ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಶ್ರಾದ್ಧದ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಆಚರಣೆಗಳ ಕುರಿತು ಪವಿತ್ರ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರವಾಗಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಶಾಸ್ತ್ರವಚನಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸದೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವವರು ತಮ್ಮ ಜಾತಿಗೌರವವನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಶೂದ್ರರೊಂದಿಗೆ ಊಟ ಮಾಡುವವರೂ ಕೂಡ ಪವಿತ್ರ ಪಿತೃ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮಾಲಿನ್ಯಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಹಿಂಸಾಚಾರ, ಬಲವಂತದಿಂದ ಬಂಧಿಸುವುದು, ಕೃಷಿ, ವ್ಯಾಪಾರ, ಪಶುಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇತರರಿಗೆ ಸೇವೆ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಗುಪ್ತ ಕೆಲಸಗಳು ಯೋಗ್ಯ ವೃತ್ತಿಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾದರೂ, ಕಪಟವೃತ್ತಿ ಅಥವಾ ದುಶೀಲಪಾಲಕರಾದ ದ್ವಿಜರು ಪತನಗೊಂಡವರಾಗುತ್ತಾರೆ. ತಪ್ಪು ತತ್ವಗಳನ್ನು ತಿಳಿದು, ಕಪಟಿಗಳಾಗಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಪಂಚದ ಪಾಪಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಪ್ತರಾಗಿದ್ದರೆ ಅವರೊಂದಿಗೆ ದೂರವಿರಬೇಕು. ವೇದಪಾಠವನ್ನು ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಕಲಿಸುವವರು, ಲಾಭಕ್ಕೋಸ್ಕರ ಅಥವಾ ಮೋಹದಿಂದ ವೇದವನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವವರು, ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಲು ಅಯೋಗ್ಯರು. ವೇದವನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದೂ ಪಾಪ; ವೇದಪಾಠದಿಂದ ಲಾಭ ಪಡೆಯುವವನು ಅದರ ಫಲವನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ದಾನ ಮಾಡುವವನೂ ಪುಣ್ಯವನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ವೇದವನ್ನು ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಕಲಿಸುವವನು, ಕಲಿಯುವವನೂ ಶ್ರಾದ್ಧಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ; ಪವಿತ್ರ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದು ಪಾಪ. ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಖರೀದಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವವರು ವೈಶ್ಯರ ವೃತ್ತಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದರೂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಇದು ಪಾಪ. ವೇದಜ್ಞರು ವೇದದಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸುವವರನ್ನೂ ದೂಷ್ಯರು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಪರಸ್ತ್ರೀಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುವವರು, ಉದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದೆ ಯಜ್ಞ ಮಾಡುವವರು, ನಾಸ್ತಿಕ ದ್ವಿಜರೂ ಶ್ರಾದ್ಧಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ. ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ ನೀಡದೆ, ಸ್ವಂತಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಅನ್ನವನ್ನು ಬೇಯಿಸುವವರು, ಪತಿತರು ಹಾಗೂ ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸರು ಶ್ರಾದ್ಧಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರಾಗಿಲ್ಲ. ರಾತ್ರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಹೊರಗೆ ಕಳುಹಿಸುವವರು, ಪರಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವವರು, ಸಂಪತ್ತು ಹಾಗೂ ಕಾಮದಲ್ಲಿ ತಲ್ಲೀನರಾಗಿರುವವರಿಗೂ ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಊಟ ಮಾಡಿಸಬಾರದು. ವರ್ಣ ಅಥವಾ ಆಶ್ರಮಧರ್ಮಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ನಡೆಯುವವರು, ಕಳ್ಳರು, ವೇದಪಾಠವನ್ನು ವೃತ್ತಿಯಾಗಿ ಮಾಡುವವರೂ ಶ್ರಾದ್ಧದ ಪವಿತ್ರತೆಯನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹಂದಿಯಂತೆ ತಿನ್ನುವವರು, ಬಲಹಸ್ತದಿಂದ ಊಟ ಮಾಡುವ ದ್ವಿಜರು, ಎಡಗೈಯಿಂದ ತಿನ್ನುವವರ ಆಹಾರವನ್ನು ಪಿತೃಗಳು ಸ್ವೀಕರಿಸಲ್ಲ. ಶ್ರಾದ್ಧದ ಉಳಿದ ಅನ್ನವನ್ನು ಮಹಿಳೆಗೆ, ಶೂದ್ರನಿಗೆ ಅಥವಾ ಉಪನಯನವಿಲ್ಲದವರಿಗೆ ನೀಡಬಾರದು; ಅವಶ್ಯಕತೆ ಅಥವಾ ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ನೀಡಿದರೂ ಅದು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ತಲುಪದು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಉಳಿದ ಅನ್ನವನ್ನು ನೀಡಬಾರದು, ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಮೊಸರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಶಿಷ್ಯ ಅಥವಾ ಪುತ್ರನಿಗೆ ನೀಡಬಹುದು. ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಲಿನವಾಗದ, ಉಳಿದಿಲ್ಲದ ಆಹಾರವನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೀಡಬೇಕು; ಹೂವು, ಮೂಲಿಕೆ, ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದಲೂ ಪಿತೃಗಳು ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಶುದ್ಧ ಅನ್ನದಿಂದ. ಅನ್ನ ಶುದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ತಾಪಮಾನ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳದೆ ಇರುವವರೆಗೆ, ಹಾಗೂ ಶಿಸ್ತಿನಿಂದ ಮಾತಾಡುವವರು ಊಟ ಮಾಡುವವರೆಗೆ ಪಿತೃಗಳು ಆಹಾರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ದಾನ, ಸ್ವೀಕಾರ, ಹೋಮ, ಭೋಜನ, ಅರ್ಪಣ—all these should be performed with the thumb, so that it is not as it would be for the asuras. All these acts—giving and the rest—should especially be performed with the fingers joined together; likewise, sipping water should be done in the same manner. ಶ್ರಾದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ತಲೆಮುಂಡಿಸಿದವರು, ಜಟಾಧಾರಿಗಳು, ಕಾಶಾಯಧಾರಿಗಳು ಅವರನ್ನು ದೂರವಿಡಬೇಕು; ಮುಡಿಗಟ್ಟು ಅಥವಾ ತ್ರಿಡಂಡಧಾರಿಗಳನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಬೇಕು. ವ್ರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾದ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ, ದೇವಭಕ್ತರಾದ ಮಹಾತ್ಮರು ಕೇವಲ ಅವರ ದರ್ಶನದಿಂದಲೂ ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಯೋಗೇಶ್ವರರು ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಪಂಚದ ಪ್ರಪಂಚ ಹಾಗೂ ಅವ್ಯಕ್ತವನ್ನು ಅರಿತ ಮಹಾತ್ಮರು, ಸತ್ತದ್ದನ್ನೂ ಅಸತ್ತನ್ನೂ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಜ್ಞಾನಗಳನ್ನೂ ಮೋಕ್ಷಗಳನ್ನೂ ಮಹಾತ್ಮರು ಅರಿತಿದ್ದಾರೆ; ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸದಾ ಸಂಬಂಧವಿಟ್ಟವನು ಪರಮಮಂಗಳವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಋಗ್ವೇದವನ್ನು ಅರಿತವನು ವೇದಗಳನ್ನೂ, ಯಜುರ್ವೇದವನ್ನು ಅರಿತವನು ಯಜ್ಞಗಳನ್ನೂ, ಸಾಮವೇದವನ್ನು ಅರಿತವನು ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನೂ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅರಿತವನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅರಿತವನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಮಹರ್ಷಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: "ಇಗೋ, ನಾನು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಉದ್ಧಾರಕ್ಕೆ, ಸ್ವರ್ಗಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ದಾನಗಳನ್ನೂ ಅವುಗಳ ಫಲವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದುದು, ಸ್ವರ್ಗೀಯವಾದುದು, ಸ್ವಂತಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದುದೆಲ್ಲ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಕ್ಷಯರಹಿತವಾದುದನ್ನೇ ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ಅನ್ನವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದವನು ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ, ದೇವಕನ್ಯೆಯರಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಚಿನ್ನದ ವಿಮಾನವನ್ನು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಬಳಕೆಯಾದ ವಸ್ತ್ರವನ್ನೂ ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ದಾನ ಮಾಡಿದವನು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ, ಅಪಾರ ಸಂಪತ್ತು, ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಪುತ್ರನನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಧರ್ಮವನ್ನು ಅರಿತವನು ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞೋಪವೀತ ಅಥವಾ ಎಲ್ಲ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಪಾನೀಯವನ್ನು ನೀಡಿದರೆ ಬ್ರಹ್ಮದಾನದ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಲೋಹದ ಕಂಬಳಿಯನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದವನು ನವನೇಯ ಮಧು ಮತ್ತು ಹಾಲು ನೀಡುವ ಹಸುವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಚಕ್ರವಿರುವ ಕಂಬಳಿಯನ್ನು ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದವನು ಇಚ್ಛಾಪೂರಕ ಹಾಲು ನೀಡುವ ದೇವಹಸುವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಹೂವಿನ ಹಾರದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಪೂರ್ಣ ಹಾಸಿಗೆಯನ್ನು ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದವನು, ತನ್ನ ಹಿಂದೆ ಸುಂದರವಾದ ಮಹಾಲಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಮುತ್ತುಗಳು, ಪಚ್ಚೆ ಕಲ್ಲಿನ ವಸ್ತ್ರಗಳು, ವಿವಿಧ ರತ್ನಗಳು, ಲಕ್ಷಾಂತರ ದೇವಯಾನಗಳು—all these are obtained. ಅವನು ಅಪಾರವಾದ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ, ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ, ಇಚ್ಛಾಪೂರಕ, ಸೂರ್ಯಚಂದ್ರರಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ, ನಾಶರಹಿತ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅಪ್ಸರಸರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದವನು, ಮನಸ್ಸಿನ ವೇಗದಂತೆ ಎಲ್ಲ ಇಚ್ಛೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಮಹಾಲಯದ ಮುಂದೆಯೇ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ, ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಪ್ರಶಂಸೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿಯ gandharva-ru, apsarasa-ru ಅವನ ಮೇಲೆ ದೈವಿಕ ಸುಗಂಧ ಹಾಗೂ ಹೂವಿನ ಮಳೆಯನ್ನೂ ಸುರಿದು, ಹಾಡು, ವಾದ್ಯಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಆನಂದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮುಖ್ಯ ಯುವತಿಯರೂ, ಅಪ್ಸರಸಗಳ ಗುಂಪುಗಳೂ pleasant voices-inda ಅವನನ್ನು ಸದಾ ಮಧುರವಾಗಿ ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅವನನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಮೋಹಿಸುತ್ತಾರೆ." ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಶ್ರಾದ್ಧದ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧತೆ, ನಿಯಮಪಾಲನೆ, ಯೋಗ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ದಾನ, ಹಾಗೂ ಪವಿತ್ರ ಮನೋಭಾವನೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಪಿತೃಗಳು ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ದಾನಿಗಳಿಗೂ ಪರಮ ಪುಣ್ಯ, ಸ್ವರ್ಗಸೌಭಾಗ್ಯ ದೊರಕುತ್ತದೆ.