ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಯಸ್ಮಿಂಶ್ಚ ಕಾರಣೇ ಪಾಣಿರ್ವೇನಸ್ಯ ಮಥಿತಃ ಪುರಾ । ಕ್ರುದ್ಧೈರ್ಮಹರ್ಷಿಭಿಃ ಪೂರ್ವಂ ತತ್ ಸರ್ವಂ ಕಥಯಸ್ವ ನಃ

ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಕ್ರೋಧದಿಂದ ವೇನನ ಕೈಯನ್ನು ಏಕೆ ಮಥಿಸಿದರು ಎಂಬುದನ್ನೂ ನಮಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿ.

ವರ್ಣಯಿಷ್ಯಾಮಿ ವೋ ವಿಪ್ರಾಃ ಪೃಥೋರ್ವೈನ್ಯಸ್ಯ ಸಮ್ಭವಮ್ । ಏಕಾಗ್ರಾಃ ಪ್ರಯತಾಶ್ಚೈವ ಶೂಶ್ರೂಷಧ್ವಂ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ, ನಾನು ನಿಮಗೆ ಪೃಥು ವೈನ್ಯನ ಜನ್ಮವನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ನೀವು ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ, ಗಮನಿಸಿ ಕೇಳಿರಿ.

ನಾಶುಚೇರ್ನಾಪಿ ಪಾಪಾಯ ನಾಶಿಷ್ಯಾಯಾಹಿತಾಯ ಚ । ವರ್ಣಯೇಯಮಿಮಂ ಪುಣ್ಯಂ ನಾವ್ರತಾಯ ಕಥಞ್ಚನ

ಈ ಪುಣ್ಯಕಥೆಯನ್ನು ನಾನು ಅಶುದ್ಧರಿಗೆ, ಪಾಪಿಗಳಿಗೆ, ಅನರ್ಹರಿಗೆ ಅಥವಾ ವ್ರತವಿಲ್ಲದವರಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ.

ಸ್ವರ್ಗ್ಯಂ ಯಶಸ್ಯಮಾಯುಷ್ಯಂ ಪುಣ್ಯಂ ವೇದೈಶ್ಚ ಸಮ್ಮಿತಮ್ । ರಹಸ್ಯಮೃಷಿಭಿಃ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಶ್ರೃಣುಯಾದ್ಯೋಽನಸೂಯಕಃ

ಇದು ಸ್ವರ್ಗಪ್ರದ, ಕೀರ್ತಿಯುತ, ಆಯುಷ್ಯವರ್ಧಕ, ಪುಣ್ಯಮಯ ಮತ್ತು ವೇದಗಳಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾದುದು. ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಇದನ್ನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ದ್ವೇಷವಿಲ್ಲದವನು ಇದನ್ನು ಕೇಳಬೇಕು.

ಯಶ್ಚೇಮಂ ಶ್ರಾವಯೇನ್ಮರ್ತ್ಯಃ ಪೃಥೋರ್ವೈನ್ಯಸ್ಯ ಸಮ್ಭವಮ್ । ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಭ್ಯೋ ನಮಸ್ಕೃತ್ಯ ನ ಸ ಶೋಚೇತ್ ಕೃತಾಕೃತಮ್ । ಗೋಪ್ತಾ ಧರ್ಮಸ್ಯ ರಾಜಾಸೌ ಬಭೂವಾತ್ರಿಸಮಃ ಪ್ರಭುಃ

ಯಾರು ಪೃಥು ವೈನ್ಯನ ಜನ್ಮಕಥೆಯನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಜನರಿಗೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಮಾಡಿದ ಅಥವಾ ಮಾಡದ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ದುಃಖಪಡಬೇಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆ ರಾಜನು ಧರ್ಮದ ರಕ್ಷಕನಾಗಿದ್ದನು, ಅತ್ರಿಯಂತೆ ಮಹಾಪ್ರಭುವಾಗಿದ್ದನು.

ಅತ್ರಿವಂಶಸಮುತ್ಪನ್ನೋ ಹ್ಯಙ್ಗೋ ನಾಮ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ । ಯಸ್ಯ ಪುತ್ರೋಽಭವದ್ವೇನೋ ನಾತ್ಯರ್ಥಂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ತಥಾ

ಅತ್ರಿವಂಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಪ್ರಜಾಪತಿಯಾದ ಅಂಗನು, ಅವನ ಮಗನು ವೇನನು. ಆದರೆ ವೇನನು ತುಂಬ ಧಾರ್ಮಿಕನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.

ಜಾತೋ ಮೃತ್ಯುಸುತಾಯಾಂ ವೈ ಸುನೀಥಾಯಾಂ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ । ಸ ಮಾತಾಮಹದೋಷೇಣ ವೇನಃ ಕಾಲಾತ್ಮಜಾತ್ಮಜಃ

ಮೃತ್ಯುವಿನ ಪುತ್ರಿಯಾದ ಸುನೀತೆಯಿಂದ ಆ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಾಯಿಯ ತಂದೆಯ ದೋಷದಿಂದ ಕಾಲಪುತ್ರನ ಮಗನಾದ ವೇನನು ಹುಟ್ಟಿದನು.

ಸ ಧರ್ಮಂ ಪೃಷ್ಠತಃ ಕೃತ್ವಾ ಕಾಮಾಲ್ಲೋಭೇ ವ್ಯವರ್ತ್ತತ । ಸ್ಥಾಪನಂ ಸ್ಥಾಪಯಾಮಾಸ ಧರ್ಮಾಪೇತಂ ಸ ಪಾರ್ಥಿವಃ

ಆ ರಾಜನು ಧರ್ಮವನ್ನು ಹಿಂದೆ ಬಿಟ್ಟು, ಆಸೆ ಮತ್ತು ಲೋಭದಿಂದ ದೂರವಾಯಿತು. ಅವನು ಧರ್ಮವಿಲ್ಲದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.

ವೇದಶಾಸ್ತ್ರಾಣ್ಯತಿಕ್ರಮ್ಯ ಹ್ಯಧರ್ಮೇ ನಿರತೋಽಭವತ್ । ನಿಃಸ್ವಾಧ್ಯಾಯವಷಟ್ಕಾರಾಃ ಪ್ರಜಾ ಸ್ತಸ್ಮಿನ್ ಪ್ರಶಾಸತಿ । ಆಸನ್ನ ಚ ಪಪುಃ ಸೋಮಂ ಹುತಂ ಯಜ್ಞೇಷು ದೇವತಾಃ ॥೨.೧.

ಅವನು ವೇದ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಮೀರಿ, ಅಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದನು. ಅವನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಜನರು ವೇದಪಾಠವನ್ನೂ, ಹೋಮದ ಕಾಲನ್ನು ಕೂಡ ನಿಲ್ಲಿಸಿದರು. ಆದರೂ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಸೋಮವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರು.

೬೨.೧೧೦ ನ ಯಷ್ಟವ್ಯಂ ನ ಹೋತವ್ಯಮಿತಿ ತಸ್ಯ ಪ್ರಜಾಪತೇಃ । ಆಸೀತ್ ಪ್ರತಿಜ್ಞಾ ಕ್ರೂರೇಯಂ ವಿನಾಶೇ ಪ್ರತ್ಯುಪಸ್ಥಿತೇ

ಅವನ ಕ್ರೂರವಾದ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಏನೆಂದರೆ: 'ಯಾರೂ ಯಜ್ಞ ಮಾಡಬಾರದು, ಹೋಮವೂ ಮಾಡಬಾರದು' ಎಂದು, ನಾಶ ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಹೇಳಿದನು.

ಅಹಮಿಜ್ಯಶ್ಚ ಪೂಜ್ಯಶ್ಚ ಸರ್ವಯಜ್ಞೇ ದ್ವಿಜಾತಿಭಿಃ । ಮಯಿ ಯಜ್ಞೋ ವಿಧಾತವ್ಯೋ ಮಯಿ ಹೋತವ್ಯಮಿತ್ಯಪಿ

'ಎಲ್ಲಾ ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ನನನ್ನೇ ಪೂಜಿಸಬೇಕು, ಗೌರವಿಸಬೇಕು. ಯಜ್ಞವೂ ನನಗಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು, ಹೋಮವೂ ನನಗಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು' ಎಂದು ಅವನು ಹೇಳಿದನು.

ತಮತಿಕ್ರಾನ್ತಮರ್ಯಾದಮಾದದಾನಮಸಾಮ್ಪ್ರತಮ್ । ಊಚುರ್ಮಹರ್ಷಯಃ ಸರ್ವೇ ಮರೀಚಿಪ್ರಮುಖಾಸ್ತಥಾ

ಮರ್ಯಾದೆ ಮೀರಿ, ಅಪ್ರಮೇಯವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಂಡ ಆವನಿಗೆ, ಮರೀಚಿಯನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.

ವಯಂ ದೀಕ್ಷಾಂ ಪ್ರವೇಕ್ಷ್ಯಾಮಃ ಸಂವತ್ಸರಶತಾನ್ ಬಹೂನ್ । ಮಾಽಧರ್ಮಂ ವೇನ ಕಾರ್ಷೀಸ್ತ್ವಂ ನೈಷ ಧರ್ಮಃ ಸನಾತನಃ । ನಿಧನೇ ಚ ಪ್ರಸೂತೋಽಸಿ ಪ್ರಜಾಪತಿರಸಂಶಯಃ

'ನಾವು ಅನೇಕ ಶತಮಾನಗಳು ದೀಕ್ಷೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ. ವೇನ, ನೀನು ಅಧರ್ಮ ಮಾಡಬೇಡ — ಇದು ಶಾಶ್ವತ ಧರ್ಮವಲ್ಲ. ನೀನು ಸಾಯುವಾಗ, ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪ್ರಜಾಪತಿಯಾಗಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತೀಯೆ.' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಪಾಲಯಿಷ್ಯೇ ಪ್ರಜಾಶ್ಚೇತಿ ತ್ವಯಾ ಪೂರ್ವಂ ಪ್ರತಿಶ್ರುತಮ್ । ತಾಂಸ್ತಥಾ ವಾದಿನಃ ಸರ್ವಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷೀನಬ್ರವೀತ್ತದಾ

'ನಾನು ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವೆನೆಂದು ನೀನು ಮೊದಲು ವಾಗ್ದಾನ ಮಾಡಿದ್ದೆ. ಹೀಗೆಲ್ಲಾ ಮಾತನಾಡಿದ ಮಹರ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಅವನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು.'

ಸ ಪ್ರಹಸ್ಯ ತು ದುರ್ಬುದ್ಧಿರಿದಂ ವಚನಕೋವಿದಃ । ಸ್ರಷ್ಟಾ ಧರ್ಮಸ್ಯ ಕಶ್ಚಾನ್ಯಃ ಶ್ರೋತವ್ಯಂ ಕಸ್ಯ ವೈ ಮಯಾ

ಆ ದುರ್ಬುದ್ಧಿಯು, ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಿದ್ದವನಾದರೂ, ನಗುತ್ತಾ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಧರ್ಮವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ಯಾರು? ನಾನು ಯಾರ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಬೇಕು?'

ವೀರ್ಯಶ್ರುತತಪಃಸತ್ಯೈರ್ಮಯಾ ವಾ ಕಃ ಸಮೋ ಭುವಿ । ಮಹಾತ್ಮಾನಮನೂನಂ ಮಾಂ ಯೂಯಂ ಜಾನೀತ ತತ್ತ್ವತಃ

'ಬಲ, ವಿದ್ಯೆ, ತಪಸ್ಸು, ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಸಮನಾದವರು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರು? ನಾನು ಮಹಾತ್ಮನು, ನನಗೆ ಏನೂ ಕಡಿಮೆಯಿಲ್ಲ ಎಂದು ನೀವು ನಿಜವಾಗಿ ತಿಳಿಯಿರಿ.'

ಪ್ರಭವಃ ಸರ್ವಲೋಕಾನಾಂ ಧರ್ಮಾಣಾಞ್ಚ ವಿಶೇಷತಃ । ಇಚ್ಛನ್ ದಹೇಯಂ ಪೃಥಿವೀಂ ಪ್ಲಾವಯೇಯಂ ಜಲೇನ ವಾ । ಸೃಜೇಯಂ ವಾ ಗ್ರಸೇಯಂ ವಾ ನಾತ್ರ ಕಾರ್ಯಾ ವಿಚಾರಣಾ

'ನಾನು ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ ಮೂಲ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಧರ್ಮಗಳಿಗೂ. ನಾನು ಇಚ್ಛಿಸಿದರೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸುಡಬಹುದು, ನೀರಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಬಹುದು, ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ನಾಶಮಾಡಬಹುದು — ಇದರಲ್ಲಿ ಯೋಚನೆ ಬೇಡ.'

ಯದಾ ನ ಶಕ್ಯತೇ ಸ್ತಮ್ಭಾನ್ಮಾನಾಚ್ಚ ಭೃಶಮೋಹಿತಃ । ಅನುನೇತುಂ ನೃಪೋ ವೇನಸ್ತತಃ ಕ್ರುದ್ಧಾ ಮಹರ್ಷಯಃ

ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಮೋಹಗೊಂಡ ರಾಜ ವೇನನನ್ನು ಮಾತಿನಿಂದ ತಡೆಯಲಾಗದಾಗ, ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಕೋಪದಿಂದ ಕ್ರಮವನ್ನಾಚರಿಸಿದರು.

ನಿಗೃಹ್ಯ ತಂ ಮಹಾಬಾಹುಂ ವಿಸ್ಫುರನ್ತಂ ಯಥಾಽನಲಮ್ । ತತೋಽಸ್ಯ ವಾಮಹಸ್ತಂ ತೇ ಮಮನ್ಥುರ್ಭೃಶಕೋಪಿತಾಃ ॥೨.೧.

ಅವರು ಆ ಬಲಶಾಲಿಯನ್ನಾಗಿ ಹಿಡಿದು, ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಅಲೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಅವನ ಎಡಗೈಯನ್ನು ಭಾರೀ ಕೋಪದಿಂದ ಮಥಿಸಿದರು.

೬೨.೧೨೦ ತಸ್ಮಾತ್ ಪ್ರಮಥ್ಯಮಾನಾದ್ವೈ ಜಜ್ಞೇ ಪೂರ್ವಮಭಿಶ್ರುತಃ । ಹ್ರಸ್ವೋಽತಿಮಾತ್ರಂ ಪುರುಷಃ ಕೃಷ್ಣಶ್ಚಾಪಿ ತಥಾ ದ್ವಿಜಾಃ

ಆ ಮಥನದಿಂದ ಮೊದಲಿಗೆ, ಹಿಂದೆಯೇ ಹೇಳಿದಂತೆ, ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ, ಕಪ್ಪುಬಣ್ಣದ ಒಬ್ಬ ಪುರುಷನು ಹುಟ್ಟಿದನು.

ಸ ಭೀತಃ ಪ್ರಾಞ್ಜಲಿಶ್ಚೈವ ಸ್ಥಿತವಾನ್ ವ್ಯಾಕುಲೇನ್ದ್ರಿಯಃ । ತಮಾರ್ತ್ತಂ ವಿಹ್ವಲಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ನಿಷೀದೇತ್ಯಬ್ರುವನ್ ಕಿಲ

ಅವನಿಗೆ ಭಯವಾಯಿತು, ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಗೊಂದಲಗೊಂಡು ನಿಂತನು. ಅವನನ್ನು ದುಃಖದಿಂದ, ಗಾಬರಿಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಮಹರ್ಷಿಗಳು 'ಕುಳಿತುಕೋ' ಎಂದರು.

ನಿಷಾದವಂಶಕರ್ತ್ತಾಽಸೌ ಬಭೂವಾನನ್ತವಿಕ್ರಮಃ । ಧೀವರಾನಸೃಜತ್ಸೋಽಪಿ ವೇನಕಲ್ಮಷಸಮ್ಭವಾನ್

ಅವನು ನಿಷಾದ ವಂಶದ ಮೂಲಸ್ಥಾಪಕನಾದನು, ಅಪಾರ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನು. ಅವನು ವೇನನ ಪಾಪದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಧೀವರರನ್ನು ಕೂಡ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ಯೇ ಚಾನ್ಯೇ ವಿನ್ಧ್ಯನಿಲಯಾಸ್ತುಮ್ಬುರಾತುವರಾಃ ಖಸಾಃ । ಅಧರ್ಮರುಚಯಶ್ಚಾಪಿ ಸಮ್ಭೂತಾ ವೇನಕಲ್ಮಷಾತ್

ಮತ್ತೂ, ವಿಂಧ್ಯ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ತುಂಬುರ, ತುವರ, ಖಸರು ಮತ್ತು ಅಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ ಇತರರೂ ವೇನನ ಪಾಪದಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟಿದರು.

ಪುನರ್ಮಹರ್ಷಯಸ್ತಸ್ಯ ಪಾಣಿಂ ವೇನಸ್ಯ ದಕ್ಷಿಣಮ್ । ಅರಣೀಮಿವ ಸಂರಮ್ಭಾನ್ಮಮನ್ಥುರ್ಜಾತಮನ್ಯವಃ

ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತೆ, ವೇನನ ದಕ್ಷಿಣ ಕೈಯನ್ನು ಅರಣಿ ಕಡ್ಡಿಯಂತೆ ಭಾರೀ ಕೋಪದಿಂದ ಮಥಿಸಿದರು.

ಪೃಥುಸ್ತಸ್ಮಾತ್ ಸಮುತ್ಪನ್ನಃ ಕರಾಸ್ಫಾಲನತೇಜಸಃ । ಪೃಥೋಃ ಕರತಲಾದ್ವಾಪಿ ಯಸ್ಮಾಜ್ಜಾತಃ ಪೃಥುಸ್ತತಃ । ದೀಪ್ಯಮಾನಃ ಸ್ವವಪುಷಾ ಸಾಕ್ಷಾದಗ್ನಿರಿವೋಜ್ವಲನ್

ಆ ಮಥನದಿಂದ, ಕೈಯ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾದ ಪೃಥು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಪೃಥುವಿನ ಕರತಲದಿಂದ ಅವನು ಜನಿಸಿದದರಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಪೃಥು ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತು. ಅವನು ತನ್ನ ರೂಪದಿಂದ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

ಆದ್ಯಮಾಜಗವಂ ನಾಮ ಧನುರ್ಗೃಹ್ಯ ಮಹಾರವಮ್ । ಶರಾಂಶ್ಚ ಬಿಭ್ರದ್ರಕ್ಷಾರ್ಥಂ ಕವಚಞ್ಚ ಮಹಾಪ್ರಭಮ್

ಆದ್ಯವಾದ ಅಜಗವ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಭಾರವಾದ ಧ್ವನಿಯೊಂದಿಗೆ ಬಾಣಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಧರಿಸಿ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಕವಚವನ್ನು ಕೂಡ ಹಾಕಿಕೊಂಡನು.

ತಸ್ಮಿಞ್ಜಾತೇಽಥ ಭೂತಾನಿ ಸಂಪ್ರಹೃಷ್ಟಾನಿ ಸರ್ವಶಃ । ಸಮುತ್ಪನ್ನೇ ಮಹಾರಾತ್ರಿ ವೇನಶ್ಚ ತ್ರಿದಿವಙ್ಗತಃ

ಅವನ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ತುಂಬಿದವು; ಆ ಮಹಾರಾತ್ರಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗ ವೇನನು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

ಸಮುತ್ಪನ್ನೇನ ರಾಜರ್ಷಿಃ ಸ ಸತ್ಪುತ್ರೇಣ ಧೀಮತಾ । ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರಃ ಪುನ್ನಾಮ್ನೋ ನರಕಾತ್ರ್ತ್ರಾಯತೇ ತತಃ

ಅವನಿಗೆ ಬುದ್ಧಿಶಾಲಿಯಾದ ಮಗನು ಹುಟ್ಟಿದಾಗ, ಆ ರಾಜರ್ಷಿ, ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಪೃಥು, ತನ್ನ ಪೂರ್ವಜರನ್ನು ನರಕದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿದನು.

ತಂ ನದ್ಯಶ್ಚ ಸಮುದ್ರಾಶ್ಚ ರತ್ನಾನ್ಯಾದಾಯ ಸರ್ವಶಃ । ಸಮಾಗಮ್ಯ ತದಾ ವೈನ್ಯಮಭ್ಯಷಿಞ್ಚನ್ನರಾಧಿಪಮ್ । ಮಹತಾ ರಾಜರಾಜ್ಯೇನ ಮಹಾರಾಜಂ ಮಹಾದ್ಯುತಿಮ್

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರಗಳು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ರತ್ನಗಳನ್ನು ತಂದು, ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿ, ವೇನನ ಮಗನಾದ ಪೃಥುವನ್ನು ಮಹಾರಾಜ್ಯದಿಂದ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿ, ಮಹಾ ಪ್ರಭೆಯ ರಾಜನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು.