વાયુપુરાણમ્

તાભ્યો લોકામિષાદશ્ચ હન્તારો યુદ્ધદુર્મદાઃ। ઉદીર્ણા રાક્ષસગણા ઇમે ઉત્પાદિતાઃ શુભાઃ ॥ ૮.

આ બહેનોમાંથી લોકમાટેના ભક્ષ્યરૂપે, યુદ્ધમાં ભયાનક અને વિનાશક એવા શક્તિશાળી રાક્ષસ જુથો ઉત્પન્ન થયા.

આલમ્બેયો ગણઃ ક્રૂર ઉત્કચેયો ગણસ્તથા। તથા કાર્ષ્ણેયશૈવેયા રાક્ષસા હ્યુત્તમા ગણાઃ ॥ ૮.

આલંબેય જુથ ક્રૂર છે, ઉત્કચેય જુથ પણ એવો જ છે; તેવી જ રીતે, કાર્ષ્ણેય અને શૈવેય રાક્ષસો પણ ઉત્તમ જુથો છે.

તથૈવ નૈઋતો નામ ત્ર્યમ્બકાનુચરેણ હ। ઉત્પાદિતઃ પ્રજાસર્ગો ગણેશ્વરચરેણ તુ ॥ ૮.

એ જ રીતે, નૈૃત નામનો જુથ ત્ર્યંબકના અનુયાયી અને ગણેશ્વરના સેવક દ્વારા ઉત્પન્ન થયો.

ઉત્પાદિતા બલવતા ઉદીર્ણા યક્ષરાક્ષસાઃ । વિક્રાન્તાઃ શૌર્યસમ્પન્ના નૈઋતા દેવરાક્ષસાઃ। યેષામધિપતિર્યુક્તો નામ્ના ખ્યાતો વિરૂપકઃ ॥ ૮.

મહાન અને શક્તિશાળી યક્ષ-રાક્ષસો ઉત્પન્ન થયા, જે શૂરવીર અને પરાક્રમી છે—આ નૈૃત દેવરાક્ષસો છે, જેમના મુખ્ય વિરુપક નામે પ્રસિદ્ધ છે.

તેષાં ગણશતાનેકા ઉદ્ધૃતાનાં મહાત્મનામ્। પ્રાયેણાનુચરન્ત્યેતે શઙ્કરં જગતઃ પ્રભુમ્ ॥ ૮.

આ મહાત્માઓના અનેક જુથો, ઉદ્ભવ્યા પછી, મોટાભાગે જગતના સ્વામી શંકરજીની સેવા કરે છે.

દૈત્યરાજેન કુમ્ભેન મહાકાયા મહાત્મના ।. ઉત્પાદિતા મહાવીર્યા મહાબલપરાક્રમાઃ ॥ ૮.

દૈત્યરાજ કુંભે, જે મહાકાય અને મહાત્મા છે, એણે મહાવીર અને મહાબળવાન પરાક્રમી પ્રાણીઓ ઉત્પન્ન કર્યા.

કપિલેયા મહાવીર્યા ઉદીર્ણા દૈત્યરાક્ષસાઃ। કમ્પનેન ચ યક્ષેણ કેશિન્યાસ્તે પરે જનાઃ ॥ ૮.

કપિલામાંથી મહાવીર દૈત્ય-રાક્ષસો જન્મ્યા, અને કંપન નામના યક્ષમાંથી તથા કેશિનીમાંથી બીજા પ્રાણીઓ ઉત્પન્ન થયા.

ઉત્પાદિતા મહાવાતા ઉદીર્ણા યક્ષરાક્ષસાઃ। કેશિનીદુહિતુશ્ચૈવ નીલાયાઃ ક્ષુદ્રમાનસાઃ ॥ ૮.

મહાવાત નામના શક્તિશાળી યક્ષ-રાક્ષસો ઉત્પન્ન થયા, અને કેશિનીની દિકરી નીલામાંથી મનદુર્બળ પ્રાણીઓ પેદા થયા.

આલમ્બેયેન જનિતા નૈકાઃ સુરસિકેન હિ। નૈલા ઇતિ સમાખ્યાતા દુર્જયા ઘોરવિક્રમાઃ ॥ ૮.

આલંબેયમાંથી, સુરસિકાના દ્વારા અનેક પ્રાણીઓ જન્મ્યા; તેઓને નૈલ કહેવામાં આવે છે, જે અજેય અને ભયાનક પરાક્રમવાળા છે.

ચરન્તિ પૃતિવીં કૃત્સ્નાં તત્ર તે દેવલૌકિકાઃ। બહુત્વાચ્ચૈવ સર્ગસ્ય તેષાં વક્તું ન શક્યતે ॥ ૮.

આ દેવમૂળના પ્રાણીઓ આખી ધરતી પર વિહરે છે; તેમનો ઉત્પત્તિનો સંખ્યા એટલી વધારે છે કે બધાનું વર્ણન કરવું શક્ય નથી.

તસ્યાસ્ત્વપિ ચ નીલાયા વિકચા નામ રાક્ષસી। દુહિતા સ્વભાવવિકચા મન્દસત્ત્વપરાક્રમા ॥ ૮.

અને નીલામાંથી વિકચા નામની રાક્ષસી જન્મી, જે સ્વભાવથી ફૂલેલી, બુદ્ધિથી મંદ અને બળથી નબળી હતી.

તસ્યા અપિ વિરૂપેણ નૈઋતેનેહ ચ પ્રજાઃ। ઉત્પાદિતાઃ સુરા ઘોરાઃ શ્રૃણુ તાસ્ત્વનુપૂર્વશઃ ॥ ૮.

તેમાથી પણ, વિરુપ નામના નૈૃત દ્વારા ભયાનક દેવપ્રાણીઓ ઉત્પન્ન થયા—તેમના નામો હવે ક્રમશઃ સાંભળો.

દંષ્ટ્રાકરાલવિકૃતા મહાકર્ણા મહોદરાઃ। હારકા ભીષકાશ્ચૈવ તથૈવ ક્રામકાઃ પરે ॥ ૮.

દાંતવાળા, વિકૃત મુખવાળા, મોટા કાનવાળા, વિશાળ પેટવાળા, હારક, ભીષક અને ક્રામક—આ બધા બીજા પણ છે.

વૈનકાશ્ચ પિશાચાશ્ચ વાહકાઃ પ્રાશકાઃ પરે। ભૂમિરાક્ષસકા હ્યેતે મન્દાઃ પુરુષવિક્રમાઃ ॥ ૮.

વૈનક, પિશાચ, વાહક અને પ્રાશક—આ બધા ભૂમિ પર રહેતા રાક્ષસો છે, જે ધીમા અને માનવસમાન બળ ધરાવે છે.

ચરન્ત્યદૃષ્ટપૂર્વાશ્ચ નાનાકારા હ્યનેકશઃ। ઉત્કૃષ્ટ બલસત્ત્વા યે તે ચ વૈ ખેચરાઃ સ્મૃતાઃ ॥ ૮.

આ અનેક પ્રકારના, કદી ન જોયેલા રૂપવાળા, અનેક સંખ્યામાં વિહરતા રહે છે; જે ઉત્તમ બળ અને શક્તિ ધરાવે છે, તેઓને ખેચર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

લક્ષમાત્રેણ ચાકાશં સ્વલ્પાઃ સ્વલ્પં ચરન્તિ વૈ । એતૈર્વ્યાપ્તમિમં લોકં શતશોઽથ સહસ્રશઃ ॥ ૮.

લક્ષમાત્ર જેટલી જગ્યા હોય, તેમાં નાનાં નાનાં જીવ માત્ર થોડું જ ફરતા હોય છે; આવા અનેક જીવોથી આ આખું જગત સૈંકડો અને હજારો વખત વ્યાપેલું છે.

ભૂમી રાક્ષસકૈઃ સર્વૈરનેકૈઃ ક્ષુદ્રરાક્ષસૈઃ। નાનાપ્રકારૈરાક્રાન્તા નાનાદેશાઃ સમન્તતઃ ॥ ૮.

આ ધરતી સર્વત્ર વિવિધ જાતિના રાક્ષસો અને અનેક પ્રકારના નાના રાક્ષસો દ્વારા ઘેરાઈ ગઈ છે, જે વિવિધ પ્રદેશોમાં વસે છે.

સમાસાભિહતાશ્વૈવ હ્યષ્ટૌ રાક્ષસમાતરઃ। અષ્ટૌ વિભાગા હ્યેષાં હિ વિખ્યાતા અનુપૂર્વશઃ ॥ ૮.

જેમ ઘોડાંઓ ટોળે વળીને મારવામાં આવે છે, તેમ રાક્ષસોની પણ આઠ માતાઓ છે; એમના આઠ વિભાગો પણ ક્રમશઃ જાણીતા છે.

ભદ્રકા નિકરાઃ કેચિદ્યજ્ઞનિષ્પત્તિહેતુકાઃ। સહસ્રસતસઙ્ખ્યાતા મર્ત્ત્યલોકવિચારિણઃ ॥ ૮.

કેટલાક ભદ્રિકા નામે ઓળખાય છે, જે યજ્ઞની પૂર્ણતા માટે હોય છે; એ લોકો સૈંકડો અને હજારોની સંખ્યામાં મનુષ્યલોકમાં ફરતા રહે છે.

પૂતના માતૃસામાન્યાસ્તથા ભૂતભયઙ્કરાઃ। બાલાનાં માનુષે લોકે ગ્રહા વૈમાનહેતુકાઃ ॥ ૮.

પૂતના સામાન્ય માતૃરૂપે જાણીતી છે અને ભયાનક પણ છે; મનુષ્યલોકમાં એ બાળકોને નુકસાન પહોંચાડતી ગ્રહરૂપે માનવામાં આવે છે.

સ્કન્દગ્રહાદયશ્ચૈવ આપકાસ્ત્રાસકાદયઃ। કૌમારાસ્તે તુ વિજ્ઞેયા બાલાનાં ગ્રહવૃત્તયઃ ॥ ૮.

સ્કંદગ્રહ અને અન્ય, તેમજ આપક અને ત્રાસક પણ બાળાવસ્થાના ગ્રહ માનવામાં આવે છે, જે બાળકોને અસર કરે છે.

સ્કન્દગ્રહવિશેષાણાં માયિકાનાં તથૈવ ચ। પૂતનાનામભૂતાનાં યે ચ લોકવિનાયકાઃ ॥ ૮.

સ્કંદગ્રહના વિશેષ પ્રકારો, માયિક, પૂતના, ભૂત અને જે લોકના નેતા છે, એ બધાની પણ વાત થાય છે.

સહસ્રશત સઙ્ખ્યાનાં મર્ત્યલોકવિચારિણામ્। એવં ગણશતાન્યેવ ચરન્તિ પૃથિવીમિમામ્ ॥ ૮.

સૈંકડો અને હજારોની સંખ્યામાં, મનુષ્યલોકમાં ફરતા આવા અનેક જૂથો આ ધરતી પર સતત ભટકતા રહે છે.

યક્ષાઃ પુણ્યતમા નામ તથા યે કેઽપિ ગુહ્યકાઃ। યક્ષા દેવજના શ્ચૈવ તથા પુણ્યજનાશ્ચ યે ॥ ૮.

યક્ષોને સૌથી પવિત્ર માનવામાં આવે છે, તેમ જ ગુહ્યક પણ; યક્ષ, દેવજન અને પવિત્ર લોકો એમના સમાન ગણાય છે.

ગુહ્યકાનાઞ્ચ સર્વેષામગસ્ત્યા યે ચ રાક્ષસાઃ । પૌલસ્ત્યા રાક્ષસા યે ચ વિશ્વામિત્રાશ્ચ યે સ્મૃતાઃ ॥ ૮.

બધા ગુહ્યકોમાં અગસ્ત્યના અને રાક્ષસો, પુલસ્ત્યના રાક્ષસો અને જે વિશ્વામિત્રના કહેવાય છે, એ પણ આવે છે.

યક્ષાણાં રાક્ષસાનાઞ્ચ પૌલસ્ત્યાગસ્ત્યયશ્ચ યે । તેષાં રાજા મહારાજઃ કુબેરો હ્યલકાધિપઃ ॥ ૮.

યક્ષ, રાક્ષસ, પુલસ્ત્ય અને અગસ્ત્યના વંશજોમાં, એમનો રાજા, મહારાજા, અલકાપુરીના અધિપતિ કુબેર છે.

યક્ષા દૃષ્ટ્વા પિબન્તીહ નૃણાં માંસમસૃગ્વસામ્। રક્ષાંસ્યનુપ્રવેશેન પિશાચાઃ પરિપીડનૈઃ ॥ ૮.

યક્ષો અહીં મનુષ્યોનું માંસ અને લોહી જોઈને પી જાય છે; રાક્ષસો અંદર પ્રવેશી અને પિશાચો ત્રાસ આપી દુઃખ આપે છે.

સર્વલક્ષણસમ્પન્નાઃ સમક્ષેત્રાશ્ચ દૈવતૈઃ। ભાસ્વરા બલવન્તશ્ચ ઈશ્વરાઃ કરામરૂપિણઃ ॥ ૮.

એ બધા સર્વ ગુણોથી યુક્ત, દેવતાઓ સાથે સમાન સ્થાને રહેતા, તેજસ્વી, શક્તિશાળી, ઇચ્છિત રૂપ ધારણ કરી શકનારા સ્વામી છે.

અનાભિભક્ષા વિક્રાન્તાઃ સર્વલોકનમસ્કૃતાઃ। સૂક્ષ્માશ્ચૌજસ્વિનો મેધ્યા વરદા યજ્ઞિયાશ્ચ યે ॥ ૮.

એ અખાદ્ય, પરાક્રમી, બધા લોકોથી પૂજિત, સૂક્ષ્મ, બળવાન, પવિત્ર, વરદાન આપનારા અને યજ્ઞ માટે યોગ્ય છે.