ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಶ್ರಾದ್ಧ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ದರ್ಭೆಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವದಿಂದ ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ಯಾರು ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೋ ಅವರು ಆ ದರ್ಭೆಯ ಮೇಲೆ ಪಿಂಡವನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಇಂತಹ ಪವಿತ್ರ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಆಚರಿಸುವವರಿಗೆ ಸಂತಾನ ಸಮೃದ್ಧಿ, ಕೀರ್ತಿ, ಕಾಂತಿ, ಮತ್ತು ಸುಂದರತೆ—allವು ಅವರ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಬೆಳಗುತ್ತವೆ. ಪಾಪರಹಿತರು ಮತ್ತು ದುಷ್ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾದವರು ಸದಾ ಇಂತಹ ಫಲಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪಿಂಡದಾನಕ್ಕಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ದರ್ಭೆಯನ್ನು ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಹಾಸಬೇಕು; ಅದರ ತುದಿಗಳು ಆಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕು ಎಂದು ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಧಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ನಡೆಸಬೇಕೆಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜ್ಞಾನಿಯು ಯಾವಾಗಲೂ ಏಕಾಗ್ರ ಚಿತ್ತದಿಂದ, ನಿರಾಶೆಯಿಲ್ಲದೆ, ಕೋಪವಿಲ್ಲದೆ, ಹಾಗೂ ಚಿತ್ತ ಚಂಚಲವಿಲ್ಲದೆ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಯಾವುದೇ ಅಶುದ್ಧತೆ ಇದ್ದರೂ ನಾನು ಅದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶಮಾಡುತ್ತೇನೆ; ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಯಜ್ಞದ್ವೇಷಿಗಳು, ರಾಕ್ಷಸರು, ಯಕ್ಷರು, ಪಿಶಾಚಗಳು, ಯಾತುಧಾನಾದಿಗಳು ನನ್ನಿಂದ ಹತಮಾಡಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ತಂದೆ ಈ ರೀತಿ ಆಹಾರವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ಎಲ್ಲಾ ಅಸುರರು ಅದನ್ನು ದೂರವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ; ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸರು ಆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ದ್ವಿಜನು ಯಾವಾಗಲೂ ಈ ಕ್ರಮದ ಪ್ರಕಾರ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕು; ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಏನು ಬಯಸಿದರೂ, ಪಿತೃಗಳು ಅದನ್ನು ಅನುಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಸದಾ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಮಾಡಲಾಗುವಾಗ ಪಿತೃಗಳು ಹರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಅಸುರರು ದುಃಖಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶೂದ್ರ, ಶ್ರಾದ್ಧ, ಕ್ಷೀರವ, ಬಲ್ವಜ, ತರವ, ವಾರಣ, ಲವ, ಲವವರ್ಷ ಇತ್ಯಾದಿ ಹುಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಸದಾ ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ಲೇಪನ, ಪರಿಮಳಗಳು, ಅಭ್ಯಂಜನ, ಹಾಗೂ ಕಾಶ ಮತ್ತು ಪುನರ್ಭವ ದರ್ಭೆಗಳ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಇದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಇಚ್ಛಿತ ಫಲಗಳು ಲಭಿಸುತ್ತವೆ. ಕಾಷ, ಪುನರ್ಭವ, ಬರ್ಹಣ ಮತ್ತು ಉಪಬರ್ಹಣ ದರ್ಭೆಗಳು ಪಿತೃಗಳೇ ದೇವತೆಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ದೇವತೆಗಳು ಪುನಃ ಪಿತೃಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪುಷ್ಪ, ಧೂಪ ಮತ್ತು ಇತರ ಅರ್ಪಣೆಗೆ ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಹೇಳಬೇಕು; ಅವನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಪಣೆಗಾಗಿ ಜಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಪಿತೃಗಳ ಅಧಿಪತಿ ಸೋಮನಿಗೆ ಸ್ವಧಾ, ಅಂಗಿರಸರಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ—ಸ್ವರ್ಗಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಲೋಕಿಕ ಫಲವಾಗಲಿ, ವಿಧಿಯ ಪೂರ್ತಿಗಾಗಿ ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಮಿಧಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟು, ಹೋಮವನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕು. ಅಗ್ನಿಗೆ (ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಹೋಮವನ್ನು ತರುವವನು) ಸ್ವಧಾ, ಅಂಗಿರಸರಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಯಮನಿಗೂ, ಅಂಗಿರಸರಿಗೆ ಸ್ವಧಾ ಎಂದು ಪಠಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಹೋಮದ ಮಂತ್ರಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಸದಾ ಅಗ್ನಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ನಂತರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೋಮನಿಗೆ ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಈ ಇಬ್ಬರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸದಾ ವಿವಸ್ವತಿಗೆ ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಸ್ವಧಾ ವಿಧಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಸೂಚಿಸಿದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಹೋಮದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪಠಣದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಮಸ್ಕಾರ, ಛರ್ಣಪ್ರೋಕ್ಷಣ, ಅಂಜನ ಮತ್ತು ಲೇಪನ, ಹಾಗು ಪಿಂಡದಾನವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಅಶ್ವಮೇಧಯಾಗದ ಫಲವನ್ನು ಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ, ಎಲ್ಲ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ, ಶಾಸ್ತ್ರದಂತೆ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ಬೆಳಗುತ್ತಿರುವ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೋಮದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಧೂಮವಿಲ್ಲದೆ ಜ್ವಾಲೆಯು ಕಂಪಿಸುವಾಗ, ವಿಧಿಯ ಪೂರ್ತಿಗಾಗಿ ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಅಗ್ನಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಉರಿಯದೆ, ಧೂಮದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರೆ, ಹೋಮ ಮಾಡುವವನು ಕುರುಡು ಮತ್ತು ಸಂತಾನರಹಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಕೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅಗ್ನಿ ದುರ್ಬಲವಾಗಿದ್ದರೆ, ಒಣಗಿದ್ದರೆ, ಸ್ಪುಟಿಕೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಜ್ವಾಲೆಗೆ ಧೂಮವಿದ್ದರೆ, ಆ ಅಗ್ನಿ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ. ಅಗ್ನಿಗೆ ದುರ್ಗಂಧ ಇದ್ದರೆ, ನೀಲವರ್ಣ ಅಥವಾ ಕಪ್ಪಾಗಿದ್ದರೆ, ಭೂಮಿಗೆ ತಳವಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅಲ್ಲಿ ವಿಫಲತೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಜ್ವಾಲೆಯುಳ್ಳ, ಗುಂಪಾಗಿ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಏರುವ, ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದಿಂದ ಉಂಟಾದ, ಸ್ಮೂತ್ ಆಗಿ ದಕ್ಷಿಣಾವರ್ತವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಅಗ್ನಿಯು ವಿಧಿಯ ಪೂರ್ತಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ. ಪುರುಷ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಸಮುದಾಯಗಳಿಂದ ಶಾಶ್ವತ ಪೂಜೆ ದೊರಕುತ್ತದೆ; ಪಿತೃಗಳು ಹೀಗೆ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಅವಿನಾಶಿಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ. ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳು, ಉದುಂಬರ ಮರದ ಪಾತ್ರೆಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಿಧಗಳು ಶ್ರಾದ್ಧಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾಗಿವೆ. ಜನನ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ, ನಾನು ಹೇಳಿದ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಶ್ರಾದ್ಧದ ಪಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಇರಿಸಬೇಕು. ಇದು ಪೂರ್ಣವಾದುದು, ಮತ್ತು ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕಾದುದು; ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ ಮೊದಲು ಈ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತೇನೆ. ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರಿಂದ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದ ಮೇಲೆ, ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಪುತ್ರರೊಂದಿಗೆ ಅಗ್ನಿಗೆ ಹೋಮವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಪ್ಲಕ್ಷ, ನ್ಯಗ್ರೋಧ, ಅಶ್ವತ್ಥ, ವಿಕಂಕಟ, ಉದುಂಬರ, ಬಿಲ್ವ, ಚಂದನ—ಈ ಮರಗಳು ಹೋಮಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯ. ಸರಳ, ದೇವದಾರು, ಶಾಲ, ಖದಿರ—ಈ ಮರಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಮಿಧಗಳಿಗೆ ಶ್ಲಾಘ್ಯ. ಗೃಹಸ್ಥ ಮತ್ತು ಕಂಟಕವೃಕ್ಷಗಳು, ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಸಮಿಧವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ಮರಗಳು ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಕಲ್ಕಲ ಸಮಿಧಗಳಿಂದ ಅಗ್ನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದವರ ಫಲವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ: ಕಠಿನವಾದ ಇರುಳ ಮರವು ಅಶ್ವಮೇಧಯಾಗದ ಫಲವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ; ಶ್ಲೇಷ್ಮಾತಕ, ನಕ್ತಮಾಲ, ಕಪಿತ್ಥ, ಶಾಲ್ಮಲೀ ಕೂಡ ಹಾಗೆಯೇ. ನಿಪ, ವಿಭೀತಕ ಹಾಗೂ ಲತಾವೃಕ್ಷಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು; ಹಕ್ಕಿಗಳ ವಾಸಸ್ಥಾನವಾದ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಮರಗಳನ್ನೂ ಉಪ್ಪುಡಬೇಕು. ಮಂತ್ರದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ 'ಸ್ವಧಾ' ಎಂದು, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ 'ಸ್ವಾಹಾ' ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು. ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ದೇವತೆಗಳು, ಪಿತೃಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಪಿತೃಗಳು—ಈ ಅಥರ್ವಣಿಕ ವಿಧಿಯನ್ನು ಬೃಹಸ್ಪತಿ ವಿವರಿಸಿದರು. ಮೊದಲು ಪಿತೃಗಳನ್ನು, ನಂತರ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು; ಇಲ್ಲಿ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ದೇವತೆಗಳಿಗಿಂತ ಮೊದಲು ಪೂಜಿಸುವವರು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಪುತ್ರಿ ವಿಶ್ವಾ ಎಂಬುದು ಲೋಕಪ್ರಸಿದ್ಧ; ಧರ್ಮನಿಗೆ ಸಮ್ಯಕ್ವಿಧಿಯಿಂದ, ಧರ್ಮಜ್ಞಾನದೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹವಾಗಿ ಕೊಟ್ಟಳು. ಅವಳ ಪುತ್ರರು ಮಹಾತ್ಮರು, ವಿಶ್ವದೇವರು ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರು, ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ; ಆ ಮಹಾತ್ಮರು ಅಪಾರ ತಪಸ್ಸುಳ್ಳವರು.