ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಶ್ರಾದ್ಧದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಪವಿತ್ರ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ದಾನ ಮತ್ತು ಪೂಜೆಯ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವದಿಂದ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ: ಶ್ರಾದ್ಧ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ತುಪ್ಪದ ಆಹಾರ ನೀಡಬೇಕು, ಮತ್ತು ಭೂಮಿಗೆ ತುಪ್ಪ ಸುರಿಯಬೇಕು. ಗಯಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧದ ವೇಳೆ ಗಜವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದವರು ದುಃಖ ಪಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿ, ಅನ್ನ, ಪಾಯಸ, ತುಪ್ಪ, ಜೇನು, ಬೆಳೆಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ರುಚಿಕರ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ದಾನ ಮಾಡಿದವರು ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸುಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ಒಂದು ವರ್ಷ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸಕ್ಕರೆ ಮತ್ತು ರಸದಲ್ಲಿ ಮಿಶ್ರಿತ ಹುರಿದ ಧಾನ್ಯ, ಕೃಸರ ಮತ್ತು ಮಸೂರದ ಬೀಜಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದವರು, ಸಕ್ತು, ಲಾಜಾ, ಕೇಕ್, ಕುಲ್ಮಾಶ ಹಾಗೂ ಇತರ ಸೈಡ್ ಡಿಶ್‌ಗಳನ್ನೂ, ರುಚಿಕರ, ಸೊಗಸಾದ, ತುಪ್ಪದ ಆಹಾರಗಳನ್ನೂ ನೀಡಬೇಕು. ಸಕ್ತುವನ್ನು ಮೊಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ನೀಡಬೇಕು. ಶ್ರಾದ್ಧದ ವೇಳೆ ಇವುಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದವರು ಅಕ್ಷಯ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಹೊಸ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ನೀಡಿದವರು ಎಲ್ಲಾ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿಯೂ ಗೌರವವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ. ತಿನ್ನುವ, ಚಪ್ಪುವ, ಹೀರುವ, ಕುಡಿಯುವ, ಲಿಕಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ಉತ್ತಮ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ನೀಡಿದವರು ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾಗುತ್ತಾರೆ. ವೈಶ್ವದೇವ ಮತ್ತು ಸೌಮ್ಯ ಹೋಮಗಳು ಹಾಗೂ ಗಂಡಮೃಗದ ಮಾಂಸ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಹೋಮಗಳು, ಆದರೆ ಅದರ ಕೊಂಬನ್ನು ದೂರವಿಡಬೇಕು; ಹಿಂಸೆಯೊಂದಿಗೆ ಗಂಡಮೃಗವನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಅನುಮೋದಿತವಲ್ಲ. ಆಹಾರವನ್ನು ಮೊದಲು ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಇದರಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಯಜ್ಞಗಳ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹಸಿವಾದವರಿಗೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ, ಉರಿದ, ಕೆಡದ ಆಹಾರವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು; ತುಪ್ಪದ ಸೈಡ್ ಡಿಶ್‌ಗಳನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ಗೌರವದಿಂದ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ನೀಡಬೇಕು. ಆಹಾರವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದವರು ಹಂಸಗಳಿಂದ ಎಳೆಸಲ್ಪಡುವ, ಯುವ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ದಿವ್ಯ ರಥವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಮೂರು ಕೋಟಿ ಯುಗಗಳನ್ನು ಭೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅನ್ನದಾನಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದಾನ ಇಲ್ಲ; ಅನ್ನದಿಂದ ಜೀವಿಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಬಾಳುತ್ತಾರೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯ ಇಲ್ಲ. ಜೀವದಾನಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದಾನ ಇಲ್ಲ; ಮೂರು ಲೋಕಗಳೂ ಅನ್ನದಿಂದ ಜೀವಿಸುತ್ತವೆ, ಅನ್ನದ ಫಲವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಲೋಕಗಳು ಅನ್ನದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿವೆ; ಅನ್ನವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದವರ ಫಲವೇ ಲೋಕದ ಫಲ. ಪ್ರಜಾಪತಿಯೇ ಅನ್ನ; ಅದರಿಂದ ಎಲ್ಲವೂ ಆವರಿತವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅನ್ನದಾನಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ದಾನ ಇಲ್ಲ, ಇರಲೂ ಇಲ್ಲ. ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಎಲ್ಲಾ ರತ್ನಗಳು, ವಾಹನಗಳು, ಸ್ತ್ರೀಯರು—ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿದವರು ಇವುಗಳನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಬೇಕು; ದೇವತೆಗಳು ಸಾವಿರಾರು ದಿವ್ಯ ಅತಿಥಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರಿಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಾರೆ. ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದವರು ಭೂಮಿಯ ಏಕಾಧಿಪತಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ; ಮೂರು, ಎರಡು ಅಥವಾ ಒಂದನ್ನು ನೀಡಿದರೂ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ದಾನವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಧರ್ಮ, ಸದಾಚಾರಿಗಳಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟದ್ದು; ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವೂ ದಾನದಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ. ರಾಜನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು, ದೀನನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು, ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಎಲ್ಲ ಆಸೆಗಳನ್ನು ಪಿತೃಗಳು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಈಗ ನಾನು ಶ್ರಾದ್ಧದ ಗೌರವಪೂರ್ಣ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಶ್ರಾದ್ಧವು ಸದಾ, ಇಚ್ಛಿತ ಫಲಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಕರ್ಮದ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಗನೇ, ಮೂರು ಅಷ್ಟಕಾ ಶ್ರಾದ್ಧಗಳು ಪುತ್ರ, ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಆಧಾರಿತವಾಗಿವೆ; ಚಂದ್ರ ಮಾಸದ ಮೊದಲಾರ್ಧವು ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಮೊದಲ ಅಷ್ಟಕಾವನ್ನು 'ಚಿತ್ರೀ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಎರಡನೆಯದು 'ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಾ', ಮೂರನೆಯದು 'ವೈಶ್ವದೇವಿಕೀ'; ಮೊದಲನೆಯದು ಸದಾ ಕೇಕ್‌ಗಳಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು, ಉಳಿದವುಗಳು ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಮಾಡಬೇಕು. ಮೂರನೆಯದು ತರಕಾರಿಗಳಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು; ಇದು ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಳಸಬೇಕಾದ ಪದಾರ್ಥಗಳ ನಿಯಮ. ಅನ್ವಅಷ್ಟಕಾ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ, ಸದಾ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ. ನಾಲ್ಕನೇ ಅಷ್ಟಕಾ ಇದ್ದರೆ, ಅದನ್ನೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು; ಎಲ್ಲವನ್ನೂ, ಜ್ಞಾನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಸದಾ ಮಾಡಬೇಕು. ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ, ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪರಲೋಕದಲ್ಲೂ, ಯಾವಾಗಲೂ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿದವರು ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಪೂಜಕರು ಸದಾ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ, ನಂಬದವರು ಕೆಳಗಿನ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಪಿತೃಗಳು, ಎಲ್ಲ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ, ಚಂದ್ರ ಮಾಸದ ಯೋಗ್ಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಮನುಷ್ಯರ ಬಳಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ, ಹಸುಗಳು ನೀರಿನ ತಣಿಗೆ ಹೋಗುವಂತೆ. ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಷ್ಟಕಾ ಶ್ರಾದ್ಧಗಳನ್ನು ಕೈಕೊಡಬಾರದು; ಅಂಥವರಿಗಾಗಿ ಲೋಕವು ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ, ಪಡೆದದ್ದು ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಹೋಮ ಮಾಡಿದವರು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ, ದಾನ ಮಾಡದವರು ಕೆಳಗಿನ ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ; ದಾನ ಮಾಡಿದವರು ಸಂತಾನ, ಐಶ್ವರ್ಯ, ಸ್ಮೃತಿ, ಬುದ್ಧಿ, ಪುತ್ರರು, ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪೂರ್ಣಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿದವರು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಚಂದ್ರ ಮಾಸದ ಪ್ರಥಮ ದಿನದಲ್ಲಿ ಪಡೆದದು ಕಳೆದುಹೋಗದು. ಎರಡನೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದವರು ದ್ವಿಪದಗಳ ಮೇಲೆ ಅಧಿಪತಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ; ಬಯಸಿದವರು ಮೂರನೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದರೆ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಪಾಪವನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ನಾಲ್ಕನೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿದವರು ಶತ್ರುವಿನ ದೋಷಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾರೆ; ಐದನೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದವರು ಮಹಾ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆರನೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ದ್ವಿಜಾತಿಗಳು ಗೌರವ ನೀಡುತ್ತಾರೆ; ಏಳನೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿದವರು ಮಹಾ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಪಡೆದು ಗುಂಪುಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಎಂಟನೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿದವರು ಸಂಪೂರ್ಣ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಒಂಬತ್ತನೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದವರು ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಮತ್ತು ಬಯಸಿದ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಹತ್ತನೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹತ್ತೊಂದನೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದಾನಗಳು ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಹನ್ನೆರಡನೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ, ಜಯ ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹದಿಮೂರನೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಸಂತಾನ, ಬುದ್ಧಿ, ಜಾನುವಾರು, ಜ್ಞಾನ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪೋಷಣೆ, ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಯುವಕರು ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಮರಣ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಅವರಿಗಾಗಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಬೇಕು; ಶಸ್ತ್ರದಿಂದ ಹತ್ಯೆಗೊಳಗಾದವರಿಗಾಗಿ ಹದಿನಾಲ್ಕನೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಬೇಕು. ಅದೇ ರೀತಿ, ಅಪಶಕುನದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವರು ಮತ್ತು ಜೋಡಿ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ, ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಶುದ್ಧವಾಗಿ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು. ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸತ್ಯದಂತೆ ಮಹಾ ಪೋಷಕ ಸೋಮವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದವರು ಎಲ್ಲ ಆಸೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅನಂತ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ರೀತಿ ಪೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸೋಮವು ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತದೆ, ಸದಾ ಸಿದ್ಧರು, ಚಾರಣರು, ಗಂಧರ್ವರು ಇದನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಸ್ತೋತ್ರಗಳು, ಸುಂದರ ಹೂವುಗಳು, ಎಲ್ಲ ಬಯಸಿದ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳು, ನೃತ್ಯ, ವಾದ್ಯ, ಹಾಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾವಿರಾರು ಅಪ್ಸರಸರು ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಹರ್ಷದಿಂದ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ರೀತಿ, ಶ್ರಾದ್ಧದ ಮಹತ್ವ, ವಿಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಫಲಗಳು ಪವಿತ್ರ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ, ದಾನ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಪೂಜೆಯನ್ನು ಜೀವನದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಧರ್ಮವೆಂದು ಸಾರಲಾಗಿದೆ.