ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಈಶ್ವರಾ ಋಷಿಕಾಶ್ಚೈವ ಯೇ ಚಾನ್ಯೇ ವೈ ತಥಾ ಸ್ಮೃತಾಃ। ಏತೇ ಮನ್ತ್ರಕ್ಷಕೃತಃ ಸರ್ವೇ ಕೃತ್ಸ್ನಶಸ್ತಾನ್ನಿಬೋಧತ ।। ೫೯.

ಇಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಈಶ್ವರರು, ಋಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಸರಾಗಿರುವವರನ್ನೂ ಕೂಡ—allರನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದವರು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಭೃಗುಃ ಕಾವ್ಯಃ ಪ್ರಚೇತಾಸ್ತು ದಧೀಚೋ ಹ್ಯಾತ್ಮವಾನಪಿ । ಔರ್ವೋಽಥ ಜಮದಗ್ನಿಶ್ಚ ದಿವಃ ಸಾರಸ್ವತ ಸ್ತಥಾ ।। ೫೯.

ಭೃಗು, ಕಾವ್ಯ, ಪ್ರಚೇತ, ಆತ್ಮವಂತ ದಧೀಚಿ, ಔರ್ವ, ಜಮದಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಆಕಾಶದ ಸಾರಸ್ವತ—ಇವರ ಹೆಸರುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

ಅದ್ವಿಷೇಣ ಹ್ಯರೂಪಶ್ಚ ವೀತಹವ್ಯ ಸುಮೇಧಸಃ। ವೈನ್ಯಃ ಪೃಥುರ್ದಿವೋದಾಸಃ ಪ್ರಶ್ವಾರೋ ಗೃತ್ಸಮಾನ್ನಭಃ। ಏಕೋನವಿಂಶದಿತ್ಯೇತೇ ಋಷಯೋ ಮನ್ತ್ರವಾದಿನಃ ।। ೫೯.

ಅದ್ವಿಷೇಣ, ಅರೂಪ, ವೀತಹವ್ಯ, ಸುಮೇಧ, ವೈನ್ಯ, ಪೃಥು, ದಿವೋದಾಸ, ಪ್ರಶ್ವಾರ, ಗೃತ್ಸಮಾನ ಮತ್ತು ನಭ—ಈ ಒಂಬತ್ತನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಒಟ್ಟು ಹತ್ತೊಂಬತ್ತು ಮಂದಿ ಮಂತ್ರಪಾರಂಗತ ಋಷಿಗಳು.

ಅಙ್ಗಿರಾ ವೇಧಸಶ್ಚೈವ ಭಾರದ್ವಾಜೋಽಥ ಬಾಷ್ಕಲಿಃ। ತಥಾಮೃತಸ್ತಥಾ ಗಾರ್ಗ್ಯಃ ಶೇನೀ ಸಂಹೃತಿರೇವ ಚ ।। ೫೯.

ಅಂಗಿರಾ, ವೇಧಸ, ಭಾರದ್ವಾಜ, ಬಾಷ್ಕಲಿ, ಅಮೃತ, ಗಾರ್ಗ್ಯ, ಶೇನಿ ಮತ್ತು ಸಂಹೃತಿ ಎಂಬವರೂ ಇಲ್ಲಿ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಪುರುಕುತ್ಸೋಽಥ ಮಾನ್ಧಾತಾ ಅಮ್ಬರೀಷಸ್ತಥೈವ ಚ। ಆಹಾರ್ಯೋಥಾಜಮೀಢಶ್ಚ ಋಷಭೋ ವಲಿರೇವ ಚ ।। ೫೯.

ಪುರುಕುತ್ಸ, ಮಾಂಧಾತೃ, ಅಂಬರೀಷ, ಆಹಾರ್ಯ, ಅಜಮೀಢ, ಋಷಭ ಮತ್ತು ವಲಿ ಎಂಬವರೂ ಈ ಪಂಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.

ಪೃಷದಶ್ವೋ ವಿರೂಪಶ್ಚ ಕಣ್ವಶ್ಚೈವಾಥ ಮುದ್ಗಲಃ। ಯುವನಾಶ್ವಃ ಪೌರುಕುತ್ಸಸ್ತ್ರಸದ್ದಸ್ಯುಃ ಸದಸ್ಯುಮಾನ್ ।। ೫೯.

ಪೃಷದಶ್ವ, ವಿರೂಪ, ಕಣ್ವ, ಮುಡ್ಗಲ, ಯುವನಾಶ್ವ, ಪೌರುಕುತ್ಸ, ತ್ರಸದ್ದಸ್ಯು ಮತ್ತು ಸದಸ್ಯುಮಾನ—ಇವರೂ ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಉತಥ್ಯಶ್ಚ ಭರದ್ವಾಜಸ್ತಥಾ ವಾಜಶ್ರವಾ ಅಪಿ । ಆಯಾಪ್ಯಶ್ಚ ಸುವಿತ್ತಿಶ್ಚ ವಾಮದೇವಸ್ತಥೈವ ಚ ।। ೫೯.

ಉತಥ್ಯ, ಭರದ್ವಾಜ, ವಾಜಶ್ರವ, ಆಯಾಪ್ಯ, ಸುವಿತ್ತಿ ಮತ್ತು ವಾಮದೇವ—ಇವರೂ ಇಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಔಗಜೋ ಬೃಹದುಕ್ಥಶ್ಚ ಋಷಿರ್ದೀರ್ಘತಪಾಸ್ತಥಾ। ಕಕ್ಷೀವಾಂಶ್ಚ ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶತ್ ಸ್ಮೃತಾ ಅಙ್ಗಿರಸೋ ವರಾಃ। ಏತೇ ಮನ್ತ್ರಕೃತಃ ಸರ್ವೇ ಕಾಶ್ಯಪಾಂಸ್ತು ನಿಬೋಧತ ।। ೫೯.

ಔಗಜ, ಬೃಹದುಕ್ತ, ದೀರ್ಘತಪ, ಕಕ್ಷೀವಾನ್—ಈ ಮೂವತ್ತಮೂರು ಮಂದಿ ಅಂಗಿರಸರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರು ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಎಲ್ಲರೂ ಮಂತ್ರರಚನೆ ಮಾಡಿದವರು. ಈಗ ಕಾಶ್ಯಪರ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿ.

ಕಾಶ್ಯಪಶ್ಚೈವ ವತ್ಸಾರೋ ವಿಭ್ರಮೋ ರೈಭ್ಯ ಏವ ಚ। ಅಸಿತೋ ದೇವಲಶ್ಚೈವ ಷಡೇತೇ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನಃ ।। ೫೯.

ಕಾಶ್ಯಪ, ವತ್ಸಾರ, ವಿಭ್ರಮ, ರೈಭ್ಯ, ಅಸಿತ ಮತ್ತು ದೇವಲ—ಈ ಆರೂ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಬೋಧಿಸುವವರು.

ಅತ್ರಿರರ್ಚ್ಚಿಸನಶ್ಚೈವ ಶ್ಯಾಮಾವಾಂಶ್ಚಾಥ ನಿಷ್ಠುರಃ। ವಲ್ಗೂತಕೋ ಮುನಿರ್ದ್ಧೀಮಾಂಸ್ತಥಾ ಪೂರ್ವಾತಿಥಿಶ್ಚ ಯಃ। ಇತ್ಯೇತೇ ಚಾತ್ರಯಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಮನ್ತ್ರಕಾರಾ ಮಹರ್ಷಯಃ ।। ೫೯.

ಅತ್ರಿ, ಅರ್ಚಿಸನ, ಶ್ಯಾಮಾವಾನ್, ನಿಷ್ಠುರ, ಧೀಮಂತನಾದ ವಲ್ಗೂತಕ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಾತಿಥಿ—ಇವರು ಅತ್ರಿಗಳು, ಮಹರ್ಷಿಗಳು, ಮತ್ತು ಮಂತ್ರರಚನೆ ಮಾಡಿದವರು.

ವಸಿಷ್ಠಶ್ಚೈವ ಶಕ್ತಿಶ್ಚ ತಥೈವ ಚ ಪರಾಶರಃ। ಚತುರ್ಥ ಇನ್ದ್ರಪ್ರಮತಿಃ ಪಞ್ಚಮಸ್ತು ಭರದ್ವಸುಃ ।। ೫೯.

ವಸಿಷ್ಠ, ಶಕ್ತಿ, ಪರಾಶರ, ನಾಲ್ಕನೆಯವರು ಇಂದ್ರಪ್ರಮತಿ, ಐದನೆಯವರು ಭರದ್ವಸು.

ಷಷ್ಠಸ್ತು ಮೈತ್ರಾವರುಣಾಃ ಕುಣ್ಡಿನಃ ಸಪ್ತಮಸ್ತಥಾ। ಸುದ್ಯುಮ್ನಶ್ಚಾಷ್ಟಮಶ್ಚೈವ ನವಮೋಽಥ ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ। ದಶಮಸ್ತು ಭರದ್ವಾಜೌ ಮನ್ತ್ರಬ್ರಾಹ್ಮಣಕಾರಕಾಃ ।। ೫೯.

ಆರನೆಯವರು ಮೈತ್ರಾವರುಣ, ಏಳನೆಯವರು ಕುಂಡಿನ, ಎಂಟನೆಯವರು ಸುದ್ಯುಮ್ನ, ಒಂಬತ್ತನೆಯವರು ಬೃಹಸ್ಪತಿ, ಹತ್ತನೆಯವರು ಇಬ್ಬರು ಭರದ್ವಾಜರು—ಇವರು ಮಂತ್ರ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ರಚನೆ ಮಾಡಿದವರು.

ಏತೇ ಚೈವ ಹಿ ಕರ್ತಾರೋ ವಿಧರ್ಮಧ್ವಂಸಕಾರಿಣಃ। ಲಕ್ಷಣಂ ಬ್ರಹ್ಮಣಶ್ಚೈತದ್ವಿಹಿತಂ ಸರ್ವಶಾಖಿನಾಮ್ ।। ೫೯.

ಇವರು ವಿಭಿನ್ನ ಮತಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದವರು. ಎಲ್ಲ ಶಾಖೆಗಳಿಗೂ ಇದು ಬ್ರಹ್ಮನ ಲಕ್ಷಣವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಹೇತುರ್ಹಿತೇಃ ಸ್ಮೃತೋ ಧಾತೋರ್ಯನ್ನಿಹನ್ತ್ಯುದಿತಮ್ಪರೈಃ। ಅಥ ವಾರ್ಥಪರಿ ಪ್ರಾಪ್ತೇರ್ಹಿನೋತೇರ್ಗತಿಕರ್ಮಣಃ ।। ೫೯.

ಉಪಕಾರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದು ಧಾತುವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಅದು ಇತರರು ಹೇಳಿದುದನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಥವಾ ಅರ್ಥವನ್ನು ಪಡೆಯಲು 'ಹಿನು' ಎಂಬ ಕ್ರಿಯೆಯು ತ್ಯಜಿಸುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ತಥಾ ನಿರ್ವಚನಂ ಬ್ರೂಯಾದ್ವಾಕ್ಯಾರ್ಥಸ್ಯಾವಧಾರಣಮ್ । ನಿನ್ದಾಂ ತಾಮಾಹುರಾಚಾರ್ಯಾ ಯದ್ದೋಷನ್ನಿನ್ದ್ಯತೇ ವಚಃ ।। ೫೯.

ಹೀಗಾಗಿ, ವಾಕ್ಯದ ಅರ್ಥವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಹೇಳುವುದು ನಿರ್ವಚನ. ಯಾವ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ದೋಷವಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಗುರುಗಳು ನಿಂದನೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಷೂರ್ವಾಚ್ಛಂಸತೇರ್ಧಾತೋಃ ಪ್ರಶಸಾಂ ಗುಣವತ್ತಯಾ। ಇದನ್ತ್ವಿದಮಿದಂ ನೇದಮಿತ್ಯನಿಶ್ಚಿತ್ಯ ಸಂಶಯಃ ।। ೫೯.

'ಪ್ರಶೂ' ಎಂಬ ಧಾತುವಿನಿಂದ ಪ್ರಶಂಸೆಯನ್ನು ಗುಣವಂತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. 'ಇದು ಹೌದು ಅಥವಾ ಅಲ್ಲ' ಎಂಬ ಅನುಮಾನ ಇದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಸಂಶಯ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಇದಮೇವ ವಿಧಾತವ್ಯಮಿತ್ಯಯಂ ವಿಧಿರುಚ್ಯತೇ । ಅನ್ಯಸ್ಯಾನ್ಯಸ್ಯ ಚೋಕ್ತತ್ವಾದ್‌ಬುಧೈಃ ಪರಕೃತಿಃ ಸ್ಮೃತಾ ।। ೫೯.

'ಇದನ್ನೇ ಮಾಡಬೇಕು' ಎಂದು ಹೇಳುವುದೇ ವಿಧಿ. ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ವಿಷಯವನ್ನು ಹೇಳಿದಾಗ ಅದನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಪರಕೃತಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಯೋ ಹ್ಯತ್ಯನ್ತತರೋಕ್ತಶ್ಚ ಪುರಾಕಲ್ಪಃ ಸ ಉಚ್ಯತೇ। ಪುರಾವಿಕ್ರಾನ್ತವಾಚಿತ್ವಾತ್ ಪುರಾಕಲ್ಪಸ್ಯ ಕಲ್ಪನಾ ।। ೫೯.

ಅತೀಂದ್ರಿಯವಾದ ಪುರಾತನ ಕಾಲವನ್ನು 'ಹಳೆಯ ಕಲ್ಪ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅದು ಹಿಂದಿನದು ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ, ಹಳೆಯ ಕಲ್ಪದ ಕಲ್ಪನೆ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ.

ಮನ್ತ್ರಬ್ರಾಹ್ಮಣಕಲ್ಪೈಸ್ತು ನಿಗಮೈಃ ಶುದ್ಧವಿಸ್ತರೈಃ । ಅನಿಶ್ಚಿತ್ಯ ಕೃತಾಮಾಹುರ್ವ್ಯವಧಾರಣಕಲ್ಪನಾಮ್ ।। ೫೯.

ಮಂತ್ರಗಳು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗಳ ಕಲ್ಪಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶುದ್ಧವಾದ ವೇದಗಳ ಮೂಲಕ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸದೆ, ಅವರು ಗಡಿಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಹೊಂದಬೇಕೆಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಯಥಾ ಹೀದಂ ತಥಾ ತದ್ವೈ ಇದಂ ವಾಪಿ ತಥೈವ ತತ್। ಇತ್ಯೇಷ ಹ್ಯುಪದೇಶೋಽಯಂ ದಶಮೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಯ ತು ।। ೫೯.

ಹೀಗೇ ಇದು ಇದ್ದಂತೆ, ಅದು ಕೂಡ ಹಾಗೆಯೇ; ಇದು ಕೂಡ ಅದೇ ರೀತಿ. ಇದು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಹತ್ತನೇ ಉಪದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಇತ್ಯೇತದ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಯಾದೌ ವಿಹಿತಂ ಲಕ್ಷಣಂ ಬುಧಃ । ತಸ್ಯ ತದ್ವೃತ್ತಿರುದ್ದಿಷ್ಟಾ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಪ್ಯನುಪದಂ ದ್ವಿಜೈಃ ।। ೫೯.

ಹೀಗಾಗಿ, ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಅವನ ನಡೆ-ನುಡಿಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವುದು ದ್ವಿಜರ ಕೆಲಸವಾಗಿದೆ.

ಮನ್ತ್ರಾಣಾಂ ಕಲ್ಪನಂ ಚೈವ ವಿಧಿದೃಷ್ಟೇಷು ಕರ್ಮಸು। ಮನ್ತ್ರೋ ಮನ್ತ್ರಯತೇರ್ಧಾತೋರ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಬ್ರಹ್ಮಣೋಽವನಾತ್ ।। ೫೯.

ವಿಧಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ ಇದೆ; 'ಮಂತ್ರ' ಎಂಬುದು 'ಮನ್ತ್ರಯ' ಎಂಬ ಧಾತುವಿನಿಂದ ಬಂದಿದೆ, 'ಬ್ರಾಹ್ಮಣ' ಎಂಬುದು ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವವನಿಂದ ಬಂದಿದೆ.

ಅಲ್ಪಾಕ್ಷರಮಸನ್ದಿಗ್ಧಂ ಸಾರವದ್ವಿಶ್ವತೋಮುಖಮ್। ಅಸ್ತೋಭಮನವದ್ಯಞ್ಚ ಸೂತ್ರಂ ಸೂತ್ರವಿದೋ ವಿದುಃ ।। ೫೯.

ಸೂತ್ರವನ್ನು ತಿಳಿದವರು, ಅದು ಅಲ್ಪಾಕ್ಷರ, ಸ್ಪಷ್ಟ, ಸಾರಭರಿತ, ಎಲ್ಲ ಕಡೆಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುವ, ಪುನರಾವೃತ್ತಿ ಇಲ್ಲದ, ದೋಷವಿಲ್ಲದ ವಾಕ್ಯ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಋಷಯಸ್ತದ್ವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಸೂತಮಾಹುಃ ಸುದುಸ್ತರಮ್। ಕಥಂ ವೇದಾ ಪುರಾ ವ್ಯಸ್ತಾಸ್ತನ್ನೋ ಬ್ರೂಹಿ ಮಹಾಮತೇ ।। ೬೦.

ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಋಷಿಗಳು ಸೂತನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು: 'ಇದು ದಾಟಲು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟ. ವೇದಗಳು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ವಿಭಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು? ಅದನ್ನು ನಮಗೆ ಹೇಳು ಮಹಾಮತಿವಂತನೆ.'

ದ್ವಾಪರೇ ತು ಪರಾವೃತ್ತೇ ಮನೋಃ ಸ್ವಾಯಮ್ಭುವೇಽನ್ತರೇ । ಬ್ರಹ್ಮಾ ಮನುಮುವಾಚೇದಂ ತದ್ವದಿಷ್ಯೇ ಮಹಾಮತೇ ।। ೬೦.

ದ್ವಾಪರಯುಗ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ, ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನುವಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಬ್ರಹ್ಮನು ಮನುವಿಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು; ಅದನ್ನೆ ನಾನು ನಿಮಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಮಹಾಮತಿವಂತನೆ.

ಪರಿವೃತ್ತೇ ಯುಗೇ ತಾತ ಸ್ವಲ್ಪವೀರ್ಯಾ ದ್ವಿಜಾತಯಃ। ಸಂವೃತ್ತಾಂ ಯುಗ ದೋಷೇಣ ಸರ್ವೇ ಚೈವ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್ ।। ೬೦.

ಯುಗ ಬದಲಾಗಿದಾಗ, ಪ್ರಿಯನೇ, ದ್ವಿಜರು ಶಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ, ಯುಗದ ದೋಷದಿಂದ ಎಲ್ಲರೂ ಕ್ರಮವಾಗಿ ದುರ್ಬಲರಾದರು.

ಭ್ರಶ್ಯಮಾನಂ ಯುಗವಶಾದಲ್ಪಶಿಷ್ಟಂ ಹಿ ದೃಶ್ಯತೇ। ದಶಸಾಹಸ್ರಭಾಗೇನ ಹ್ಯವಶಿಷ್ಟಂ ಕೃತಾದಿದಮ್ ।। ೬೦.

ಯುಗದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಉಳಿದಿರುವುದು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ. ಕೃತಯುಗದಿಂದ ಇತರ ಯುಗಗಳವರೆಗೆ, ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾಗ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿದೆ.

ವೀರ್ಯಂ ತೇಜೋ ಬಲಂ ವಾಕ್ಯಂ ಸರ್ವಞ್ಚೈವ ಪ್ರಣಶ್ಯತಿ। ವೇದವೇದಾ ಹಿ ಕಾರ್ಯಾಃ ಸ್ಯುರ್ಮಾಭೂದ್ವೇದವಿನಾಶನಮ್ ।। ೬೦.

ಶಕ್ತಿ, ತೇಜಸ್ಸು, ಬಲ, ಮಾತು ಮತ್ತು ಇತರ ಎಲ್ಲವೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ; ವೇದಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಬೇಕು, ವೇದ ನಾಶವಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ವೇದೇ ನಾಶಮನುಪ್ರಾಪ್ತೇ ಯಜ್ಞೋ ನಾಶಂ ಗಮಿಷ್ಯತಿ। ಯತ್ರೇ ನಷ್ಟೇ ದೇವನಾಶಸ್ತತಃ ಸರ್ವಂ ಪ್ರಣಶ್ಯತಿ ।। ೬೦.

ವೇದ ನಾಶವಾದರೆ, ಯಜ್ಞವೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ; ಯಜ್ಞ ನಾಶವಾದಾಗ ದೇವತೆಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತಾರೆ, ಆಗ ಎಲ್ಲವೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.