚನಃ। ಪ್ರೋವಾಚ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯಂ ತಂ ಪುರುಷಂ ಮುನಿಸನ್ನಿಧೌ ।। ೬೦.

ಅವನಿಂದ ಹೀಗೆ ಅವಮಾನಿತನಾದ ಶಾಕಲ್ಯ, ಕೋಪದಿಂದ ಮುಖವೂ ಕಣ್ಣೂ ಕೆಂಪಾಗಿ, ಮುನಿಗಳ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.

ತ್ವಮಸ್ಮಾಂಸ್ತೃಣವತ್ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ತಥೈವೇಮಾನ್ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾನ್। ವಿದ್ಯಾಧನಂ ಮಹಾಸಾರಂ ಸ್ವಯಂಗ್ರಾಹಂ ಜಿಘೃಕ್ಷಸಿ ।। ೬೦.

ನೀನು ನಮ್ಮನ್ನೂ, ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರನ್ನೂ ಹುಲ್ಲಿನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತೀಯೆ; ನೀನು ವಿದ್ಯೆಯೂ ಧನವೂ ಎಂಬ ಮಹತ್ವದ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಸ್ವತಃ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ.

ಶಾಕಲ್ಯೇನೈವನುಕ್ತಃ ಸ್ಯಾದ್ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯಃ ಸಮಬ್ರವೀತ್। ಬ್ರಹ್ಮಿಷ್ಠಾನಾಂ ಬಲಂ ವಿದ್ಧಿ ವಿದ್ಯಾತತ್ತ್ವಾರ್ಥದರ್ಶನಮ್ ।। ೬೦.

ಶಾಕಲ್ಯನಿಂದ ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು: ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ವಾಂಸರ ಶಕ್ತಿ ಎಂದರೆ ವಿದ್ಯೆಯ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವುದೇ.

ಕಾಮಶ್ಚಾರ್ಥೇನ ಸಮ್ಬದ್ಧಸ್ತೇನಾರ್ಥಂ ಕಾಮಯಾಮಹೇ । ಕಾಮಪ್ರಶ್ರಧನಾ ವಿಪ್ರಾಃ ಕಾಮಪ್ರಶ್ರಾನ್ವದಾಮಹೇ ।। ೬೦.

ಕಾಮವು ಧನದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ; ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನಾವು ಧನವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ, ನಾವು ಫಲದ ಆಸೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಮಾತಾಡುತ್ತೇವೆ.

ಪಣಶ್ಚೈಷೋಽಸ್ಯ ರಾಜರ್ಷೇಸ್ತಸ್ಮಾನ್ನೀತಂ ಧನಂ ಮಯಾ। ಏತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ವಚಸ್ತಸ್ಯ ಶಾಕಲ್ಯಃ ಕ್ರೋಧಮೂರ್ಚ್ಛಿತಃ। ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯಮಥೋವಾಚ ಕಾಮಪ್ರಶ್ರಾರ್ಥಮದ್ವಚಃ ।। ೬೦.

ಇದು ಆ ರಾಜಋಷಿಯ ಪಣ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಆ ಧನವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡೆ. ಅವನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಶಾಕಲ್ಯನು ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯನಿಗೆ ಫಲದ ಆಸೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು.

ಬ್ರೂಹೀದಾನೀಂ ಮಯೋದ್ದಿಷ್ಟಾನ್ ಕಾಮಪ್ರಶ್ರಾನ್ ಯಥಾರ್ಥತಃ। ತತಃ ಸಮಭವದ್ವಾದಸ್ತಯೋರ್ಬ್ರಹ್ಮವಿದೋರ್ಮಹಾನ್ ।। ೬೦.

ಈಗ ನಾನು ಕೇಳಿದ ಕಾಮಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ನಿಜವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸು. ನಂತರ ಆ ಇಬ್ಬರು ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞರ ನಡುವೆ ಮಹಾ ವಾದವಿವಾದವು ಉಂಟಾಯಿತು.

ಸಾಗ್ರಂ ಪ್ರಶ್ನಸಹಸ್ರನ್ತು ಶಾಕಲ್ಯಸ್ತಮುಚೂಚುದತ್। ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯೋಽಬ್ರವೀತ್ಸರ್ವಾನ್ ಋಷೀಣಾಂ ಶ್ರೃಣ್ವತಾಂ ತದಾ ।। ೬೦.

ಶಾಕಲ್ಯನು ಆತನಿಗೆ ಸಾವಿರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನೂ ಅವುಗಳ ಭಾಗಗಳನ್ನೂ ಕೇಳಿದನು; ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯನು ಅವೆಲ್ಲಕ್ಕೂ ಉತ್ತರಿಸಿದನು, ಮುನಿಗಳು ಕೇಳುತ್ತಾ ಇದ್ದರು.

ಶಾಕಲ್ಯೇ ಚಾಪಿ ನಿರ್ವಾದೇ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯಸ್ತಮಬ್ರವೀತ್ । ಪ್ರಶ್ರಮೇಕಂ ಮಮಾಪಿ ತ್ವಂ ವದ ಶಾಕಲ್ಯ ಕಾಮಿಕಮ್। ಶಾಪಃ ಪಣೋಽಸ್ಯ ವಾದಸ್ಯ ಅಬ್ರುವನ್ ಮೃತ್ಯುಮಾವ್ರಜೇತ್ ।। ೬೦.

ಶಾಕಲ್ಯನು ವಾದದಲ್ಲಿ ಸೋತಾಗ, ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯನು ಹೇಳಿದನು: ಈಗ ನೀನು ನನ್ನ ಒಂದು ಕಾಮಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸಬೇಕು, ಶಾಕಲ್ಯ. ಈ ವಾದದ ಪಣ ಎಂದರೆ ಶಾಪ—ಅದು ಮರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಅಥ ಸನ್ನೋದಿತಂ ಪ್ರಶ್ರಂ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯೇನ ಧೀಮತಾ । ಶಾಕಲ್ಯಸ್ತಮವಿಜ್ಞಾಯ ಸದ್ಯೋ ಮೃತ್ಯುಮವಾಪ್ನುಯಾತ್ ।। ೬೦.

ಆಗ ಧೀಮಂತನಾದ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯನು ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಶಾಕಲ್ಯನು ಉತ್ತರಿಸಲಾಗದೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಮರಣವನ್ನಪ್ಪಿದನು.

ಏವಂ ಮೃತಃ ಸ ಶಾಕಲ್ಯಃ ಪ್ರಶ್ರವ್ಯಾಖ್ಯಾನಪೀಡಿತಃ। ಏವಂ ವಾದಶ್ಚ ಸುಮಹಾನಾಸೀತ್ತೇಷಾಂ ಧನಾರ್ಥಿಭಿಃ। ಋಷೀಣಾಂ ಮುನಿಭಿಃ ಸಾರ್ದ್ಧಂ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯಸ್ಯ ಚೈವ ಹಿ ।। ೬೦.

ಹೀಗೆ ಶಾಕಲ್ಯನು ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸಲಾಗದೆ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ಮೃತನಾದನು. ಧನಕ್ಕಾಗಿ ಆಸೆಪಟ್ಟು, ಮುನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯನೂ ಸೇರಿ, ಅವರಲ್ಲಿ ಮಹಾ ವಾದವಿವಾದ ನಡೆಯಿತು.

ಸರ್ವೈಃ ಪೃಷ್ಟಾಂಸ್ತು ಸಮ್ಪ್ರಶ್ರಾನ್ ಶತಶೋಽಥ ಸಹಸ್ರಶಃ। ವ್ಯಾಖ್ಯಾಯ ವೈ ಮುನೇ ತೇಷಾಂ ಪ್ರಶ್ರಸಾರಂ ಮಹಾಗತಿಃ ।। ೬೦.

ಎಲ್ಲರೂ ನೂರಾರು, ಸಾವಿರಾರು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ, ಆ ಮುನಿ ಅವುಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ, ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಸಾರ್ಥಕತೆಯನ್ನು ತಲುಪಿದನು.

ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯೋ ಧನಂ ಗೃಹ್ಯ ಯಶೋ ವಿಖ್ಯಾಪ್ಯ ಚಾತ್ಮನಃ। ಜಗಾಮ ವೈ ಗೃಹಂ ಸ್ವಸ್ಥಃ ಶಿಷ್ಯೈಃ ಪರಿವೃತೋ ವಶೀ ।। ೬೦.

ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯನು ಧನವನ್ನು ಪಡೆದು, ತನ್ನ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಖ್ಯಾತಗೊಳಿಸಿ, ಶಿಷ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಸಾಂತ್ವನದಿಂದ ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದನು.

ದೇವಮಿತ್ರಸ್ತು ಶಾಕಲ್ಯೋ ಮಹಾತ್ಮಾ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮಃ। ಚಕಾರ ಸಂಹಿತಾಃ ಪಞ್ಚಬುದ್ಧಿಮಾನ್ ಪದವಿತ್ತಮಃ ।। ೬೦.

ದೇವಮಿತ್ರ ಶಾಕಲ್ಯನು, ಮಹಾತ್ಮನೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೂ ಆಗಿ, ಐದು ಸಂಹಿತೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದನು; ಅವನು ಜ್ಞಾನಿಯೂ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನೂ ಆಗಿದ್ದನು.

ತಚ್ಛಿಷ್ಯಾ ಅಭವನ್ ಪಞ್ಚ ಮುದ್ಘಲೋ ಗೋಲಕಸ್ತಥಾ। ಖಾಲೀಯಶ್ಚ ತಥಾ ಮತ್ಸ್ವಃ ಶೈಶಿರೇಯಸ್ತು ಪಞ್ಚಮಃ ।। ೬೦.

ಅವನ ಐದು ಶಿಷ್ಯರು: ಮುದ್ಗಲ, ಗೋಲಕ, ಖಾಲೀಯ, ಮತ್ಸ್ವ ಮತ್ತು ಐದನೆಯವನು ಶೈಶಿರೇಯ.

ಪ್ರೋವಾಚ ಸಂಹಿತಾಸ್ತಿಸ್ರಃ ಶಾಕಪೂರ್ಣರಥೀತರಃ। ನಿರುಕ್ತಞ್ಚ ಪುನಶ್ಚಕ್ರೇ ಚತುರ್ಥಂ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮಃ ।। ೬೦.

ಶಾಕಪೂರ್ಣರಥಿತರನು ಮೂರು ಸಂಹಿತೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ, ನಾಲ್ಕನೆಯದಾಗಿ ನಿರುಕ್ತವನ್ನೂ ಮಾಡಿದನು, ಓ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜ.

ತಸ್ಯ ಶಿಷ್ಯಾಸ್ತು ಚತ್ವಾರಃ ಕೇತವೋ ದಾಲಕಿಸ್ತಥಾ। ಧರ್ಮಶರ್ಮಾ ದೇವಶರ್ಮಾ ಸರ್ವೇ ವ್ರತಧರಾ ದ್ವಿಜಾಃ ।। ೬೦.

ಅವನ ನಾಲ್ಕು ಶಿಷ್ಯರು: ಕೇತವ, ದಾಲಕಿ, ಧರ್ಮಶರ್ಮ ಮತ್ತು ದೇವಶರ್ಮ—ಎಲ್ಲರೂ ವ್ರತವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು.

ಶಾಕಲ್ಯೇ ತು ಮೃತೇ ಸರ್ವೇ ಬ್ರಹ್ಮಘ್ನಾಸ್ತೇ ಬಭೂವಿರೇ। ತದಾ ಚಿನ್ತಾಂ ಪರಾಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಗತಾಸ್ತೇ ಬ್ರಹ್ಮಣೋಽನ್ತಿಕಮ್ ।। ೬೦.

ಶಾಕಲ್ಯನು ಸತ್ತಾಗ, ಎಲ್ಲರೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಹಂತಕರಾದರು. ಆಗ ಭಯದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಅವರು ಬ್ರಹ್ಮನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದರು.

ತಾನ್ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಚೇತಸಾ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಪ್ರೇಷಿತಃ ಪವನಃಪುರೇ। ತತ್ರ ಗಚ್ಛತ ಯೂಯಂ ವಃಸದ್ಯಃ ಪಾಪಂ ಪ್ರಣಶ್ಯತಿ ।। ೬೦.

ಅವರನ್ನೆಲ್ಲಾ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಿಳಿದುಕೊಂಡ ಬ್ರಹ್ಮನು, ಪವನನ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಬನ್ನಿ, ಅಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಪಾಪವು ಕೂಡಲೇ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕಳುಹಿಸಿದನು.

ದ್ವಾದಶಾರ್ಕಂ ನಮಸ್ಕೃತ್ಯಾ ತಥಾ ವೈ ವಾಲುಕೇಶ್ವರಮ್ । ಏಕಾದಶ ತಥಾ ರುದ್ರಾನ್ ವಾಯುಪುತ್ರಂ ವಿಶೇಷತಃ। ಕುಣ್ಡೇ ಚತುಷ್ಟಯೇ ಸ್ನಾತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾಂ ತರಿಷ್ಯಥ ।। ೬೦.

ಹನ್ನೆರಡು ಸೂರ್ಯರನ್ನು ಮತ್ತು ವಾಲುಕೇಶ್ವರನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಹನ್ನೊಂದು ರುದ್ರರನ್ನು ಹಾಗೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಾಯುಪುತ್ರನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ, ನಾಲ್ಕು ಕುಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಹತ್ಯೆಯ ಪಾಪವನ್ನು ದಾಟಬಹುದು.

ಸರ್ವೇ ಶೀಘ್ರತರಾ ಭೂತ್ವಾ ತತ್ಪುರಂ ಸಮುಪಾಗತಾಃ। ಸ್ನಾನಂ ಕೃತಂ ವಿಧಾನೇನ ದೇವಾನಾಂ ದರ್ಶನಂ ಕೃತಮ್ ।। ೬೦.

ಎಲ್ಲರೂ ಬಹಳ ವೇಗವಾಗಿ ಆ ನಗರವನ್ನು ತಲುಪಿದರು. ವಿಧಿಯಂತೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ದೇವತೆಗಳ ದರ್ಶನವನ್ನು ಪಡೆದರು.

ಉತ್ತರೇಶ್ವರಂ ನಮಸ್ಕೃತ್ಯ ವಾಡವಾನಾಂ ಪ್ರಸಾದತಃ। ಸರ್ವೇ ಪಾಪವಿನಿರ್ಮುಕ್ತಾ ಗತಾಸ್ತೇ ಸೂರ್ಯಮಣ್ಡಲಮ್ ।। ೬೦.

ಉತ್ತರೇಶ್ವರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ವಾಡವಗಳ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಎಲ್ಲರೂ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿ, ಸೂರ್ಯಮಂಡಲವನ್ನು ಸೇರಿದರು.

ತದಾ ಪ್ರಭೃತಿ ತತ್ತೀರ್ಥಂ ಜಾತಂ ಪಾತಕನಾಶನಮ್। ವಾಯೋಃ ಪುರಂ ಪವಿತ್ರಞ್ಚ ವಾಯುನಾ ನಿರ್ಮಿತಂ ಪುರಾ ।। ೬೦.

ಆ ಸಮಯದಿಂದ ಆ ತೀರ್ಥವು ಪಾಪನಾಶಕವಾಗಿಯೂ, ಪವಿತ್ರವಾದ ಪವನನ ನಗರವು ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ವಾಯುವಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿಯೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು.

ಅಞ್ಜನಾಗರ್ಭಸಮ್ಭೂತಹನುಮಾನ್ಪವನಾತ್ಮಜಃ। ಯದಾ ಜಾತೋ ಮಹಾದೇವೋಹನುಮಾನ್ಸತ್ಯವಿಕ್ರಮಃ। ತದೇವಂ ನಿರ್ಮಿತಂ ತೀರ್ಥಂ ವಾಯುನಾ ಬ್ರಹ್ಮಯೋನಿನಾ ।। ೬೦.

ಅಂಜನಾದೇವಿಯ ಗರ್ಭದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಹನುಮಂತನು, ವಾಯುವಿನ ಮಗನಾಗಿ, ಮಹಾ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಹನುಮಂತನು ಜನಿಸಿದಾಗ, ವಾಯು ಬ್ರಹ್ಮನ ಮೂಲವಾಗಿ ಆ ತೀರ್ಥವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.

ಊರ್ವ್ಯಾಂ ಜಾತಾಸ್ತು ಯೇ ಶೂದ್ರಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಾಂ ನಿವೇದಿತಾಃ। ವೃತ್ತ್ಯರ್ಥಂ ಬ್ರಹ್ಮಯಜ್ಞಾರ್ಥಂ ಕರಸ್ತೇಷು ಕೃತೋ ಮಹಾನ್ ।। ೬೦.

ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಶೂದ್ರರನ್ನು, ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕೂ ಬ್ರಹ್ಮಯಜ್ಞಕ್ಕೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದಾಗ, ಅವರಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಸಹಾಯವನ್ನೂ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

ಅನೇನ ವಿಧಿನಾ ಜಾತಂ ವಿಪ್ರಾಣಾಂ ಶಾಸನಂ ಮಹತ್ । ಗೋಘ್ನೋ ವಾಪಿ ಕೃತಘ್ನೋ ವಾ ಸುರಾಪೀ ಗುರೂತಲ್ಪಗಃ। ವಾಡಾದಿತ್ಯಂ ನಮಸ್ಕೃತ್ಯ ಸರ್ವಪಾಪೈಃ ಪ್ರಮುಚ್ಯತೇ ।। ೬೦.

ಈ ವಿಧಾನದಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಮಹಾ ನಿಯಮವೊಂದು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು. ಗೋಹಂತಕ, ಮಾನವನ ಹಂತಕ, ಮದ್ಯಪಾನಿ, ಅಥವಾ ಗುರುಪತ್ನಿಗೆ ಹೋದವನು ಕೂಡ ವಾಡಾದಿತ್ಯನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಭಾರದ್ವಾಜೋ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯೋ ಗಾಲಕಿಃ ಸಾಲಕಿಸ್ತಥಾ। ಧೀಮಾನ್ ಶತಬಲಾಕಶ್ಚ ನೈಗಮಶ್ಚ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಃ ।। ೬೧.

ಭಾರತ್ವಾಜ, ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ, ಗಾಲಕಿ, ಸಾಲಕಿ, ಬುದ್ಧಿವಂತನಾದ ಶತಬಲಾಕ, ಮತ್ತು ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ನೈಗಮ ಎಂಬವರು ಇದ್ದರು.