ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಪರಸ್ಪರವಿರೋಧೇನ ಮನುನ್ತಾಃ ಪುನರನ್ವಯುಃ। ಮನುಃ ಸ್ವಾಯಮ್ಭುವೋ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಯಾಥಾತಥ್ಯಂ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ।। ೫೭.

ಒಬ್ಬರೊಬ್ಬರಲ್ಲಿ ವಿರೋಧ ಉಂಟಾಗಿ, ಅವರು ಮತ್ತೆ ಮನುವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು; ಸ್ವಯಂಭುವ ಮನು, ಪ್ರಜಾಪತಿ, ಸತ್ಯಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ತಕ್ಕಂತೆ ನಡೆದುಕೊಂಡನು.

ಧಾತಾ ತು ಶತರೂಪಾಯಾಃ ಪುಮಾನ್ ಸ ಉದಪಾದಯತ್। ಪ್ರಿಯವ್ರತೋತ್ತಾನಪಾದೌ ಪ್ರಧಮನ್ತೌ ಮಹೀಪತೀ ।। ೫೭.

ಧಾತಾ ಮತ್ತು ಶತರೂಪೆಯವರಿಂದ ಪ್ರಿಯವ್ರತ ಮತ್ತು ಉತ್ತಾನಪಾದ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುತ್ರರು ಹುಟ್ಟಿದರು. ಅವರು ಮಹಾ ರಾಜರು ಆಗಿದ್ದರು.

ತತಃ ಪ್ರಭೃತಿ ರಾಜಾನ ಉತ್ಪನ್ನಾ ದಣ್ಡಧಾರಿಣಃ। ಪ್ರಜಾನಾಂ ರಞ್ಜನಾಚ್ಚೈವ ರಾಜಾನಸ್ತ್ವಭವನ್ನೃಷಾಃ ।। ೫೭.

ಆ ಸಮಯದಿಂದ ರಾಜರು ಜನ್ಮ ತಾಳಿದರು. ಅವರು ದಂಡವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ರಾಜರನ್ನು ನರಶ್ರೇಷ್ಠರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು.

ಪ್ರಚ್ಛನ್ನಪಾಪಾ ಯೇ ಜೇತುಮಶಕ್ಯಾ ಮನುಜಾ ಭುವಿ। ಧರ್ಮಸಂಸ್ಥಾಪನಾರ್ಥಾಯ ತೇಷಾಂ ಶಾಸ್ತ್ರೇ ತಪೋ ಮಯಾ ।। ೫೭.

ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವವರು ತಮ್ಮ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಮರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ಜಯಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ. ಅವರಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ನಾನು ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸನ್ನು ವಿಧಿಸಿದ್ದೇನೆ.

ವರ್ಣಾನಾಂ ಪ್ರವಿಭಾಗಾಶ್ಚ ತ್ರೇತಾಯಾಂ ಸಂಪ್ರಕೀರ್ತಿತಾಃ। ಸಂಹಿತಾಶ್ಚ ತತೋ ಮನ್ತ್ರಾ ಋಷಭಿರ್ಬ್ರಹ್ಮಣೈಸ್ತು ತೇ ।। ೫೭.

ತ್ರೇತಾ ಯುಗದಲ್ಲಿ ವರ್ಣಗಳ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಆ ಸಮಯದಿಂದ ಋಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮಂತ್ರಗಳ ಸಂಹಿತೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು.

ಯಜ್ಞಃ ಪ್ರವರ್ತಿತಶ್ಚೈವ ತದಾ ಹ್ಯೇವನ್ತು ದೈವತೈಃ। ಯಾಮೈಃ ಶುಕ್ಲೈರ್ಜಪೈಶ್ಚೈವ ಸರ್ವಸಮ್ಭಾರಸಂವೃತೈಃ ।। ೫೭.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಯಜ್ಞವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಶುದ್ಧವಾದ ಕ್ರಮ, ಜಪ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಅಗತ್ಯ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಯಜ್ಞ ನಡೆಯಿತು.

ಸಾರ್ದ್ಧಂ ವಿಶ್ವಭುಜಾ ಚೈವ ದೇವೇನ್ದ್ರೇಣ ಮಹೌಜಸಾ। ಸ್ವಾಯಮ್ಭುವೇಽನ್ತರೇ ದೇವೈರ್ಯಜ್ಞಾಸ್ತೇ ಪ್ರಾಕ್ ಪ್ರವರ್ತಿತಾಃ ।। ೫೭.

ವಿಶ್ವಭುಜ ಮತ್ತು ಮಹಾಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಇಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ, ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು.

ಸತ್ಯಂ ಜಪಸ್ತಪೋ ದಾನಂ ತ್ರೇತಾಯಾಂ ಧರ್ಮ ಉಚ್ಯತೇ। ಕ್ರಿಯಾ ಧರ್ಮಶ್ಚ ಹ್ರಸತೇ ಸತ್ಯಧರ್ಮಃ ಪ್ರವರ್ತ್ತತೇ ।। ೫೭.

ತ್ರೇತಾ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯ, ಜಪ, ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ದಾನವೇ ಧರ್ಮ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಕರ್ಮಗಳು ಮತ್ತು ಧರ್ಮ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತವೆ; ಆದರೆ ಸತ್ಯಧರ್ಮ ಮಾತ್ರ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ ತತಃ ಶೂರಾ ಆಯುಷ್ಮನ್ತೋ ಮಹಾಬಲಾಃ। ನ್ಯಸ್ತದಣ್ಡಮಹಾಭಾಗಾ ಯಜ್ವಾನೋ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನಃ ।। ೫೭.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶೂರರು, ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯರು, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಗಳು, ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಗಳು, ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವವರು ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಬೋಧಿಸುವವರು ಜನ್ಮ ತಾಳುತ್ತಾರೆ.

ಪದ್ಮ ಪತ್ರಾಯತಾಕ್ಷಾಶ್ಚ ಪೃಥೂರಸ್ಕಾಃ ಸುಸಂಹಿತಾಃ। ಸಿಂಹಾನ್ತಕಾ ಮಹಾಸತ್ತ್ವಾ ಮತ್ತಮಾತಙ್ಗಗಾಮಿನಃ ।। ೫೭.

ಅವರ ಕಣ್ಣುಗಳು ತಾವರೆ ಹೂವಿನ ಹಾಳೆಯಂತೆ ವಿಶಾಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ವಕ್ಷಸ್ಥಳ ವಿಶಾಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ದೇಹ ಸುಂದರವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಸಿಂಹದಂತೆ ಧೈರ್ಯವುಳ್ಳವರು, ಮಹಾಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳು, ಮದಮತ್ತ ಆನೆಗಳಂತೆ ನಡೆಯುವವರು.

ಮಹಾಧನುರ್ದ್ಧರಾಶ್ಚೈವ ತ್ರೇತಾಯಾಂ ಚಕ್ರವರ್ತಿನಃ। ಸರ್ವಲಕ್ಷಣಸಮ್ಪನ್ನಾ ನ್ಯಗ್ರೋಧಪರಿಮಣ್ಡಲಾಃ ।। ೫೭.

ತ್ರೇತಾ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸಾಮ್ರಾಟರು ದೊಡ್ಡ ಬಿಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತಿದ್ದರು, ಎಲ್ಲ ಶುಭ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರು, ಅವರ ದೇಹವು ಆಲದ ಮರದಂತೆ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿತ್ತು.

ನ್ಯಗ್ರೋಧೌ ತೌ ಸ್ಮೃತೌ ಬಾಹೂ ವ್ಯಾಮೋ ನ್ಯಗ್ರೋಧ ಉಚ್ಯತೇ। ವಾಮೇನೈವೋಚ್ಛ್ರಯಾದ್ಯಸ್ಯ ಸಮ ಊರ್ದ್ಧ್ವನ್ತು ದೇಹಿನಃ। ಸಮುಚ್ಛ್ರಯಃ ಪರೀಣಾಹೋ ಜ್ಞೇಯೋ ನ್ಯಗ್ರೋಧಮಣ್ಡಲಃ ।। ೫೭.

ಎರಡು ಕೈಗಳನ್ನು ಆಲದ ಮರಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಂದು ವ್ಯಾಮವೇ ಆಲದ ಪ್ರಮಾಣ. ಎಡಗೈಯಿಂದ ಅಳಿದಾಗ, ಎತ್ತರ ದೇಹದ ಸಮನಾದರೆ ಅದನ್ನು ಆಲದ ಪ್ರಮಾಣವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಚಕ್ರಂ ರಥೋ ಮಣಿರ್ಭಾರ್ಯಾ ನಿಧಿರಶ್ಚಾಗಜಾಸ್ತಥಾ। ಸಪ್ತಾತಿಶಯರತ್ನಾನಿ ಸರ್ವೇಷಾಞ್ಚಕ್ರವರ್ತ್ತಿನಾಮ್ ।। ೫೭.

ಚಕ್ರ, ರಥ, ಮಣಿ, ಪತ್ನಿ, ನಿಧಿ ಮತ್ತು ಆನೆಗಳು—ಈ ಏಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರತ್ನಗಳು ಎಲ್ಲ ಸಾಮ್ರಾಟರಿಗೂ ಸೇರಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

thumb|400px|ಚಕ್ರವರ್ತೀ thumb|400px|ಚತುರ್ದಶರತ್ನಾನಿ ಚಕ್ರಂ ರಥೋ ಮಣಿಃ ಖಡ್ಗಂ ಧನೂರತ್ನಞ್ಚ ಪಞ್ಚಮಮ್। ಕೇತುರ್ನಿಧಿಶ್ಚ ಸಪ್ತೈತೇ ಪ್ರಾಣಹೀನಾಃ ಪ್ರಕೀರ್ತ್ತಿತಾಃ ।। ೫೭.

ಚಕ್ರ, ರಥ, ಮಣಿ, ಖಡ್ಗ, ಬಿಲ್ಲು ಐದನೆಯದು, ಧ್ವಜ ಮತ್ತು ನಿಧಿ—ಈ ಏಳು ಜೀವವಿಲ್ಲದ ರತ್ನಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಭಾರ್ಯಾ ಪುರೋಹಿತಶ್ಚೈವ ಸೇನಾನೀ ರಥಕೃಚ್ಚ ಯಃ। ಮನ್ತ್ರ್ಯಶ್ವಃ ಕಲಭಶ್ಚೈವ ಪ್ರಾಣಿನಃ ಸಮ್ಪ್ರಕೀರ್ತ್ತಿತಾಃ ।। ೫೭.

ಪತ್ನಿ, ಪುರೋಹಿತ, ಸೇನಾಧಿಪತಿ, ರಥಚಾಲಕ, ಮಂತ್ರಿ, ಕುದುರೆ ಮತ್ತು ಆನೆ—ಈ ಏಳು ಜೀವಂತ ರತ್ನಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ರತ್ನಾನ್ಯೇತಾನಿ ದಿವ್ಯಾನಿ ಸಂಸಿದ್ಧಾನಿ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್। ಚತುರ್ದಶ ವಿಧೇಯಾನಿ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಚಕ್ರವಾರ್ತಿನಾಮ್ ।। ೫೭.

ಈ ಹದಿನಾಲ್ಕು ದಿವ್ಯವಾದ, ಪರಿಪೂರ್ಣವಾದ ರತ್ನಗಳು ಎಲ್ಲ ಸಾಮ್ರಾಟರಿಗೂ ಸೇರಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ವಿಷ್ಣೋರಂಶೇನ ಜಾಯನ್ತೇ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ಚಕ್ರವರ್ತ್ತಿನಃ। ಮನ್ವನ್ತರೇಷು ಸರ್ವೇಷು ಅತೀತಾನಾಗತೇಷು ವೈ ।। ೫೭.

ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅಂಶದಿಂದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲೂ, ಹಳೆಯದಾಗಲಿ, ಮುಂದಿನದಾಗಲಿ, ಸಾಮ್ರಾಟರು ಜನ್ಮ ತಾಳುತ್ತಾರೆ.

ಭೂತಭವ್ಯಾನಿ ಯಾನೀಹ ವರ್ತ್ತಮಾನಾನಿ ಯಾನಿ ಚ। ತ್ರೇತಾಯುಗಾದಿಕೇಷ್ವತ್ರ ಜಾಯನ್ತೇ ಚಕ್ರವರ್ತ್ತಿನಃ ।। ೫೭.

ತ್ರೇತಾ ಯುಗದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿಯೂ, ಇತರ ಯುಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಆಗಿದೆ, ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ, ಆಗಲಿದೆ, ಎಲ್ಲವೂ—ಸಾಮ್ರಾಟರು ಜನ್ಮ ತಾಳುತ್ತಾರೆ.

ಭದ್ರಾಣೀಮಾನಿ ತೇಷಾಂ ವೈ ಭವನ್ತೀಹ ಮಹೀಕ್ಷಿತಾಮ್। ಅದ್ಭುತಾನಿ ಚ ಚತ್ವಾರಿ ಬಲಂ ಧರ್ಮಃ ಸುಖಂ ಧನಮ್ ।। ೫೭.

ಆ ರಾಜರಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಶುಭಕರವಾದ ನಾಲ್ಕು ಅದ್ಭುತ ಗುಣಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ—ಬಲ, ಧರ್ಮ, ಸುಖ ಮತ್ತು ಧನ.

ಅನ್ಯೋನ್ಯಸ್ಯಾವಿರೋಧೇನ ಪ್ರಾಪ್ಯನ್ತೇ ವೈ ನೃಪೈಃ ಸಮಮ್। ಅರ್ಥೋ ಧರ್ಮಶ್ಚ ಕಾಮಶ್ಚ ಯಶೋ ವಿಜಯ ಏವ ಚ ।। ೫೭.

ಒಬ್ಬರೊಬ್ಬರು ವಿರೋಧಿಸದೆ ಇದ್ದಾಗ, ರಾಜರು ಸಮಾನವಾಗಿ ಧನ, ಧರ್ಮ, ಕಾಮ, ಕೀರ್ತಿ ಮತ್ತು ಜಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಐಶ್ವರ್ಯೇಣಾಣಿಮಾದ್ಯೇನ ಪ್ರಭುಶಕ್ತ್ಯಾ ತಥೈವ ಚ। ಅನ್ಯೇನ ತಪಸಾ ಚೈವ ಋಷೀನಭಿಭವನ್ತಿ ಚ। ಬಲೇನ ತಪಸಾ ಚೈವ ದೇವದಾನವಾಮಾನುಷಾನ್ ।। ೫೭.

ಐಶ್ವರ್ಯ ಮತ್ತು ಅಣಿಮಾದಿ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ, ಮತ್ತಿತರ ತಪಸ್ಸಿನ ಬಲದಿಂದ, ಅವರು ಋಷಿಗಳನ್ನು ಮೀರುತ್ತಾರೆ; ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ದೇವತೆಗಳು, ದಾನವರು ಮತ್ತು ಮಾನವರನ್ನೂ ಜಯಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಲಕ್ಷಣೈಶ್ಚಾಪಿ ಜಾಯನ್ತೇ ಶರೀರಸ್ಥೈರಮಾನುಷೈಃ। ಕೇಶಸ್ಥಿತಾ ಲಲಾಟೋರ್ಣಾ ಜಿಹ್ವಾ ಚಾಸ್ಯಪ್ರಮಾರ್ಜನೀ। ತಾಮ್ರಪ್ರಭೋಷ್ಠದನ್ತೋಷ್ಠಾಃ ಶ್ರೀವತ್ಸಾಶ್ಚೋರ್ದ್ಧ್ವರೋಮಶಾಃ ।। ೫೭.

ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಅವರು ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ: ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಕೂದಲು, ನಾಳಿಗೆ, ನುಣುಪು, ತಾಮ್ರದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಮುಖ, ಹೊರಗೆ ಬರುವ ಹಲ್ಲು ಮತ್ತು ತುಟಿ, ಶ್ರೀವತ್ಸ ಚಿಹ್ನೆ, ಮೇಲಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಕೂದಲು.

ಆಜಾನುಬಾಹನಶ್ಚೈವ ಜಾಲಹಸ್ತಾ ವೃಷಾಙ್ಕಿತಾಃ। ನ್ಯಗ್ರೋಧಪರಿಣಾಹಾಶ್ಚ ಸಿಂಹಸ್ಕನ್ಧಾಃ ಸುಮೇಹನಾಃ । ಗಜೇನ್ದ್ರಗತಯಶ್ಚೈವ ಮಹಾಹನವ ಏವ ಚ ।। ೫೭.

ಅವರ ಕೈಗಳು ಮೊಣಕಾಲುಗಳವರೆಗೆ ತಲುಪುತ್ತವೆ, ಬೆರಳುಗಳು ಜಾಲದಂತೆ ಇರುತ್ತವೆ, ಎತ್ತು ಚಿಹ್ನೆ ಇರುತ್ತದೆ, ಅಡಿಕೆ ಮರದಂತೆ ದೇಹದ ಗಾತ್ರ, ಸಿಂಹದಂತೆ ಭುಜಗಳು, ಉತ್ತಮ ತೊಡೆಯುಗಳು, ಆನೆಗಳಂತೆ ನಡೆಯುವ ಹಾದಿ, ದೊಡ್ಡ ಬಾಯಿಯುಳ್ಳವರು.

ಪಾದಯೋಶ್ಚಕ್ರಮತ್ಸ್ಯೌ ತು ಶಙ್ಖಪದ್ಮೌ ತು ಹಸ್ತಯೋಃ। ಪಞ್ಚಾಶೀತಿಸಹಸ್ರಾಣಿ ತೇ ಭವನ್ತ್ಯಜರಾ ನೃಪಾಃ ।। ೫೭.

ಅವರ ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಚಕ್ರ ಮತ್ತು ಮೀನು ಚಿಹ್ನೆ ಇರುತ್ತದೆ, ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಶಂಖ ಮತ್ತು ಪದ್ಮ ಚಿಹ್ನೆ ಇರುತ್ತದೆ; ಇಂತಹ ಐವತ್ತೈದು ಸಾವಿರ ರಾಜರು ವಯಸ್ಸಾಗದೆ ಇರುತ್ತಾರೆ.

ಅಸಙ್ಗಾ ಗತಯಸ್ತೇಷಾಂ ಚತಸ್ರಶ್ಚಕ್ರವರ್ತ್ತಿನಾಮ್। ಅನ್ತರಿಕ್ಷೇ ಸಮುದ್ರೇ ಚ ಪಾತಾಲೇ ಪರ್ವತೇಷು ಚ ।। ೫೭.

ಅವರ ಚಲನೆ ನಾಲ್ಕು ಕಡೆ ನಿರ್ಬಂಧವಿಲ್ಲದೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ: ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ, ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ, ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ—ಇವು ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳು.

ಇಜ್ಯಾ ದಾನಂ ತಪಃ ಸತ್ಯಂ ತ್ರೇತಾಯಾಂ ಧರ್ಮ ಉಚ್ಯತೇ । ತದಾ ಪ್ರವರ್ತ್ತತೇ ಧರ್ಮೋ ವರ್ಣಾಶ್ರಮವಿಭಾಗಶಃ ।। ೫೭.

ತೃತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞ, ದಾನ, ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಸತ್ಯವೇ ಧರ್ಮವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವರ್ಣಾಶ್ರಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಧರ್ಮ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಮರ್ಯಾದಾಸ್ಥಾಪನಾರ್ಥಂ ಚ ದಣ್ಡನೀತಿಃ ಪ್ರವರ್ತ್ತತೇ । ಹೃಷ್ಟಪುಷ್ಟಾಃ ಪ್ರಜಾಃ ಸರ್ವಾ ಹ್ಯರೋಗಾಃ ಪೂರ್ಣಮಾನಸಾಃ ।। ೫೭.

ಕ್ರಮ ಮತ್ತು ನಿಯಮ ಸ್ಥಾಪನೆಗಾಗಿ ದಂಡನೀತಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು; ಎಲ್ಲಾ ಜನರು ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಸಮೃದ್ಧಿಯಿಂದ, ರೋಗವಿಲ್ಲದೆ, ಮನಸ್ಸು ತುಂಬಾ ಸಂತೃಪ್ತಿಯಿಂದ ಇರುತ್ತಿದ್ದರು.

ಏಕೋ ವೇದಶ್ಚತುಷ್ಪಾದಸ್ತ್ರೇತಾಯುಗವಿಧೌ ಸ್ಮೃತಃ। ತ್ರೀಣಿ ವರ್ಷಸಹಸ್ರಾಣಿ ತದಾ ಜೀವನ್ತಿ ಮಾನವಾಃ ।। ೫೭.

ತೃತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವೇದವು ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ; ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾನವರು ಮೂರು ಸಾವಿರ ವರ್ಷ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ.

ಪುತ್ರಪೌತ್ರಸಮಾಕೀರ್ಣಾ ಮ್ರಿಯನ್ತೇ ಚ ಕ್ರಮೇಣ ತು । ಏಷ ತ್ರೇತಾಯುಗೇ ಧರ್ಮಸ್ತ್ರೇತಾಸನ್ಧೌ ನಿಬೋಧತ ।। ೫೭.

ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದು, ಅವರು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸಾಯುತ್ತಾರೆ; ಇದು ತೃತಾಯುಗದ ಧರ್ಮ. ಈಗ ತೃತಾಯುಗದ ಸಂಧಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿ.