વાયુપુરાણમ્

તૌ કામરૂપિણૌ ઘોરૌ વિકૃતાજ્ઞૌ સ્વભાવતઃ। રૂપાનુરૂપૈરાહારૈઃ પ્રભવેતામુભાવપિ ॥ ૮.

એ બંને ભયાનક, ઈચ્છામૂર્તિ ધારણ કરી શકનારા, સ્વભાવથી વિક્રુતિવાળા હતા; અને પોતાનાં સ્વરૂપ પ્રમાણેના ખોરાકથી બલવાન બની શકતા.

દેવા સુરાનૃષીંશ્ચૈવ ગન્ધર્વાન્ કિન્નરાનપિ। પિશાચાંશ્ચ મનુષ્યાંશ્ચ પન્નગાન્ પક્ષિણઃ પશૂન્ ॥ ૮.

દેવતાઓ, દેવઋષિઓ, ગંધર્વો, કિન્નરો, પિશાચો, મનુષ્યો, સાપો, પક્ષીઓ અને પશુઓ—

ભક્ષાર્થમપિ લિપ્સન્તૌ સર્વતસ્તૌ નિશાચરૌ। ઇન્દ્રેણ તુ વરૌ ચૈવ ધૃતૌ દત્ત્વા સુવધ્યતામ્ ॥ ૮.

આ બધાને બંને રાત્રિચર ખાવા માટે સર્વત્ર ઇચ્છતા; પણ ઇન્દ્રે એમને વર આપીને સંયમમાં રાખ્યા અને સહેલાઈથી મરવા યોગ્ય બનાવ્યા.

યક્ષસ્તુ ન કદાચિદ્વૈ નિશીથૈ હ્યેકકશ્ચિરમ્। આહારં સ પરીપ્સન્ વૈ શબ્દેનાનુચચાર હ ॥ ૮.

યક્ષ ક્યારેય રાતે લાંબા સમય સુધી એકલો ફરતો નહોતો; જ્યારે તેને ખોરાકની શોધ હતી ત્યારે એ અવાજ કરતાં ફરતો.

આસસાદ પિશાચૌ દ્વૌ જન્તુચણ્ડૌ ચ તાવુભૌ। પિઙ્ગાક્ષાવૂર્દ્ધ્વરોમાણૌ વૃત્તાક્ષૌ તુ સુદારૂણૌ ॥ ૮.

ત્યાં તેને બે પિશાચો મળ્યા, બંને અત્યંત ભયાનક અને ક્રૂર, પીળા આંખોવાળા, વાળ ઊભા થયેલા, ગોળ આંખો અને ખૂબ જ ડરામણા.

અસૃઙ્માંસવસાહારૌ પુરુષાદૌ મહાબલૌ। કન્યાભ્યાં સહિતૌ તૌ તુ તાભ્યાં પ્રિયચિકીર્ષયા ॥ ૮.

એ બંને પિશાચો લોહી, માંસ અને ચરબી ખાવાવાળા, મહાન શક્તિશાળી માનવભક્ષક હતા, અને તેઓ બે કન્યાઓ સાથે, તેમને ખુશ કરવા માટે, સાથે હતા.

દ્વે કન્યે કામરૂપિણ્યૌ તદાચારે ચ તે શુભે। આહારાર્થમટન્તૌ તૌ કન્યાભ્યાં સહિતાવુભૌ ॥ ૮.

એ બંને કન્યાઓ રૂપ બદલવાની શક્તિ ધરાવતી અને સારા સ્વભાવની હતી; તેઓ પણ ખોરાકની શોધમાં એ બંને સાથે ફરતી હતી.

તેઽપશ્યન્ રાક્ષસં તત્ર કામરૂપં મહાબલમ્। સહસા સન્નિપાતે તુ દૃષ્ટ્વા ચૈવ પરસ્પરમ્ ॥ ૮.

ત્યાં તેમણે એક રાક્ષસને જોયો, જે મહાન શક્તિશાળી અને ઇચ્છા મુજબ રૂપ બદલતો હતો; અચાનક, જ્યારે બધા ભેગા થયા, ત્યારે એકબીજાને જોઈ લીધા.

રક્ષમાણૌ તતોઽન્યોન્યં પરસ્પરજિઘૃક્ષવઃ। પિતરાવૂચતુઃ કન્યે યુવામાનયત દ્રુતમ્ ॥ ૮.

પછી, એકબીજાને પકડવાની અને પોતાને બચાવવાની ઇચ્છા સાથે, એ બંને પિતાએ કન્યાઓને કહ્યું: 'ઝલદી, એને અહીં લાવો!'

જીવગ્રાહં વિગૃહ્યૈનં વિસ્ફુરન્તં પદે પદે। તતઃ સમભિસૃત્યૈનં કન્યે જગૃહતુસ્તદા। ગૃહીત્વા હસ્તયોસ્તાભ્યામાનીતે પિતૃસંસદિ ॥ ૮.

એ કન્યાઓએ જીવતો જ પકડ્યો, ભલે એ દરેક પગલે છૂટવાનો પ્રયત્ન કરતો હતો; પછી બંનેએ આગળ જઈને એને પકડી લીધો અને બંને હાથથી પકડીને પિતાઓની સામે લાવી.

તાભ્યાં કરે ગૃહીતં તં પિશાચમથ રાક્ષસમ્। પૃચ્છતાં કોઽસિ કસ્ય ત્વં સ ચ સર્વમભાષત ॥ ૮.

એ બંને કન્યાઓએ પકડી રાખેલા રાક્ષસ-પિશાચને પૂછ્યું: 'તું કોણ છે? કોનો છે?' તો એ બધું કહી દીધું.

તસ્ય કર્માભિવિજ્ઞાતં જ્ઞાત્વા તૌ રાક્ષસર્ષભૌ। અજઞ્ચ શણ્ડં તસ્યૈતે પ્રત્યપાદયતાં સુતે। તૌ તુષ્ટૌ કર્મણા તસ્ય કન્યે દ્વે દદતુઃ સુતે ॥ ૮.

એના કર્મો જાણીને, બંને શ્રેષ્ઠ રાક્ષસોએ પોતાના પુત્રો અજ અને શંડને એને આપ્યા; અને એના કામથી ખુશ થઈને બંને કન્યાઓએ પણ પોતાના પુત્રો એને આપ્યા.

પૈશાચેવ વિવાહેન સુદત્યા બુદ્ધવાહનઃ। અજઃ ખણ્ડશ્ચ તાભ્યાં તૌ તદાશ્રાવયતાં ધનમ્ ॥ ૮.

પિશાચ વિધાન મુજબના લગ્નથી બુદ્ધવાહને સુદતી મળી, અને અજ તથા ખંડને એ સમયે એમની તરફથી ધન મળ્યું.

ઇયં બ્રહ્મધના નામ મમ કન્યા હ્યલોમિકા । બ્રહ્મસત્ત્વધનાહારા ઇતિ ખણ્ડોભ્યભાષત ॥ ૮.

ખંડે કહ્યું: 'આ મારી દીકરી અલોમિકા છે, જેને બ્રહ્મધના કહે છે; એનું જીવન બ્રહ્મજીવોના ધન પર આધારિત છે.'

ઇયં જન્તુધના નામ કન્યા સર્વાઙ્ગસુન્દરી। જન્તવોઽસ્યા ધનાહારાસ્તાવશ્રાવયતાં ધનમ્ ॥ ૮.

'આ મારી દીકરી છે, નામ છે જંતુધના, જે સર્વાંગે સુંદર છે; એનું જીવન જંતુઓના ધન પર આધારિત છે.' એમ બંનેએ પોતાનું ધન જાહેર કર્યું.

સર્વાઙ્ગકેશી નામ્ના ચ કન્યા જન્તુધના તથા। અકર્ણાન્તાપ્યરોમા ચ કન્યા બ્રહ્મધના તુ યા ॥ ૮.

જંતુધના એ સર્વાંગે વાળવાળી કન્યા છે, અને બ્રહ્મધના એ કાન વિના અને વાળ વિના કન્યા છે.

બ્રહ્મધનં પ્રસૂતા સા ધનાનાચ્ચૈવ કન્યકા। એવં પિશાચકન્યે તે મિથુને દ્વે પ્રસૂયતામ્। તયોઃ પ્રજાવિસર્ગઞ્ચ બ્રુવતો મે નિબોધત ॥ ૮.

બ્રહ્મધનાએ એક દીકરીને જન્મ આપી, અને ધનાનાએ પણ; આમ, એ બે પિશાચ કન્યાઓએ બે જોડાં ઉત્પન્ન કર્યા. હવે એમની સંતાનની વાત સાંભળો.

હેતિઃ પ્રહેતિરુગ્રશ્ચ પૌરુષેયો વધસ્તથા। વિસ્ફૂર્જિશ્ચૈવ વાતશ્ચ આપો વ્યાઘ્રસ્તથૈવ ચ ॥ ૮.

હેતી, પ્રહેતી, ઉગ્ર, પુરુષેય, વધ, વિસ્ફૂર્જી, વાત, આપ અને વ્યાઘ્ર — એ એમના નામ છે.

સર્પશ્ચ રાક્ષસા હ્યેતે યાતુધાનાત્મજા દશ। સૂર્યસ્યાનુચરા હ્યેતે સહ તેન ભ્રમન્તિ ચ ॥ ૮.

અને સર્પ પણ; આ દસેય યાતુધાન રાક્ષસોના પુત્રો છે. એ સૌ સૂર્યના સહાયકો છે અને એના સાથે ફરતા રહે છે.

હેતિપુત્રસ્તથા લઙ્કુર્લઙ્કોર્દ્વાવેવ ચાત્મજૌ। માલ્યવાંશ્ચ સુમાલી ચ પ્રહેતિતનયાન્ શ્રૃણુ। પ્રહેતિતનયઃ શ્રીમાન્ પુલોમા નામ વિશ્રુતઃ ॥ ૮.

હેતીનો પુત્ર છે લંખુ, અને લંખુના બે પુત્રો છે. માલ્યવાન અને સુમાલી એ પ્રહેતીના પુત્રો છે. હવે પ્રહેતીના પુત્ર, પ્રસિદ્ધ અને સૌમ્ય પુલોમાની વાત સાંભળો.

વધપુત્રો નિકુમ્ભશ્ચ ક્રૂરો વૈ બ્રહ્મરાક્ષસઃ। વાતપુત્રો વિરાગસ્તુ આપપુત્રસ્તુ જમ્બુકઃ ॥ ૮.

વધનો પુત્ર છે નિકુંભ, જે ક્રૂર બ્રહ્મરાક્ષસ છે; વાતનો પુત્ર છે વિરાગ, અને આપનો પુત્ર છે જાંબુક.

વ્યાઘ્રપુત્રો નિરાનન્દો જન્તૂનાં વિઘ્નકારકઃ। ઇત્યેતે વૈ પરિક્રાન્તાઃ ક્રૂરાઃ સર્વે તુ રાક્ષસાઃ ॥ ૮.

વ્યાઘ્રપુત્ર નિરાનંદ જીવજાત માટે વિઘ્ન લાવનાર છે; આ બધા જ ક્રૂર રાક્ષસો ગણાય છે.

કીર્તિતા યાતુધાનાસ્તુ બ્રહ્મધાનાન્ નિબોધત। યજ્ઞઃ પિતા ધુનિઃ ક્ષેમો બ્રહ્મા પાપોઽથ યજ્ઞહા ॥ ૮.

યાતુધાનનો વર્ણન થયું; હવે બ્રહ્મધાન વિશે સાંભળો: યજ્ઞ એ તેમના પિતા છે, ધુની તેમનું કલ્યાણ છે, બ્રહ્મા પાપી છે અને યજ્ઞહા એ યજ્ઞનો વિનાશક છે.

સ્વાકોટકઃ કલિઃ સર્પો બ્રહ્મધાનાત્મજા દશ। સ્વસારો બ્રહ્મરાક્ષસ્યસ્તેષાઞ્ચેમાઃ સુદારુણાઃ ॥ ૮.

સ્વાકોટક, કળિ, સર્પ અને બ્રહ્મધાનના દસ પુત્રો; તેમની બહેનો બ્રહ્મરાક્ષસી છે—આ બધાં અત્યંત ભયાનક છે.

રક્તકર્ણા મહાજિહ્વાઽક્ષયા ચૈવોપહારિણી। એતાસામન્વયે જાતાઃ પૃથિવ્યાં બ્રહ્મરાક્ષસાઃ ॥ ૮.

રક્તકર્ણા, મહાજિહ્વા, અક્ષયા અને ઉપહારિણી—આ બધાની વંશ પર પૃથ્વી પર બ્રહ્મરાક્ષસો જન્મ્યા હતા.

શ્લેષ્માતકતરુષ્વેતે પ્રાયશસ્તુ કૃતાલયાઃ। ઇત્યેતે રાક્ષસાઃ ક્રાન્તા યક્ષસ્યાપિ નિબોધત ॥ ૮.

આમાંથી મોટા ભાગે શ્લેષ્માતક વૃક્ષોમાં નિવાસ કર્યો છે; આમ રાક્ષસોનું વર્ણન થયું. હવે યક્ષ વિશે પણ સાંભળો.

ચકમેઽપ્સરસં યક્ષ પઞ્ચસ્થૂલાં ક્રતુસ્થલીમ્। તાં લિપ્સુશ્ચિન્તમાનશ્ચ નન્દનં સ ચચાર હ ॥ ૮.

એક યક્ષે પાંચ પ્રકારની પૂર્ણતા ધરાવતી કૃતુસ્થલી નામની અપ્સરાને ઈચ્છી; તેને મેળવવાની ઈચ્છા અને વિચાર સાથે તે નંદનવનમાં ફરતો રહ્યો.

વૈભ્રાજં સુરભિઞ્ચૈવ તથા ચૈત્રરથઞ્ચ યત્। દૃષ્ટવાન્ નન્દને તસ્મિન્નપ્સરોભિઃ સહાસતીમ્ ॥ ૮.

એ નંદનવનમાં તેણે વૈભ્રાજ, સુરભિ અને ચૈત્રરથને અપ્સરાઓ સાથે બેઠેલા જોયા.

નોપાયં વિન્દતે તત્ર તસ્યા લાભાય ચિન્તયન્। દૂષિતઃ સ્વેન રૂપેણ કર્મ્મણા તેન દૂષિતઃ ॥ ૮.

તેને મેળવવાનો કોઈ ઉપાય મળ્યો નહીં; એમ વિચારીને તે પોતાનાં રૂપ અને કર્મથી દૂષિત થયો.