ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಕುಶಗಾಸಿನ ತುದಿಗಳಿಂದ ಜನಿಸಿದ ವಾಲಖಿಲ್ಯರು ಮಹಾನ್ ಋಷಿಗಳು. ಅವರು ಚಿಂತನೆಯಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವವರು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವವರು, ಭೂಮಿಗೆ ಅಧಿಪತಿಗಳಾದವರು. ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಕಳೆಗಟ್ಟಿಸುವ ಭಸ್ಮದಿಂದ ವೈಖಾನಸರು ಜನಿಸಿದರು; ಅವರು ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರು, ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರು. ಅವನ ನದಿಗಳಿಂದ ಸಮಾನರೂಪಿಗಳಾದ ಅಶ್ವಿನಿಗಳು ಜನಿಸಿದರು; ಅವರ ಹುಟ್ಟು ಶುದ್ಧ, ದೋಷರಹಿತ, ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವವಾದುದು ಎಂದು ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಅವನ ನದಿಗಳಿಂದ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಣಿ-ಪ್ರಭುಗಳು ಜನಿಸಿದರು; ಅವನ ಕೂದಲಿನ ರಂಧ್ರಗಳಿಂದ ಋಷಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿದರು, ಮತ್ತಷ್ಟು ಜೀವಿಗಳು ಸ್ವೇದದ ಅಶುದ್ಧಿಯಿಂದ ಉದ್ಭವವಾದರು. ಮಾಸಗಳು ಖಡ್ಗವಾಗಿವೆ, ಪಕ್ವಗಳು ಅವುಗಳ ಸಂಧಿಗಳು; ವರ್ಷಗಳು, ಹಗಲುಗಳು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ, ಮತ್ತು ತಂದೆ ಎಂದರೆ ಪ್ರಖರ ಪ್ರಕಾಶ. ಭಯಾನಕವಾದುದನ್ನು ಕೆಂಪು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಕೆಂಪನ್ನು ಚಿನ್ನ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅದು ಸ್ನೇಹಪೂರ್ಣವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು, ಧೂಮವನ್ನು ಪಶುಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅವನ ಜ್ವಾಲೆಗಳು ರುದ್ರರು, ಹಾಗೆಯೇ ಆದಿತ್ಯರು ಜನಿಸಿದರು; ಕೆಂಡಗಳಿಂದ ದೈವಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಪ್ರಕಾಶಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿದವು. ಬ್ರಹ್ಮನ್‌ನಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಬ್ರಹ್ಮನು, ಮನೋಮಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೇವನು; ಅವನು ಸಮಸ್ತ ಕಾಮನೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸುವವನು, ಅಲ್ಲೆ ಒಂದು ಕನ್ಯೆಯೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ದೇವತೆಗಳ ಗುರು ಬ್ರಹ್ಮನು, ಮೂವತ್ತಮೂರು ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟನು; ಈ ಪ್ರಾಣಿ-ಪ್ರಭುಗಳು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಣಿ-ಪ್ರಭುಗಳು ಮತ್ತು ತಪಸ್ವಿಗಳು ಅವನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಈ ಲೋಕಗಳನ್ನೂ, ಅವುಗಳ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ಆದಿಯಿಂದ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವನು ಜೋಡಿಯನ್ನು ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದನು, ನಿಮ್ಮ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದನು; ದೇವತೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ, ವೇದಜ್ಞರು, ರಾಜರ್ಷಿಗಳೂ ಇದ್ದರು. ಎಲ್ಲರೂ ವೇದಮಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದು, ಪ್ರಾಣಿ-ಪ್ರಭುಗಳ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾರೆ; ಅನಂತ ಬ್ರಹ್ಮ, ಸತ್ಯ, ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಪರಮ ತಪಸ್ಸು. ನಾವೆಲ್ಲರೂ ನಿಮ್ಮ ಸಂತಾನವೆಂದು ಇಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ, ಓ ಸ್ವಾಮಿ—ಬ್ರಹ್ಮ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಜಗತ್ತುಗಳು, ಚರಾಚರ ಸಹಿತ. ಮೊದಲು ಮರೀಚಿಯನ್ನು, ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಋಷಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ನಾವು ಸಂತಾನವನ್ನು ಆಲೋಚಿಸಿ, ಈಗ ಸಂತಾನವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ. ಆ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ, ಓ ಮಹಾತ್ಮನೆ, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಈ ವರ್ಣದ ಋಷಿಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಗಳ ಮತ್ತು ಕಾಲಗಳ ಅಧಿಪತಿಗಳಾದರು. ಆದರೆ ಅವರು ಆ ರೂಪದಲ್ಲೇ ಈ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಿಲ್ಲ; ಯುಗದ ಆದಿಯಿಂದ ಅಂತ್ಯವರೆಗೆ ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅನಂತರ ಲೋಕಗುರುನು ಪರಮ ಸತ್ಯವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: “ಓ ದೇವತೆಗಳೇ, ನೀವು ನನ್ನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವಿರಿ; ಈ ಮಹಾ ಋಷಿಗಳು ನಿಮ್ಮ ವಂಶದಿಂದ ಪುನಃ ಜನಿಸುತ್ತಾರೆ.” ಅವರಲ್ಲಿ ಭೃಗು ಎಂಬ ಪ್ರಾಚೀನ ಮಹಾತ್ಮನ ವಂಶವನ್ನು ನಾನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಭೃಗುವಿನ ಅನನ್ಯ, ಪುಣ್ಯಶಾಲಿ, ಶುಭಸ್ವರೂಪಿಯಾದ ಪತ್ನಿ ಹೆಸರಾಂತ ದೈವಿಕ ಹೆಣ್ಣುಮಗ, ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುವಿನ ಪುತ್ರಿ ಪೌಲೋಮಿ, ಪುಲೋಮನನ ಸುಂದರ ಪುತ್ರಿ. ಭೃಗುವಿನಿಂದ ದೇವತೆಗಳ ಮತ್ತು ಅಸುರರ ಗುರು, ವೇದಜ್ಞರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಶುಕ್ರ ಎಂಬ ಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಕವಿಯ ಪುತ್ರನಾದ ಕವಿಯನ್ನು ಜನಿಸಿದರು. ಆ ಶುಕ್ರನು ಉಶನಸೂ ಎಂದು, ಕವಿಯೆಂದು ಕೂಡ ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ಪಿತೃಗಳ ಮನೋತ್ಪನ್ನ ಪುತ್ರಿ, ಸೋಮಪಾನಿಗಳಾದ ಅಂಗಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಾಂತವಳು ಶುಕ್ರನ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ನಾಲ್ವರು ಪುತ್ರರನ್ನು ಜನಿಸಿದರು. ಬ್ರಹ್ಮನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಶುಕ್ರನು ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದನು; ಆ ಅಂಗಿಯಿಂದಲೇ ಶುಕ್ರನಿಗೆ ನಾಲ್ವರು ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು. ತ್ವಷ್ಟ್ರಿ ಮತ್ತು ವರುತ್ರಿ—ಇವರಿಬ್ಬರೂ, ಶಂಡ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಕ ಕೂಡಾ; ಅವರು ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಬೆಳಗುತ್ತಾ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ಇದ್ದರು. ರಂಜನ, ಪೃಥು, ಅಶ್ಮಿ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಿಯಾದ ಬೃಹದ್ಗಿರ—ಇವರು ವರುತ್ರಿಯ ಪುತ್ರರು, ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞರು, ದೇವಪೂಜಕರು. ಅಧರ್ಮಯಜ್ಞವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ಅವರು ಮನುವಿನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಅವನನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದರು; ಧರ್ಮವನ್ನು ಬದಿಗೊತ್ತುವ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಕಂಡು ಇಂದ್ರನು ಮನುವಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: “ಇವರೊಂದಿಗೆ ನಾನೇನು ನಿನಗೆ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮಾಡಿಸುತ್ತೇನೆ.” ಇಂದ್ರನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವರು ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋದರು. ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ಕಾಣೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಇಂದ್ರನು ಧರ್ಮದ ಪತ್ನಿಯರನ್ನು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಬಂಧನದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿ ಅವಳನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದನು. ನಂತರ, ಇಂದ್ರನ ವಿನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆ ತಪಸ್ವಿಗಳು ಮತ್ತೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದುಕೊಂಡಾಗ, ಇಂದ್ರನು ದುಷ್ಟರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು; ಬಳಿಕ ದೇವದೇವರ ಯಜ್ಞವೇದಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿದ್ರಿಸಿದನು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಾಲಮೃಗಗಳಿಂದ ಭಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅವರ ತಲೆಗಳು ಬಿದ್ದವು, ಅವುಗಳಿಂದ ಈಚಲ ಮರಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು. ಹೀಗೆ, ವರುತ್ರಿಯ ಪುತ್ರರು ಹಿಂದೆ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನಿಂದ ಸಂಹರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು; ಆಗ ದೇವಯಾನಿ ಶುಕ್ರನ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿ ಜನಿಸಿದಳು. ಬಹುರೂಪಿಯಾದ ತ್ರಿಶಿರಸ್ ಎಂಬ ಮಹಾನೊಬ್ಬನು ತ್ವಷ್ಟ್ರಿಯ ಪುತ್ರನಾಗಿದ್ದನು; ವಿಶ್ವಕರ್ಮ, ಯಮನೆಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವವನು, ವಿಶ್ವರೂಪನ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರನಾಗಿದ್ದನು. ಭೃಗುವಿನಿಂದ ಭೃಗುಗಳು, ದಿವ್ಯ ಋಷಿಗಳು, ಒಟ್ಟು ಹನ್ನೆರಡು ಮಂದಿ ಜನಿಸಿದರು; ದೇವಿ ಅವರನ್ನು ಎಲ್ಲರನ್ನು ಜನಿಸಿದಳು, ಕಾವ್ಯರೂ ಕೂಡ ಭಗವಂತನ ಪುತ್ರರಾಗಿದ್ದರು. ಭುವನ, ಭಾವನ ಮತ್ತು ಇತರರು, ಕ್ರತು, ಶ್ರವಾ, ಮೂರ್ಧಾ, ವ್ಯಶಯ, ವ್ಯಶ್ರುಷ, ಪ್ರಸವ ಮತ್ತು ಅಜ—ಈ ಹನ್ನೆರಡೂ ಪ್ರಭುಗಳೆಂದು ನೆನಪಾಗುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಈ ಹನ್ನೆರಡು ಭೃಗುಗಳು ಯಜ್ಞದೇವತೆಗಳೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರು; ಪೌಲೋಮೀ ಒಬ್ಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಸ್ವಾಧೀನ, ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿಯಾದ ಪುತ್ರನನ್ನು ಜನಿಸಿದಳು. ಎಂಟನೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿಯೇ ಕ್ರೂರ ಕೃತಿಯಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ, ಚ್ಯವನು ಜನಿಸಿದನು; ಚ್ಯವನು ಪ್ರಚೇತಸದ ಪುತ್ರ, ಮತ್ತು ಚ್ಯವನನ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಪ್ರಾಚೇತಸನಿಂದ ಅಧ್ವಾನ ಎಂಬ ಜರೆಯಾಗದ ಪುರುಷನು ಜನಿಸಿದನು. ಭಾರ್ಗವನು ಸುಕನ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಆತ್ಮವಾನ್ ಮತ್ತು ದಧೀಚ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ ಪುತ್ರರನ್ನು ಪಡೆದನು. ದಧೀಚ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿಯರಿಂದ ಸಾರಸ್ವತನು ಜನಿಸಿದನು; ನಾಹುಷ ವಂಶದ ಶ್ರೀಮಂತಿಯಾದ ರುಚಿ ಆತ್ಮವಾನನ ಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದಳು. ಆತನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಋಷಿಯಾದ ಊರ್ವನು ಹುಟ್ಟಿದನು, ಅವನು ತೊಡೆಯನ್ನು ಚಿರಿದು ಹೊರಬಂದನು; ಔರ್ವನು ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ದೀಪ್ತನಾಗಿದ್ದನು. ಋಚಿಕ ಮತ್ತು ಸತ್ಯವತಿಯವರಿಗೆ ಜಮದಗ್ನಿ ಜನಿಸಿದರು; ಭೃಗು ವಂಶದಲ್ಲಿ ರುಚಿಯಿಂದ ರುದ್ರ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣು ವಂಶದವರು ಜನಿಸಿದರು. ಅಗ್ನಿಯ ವಿಷ್ಣು ವಂಶದಿಂದ ಜಮದಗ್ನಿ ಜನಿಸಿದನು; ಜಮದಗ್ನಿಯ ಪತ್ನಿಯಾದ ರೇಣುಕೆಯಿಂದ ಇಂದ್ರನ ಸಮಾನ ಪರಾಕ್ರಮ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮತ್ತು ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಅಮಿತ್ತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ರಾಮನು ಜನಿಸಿದನು.