ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಔರ್ವರಿಂದ ನೂರು ಪುತ್ರರು ಆಗಿದ್ದರು; ಜಾಮದಗ್ನಿಯ ವಂಶದಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ಭಾರ್ಗವ ಪುತ್ರರು ಒಂದರ ನಂತರ ಒಂದರಂತೆ ಜನಿಸಿದರು. ಇತರ ಋಷಿಗಳಲ್ಲಿ, ವತ್ಸ, ವಿಶ್ವ, ಅಶ್ವಿಷೇಣ, ಪಾಂಡ, ಪಾಥ್ಯ ಮತ್ತು ಶೌನಕ—ಈ ಏಳು ಭಾರ್ಗವ ಶಾಖೆಗಳು ವಂಶಪರಂಪರೆಯಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಇನ್ನು ಆಂಗಿರಸರು—ಅಗ್ನಿಯ ವಂಶಧಾರಿಗಳು—ಇವರ ವಂಶವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ. ಇವರಿಂದ ಭಾರದ್ವಾಜರು, ಗೌತಮರು, ಮತ್ತು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಆಂಗಿರಸರು, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಹಾಗೂ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಜನಿಸಿದರು. ಮರುಚಿಯ ಪುತ್ರಿ ಸುರೂಪಾ, ಕಾರ್ದಮೀ ಮತ್ತು ಸ್ವರಾಟ್, ಮತ್ತು ಮನುವಿನ ಪುತ್ರಿ ಪಾಥ್ಯಾ—ಈ ಮೂವರು ಆಂಗಿರಸರಾದ ಅಥರ್ವನಿಗೆ ಪತ್ನಿಯರಾಗಿ ಇದ್ದರು. ಇವರಿಂದ ಆಂಗಿರಸರ ವಂಶದ ಸಂತಾನಗಳು ಜನಿಸಿದರು. ಅಥರ್ವನಿಗೆ, ಈ ಪತ್ನಿಯರಿಂದ, ಶುದ್ಧಾತ್ಮರು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ವಂಶವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಸುರೂಪಾದಿಂದ ಬೃಹಸ್ಪತಿ, ಸ್ವರಾಟ್‌ನಿಂದ ಗೌತಮ, ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಾಮದೇವ, ಉತಥ್ಯ, ಉಶಿಜ ಜನಿಸಿದರು. ಪಾಥ್ಯಾದಿಂದ ಧಿಷ್ಣು, ಮಾನಸಾದಿಂದ ಸಂವರ್ತ, ಮತ್ತು ವಿಚಿತ್ತ, ಆಯಸ್ಯ; ಉತಥ್ಯನ ಪುತ್ರ ಶರದ್ವಾನ್ ಕೂಡ ಜನಿಸಿದರು. ವಾಮದೇವನ ಪುತ್ರ ಬೃಹದುತ್ಥ, ಅಶಿಜ, ದೀರ್ಘತಮಾ; ಧಿಷ್ಣುವಿನ ಪುತ್ರರು ಸುಧನ್ವನ್ ಮತ್ತು ಋಷಭ; ಸುಧನ್ವನ ಪುತ್ರರು. ರಥಕಾರರು ದೈವ ಋಷಿಗಳಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಬೃಹಸ್ಪತಿಯ ಪುತ್ರ ಭಾರದ್ವಾಜನು ಬಹು ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಸಂವರ್ತ, ಆಂಗಿರಸ, ಮತ್ತು ದೇವರಲ್ಲಿ ಆಂಗಿರಸರು—ಬೃಹಸ್ಪತಿಯ ಹಿರಿದಾದ ತಮ್ಮರು ದೇವರಲ್ಲಿ ಆಂಗಿರಸರು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಸುರೂಪಾದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಆಂಗಿರಸರು ‘ಔರಸ ಆಂಗಿರಸ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ: ಔದಾರ್ಯ, ಆಯು, ಧನುರ್, ದಕ್ಷಿಣ, ದರ್ಭ, ಪ್ರಾಣ, ಹವಿಷ್ಮಾನ್, ಹವಿಷ್ಣು, ಕ್ರತು ಮತ್ತು ಸತ್ಯ—ಈ ಹತ್ತು ಮಂದಿ. ಆಯಸ್ಯನಿಂದ ಉತಥ್ಯ, ವಾಮದೇವ ಮತ್ತು ಉಶಿಜ; ಭಾರದ್ವಾಜರು, ಶಾಂಕೃತಿಕರು, ಗಾರ್ಗ್ಯ-ಕಾಣ್ವರು, ಮತ್ತು ಅಥೀತರರು. ಮುದ್ಗಲರು, ವಿಷ್ಣುವೃದ್ದರು, ಹರಿತರು, ವಾಯವ, ಭಾಕ್ಷ, ಭಾರದ್ವಾಜ, ಆರ್ಷಭ, ಮತ್ತು ಕಿಂಭಯ—ಇವರೂ ಕೂಡ. ಇವು ಆಂಗಿರಸರ ಹತ್ತು ಮತ್ತು ಐದು ಶಾಖೆಗಳು; ಇತರ ಋಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹೊರಗಡೆ ಅನೇಕ ಆಂಗಿರಸರು ನೆನಪಾಗುತ್ತಾರೆ. ಈಗ ಮರುಚಿಯ ವಂಶವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ—ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು—ಇವನಿಂದ ಜಗತ್ತಿನ ಸಮಸ್ತ ಚರಾಚರ ಪ್ರಪಂಚವು ಹುಟ್ಟಿದೆ. ಸಂತಾನ ಪಡೆಯಲು, ಮರುಚಿ ನೀರನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿದನು; ಅದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಸಂತಾನದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ಮತ್ತು ದಿತಿ ಎಂಬ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು; ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅವನನ್ನು ಗೌರವ, ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ, ಎಲ್ಲಾ ನೀರುಗಳನ್ನು ಕರೆಯಲಾಗಿತ್ತು; ಪ್ರಭು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡಿದನು; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ, ಪ್ರಭು ಒಬ್ಬನನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ರಾಜನು, ಅరిష್ಠನೇಮಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನು, ಸಮಾನತೆ ಇಲ್ಲದವನು, ವಧೌವೇಶದಲ್ಲಿ ಮರುಚಿಯಂತೆ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಪುತ್ರನನ್ನು ಜನಿಸಿದನು. ಸಂತಾನ ಪಡೆಯಲು, ಅವನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಸತ್ಪುರುಷರ ಮಾತನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಏಳು ಸಾವಿರ ವರ್ಷ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು; ನಂತರ ಅವನು ಸಮಾನತೆ ಇಲ್ಲದವನು ಆಗಿದನು. ಸವಿತೃ ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತನಾದ ಕಶ್ಯಪನು, ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಸಮಾನನಾದನು; ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ, ಅವನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಭಾಗವಾಗಿ ಪುನಃ ಜನಿಸುತ್ತಾನೆ. ದಕ್ಷನು, ಪುತ್ರಿಯರಿಗಾಗಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ, ಸಂತಾನಗಳು ಕೋಪದಿಂದ ‘ಕಶ್ಯ’ ಎಂಬ ಮದ್ಯವನ್ನು ಕುಡಿದರು. ಹಶ್ಚೇಕಸ ಎಂಬುದು ಬ್ರಹ್ಮನ ಮದ್ಯ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಕಶ್ಯ ಎಂಬುದು ಋಷಿಗಳಿಂದ ಮದ್ಯ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಕಶ್ಯಪನು ಕಶ್ಯ ಕುಡಿದುದರಿಂದ ಆ ಹೆಸರು ಪಡೆದನು. ಕಠಿಣ ಮಾತುಗಳಿಂದ, ದಕ್ಷನು ಕೋಪದಿಂದ ಕಶ್ಯಪನಿಗೆ ಶಾಪ ನೀಡಿದನು; ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಕಶ್ಯಪನು ಆ ರೀತಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಯಿತು. ನಂತರ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಆದೇಶದಂತೆ, ದಕ್ಷನು ತನ್ನ ಪುತ್ರಿಯರನ್ನು ಕಶ್ಯಪನಿಗೆ ನೀಡಿದನು; ಅವರೆಲ್ಲರೂ ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತರು ಮತ್ತು ಲೋಕಗಳ ತಾಯಿಯಾಗಿದರು. ಈ ಪವಿತ್ರ ವಂಶಕಥೆಯನ್ನು ಯಾರು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ, ಶುದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಪರಮ ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಇದನ್ನು ಪಠಿಸುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಕೇಳುವುದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅನಂತರ, ಋಷಿಗಳು ಪುನಃ ರೋಮಹರ್ಷಣನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ: “ಆರುನೇಯ ಸೃಷ್ಟಿಯ ನಂತರ, ಚಾಕ್ಷುಷ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಸ್ವಯಂಸ್ಫೂರ್ತಿ ಮನು ವೈವಸ್ವತ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಸ್ವಯಂಭುವನ ಆದೇಶದಂತೆ, ದಕ್ಷನು ಸ್ವತಃ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು; ಚರಾಚರ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು, ಮತ್ತು ವೈವಸ್ವತ ಮನುವಿನ ಮಧ್ಯಕಾಲದಲ್ಲಿ. ಅನಂತರ ದಕ್ಷನು ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು: ಗರ್ಭದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವವರು, ಮೊಟ್ಟೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟುವವರು, ತೇವದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವವರು, ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಮೊಳಕೆಯಾಗಿ ಹುಟ್ಟುವವರು. ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತೀವ್ರ ಮತ್ತು ಗಾಢ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು; ಯೋಗಶಕ್ತಿಗಳಾದ ಅನಿಮಾದಿ ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಿಪುಣನಾಗಿದ್ದನು. ಪ್ರಖ್ಯಾತ ದಕ್ಷನು, ತನ್ನನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ, ಮಾನವರು, ಸರ್ಪಗಳು, ರಾಕ್ಷಸರು, ದೇವತೆಗಳು, ಅಸುರರು, ಗಂಧರ್ವರು—ದೈವ ಸ್ವರೂಪದ ಜೀವಿಗಳು—ತಾನೇ ಸಮಾನವಾಗಿ ರೂಪ, ಐಶ್ವರ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಮಾನವಾದವರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ಆದರೆ, ತಾನೇ ಸಂತೋಷದಿಂದ ವಿವಿಧ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಿ, ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ಚರ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ಅವನು ಋಷಿಗಳು, ದೇವತೆಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು, ಮಾನವರು, ಸರ್ಪಗಳು, ರಾಕ್ಷಸರು, ಯಕ್ಷರು, ಭೂತಗಳು, ಪಿಶಾಚಿಗಳು, ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಪಶುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ಆದರೆ, ಅವನು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಆ ಜೀವಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ; ಇದನ್ನು ಮಹಾದೇವನು ಗಮನಿಸಿದನು. ವಿವಿಧ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸಂಭೋಗದಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಿ, ವೀರಣನ ಪುತ್ರಿ ಆಸಿಕ್ನಿಯನ್ನು ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು. ಆಸಿಕ್ನಿ, ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳಾದವಳು, ಲೋಕಗಳನ್ನು ಧಾರಣ ಮಾಡಿದವಳು; ಅವಳಿಂದ ಚರಾಚರ ಪ್ರಪಂಚವು ಉಳಿದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ, ಪ್ರಾಚೇತಸ ದಕ್ಷನು ವೀರಣನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುತ್ರಿ ಆಸಿಕ್ನಿಯನ್ನು ವಿವಾಹ ಮಾಡಿದ ಕುರಿತು ಎರಡು ಶ್ಲೋಕಗಳು ಪಠಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ದಕ್ಷನು, ಸರ್ಪಗಳ ಬಾವಿಗಳ ಸಮೂಹವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಗರ್ವಶಾಲಿಯಾದ, ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ, ಅವುಗಳನ್ನು ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದನು. ಅವನು ಬಂದಾಗ, ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು: “ಇಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಲಿವೆ; ಮೊದಲು ಇಲ್ಲಿ, ನಂತರ ದಕ್ಷನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸೃಷ್ಟಿಸುವನು.” ಹೀಗೆ, ಅವನು ಬಾವಿಗಳ ಸಮೂಹಕ್ಕೆ ಬಂದನು; ಪ್ರಾಚೇತಸ ದಕ್ಷನು ವೀರಣನ ಪುತ್ರಿ ಆಸಿಕ್ನಿಯನ್ನು ವಿವಾಹ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು. ನಂತರ, ಪ್ರಾಚೇತಸ ದಕ್ಷನು, ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಪ್ರಭು, ಆಸಿವಾನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವೈರಿಣಿಯಿಂದ ಸಾವಿರ ಮಂದಿ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಪುತ್ರರನ್ನು ಜನಿಸಿದನು. ಅವರನ್ನು ಕಂಡು, ಮಹಾತ್ಮ ನಾರದನು, ಎಲ್ಲರ ಪ್ರೀತಿಗೆ ಪಾತ್ರನಾದ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಪುತ್ರನು, ಅವರ ವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ತಡೆಯಲು, ಅವರ ನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು; ಇದರಿಂದ ಅವನು ಶಾಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದನು.