ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ರಾಜನಿಗೆ ಪವಿತ್ರ ಶ್ರುತಿ ತಿಳಿಸುವ ಮಹರ್ಷಿಯು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು: "ರಾತ್ರಿ ಮತ್ತು ದಿನಗಳ ವಿಭಾಗ, ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಸಂಗ್ರಹ, ಎಲ್ಲ ಮುಹೂರ್ತಗಳು ಹಾಗೂ ದಿನ-ರಾತ್ರಿ ತಿಳಿದವರು ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೊತ್ತಾಗಿವೆ. ದಿನ-ರಾತ್ರಿಯು ಆರು ನೂರು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ವಿಭಜನೆಗೊಂಡಿದೆ; ಸೂರ್ಯನ ಚಲನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಋತುಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಇಚ್ಛಿಸುವವರು ಇದನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಾರೆ. ವೇದಜ್ಞರು ಪರ್ವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ತಿಥಿಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ; ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ, ಪಿತ್ರುಗಳ ಅರ್ಪಣೆಗೆ ಅದು ಸೇರಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ದಿನದ ವಿವಿಧ ಮುಹೂರ್ತಗಳಿಗೆ ರೌದ್ರ, ಸರ್ವ, ಮೈತ್ರ, ಪಿಂಡ್ಯವಾಸವ, ಆಪ್ಯ, ವೈಶ್ವದೇವ, ಬ್ರಾಹ್ಮ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಮುಹೂರ್ತ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಿವೆ. ಪ್ರಜಾಪತ್ಯ, ಐಂದ್ರ, ಇಂದ್ರ, ನಿರೃತಿಯು, ವಾರುಣ ಮತ್ತು ಆರ್ಯಮನ್ ಪಾಲುಗಳು ಕೂಡ ದಿನದ ಮುಹೂರ್ತಗಳಿಗೆ ಸೇರಿವೆ. ಈ ಮುಹೂರ್ತಗಳನ್ನು ಸೂರ್ಯನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದಾನೆ; ಗ್ನೋಮನ್‌ನ ನೆರಳನ್ನು ನೋಡಿ ಇವುಗಳನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದು. ಅಜಾ, ಅಹಿಬುಧ್ನ್ಯ, ಪೂಷಾ, ಯಮ, ಅಗ್ನೇಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪತ್ಯ ಮುಹೂರ್ತಗಳು ಕೂಡ ತಿಳಿಯಬೇಕಾಗಿದೆ. ಬ್ರಹ್ಮಸೌಮ್ಯ, ಆದಿತ್ಯ, ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯ, ವೈಷ್ಣವ, ಸಾವಿತ್ರ, ತ್ವಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ವಾಯವ್ಯ—ಇವುಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಿದೆ. ಒಂದು ರಾತ್ರಿ 15 ಮುಹೂರ್ತಗಳಿವೆ; ನಳಿಕಾಗಳು ಮತ್ತು ಪಾಡಿಕಾಗಳು ಚಂದ್ರನ ಚಲನೆ ಮತ್ತು ಉದಯದಿಂದ ತಿಳಿಯಬಹುದು; ಕಾಲದ ಈ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಮುಹೂರ್ತಗಳಿಗೆ ಸೇರಿವೆ. ಎಲ್ಲ ಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ಮೂರು ಸ್ಥಾನಗಳಿವೆ: ದಕ್ಷಿಣ, ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ; ಇವು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಜಾರದ್ಗವ, ಐರಾವತ ಮತ್ತು ವೈಶ್ವಾನರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಶ್ವಿನಿ, ಕೃತಿಕಾ ಮತ್ತು ಯಾಮ್ಯಾ ನಾಗಪಥ; ಪುಷ್ಯ, ಆಶ್ಲೇಷಾ ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸು ಐರಾವತಪಥ; ಈ ಮೂರು ಉತ್ತರ ಮಾರ್ಗದ ಪಥಗಳು. ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಫಾಲ್ಗುನಿಗಳು, ಮತ್ತು ಮಘಾ ಆರ್ಯಮನ್ ಪಥ; ಹಸ್ತ, ಚಿತ್ರಾ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಿ ಗೋ ಪಥ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಜ್ಯೇಷ್ಠಾ, ವಿಶಾಖಾ ಮತ್ತು ಅನುರಾಧಾ ಜಾರದ್ಗವ ಪಥ; ಈ ಮೂರು ಮಧ್ಯಮ ಮಾರ್ಗದ ಪಥಗಳು. ಮೂಲ ಮತ್ತು ಎರಡು ಆಶಾಢಗಳು ಅಜಾ ಪಥ; ಶ್ರವಣ, ಧನಿಷ್ಠಾ, ಗಾರ್ಗಿ ಮತ್ತು ಶತಭಿಷಕ್ ಕೂಡ ಸೇರಿವೆ. ವೈಶ್ವಾನರಿ, ಭಾದ್ರಪದ ಮತ್ತು ರೇವತಿ ದಕ್ಷಿಣ ಮಾರ್ಗದ ಪಥಗಳು ಎಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ದಕ್ಷನು ಸೊಮನಿಗೆ 27 ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು; ಅವರೆಲ್ಲರೂ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿವೆ. ಅವರ ಸಂತಾನಗಳು ಅಪಾರ ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಉಳಿದ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳನ್ನು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಶ್ಯಪನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು; ಈ 14 ಮಹಾನ್ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಲೋಕಗಳ ತಾಯಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅದಿತಿ, ದಿತಿ, ದನು, ಕಾಲ, ಅರಿಷ್ಠ, ಸುರಸಾ, ಸುರಭಿ, ವಿನತಾ, ತಾಮ್ರಾ, ಕ್ರೋಧವಶಾ, ಇರಾ, ಕದ್ರು ಮತ್ತು ಧರ್ಮಮೂರ್ತಿ ಮುನಿ—ಇವರನ್ನು ಅವರ ಸಂತಾನ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಚರಿಷ್ಣವ ಮತ್ತು ಚಕ್ಷುಷ ಮನುಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, 12 ಪ್ರಮುಖ ವೈಕುಂಠರು ಜನಿಸಿದರು. ವೈವಸ್ವತ ಮನುಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಆದಿತ್ಯರು ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿ ಮಾತನಾಡಿದರು: 'ಈ ಅದಿತಿಗೆ ಯೋಗದಿಂದ ಅರ್ಧ ಚೇತನದಿಂದ ನಾವು ಹೋಗಿ ಅವಳ ಮಗುವಾಗೋಣ; ಅದಿತಿಯಿಂದ ಜನಿಸಿದವರು ಆದಿತ್ಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.' ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಚಕ್ಷುಷ ಮನುಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಮರಿಚಿಯ ಪುತ್ರ ಕಶ್ಯಪನಿಂದ 12 ಆದಿತ್ಯರಾಗಿ ಪುನರ್ಜನ್ಮ ಪಡೆದರು. ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣು ಕೂಡ ಪುನರ್ಜನ್ಮ ಪಡೆದರು; ಈ ವೈವಸ್ವತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೈವಿಕ ನರ ಮತ್ತು ನಾರಾಯಣ ಕೂಡ ಜನಿಸಿದರು. ದೇವತೆಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಲಯವೂ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಉದಯ-ಅಸ್ತವಾಗಿದೆ; ಪ್ರಜಾಪತಿ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಭವ ಕೂಡ ಹೀಗೇ ಆಗುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಶ್ರವಣದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರು, ಶಬ್ದಾದಿ ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ಅಣಿಮಾದಿ ಎಂಟು ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ದೇವತೆಗಳು ಜನಿಸಿದರು. ಜಗತ್ತಿನ ಈ ಆಸಕ್ತಿ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಬ್ರಹ್ಮನ ಶಾಪದಿಂದ ಜಯರು ಸ್ವಯಂಭುವ ಮನು ಅಂತರವಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ, ಜಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಸ್ವರೋಚಿಷ ಮನು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತುಶಿತರು; ಉತ್ತಮದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯರು; ತಮಸದಲ್ಲಿ ಹರಿಗಳು; ಚರಿಷ್ಣವದಲ್ಲಿ ವೈಕುಂಠರು; ಚಕ್ಷುಷದಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯರು; ಈಗ ವೈವಸ್ವತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆದಿತ್ಯರು. ಧಾತಾ, ಆರ್ಯಮನ್, ಮಿತ್ರ, ವಾರುಣ, ಅಂಶ, ಭಾಗ, ಇಂದ್ರ, ವಿವಸ್ವಾನ್, ಪೂಷಾ, ಪರ್ಜನ್ಯ—ಇವರನ್ನು ಹತ್ತು ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತವಷ್ಟ, ವಿಷ್ಣು—ಕಿರಿಯ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ; ಹೀಗೆ 12 ಆದಿತ್ಯರು ಕಶ್ಯಪನ ಮಗುವಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸುರಭಿ ಮತ್ತು ಕಶ್ಯಪನಿಂದ 11 ರುದ್ರರು ಜನಿಸಿದರು; ಮಹಾದೇವನ ಅನುಗ್ರಹ ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಪವಿತ್ರರಾದರು. ಅಂಗಾರಕ, ಸರ್ಪ, ನಿರೃತಿ, ಸದಸಸ್ಪತಿ, ಅಜೈಕಪಾದ, ಅಹಿಬುಧ್ನ್ಯ, ಉರ್ಧ್ವಕೇತು ಮತ್ತು ಜ್ವರ; ಭುವನೇಶ್ವರ, ಮೃತ್ಯು ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಪಾಲ—ಇವರು 11 ರುದ್ರರು, ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಅಧಿಪತಿಗಳು; ಸುರಭಿಯ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಜನಿಸಿದರು. ಸುರಭಿಗೆ ಮತ್ತಿಬ್ಬರು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಜನಿಸಿದರು: ರೋಹಿಣಿ, ರುದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶವಂತಳು, ಮತ್ತು ಗಾಂಧಾರಿ. ರೋಹಿಣಿಯಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಜನಿಸಿದರು: ಸುರೂಪಾ, ಹಂಸಕಿಲಾ, ಭದ್ರಾ ಮತ್ತು ಕಾಮದುಘಾ; ಕಾಮದುಘಾ ಇಬ್ಬರು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳನ್ನು—ಸುರೂಪಾ ಮತ್ತು ತನಯಾ—ಜನಿಸಿದರು. ಹಂಸಕಿಲಾ ಮೃಶಿಗಳು ಜನಿಸಿದರು; ಭದ್ರಾದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮತ್ತು ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿ ಗಂಧರ್ವರು, ವಜಿನನ ಪುತ್ರರು, ಜನಿಸಿದರು. ನಂತರ ಉಚ್ಚೈಃಶ್ರವಸ್ ಎಂಬ ವೇಗದ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ, ಬಿಳಿ, ಕಪಿಲ, ಚಿತ್ತಪಟೆಗಳು, ಹಾರಗಳು, ಹಸಿರು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಮೃಗಗಳು—ಈ ಗಂಧರ್ವ ವಂಶದ ಕುದುರೆಗಳು ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ರುದ್ರರಿಂದ ಪೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಮತ್ತೆ, ಸುರಭಿಯಿಂದ ಚಂದ್ರಭಾಸುಪ್ರಭ ಎಂಬ ಪ್ರಕಾಶವಂತ, ಹಾರದೊಂದಿಗೆ, ಕಿರೀಟದೊಂದಿಗೆ, ಅಮೃತಧಾಮದಿಂದ ಜನಿಸಿದ, ಮಹೇಶ್ವರನ ಧ್ವಜವಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಪುರುಷನು ಜನಿಸಿದರು; ಸುರಭಿಯ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಅವನು ಮಹೇಶ್ವರನ ಧ್ವಜವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ಕಶ್ಯಪನ ಪುತ್ರರಾದ ರುದ್ರರು ಮತ್ತು ಆದಿತ್ಯರು ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು; ಸಾಧ್ಯರು, ವಿಶ್ವದೇವರು ಮತ್ತು ವಸುಗಳು ಧರ್ಮನ ಪುತ್ರರು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.