ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಸದಾ ಸತ್ಯವನ್ನು ಮಾತನಾಡುವ ಯಮನಿಗೆ ಆಕ್ರೋಶ ಹೇಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ನೋಡಿದರು. ಯಮನ ತಾಯಿಯ ಮಾತುಗಳು ತಪ್ಪಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅವನು ಶಾಪದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದಾಗ, ಹುಳುಗಳು ಅವನ ಮಾಂಸವನ್ನು ತಿಂದು ಭೂಮಿಗೆ ಸೇರಿಸುತ್ತವೆ; ಆ ನಂತರ, ಮಹಾಮತಿಯಾದ ಯಮನು ತನ್ನ ಕಾಲನ್ನು ಮತ್ತು ಸುಖವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ, ಅವನ ತಾಯಿಯ ಮಾತುಗಳು ನಿಜವಾಗುತ್ತವೆ; ಶಾಪ ದೂರವಾದ ನಂತರ ಅವನಿಗೂ ರಕ್ಷಣೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಸಂಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು: "ನಿನ್ನ ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲರೂ ಸಮಾನರು, ಆದರೆ ನೀನು ಒಬ್ಬನಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರೀತಿ ತೋರಿಸುವುದೇಕೆ?" ಸಂಜ್ಞೆ ಇದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು, ವಿವಸ್ವತ್ತಿಗೆ ನಿಜವನ್ನು ಹೇಳಲಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಸೂರ್ಯನು ಧ್ಯಾನಮಾಡಿ, ಯೋಗಶಕ್ತಿ ಮೂಲಕ ಸತ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡನು. ಆನಂತರ, ಆಶೀರ್ವಾದಿತ ಸೂರ್ಯನು ಕೋಪದಿಂದ ಸಂಜ್ಞೆಯನ್ನು ಶಪಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಉದ್ದೇಶಿಸಿದನು. ಅವನು ಅವಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ಹೊರಟಾಗ, ಸಂಜ್ಞೆ ಸತ್ಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವಸ್ವತ್ತಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದಳು. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ವಿವಸ್ವತ್ ಕೋಪದಿಂದ ತ್ವಷ್ಟೃನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು. ತ್ವಷ್ಟೃ, ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ, ಜ್ವಲಂತ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ಸ್ವಾಗತಿಸಿದನು. ಸೂರ್ಯನು ತನ್ನ ಕೋಪದಿಂದ ಅವನನ್ನು ದಹಿಸುವುದನ್ನು ಬಯಸಿದಾಗ, ತ್ವಷ್ಟೃ ಅವನನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಲು ಹೇಳಿದನು: "ನಿನ್ನ ಈ ಅಪಾರ ಪ್ರಕಾಶವುಳ್ಳ ಸ್ವರೂಪವು ನಿನಗೆ ತಕ್ಕದ್ದು ಅಲ್ಲ." ಆ ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ಸಹಿಸಲಾಗದೆ, ಸಂಜ್ಞೆ ಹಸಿರು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು; "ಇಂದು ನೀನು ನಿನ್ನ ಧರ್ಮಪತ್ನಿಯನ್ನು ನೋಡುವೆ, ಅವಳು ಸದಾ ಧರ್ಮಪರವಾಗಿದ್ದಾಳೆ," ಎಂದು ತ್ವಷ್ಟೃ ಹೇಳಿದರು. ಅವಳು ಯೌವನದಿಂದ ಕೂಡಿದವಳಾಗಿ, ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಳು. "ಗೋವಿನ ರಕ್ಷಕನೇ, ಸಮಯ ಯೋಗ್ಯವಾದರೆ, ಈದು ಶುಭವಾಗಲಿ," ಎಂದು ಆಶೀರ್ವಾದಿಸಿದರು. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪವು ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗಿತು; ವಿವಸ್ವತ್‌ನ ರೂಪವು ಎಲ್ಲೆಡೆ—ಮೇಲೆ, ಕೆಳಗೆ, ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ, ದಿನಾಧಿಪತಿ ದೇವತೆ ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ನೋಡಿ ಲಜ್ಜಿತನಾದನು. ಆದ್ದರಿಂದ, ತ್ವಷ್ಟೃ ಮಹಾತಪಸ್ವಿಯು ಚಕ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದನ್ನು ಯೋಚಿಸಿದನು. ಅನಂತರ, ಅನುಮತಿ ಪಡೆದ ತ್ವಷ್ಟೃ ಹೊಸ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು. ತ್ವಷ್ಟೃನು ಮಾರ್ತಾಂಡ ವಿವಸ್ವತ್ತಿಗೆ ಹತ್ತಿರ ಹೋದನು. ಒಂದು ಭ್ರಮಣಯಂತ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಅವನು ಸೂರ್ಯನ ಅಪಾರ ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ಕಡಿದು ಹಾಕಿದನು; ಆ ಪ್ರಕಾಶವು ಬೇರ್ಪಟ್ಟು ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದಿತು. ಆಮೇಲೆ, ತನ್ನ ಪ್ರಿಯೆಯಿಗಿಂತ ಸುಂದರವಾದವನನ್ನು ನೋಡಲು ಬಯಸಿದ ಸೂರ್ಯನು ಯೋಗದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದನು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಕುದುರೆ ರೂಪವನ್ನು ಕಂಡನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸೂರ್ಯನು ತನ್ನ ಪ್ರಕಾಶ ಮತ್ತು ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೂ ಅಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ, ಕುದುರೆ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಸಂಜ್ಞೆಯ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಸಂಜ್ಞೆ, ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಪುರುಷನೆಂದು ಅನುಮಾನಿಸಿ, ಆ ಸಂಯೋಗವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ, ವಿವಸ್ವತ್ತಿನ ಹೀನಬೀಜವನ್ನು ಮೂಗಿನ ಮೂಲಕ ಹೊರಹಾಕಿದಳು. ಆ ಬೀಜದಿಂದ ಇಬ್ಬರು ದೇವತೆಗಳು ಜನಿಸಿದರು—ಅಶ್ವಿನೀದೇವತೆಗಳು, ವೈದ್ಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರು. ಅವರನ್ನು ನಸತ್ಯ ಮತ್ತು ದಸರ ಎಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ—ಅಶ್ವಿನೀದ್ವಯರು. ಈ ಇಬ್ಬರೂ ಮಾರ್ತಾಂಡನ ಪುತ್ರರು, ಅಷ್ಟಮ ಪ್ರಜಾಪತಿ. ಸೂರ್ಯನು ತನ್ನ ಪತ್ನಿಗೆ ಆಕರ್ಷಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು. ಅವನನ್ನು ಕಂಡು ಸಂಜ್ಞೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಬೆವರುತ್ತಾಳೆ; ಯಮನು ಶಾಪದಿಂದ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪೀಡಿತರಾಗಿ ಬಹಳ ಕಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ, ಧರ್ಮರಾಜನು ಸಂಜ್ಞೆಗೆ ಧರ್ಮದಿಂದ ಸಂತೋಷವನ್ನು ನೀಡಿದನು; ಆ ಧರ್ಮಮೂಲಕ ಅವನು ಪರಮ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಪಿತೃಗಳ ಅಧಿಪತ್ಯವನ್ನು, ಜಗತ್ತಿನ ರಕ್ಷಕ ಸ್ಥಾನವನ್ನು, ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಾವರ್ಣಿ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಮನುವನ್ನು ಪಡೆದನು. ಆ ಮನುವು ಭವಿಷ್ಯದ ಸಾವರ್ಣಿ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಬರಬೇಕಾದವನು; ಈಗಲೂ ಅವನು ಸುಂದರವಾದ ಮೇರುವ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವನ ಸಹೋದರ ಶನೈಶ್ಚರನು ಗ್ರಹಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು; ತ್ವಷ್ಟೃ ಆ ರೂಪದಿಂದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಚಕ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು—ಅದು ಮಹತ್ವವಾದದು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಪ್ರತಿಹತವಾದದು, ದಾನವರಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವದು. ಅಶ್ವಿನೀದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕವಳಾದ ಯಮುನೆಯು ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳಾಗಿ, ಲೋಕಪೋಷಕಿಯಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾದಳು. ಈಗ ನಾನು ಹಿರಿಯನಾದ, ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾದ, ಈಗ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳ ಮನುವಿನ ಸಂತತಿಯ ಕಥೆಯನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಯಾರು ಈ ದೇವತೆಗಳ ಜನನವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ—ವೈವಸ್ವತ ಮನುವಿನ ಏಳು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಪುತ್ರರ ಕಥೆಯನ್ನು—ಅವರು ಅಪಾಯಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿ, ಮಹಾ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು: ಆಗ, ಚಾಕ್ಷುಷ ಮನ್ವಂತರ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ, ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಭೂಮಿಯ ಮಹಾ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ವೈವಸ್ವತ ಮನುವಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಲಾಯಿತು. ಈಗ ನಾನು ಮಹಾತ್ಮ ವೈವಸ್ವತ ಮನುವಿನ ವಂಶವನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಮುನಿಗಳೇ, ಕೇಳಿರಿ. ಈ ವೈವಸ್ವತ ಮನುವಿನ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಆ ಮೊದಲ ಮನುವಿಗೆ ಒಂಬತ್ತು ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು. ಇಕ್ಷ್ವಾಕು, ನಹುಷ, ಧೃಷ್ಠ, ಶರ್ಯಾತಿ, ನರಿಷ್ಯಂತ, ಪ್ರಾಂಶು, ನಾಭಾಗ, ಅರಿಷ್ಟ, ಕರೂಷ ಮತ್ತು ಪೃಷಧ್ರ—ಈ ಒಂಬತ್ತು ಮಂದಿಯನ್ನು ಮನುವಿನ ಪುತ್ರರೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಮನುವು ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು; ಆದರೆ ಅವನ ಇಚ್ಛೆ ಫಲವತ್ತಾಗಲಿಲ್ಲ. ನಂತರ, ಪುತ್ರನನ್ನು ಬಯಸಿ, ಪ್ರಜಾಪತಿ ಪರಮ ಯಾಗವನ್ನು ನಡೆಸಿದನು; ಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ವರుణರ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಮನುವು ಹೋಮವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದನು. ಅಲ್ಲಿ, ದೈವಿಕ ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಳಾಗಿ, ದಿವ್ಯಾಭರಣಗಳಿಂದ ಸಜ್ಜಿತಳಾಗಿ, ಸ್ವರ್ಗೀಯ ಕವಚದಿಂದ ಸಂರಕ್ಷಿತಳಾಗಿ, ಇಡಾ ಜನಿಸಿದರು—ಹೀಗೆಯೇ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಆಗ, ದಂಡಧಾರಿಯಾದ ಮನುವು ಆಕೆಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದರು: "ಭಾಗ್ಯವತಿ, ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತೇನೆ." ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಇಡಾ ಉತ್ತರಿಸಿದಳು. "ಓ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭಾಷಣಗಾರ, ಧರ್ಮಾನುಸಾರವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕಾದ ಮಾತು ಇದಾಗಿದೆ: ನಾನು ಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ವರಣರ ಭಾಗದಿಂದ ಜನಿಸಿದ್ದೇನೆ, ಓ ಪುತ್ರಕಾಮ ಪ್ರಜಾಪತಿ." "ನಾನು ಅವರ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ; ನಮ್ಮ ಧರ್ಮ ನಾಶವಾಗದಿರಲಿ." ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ದೇವಿ ಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ವರಣರ ಬಳಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಹೋದಳು. ಅವರ ಬಳಿಗೆ ಹೋಯಿ, ಮಣಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ, noble lady ಹೇಳಿದರು: "ದೇವತೆಗಳೇ, ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದೇನೆ, ನಾನು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?" "ನನಗೆ ಮನುವೇ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ: 'ನನ್ನನ್ನು ಅನುಸರಿಸು' ಎಂದು." ಹೀಗೆ ಧರ್ಮಪರಳಾದಳು ಹೇಳಿದಾಗ, ಆ ಇಬ್ಬರೂ ದೇವತೆಗಳು ಇಡಾಳನ್ನು ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ವರಣರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: "ನಿನ್ನ ಈ ವಿನಯ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಸಂಯಮದಿಂದ, ಓ ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದವಳೇ...