પૂર્વાપરૌ સમાખ્યાતૌ દ્વૌ દેશૌ નસ્ત્વયા પ્રભો। ઉત્તરાણાઞ્ચ વર્ષાણાં દક્ષિણાનાઞ્ચ સર્વશઃ। આચક્ષ્વ નો યથાતથ્યં યે ચ પર્વતવાસિનઃ ।। ૪૫.
હે પ્રભુ, તમે અમને પૂર્વ અને પશ્ચિમના બે પ્રદેશો વિશે જણાવી દીધાં છે. હવે કૃપા કરીને ઉત્તર અને દક્ષિણના બધા પ્રદેશો વિશે અને જે લોકો પર્વતોમાં વસે છે, તેમના વિશે પણ સાચી રીતે જણાવો.
દક્ષિણેન તુ શ્વેતસ્ય નીલસ્યૈવોત્તરેણ તુ। વર્ષં રમણકં નામ જાયન્તે તત્ર માનવાઃ ।। ૪૫.
શ્વેત પર્વતના દક્ષિણમાં અને નીલ પર્વતના ઉત્તર તરફ રમણક નામનું એક પ્રદેશ છે, જ્યાં મનુષ્યો જન્મે છે.
સર્વર્તુકામદાઃ સત્ત્વા જરાદુર્ગન્ધવર્જિતાઃ। શુક્રાભિજનસમ્પન્નાઃ સર્વે ચ પ્રિયદર્શનાઃ ।। ૪૫.
ત્યાંના જીવો દરેક ઋતુમાં ઇચ્છિત ફળ આપે છે, તેઓ વૃદ્ધાવસ્થાથી અને દુર્ગંધથી મુક્ત છે, ઉત્તમ વંશ ધરાવે છે અને સૌ કોઈ મનમોહક દેખાય છે.
તત્રાપિ સુમહાન્ દિવ્યો ન્યગ્રોધો રોહિણો મહાન્। તસ્ય પીત્વા ફલરસં પિબન્તો વર્ત્તયન્ત્યુત ।। ૪૫.
ત્યાં એક વિશાળ અને દિવ્ય વટવૃક્ષ અને એક મહાન રોહિણી વૃક્ષ છે. લોકો એ વૃક્ષોના ફળનો રસ પી ને જીવન વિતાવે છે.
દશવર્ષસહસ્રાણિ શતાનિ દશપઞ્ચ ચ। જીવન્તિ તે મહાભાગા સદા હૃષ્ટા નરોત્તમાઃ ।। ૪૫.
ત્યાંના ભાગ્યશાળી અને શ્રેષ્ઠ મનુષ્યો દસ હજાર પાંચસો વર્ષ સુધી હંમેશા આનંદમાં જીવે છે.
ઉત્તરેણ તુ શ્વેતસ્ય શ્રૃઙ્ગસાહ્વસ્ય દક્ષિણે। વર્ષં હિરણ્યતં નામ યત્ર હૈરણ્યતી નદી ।। ૪૫.
શ્વેત પર્વતના ઉત્તર તરફ અને શ્રૃંગસાહ્વ પર્વતના દક્ષિણમાં હિરણ્યત નામનું પ્રદેશ છે, જ્યાં હિરણ્યતી નદી વહે છે.
મહાબલાઃ સુતેજસ્કાજાયન્તેતત્ર માનવાઃ। સર્વર્તુકામદાઃ સત્વા ધનિનઃ પ્રિય દર્શનાઃ ।। ૪૫.
ત્યાં શક્તિશાળી અને તેજસ્વી મનુષ્યો જન્મે છે; જીવો દરેક ઋતુમાં ઇચ્છિત ફળ આપે છે, ધનવાન છે અને સૌ કોઈ મનોહર છે.
એકાદશ સહસ્રાણિ વર્ષાણાં તેઽમિતૌજસઃ। આયુષ્પ્રમાણં જીવન્તિ શતાનિ દશપઞ્ચ ચ ।। ૪૫.
ત્યાંના અમાપ શક્તિ ધરાવનારા લોકો અગિયાર હજાર પાંચસો વર્ષ સુધી જીવે છે, એ જ તેમનું આયુષ્ય છે.
તસ્મિન્ વર્ષે મહાવૃક્ષો લકુચઃ ષડ્રસાશ્રયઃ। તસ્યપીત્વા ફલરસં તત્ર જીવન્તિ માનવાઃ ।। ૪૫.
આ પ્રદેશમાં એક વિશાળ લકુચ વૃક્ષ છે, જેમાં છેયે રસો છે; એ વૃક્ષના ફળનો રસ પી ને લોકો જીવન વિતાવે છે.
ત્રીણિ શ્રૃઙ્ગવતઃ શ્રૃઙ્ગાણ્યુચ્છ્રિતાનિ મહાન્તિ ચ । એકં મણિમયં તેષામેકઞ્ચૈવ હિરણ્યયમ્। સર્વરત્ન મયં ચૈકં ભવનૈરુપશોભિતમ્ ।। ૪૫.
શૃંગવત પર્વતના ત્રણ ઊંચા શિખરો છે: એક રત્નમય, એક સોનાનું અને એક સર્વપ્રકારના રત્નોથી બનેલું, જે મહેલો વડે શોભાયમાન છે.
ઉત્તરસ્ય સમુદ્રસ્ય સમુદ્રાન્તે ચ દક્ષિણે। કુરવસ્તત્ર તદ્વર્ષં પુણ્યં સિદ્ધનિષેવિતમ્ ।। ૪૫.
ઉત્તર સમુદ્ર અને તેના દક્ષિણ કાંઠે કુરુઓનું પવિત્ર પ્રદેશ આવેલું છે, જ્યાં સિદ્ધ લોકો વસે છે.
તત્ર વૃક્ષા મધુફલા નિત્યં પુષ્પફલોપગાઃ। વસ્ત્રાણિ ચ પ્રસૂયન્તે ફલેષ્વાભરણાનિ ચ ।। ૪૫.
ત્યાંના વૃક્ષો મધમીઠા ફળ આપે છે, હંમેશા ફૂલો અને ફળોથી ભરપૂર રહે છે; ફળોમાંથી વસ્ત્રો અને આભૂષણો પણ ઉત્પન્ન થાય છે.
સર્વકામફલાસ્તત્ર વ્કચિદ્વૃક્ષા મનોરમાઃ। ગન્ધર્વાપ્સરસોપેતં પ્રક્ષરન્તિ મધૂત્તમમ્ ।। ૪૫.
કેટલાક મનમોહક વૃક્ષો ત્યાં સર્વ ઇચ્છિત ફળ આપે છે; ગંધર્વો અને અપ્સરાઓની હાજરીમાં એ વૃક્ષો શ્રેષ્ઠ મધ વહાવે છે.
અપરે ક્ષીરિણો નામ વૃક્ષાસ્તત્ર મનોરમાઃ। યે ક્ષરન્તિ સદા ક્ષીરં ષડ્રસં હ્યમૃતોપમમ્ ।। ૪૫.
અન્ય સુંદર વૃક્ષો, જેને ક્ષીરીણ કહે છે, સતત છેયે રસવાળું અમૃત જેવું દૂધ વહાવે છે.
સર્વા મણિમયી ભૂમિઃ સૂક્ષ્મકાઞ્ચન વાલુકા। સર્વાતઃ સુખસંસ્પર્શા નિષ્પઙ્કા નીરુજા શુભા ।। ૪૫.
આ સમગ્ર ભૂમિ રત્નમય છે, તેમાં સુક્ષ્મ સોનાની રેતી છે; સર્વત્ર સ્પર્શે સુખદ, નિષ્કલંક, નિરોગી અને સુંદર છે.
દેવલોકાચ્ચ્યુતાસ્તત્ર જાયન્તે માનવાઃ શુભાઃ। શુક્લાભિજનસમ્પન્નાઃ સર્વે ચ સ્થિર યૌવનાઃ ।। ૪૫.
ત્યાં દેવલોકમાંથી પડેલા શુભ મનુષ્યો જન્મે છે; બધા ઉત્તમ વંશ ધરાવે છે અને તેમનું યુવાની હંમેશા અડગ રહે છે.
મિથુનાનિ પ્રસૂયન્તે સ્ત્રિયશ્ચાતિમનોહરાઃ। તે ચ તં ક્ષીરિણં વૃક્ષં પિબન્તિ હ્યમૃતોપમમ્ ।। ૪૫.
ત્યાં દંપતિઓ જન્મે છે અને સ્ત્રીઓ અત્યંત સુંદર હોય છે; તેઓ ક્ષીરીણ વૃક્ષનું અમૃત સમાન દૂધ પીવે છે.
મિથુનં જાયતે સદ્યઃ સમઞ્ચૈવ વિવર્દ્ધતે। સમં શીલઞ્ચ રૂપં ચ મ્રિયન્તે ચૈવ તે સમમ્ ।। ૪૫.
ત્યાં દંપતિઓ તરત જન્મે છે અને સાથે સાથે વિકસે છે; તેમનું સ્વભાવ અને રૂપ સરખું હોય છે અને બંને એકસાથે મૃત્યુ પામે છે.
અન્યોન્યમનુરક્તાશ્ચ ચક્રવાકસધર્મિણઃ। અનામયા હ્યશોકાશ્ચ નિત્યં સુખનિષેવિણઃ ।। ૪૫.
તેઓ એકબીજાને ખૂબ પ્રેમ કરે છે, જેમ ચક્રવાક પક્ષીઓ કરે છે. તેઓને કોઈ રોગ કે દુઃખ નથી અને હંમેશા આનંદમાં રહે છે.
ત્રયોદશ સહસ્રાણિ શતાનિ દશપઞ્ચ ચ। જીવન્તિ તે મહાવીર્યા ન ચાન્યસ્ત્રીનિષેવિણઃ ।। ૪૫.
ત્યાં તે મહાન પરાક્રમી લોકો ત્રેય હજાર પંદર સો જેટલા વસે છે, અને તેઓ ક્યારેય બીજી સ્ત્રીઓ સાથે સંબંધ નથી રાખતા.
કુરૂણામપિ ચૈતેષાં શ્રૃણુધ્વં વિસ્તરેણ તુ। જારુધેઃ શૈલરાજસ્યાપ્યુત્તરેણોત્તરસ્ય હિ। દિક્ષુ સર્વાસુ યદ્યત્ર કીર્ત્યમાનં નિબોધત ।। ૪૫.
હવે તમે કુરુઓ વિશે અને ઉત્તર તરફ જારુધિ નામના પર્વતરાજ વિશે વિગતે સાંભળો. જે દિશામાં પણ તેની ખ્યાતિ છે, તે બધું ધ્યાનથી સાંભળો.
અનેકકન્દરદરીગુહાનિર્ઝરમણ્ડિતૌ। નૈકકુઞ્જવનોપેતૌ ચિત્રધાતુવિભૂષિતૌ ।। ૪૫.
તે પર્વતો અનેક ગહ્વરો, ખીણો અને ઝરણાઓથી શોભાયમાન છે. ઘણા બગીચા અને જંગલો છે અને રંગબેરંગી ધાતુઓથી સુશોભિત છે.
અનેકધાતુકલિલૌ સર્વધાતુવિભૂષિતૌ। પુષ્પમૂલફલોપેતૌ સિદ્ધચારણસેવિતૌ ।। ૪૫.
તેમાં અનેક પ્રકારની ધાતુઓ ભરપૂર છે અને સર્વ પ્રકારની ધાતુઓથી શોભાયમાન છે. ત્યાં પુષ્પો, મૂળ અને ફળો ભરપૂર છે અને સિદ્ધો તથા ચારણો ત્યાં આવે છે.
દ્વાવપ્યેતૌ સુમહતાવુચ્છ્રિતૌ કુલ પર્વતૌ। તાભ્યાં કૂટશતૈર્નૈકૈસ્તદ્દ્વીપમુપસેવિતમ્ ।। ૪૫.
આ બંને પર્વતો બહુ વિશાળ અને ઊંચા કુળપર્વતો છે. અનેક શિખરો સાથે એ દ્વીપમાં સર્વત્ર લોકોએ તેમની સેવા કરે છે.
ચન્દ્રકાન્તશ્ચ શૈલશ્ચ સૂર્યકાન્તશ્ચ સાનુમાન્ । યયોર્મધ્યે ન સા યાતા ભદ્રસોમા મહાનદી ।। ૪૫.
ત્યાં ચંદ્રકાંતો અને સૂર્યકાંતો નામના ઊંચા પર્વતો છે. એ બંને વચ્ચે ભદ્રસોમા મહાનદી વહેતી નથી.
સહસ્રશશ્ચ નદ્યોઽન્યાઃ પ્રસન્નસુરસોદકાઃ। પર્યાપ્તોદાઃ કુરૂણાં હિ સ્નાનપાનાવગાહનૈઃ ।। ૪૫.
ત્યાં હજારો નદીઓ વહે છે, જેમનું પાણી સ્વચ્છ અને મીઠું છે. એ પાણી કુરુઓના સ્નાન, પીવાનું અને ડૂબકી માટે પૂરતું છે.
તથાઽન્યાઃ ક્ષીરવાહિન્યો મહાનદ્યઃ સહસ્રશઃ। મધુમૈરેયવાહિન્યો ઘૃતવાહિન્ય એવ ચ ।। ૪૫.
તે જ રીતે, ત્યાં હજારો મોટી નદીઓ છે, જે દૂધ, મધ, માદક અને ઘી વહાવે છે.
દધ્નઃ શતહ્રદાશ્ચાન્યાસ્તતઃ સ્વાદ્વન્નપર્વતઃ। અમૃતસ્વાદુકલ્પાનિ ફલાનિ વિવિધાનિ ચ ।। ૪૫.
બીજી જગ્યાએ દહીંના સૈંકડો તળાવો છે અને મીઠા ખોરાકના પર્વતો છે. ત્યાં અનેક પ્રકારના ફળો છે, જે અમૃત જેવી મીઠાશ ધરાવે છે.
ગન્ધવર્ણરસાઢ્યાનિ મૂલાનિ ચ ફલાનિ ચ। પઞ્ચયોજનમાનાનિ મહાગન્ધાનિ સર્વશઃ ।। ૪૫.
મૂળ અને ફળો સુગંધ, રંગ અને સ્વાદથી ભરપૂર છે, અને પાંચ યોજન જેટલા વિશાળ છે. બધામાં મહાન સુગંધ વ્યાપી છે.
નાનાવર્ણપ્રકારાણિ પુષ્પાણિ ચ સહસ્રશઃ। ઉપ ભોગસહસ્રાણિ ભદ્રાણિ ચ મહાન્તિ ચ ।। ૪૫.
અલગ અલગ રંગ અને જાતિના હજારો ફૂલો છે અને હજારો આનંદદાયક તથા વિશાળ ભોગવટીઓ છે.