ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಆಕೆಗಿದ್ದ ಪುತ್ರರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದ ಮಹಾನ್ ಶೂರರು—ಅಂಗದ, ಕುಮುದ ಹಾಗೂ ಶ್ವೇತ. ಹಾಗೆಯೇ ಆಕೆಗೂ ಶ್ವೇತ ಎಂಬ ಹೆಣ್ಮಗಳು ಇದ್ದಳು. ಅವಗಾಹ, ಚಿತ್ರ, ಶೂರ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರವರ ಎಂಬವರು ಕೂಡ ಅವಳ ಪುತ್ರರಾಗಿದ್ದರು; ಚಿತ್ರಸೇನನೂ ಅವಳ ಮಗನಾಗಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಚಿತ್ರವತಿ ಎಂಬ ಹೆಣ್ಮಗಳು ಕೂಡ ಇದ್ದಳು. ತುಂಬ, ತುಂಬಬಾನ ಮತ್ತು ಜನಸ್ತಂಭ—ಈ ಇಬ್ಬರು ಉಪಂಗನ ಪುತ್ರರೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ವಜ್ರರ ಮತ್ತು ಕ್ಷಿಪ್ರ ಎಂಬವರೂ ಅವನ ಮಕ್ಕಳು. ಭುರಿಂದ್ರ ಮತ್ತು ಭೂರಿ—ಈ ಇಬ್ಬರು ಗವೇಶನ ಪುತ್ರರು; ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ಸುತನುರ್ ಎಂಬ ಹೆಣ್ಮಗಳು ಇದ್ದಳು, ಆಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಳು. ಆ ಸುತನುರ್‌ನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ವಜ್ರ ಎಂಬನು ಜನಿಸಿದ್ದನು; ಅವನು ಅಶ್ವಸುತನ ಮಗನಾಗಿದ್ದನು. ವಜ್ರನಿಗೆ ಪ್ರತಿಬಾಹು ಎಂಬ ಪುತ್ರನು, ಅವನಿಗೆ ಸುಚಾರು ಎಂಬ ಮಗು. ಕಷ್ಮಾ ಎಂಬವಳು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಸುಪಾರ್ಶ್ವನನ್ನು ಸಂಬನಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿಸಿದಳು. ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಯಾದವರಲ್ಲಿ ಮೂವತ್ತು ಕೋಟಿ ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು. ಇಲ್ಲಿ ಐವತ್ತು ಸಾವಿರ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ, ದೈವೀ ಅಂಶ ಹೊಂದಿದ, ಅಪಾರ ಶಕ್ತಿಯ ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು. ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಆಸುರರು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹತಹತವಾಗಿ, ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ, ಎಲ್ಲರನ್ನು ಕಾಡಿದರು; ಅವರ ನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಯಾದವ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಯಾದವರಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಮತ್ತು ಒಂದು ಕುಲಗಳಿದ್ದವು; ಎಲ್ಲ ಆಕ ಮತ್ತು ಇತರರು ವೈಷ್ಣವ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಇದ್ದರು. ವಿಷ್ಣುವೇ ಅವರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣರೂಪಿಯಾಗಿ, ಪ್ರಭುವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತನಾಗಿದ್ದನು; ಅವನ ಆಜ್ಞೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟವರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಮನುಷ್ಯರೂ ಬಂಧಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಹೀಗೆ ವೃಷ್ಣಿವಂಶದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಮತ್ತು ವಿವರವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಯಿತು; ಇದನ್ನು ಹೇಳುವುದರಿಂದ ಪಾವನವಾದ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಆಶಯವಿತ್ತು. ಈಗ ಮಾನವರು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸುವಂತೆ ಕೇಳು: ಸಂಕರ್ಷಣ, ವಾಸುದೇವ, ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ ಮತ್ತು ಸಂಬ ಕೂಡ. ಅನಿರುದ್ಧನು—ಈ ಐವರು ವಂಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ವೀರರು. ಏಳು ಋಷಿಗಳು, ಕುಬೇರನು, ಯಕ್ಷನು ಮತ್ತು ಮನಿವರ ಕೂಡ ಇದ್ದರು. ಶಾಲಕಿ, ಬದರ, ಜ್ಞಾನಿಯಾದ ಧನ್ವಂತರಿ, ಮಹಾದೇವನಾದ ನಂದಿನ, ಶಾಲಂಕಾಯನ, ಆದಿದೇವ ಮತ್ತು ಜಿಷ್ಣು—ಈ ದೇವತೆಗಳೂ ಇದ್ದರು. ಯಾಕೆ ವಿಷ್ಣು ಜನಿಸಿದರು, ಎಷ್ಟು ಜನ್ಮಗಳು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮನ ಎಷ್ಟು ಅವತಾರಗಳು ಇರುತ್ತವೆ? ಬ್ರಹ್ಮನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಯುಗಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾಕೆ ಅವನು ಜನಿಸುತ್ತಾನೆ? ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ—ಇವುಗಳನ್ನು ನಮಗೆ ಹೇಳು, ನಾವು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಕೃಷ್ಣನ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ನಾವು ವಿವರವಾಗಿ ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇವೆ; ಅವನು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದ ಜ್ಞಾನಿಯನು. ಹೇ ಸ್ವಾಮಿ, ಅವನ ಕರ್ಮಗಳ ಕ್ರಮ, ಅವತರಣೆಗಳು, ಅವನ ಸ್ವಭಾವ—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಸೂತ, ನೀನು ನಮಗೆ ಹೇಳಬೇಕು. ಧನ್ಯನಾದ ವಿಷ್ಣು, ದೇವತೆಗಳ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಜ್ಞಾನಿಯು, ವಸುದೇವನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸುದೇವನಾಗಿ ಹೇಗೆ ಜನಿಸಿದನು? ಸುತ, ಪುಣ್ಯಶಾಲಿಯಾದ ಅಮರರು ಯಾವ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿದರು, ಯಾಕೆ ದೇವಲೋಕವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಅವನು ಮನುಷ್ಯ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಬಂದನು? ಹರಿ, ದೇವತೆಗಳ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯರ ನಾಯಕ, ಭೂಮಿಯೂ ಆಕಾಶದ ಮೂಲ—ಯಾಕೆ ಅವನು ದಿವ್ಯ ಆತ್ಮನಾಗಿ ಮಾನವನ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು? ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಚಕ್ರವನ್ನು ತಿರುಗಿಸುವ ಅವನು—ಚಕ್ರಧರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಅವನು, ಮಾನವರಿಗೆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೇಗೆ ನೀಡಿದನು? ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಗೋವಿನ ಪಾಲನೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಮಾಡಿದ ಅವನು—ವಿಷ್ಣುವು, ಪ್ರಭು, ಗೋವಿಗೆ ಹೋಗಿ ಗೋಪಾಲಕನಾದನು ಹೇಗೆ? ಸಕಲ ಜೀವಿಗಳ ಆತ್ಮನಾಗಿ, ಮಹಾಭೂತಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಅವನು—ಶ್ರೀಧರನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಂಗಸಿನ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಬಂಧಿತನಾದನು? ಮೂರು ಹೆಜ್ಜೆಗಳಿಂದ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ವಿಶ್ವದ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಅವನು—ಮೂವರುತ್ತಮ ಪುರುಷಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ಕಾಲಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಲೋಕವನ್ನು ಕುಡಿದು, ಗೋಚರ ಮತ್ತು ಅಗೋಚರ ಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ಲೋಕವನ್ನು ಒಂದೇ ಸಾಗರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು. ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವರಾಹ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಜಯಿಸಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ನೀಡಿದನು, ದೇವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು. ಸಿಂಹ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳಿಕೊಂಡು, ಅದನ್ನು ಮತ್ತೆ ವಿಭಜಿಸಿ, ಹಿಂದಿನ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುವನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು. ಹಿಂದೆ ಅವನು ಔರ್ವನಾಮಕ ಅಗ್ನಿಯಾಗಿ, ಸಮ್ವರ್ತಕನಾಮಕ ಅಗ್ನಿಯಾಗಿ, ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡಿ, ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ನೀರಿನ ಹೋಮವನ್ನು ಕುಡಿದನು. ಪ್ರತಿಯುಗದಲ್ಲೂ ದೇವತೆಗಳು ಅವನನ್ನು ಸಹಸ್ರಪಾದ, ಸಹಸ್ರಕಿರಣ, ಸಹಸ್ರಶಿರಸ್ಕ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವನ ನಾಭಿಕಾನನಿಂದ ಪಿತೃಲೋಕವು ಉದಯವಾಯಿತು; ಲೋಕವೊಂದು ಸಾಗರವನ್ನಾಗಿ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಾಗ, ಆ ಕಮಲ, ಮಾಲಿನ್ಯರಹಿತ ಕಮಲವು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಯಿತು. ತಾರಕಾಮಯ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದೈತ್ಯರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು, ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳಿಕೊಂಡು, ಎಲ್ಲ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ. ಗರುಡನ ಮೇಲೆ ಏರಿ, ಹಾಲಿನ ಸಾಗರದ ಉತ್ತರ ತೀರದಲ್ಲಿ ಕಾಲನೇಮಿಯನ್ನು ಹೊಡೆದು ಬಡಿದನು; ಅಲ್ಲೇ ಅವನು ಮಹಾಂಧಕಾರದಲ್ಲಿ, ಶಾಶ್ವತ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಲೀನನಾಗಿದ್ದನು. ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅದಿತಿಯು ಅವನನ್ನು ತನ್ನ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿದಳು, ದಿವ್ಯ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನಳಾಗಿದ್ದಳು; ಅವನು ಗರ್ಭದಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೇ, ದೈತ್ಯಸಮೂಹಗಳಿಂದ ಆಕ್ರಮಿತನಾಗಿದ್ದ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಅವಮಾನಪಡಿಸಿದನು. ಗಾಳಿಯು ಲೋಕಗಳ ನಿವಾಸಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹೊತ್ತು, ದೈತ್ಯರನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಎಸೆದಾಗ, ಆದಿ ದೇವರು ಸ್ವರ್ಗದ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಪುರೂಹೂತನನ್ನು ಅವರ ನಾಯಕನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು. ಅವನು ಗೃಹ್ಯಾಗ್ನಿಯನ್ನು ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು, ಅನುಹಾರ್ಯ ಪಾಕಯಜ್ಞವನ್ನು, ಆಹವನೀಯಾಗ್ನಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಕುಶಶ್ರವ ಎಂಬ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಅವನು ಅಭಿಷೇಕಪಾತ್ರ, ಹೋಮದ ಕರಂಡ, ಅವಭೃಥ ಸ್ನಾನವನ್ನು ಮಾಡಿದನು, ಇಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಿಧದ ಹೋಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು. ಅವನು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಹವಿಸನ್ನು, ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಪಿಂಡವನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಿದನು; ಅವನೇ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞರೂಪನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನು ಯಜ್ಞಸ್ತಂಭಗಳನ್ನು, ಅರಣಿ ಕಡ್ಡಿಗಳನ್ನು, ಹೋಮದ ಕರಂಡವನ್ನು, ಸೋಮವನ್ನು, ಪಾವಕವನ್ನು, ವೇದಿಕೆಗೆ ಸುತ್ತುವರಿದ ಕಡ್ಡಿಗಳನ್ನು, ಯಜ್ಞದ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು, ಹಾಗೆಯೇ ಅಗ್ನಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಹಿಂದೆ ಅವನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕರ್ಮದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿ, ಋತ್ವಿಜ್, ಯಜಮಾನರು ಮತ್ತು ಅಶ್ವಮೇಧಾದಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.