ಈ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಪವಿತ್ರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಉತ್ತರದಿಂದ ಮತ್ತು ಆವೇದಿಗಳಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಗಡಿಯವರೆಗೆ, ಐದನೇ ಅರಣ್ಯವಿದೆ—ಇದು ಕುಟಿಲದೇಹಿಯ ಅರಣ್ಯ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಗಡಿಯಲ್ಲಿದೆ ಲೌಹಿತ್ಯ ನದಿ; ಅಲ್ಲಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮದ ಸಮುದ್ರದವರೆಗೆ, ಪರ್ವತಗಳ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಯಮನು ವಾಸಿಸುವ ಅರಣ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಭೂತಿ ದೇವಿಯವರು ವಿವಿಧ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಭಗವಾನ್ ರುದ್ರನ ಸಹಚರರನ್ನು ಜನ್ಮ ನೀಡಿದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ, ಕೆಲವರು ಕ್ಷುದ್ರ, ಕೆಲವರು ಉನ್ನತ, ಕೆಲವರು ಕುಟಿಲ, ಕೆಲವರು ಸಮಾನಾಕಾರದವರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರಿಗೆ ಉಗುಳುವ ಕಿವಿಗಳು, ಹಂಗಿರುವ ತುಟಿಗಳು, ಕೆಳಗೆ ಬೀಳುವ ನಾಲಿಗೆಗಳು, ಕುಗ್ಗಿರುವ ಸ್ತನಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಟ್ಟೆಗಳು; ಕೆಲವರು ಏಕರೂಪ, ಕೆಲವರು ದ್ವಿರೂಪ, ಕೆಲವರಿಗೆ ಭಾರೀ ಹಿಂಡು ಮತ್ತು ದಪ್ಪ ಕಾಲುಗಳು. ಈ ಜೀವಿಗಳು ಸರೋವರ, ಕೆರೆ, ಸಮುದ್ರ, ನದಿಯ ತೀರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ದೇಹ ಬಣ್ಣಗಳು ಕಪ್ಪು, ಬಿಳಿ, ನೀಲಿ, ಕೆಂಪು, ಬೂದು, ಕವಿದ, ಚಿತ್ತಾಡಿದ, ಹೊಳೆಯುವ, ಕಠಿಣವಾದ, ಕಾಡುಕತ್ತೆಗಳಂತೆ, ಮುಂಜ ಹುಲ್ಲಿನಂತೆ ಕೂದಲಿರುವವರು, ಉಬ್ಬಿದ ಕೂದಲಿನವರು, ಹಾವುಗಳನ್ನು ಯಜ್ಞೋಪವೀತವಾಗಿ ಧರಿಸುವವರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರಿಗೆ ಹೊರಬರುವ ಕಣ್ಣು, ವಿಕೃತ ಕಣ್ಣು, ಸಣ್ಣ ಕಣ್ಣು, ಅನೇಕ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವವರು; ಕೆಲವರಿಗೆ ಅನೇಕ ತಲೆ, ಕೆಲವರಿಗೆ ತಲೆ ಇಲ್ಲ, ಕೆಲವರಿಗೆ ಒಂದೇ ತಲೆ. ಇವರು ಭಯಾನಕ, ಭೀಕರ, ಕೂದಲಿನಿಂದ ತುಂಬಿದವರು, ಕುಟಿಲರು, ಕಣ್ಣು ಇಲ್ಲದವರು, ಜಟಾಧಾರಿಗಳು, ಕುಟಿಲಾಕಾರದವರು, ಕುದುರೆಗಳಂತೆ ಹಿಂಹಿಂಡುವವರು. ಮತ್ತೆ ಇವರು ಸರೋವರ, ಕೆರೆ, ಸಮುದ್ರ, ನದೀ ತೀರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರಿಗೆ ಒಂದೇ ಕಿವಿ, ದೊಡ್ಡ ಕಿವಿ, ಶಂಖಾಕಾರದ ಕಿವಿ, ಕೆಲವರಿಗೆ ಕಿವಿ ಇಲ್ಲ. ಕೆಲವರಿಗೆ ದಂತ, ಕೊಂಬು, ಹಲ್ಲು ಇಲ್ಲ, ಎರಡು ನಾಲಿಗೆ; ಒಂದೇ ಕೈ, ಎರಡು ಕೈ, ಮೂರು ಕೈ, ಕೈ ಇಲ್ಲದವರು. ಕೆಲವರಿಗೆ ಒಂದೇ ಕಾಲು, ಎರಡು ಕಾಲು, ಮೂರು ಕಾಲು, ಅನೇಕ ಕಾಲುಗಳು; ಮಹಾಯೋಗಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರು, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಗಳು, ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೀವ್ರತೆ, ಅಪಾರ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರು. ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಂಚರಿಸುವರು, ಅಡ್ಡಿಯಾಗದೆ, ಬ್ರಹ್ಮತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರಿತವರು, ಯಾವುದೇ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳುವವರು; ಭಯಾನಕ, ಕ್ರೂರ, ಶುದ್ಧ, ಶುಭ, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ, ಸುಭಾಷಣಶೀಲರು. ಇವರು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕುಶ ಹಿಡಿದಿರುವವರು, ದೊಡ್ಡ ನಾಲಿಗೆ, ದೊಡ್ಡ ಕಿವಿ, ದೊಡ್ಡ ಹಲ್ಲು; ಕೆಲವರು ಕೈಯಿಂದ, ಬಾಯಿಂದ ಅಥವಾ ತಲೆಯಿಂದ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುವವರು, ಖಪಾಲಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡವರು. ಬಾಣ, ಗದಾ, ಖಡ್ಗ, ಶೂಲ ಹಿಡಿದಿರುವವರು; ಹೊಗೆಯುತ್ತಿರುವ ಬಾಯಿ, ಹೊಗೆಯುತ್ತಿರುವ ಕಣ್ಣು, ವಿಭಿನ್ನ ಮಾಲೆ ಮತ್ತು ಲೇಪನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದವರು. ಇವರು ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಮಾಂಸಭಕ್ಷಕ, ಅನೇಕ ರೂಪದವರು, ಸುಂದರ ರೂಪದವರು; ರಾತ್ರಿ ಮತ್ತು ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಭಯಾನಕರರು, ಕೆಲವರು ಮೃದು, ಕೆಲವರು ಹಗಲು ಸಂಚರಿಸುವವರು, ಕೆಲವರು ರಾತ್ರಿ ಸಂಚರಿಸುವವರು, ಕಾಣಲು ಕಷ್ಟವಾದವರು, ಭಯಾನಕ ರಾತ್ರಿ ಸಂಚರಿಸುವವರು. ಇವರಿಗೆ ಪರರ ಭಯವೂ, ವಿಧಿಯ ಭಯವೂ ಇಲ್ಲ; ಅವರ ಮನಸ್ಸು ನಿರ್ಗತ, ಅವರಿಗೆ ಹೆಂಡತಿ ಇಲ್ಲ, ಮಗ ಇಲ್ಲ, ಯಾಕೆಂದರೆ ಅವರ ವಂಶ ಸರ್ವವೂ ಉರ್ಧ್ವರೇತಸ್ಸು. ಶತಾರು ಸಹಸ್ರಾರು ಜೀವಿಗಳು, ಸ್ವಶಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿತ, ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಮಹಾತ್ಮರು—ಇವರು ಭೂತಿಯ ಪುತ್ರರು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮತ್ತೆ ಕವಿದ ಬಣ್ಣದ ಕೂಷ್ಮಾಂಡರು ಪುನಃ ಜನಿಸಿದರು; ಜೊತೆಗೆ ಜೋಡಿಗಳಾಗಿ ಪಿಶಾಚರು, ಅವರೂ ಕವಿದ ಬಣ್ಣದವರು; ಈ ಬಣ್ಣದಿಂದಲೇ ಆ ಪಿಶಾಚರು ಮಾಂಸಭಕ್ಷಕರಾದರು. ಹದಿನಾರು ಜೋಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ವಂಶಗಳು ಈಗಲೂ ಇವೆ; ಈಗ ನಾನು ಮಾಂಸಭಕ್ಷಕರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಅವರ ಸಂತತಿಯ ಹೆಸರನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಚಗಲ ಮತ್ತು ಚಗಲಿ, ವಕ್ರ ಮತ್ತು ವಕ್ರಮುಖಿ, ಸೂಚಿ ಮತ್ತು ಸೂಚಿಮುಖ, ಸುಂಬಪಾತ್ರ, ಕುಮಭೀ, ವಜ್ರದಂಷ್ಟ್ರ, ದುಂದುಭಿ, ಉಪಚಾರ, ಉಪಚಾರಾ, ಉಲುಖಲ, ಉಲುಖಲಿ, ಅನರ್ಕ ಮತ್ತು ಅನರ್ಕಾ, ಕುಖಂಡ ಮತ್ತು ಕುಖಂಡಿಕಾ, ಪಾಣಿಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಪಾಣಿಪಾತ್ರೀ, ಪಾಂಶು ಮತ್ತು ಪಾಂಶುಮತಿ, ನಿತುಂಡ ಮತ್ತು ನಿತುಂಡೀ, ನಿಪುಣ ಮತ್ತು ನಿಪುಣಾ, ಚಲಾದೋಚ್ಛೇಷಣಾ, ಪ್ರಸ್ಕಂದ ಮತ್ತು ಸ್ಕಂದಿಕಾ—ಇವುಗಳೆಲ್ಲ ಹದಿನಾರು ಪಿಶಾಚರ ಗುಂಪುಗಳು. ಅಜಾಮುಖಾ, ವಕ್ರಮುಖಾ, ಪೂರಿಣ, ಸ್ಕಂದಿನ, ವಿಪಾದಾಂಗಾರಿಕಾ, ಕುಂಭಪಾತ್ರಾ, ಪ್ರಕುಂಡಕಾ, ಉಪಚಾರೋಲುಖಲಿಕಾ, ಅನರ್ಕಾ, ಕುಖಂಡಿಕಾ, ಪಾಣಿಪಾತ್ರಾ, ನೈತುಂಡಾ, ಊರ್ಣಾಶಾ, ನಿಪುಣಾ, ಸೂಚಿಮುಖಾ, ಉಚ್ಚೇಷಣಾದಾ—ಈ ಹದಿನಾರು ವಂಶಗಳು ಕೂಷ್ಮಾಂಡರ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಕುಟುಂಬಗಳು. ಈ ಪಿಶಾಚರನ್ನು ಸುನಿರ್ಮಿತಾಕಾರರು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಅವರು ಭಯಾನಕ ಮತ್ತು ಕುಟಿಲ ನಡವಳಿಕೆಯಿಂದ ಜನಿಸಿದವರು, ಅನಂತ ಸಂತಾನ ಮತ್ತು ವಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ. ಈ ಪಿಶಾಚರ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ: ಇವರು ದೇಹವನ್ನೆಲ್ಲ ಕೂದಲಿನಿಂದ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡು, ವೃತ್ತಾಖ್ಯಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ, ದಂತ ಮತ್ತು ಕೊಂಬುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದವರು, ಅವರ ದೇಹಗಳು ವಕ್ರ, ಮಾಂಸಭಕ್ಷಕರಾದ ಪಿಶಾಚರು ತಲೆ ಕೆಳಗಿರುವ ಮುಖ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವರು ಕೂದಲು ಇಲ್ಲದವರು, ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ನರಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡವರು; ಈ ಕೂಷ್ಮಾಂಡಿಕ ಪಿಶಾಚರು ಸದಾ ಎಳ್ಳು ಮತ್ತು ಮಾಂಸವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಕ್ರ ಅಂಗ, ಕೈ ಮತ್ತು ಕಾಲುಗಳಿರುವ, ವಕ್ರ ನಡವಳಿಕೆಯವರು—ಇವರು ವಕ್ರ ಪಿಶಾಚರು ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಅವರು ವಕ್ರವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಿ, ಯಾವುದೇ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರಿಗೆ ಹಂಗಿರುವ ಹೊಟ್ಟೆ, ಚಾಚಿದ ಮೂಗು, ಚಿಕ್ಕ ದೇಹ, ತಲೆ, ಕೈ—ಈ ನಿತುಂಡಕ ಪಿಶಾಚರು ಎಳ್ಳು ಸೇವಿಸುವವರಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕುಟಿಲಾಕಾರದ, ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡುವ, ಹಾರಾಡುತ್ತ ಸಂಚರಿಸುವ ಅನರ್ಕ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಕ ಪಿಶಾಚರು ಮರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ, ಆಹಾರವನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವರು ಕೈ, ಕೂದಲು, ಮರಗಳೆಲ್ಲ ಮೇಲಕ್ಕೆ ತೋರಿಸುವಂತೆ, ಆ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಪಾಂಶವ ಪಿಶಾಚರು ತಮ್ಮ ದೇಹದಿಂದ ಧೂಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಶಿರಾ, ಒಣ, ಗಡ್ಡದವರು, ತ್ವಕ್ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸುವ ಉಪವೀರ ಪಿಶಾಚರು ಶ್ಮಶಾನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಣ್ಣನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಇರಿಸುವ, ದೊಡ್ಡ ನಾಲಿಗೆ, ಲೇವಣಿಸುವ, ಉಲುಖಲದಂತೆ ದೇಹ, ಆನೆ ಅಥವಾ ಒಂಟೆಯಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ತಲೆ, ಒಳಗೆ ಸೆಳೆಯುವ, ಗುಡ್ಡದಂತೆ ಕಟ್ಟಿದ ದೇಹ. ಸುಂಬಪಾತ್ರ ಪಿಶಾಚರು ಕಾಣದ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ; ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪಿಶಾಚರು ಕೂದಲಿನಿಂದ ತುಂಬಿ, ಕವಿದ ಬಣ್ಣದವರು, ಗೋಚರ ಮತ್ತು ಆಗೋಚರವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಪಿಶಾಚರು—ಅತಿ ಕುಶಲರು, ಅಡ್ಡಿ ಇಲ್ಲದೆ ಸಂಚರಿಸುವವರು: ಬಾಯಿಯು ಕಿವಿವರೆಗೆ ಹರಿದು, ಹಂಗಿರುವ ತುಟಿಗಳು, ದಪ್ಪ ಮೂಗು. ಕೆಲವು ಗುಂಪುಗಳು ಕೈ ಮತ್ತು ಕಾಲಿನಿಂದ ತುಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟ, ಕುಟಿಲಾಕಾರದ, ನೆಲವನ್ನು ನೋಡುವ ಪಿಶಾಚರು; ಅವರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಹೆರಿಗೆ ಮನೆಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದ ಕೈ ಮತ್ತು ಕಾಲು, ಕುಟಿಲಾಕಾರದ, ಗಾಳಿಯ ವೇಗದಂತೆ ಚಲಿಸುವ ಪಿಶಾಚರು ಮಾಂಸವನ್ನು ಸೇವಿಸಿ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರಕ್ತವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರು ನಗ್ನ, ಮನೆ ಇಲ್ಲದವರು, ಹಂಗಿರುವ ಕೂದಲು, ಗುಡ್ಡದಂತೆ ದೇಹ; ಇವರು ಸ್ಕಂದಿನ ಪಿಶಾಚರು ಎಂದೆನಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಹವನದ ಉಳಿದ ಭಾಗವನ್ನು ತಿನ್ನುವವರು. ಹೀಗೆ ಹದಿನಾರು ವಿಧದ ಪಿಶಾಚರುಗಳು ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಈ ರೀತಿ, ಭೂತಿಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಅನೇಕ ವಿಧವಾದ ಪಿಶಾಚ, ಕೂಷ್ಮಾಂಡ, ಪಿಶಾಚ ವಂಶಗಳು, ಅವರ ರೂಪ, ನಡವಳಿಕೆ, ಗುಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ಪವಿತ್ರ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.