વાયુપુરાણમ્

પિશિતાય પિશઙ્ગાય પીતાય ચ નિષઙ્ગિણે। નમસ્તે સવિશેષાય નિર્વિશેષાય વૈ નમઃ ।। ૨૪.

માંસ જેવા રંગવાળા, પીળા, પીળાશ પડતા અને શસ્ત્રધારીને વંદન. ભેદવાળા અને નિર્ભેદ સ્વરૂપ ધરાવનારને પણ નમસ્કાર.

નમો વૈ પઝવર્ણાય મૃત્યુઘ્નાય ચ મૃત્યવે । નમઃ શ્યામાય ગૌરાય કદ્રવે રોહિતાય ચ ।। ૨૪.

વિવિધ રંગ ધરાવનાર, મૃત્યુનો નાશક અને મૃત્યુ સ્વરૂપને વંદન. શ્યામ, ગૌર, કદરુના વંશજ અને લાલ રૂપવાળાને નમસ્કાર.

નમઃ કાન્તાય સન્ધ્યાભ્રવર્ણાય બહુરૂપિણે। નમઃ કપાલહસ્તાય દિગ્વસ્ત્રાય કપર્દ્દિને ।। ૨૪.

પ્રિય, સાંજના વાદળ જેવો રંગ ધરાવનાર અને અનેક રૂપ ધારણ કરનારને વંદન. ખોપરી ધારણ કરનાર, દિશા જ વસ્ત્ર ધરાવનાર અને જટાવાળાને નમસ્કાર.

અપ્રમેયાય શર્વાય હ્યવધ્યાય વરાય ચ। પુરસ્તાત્ પૃષ્ઠતશ્ચૈવ બિભ્રાણાય કૃશાનવે ।। ૨૪.

અપરિમિત, શર્વ, અજય અને શ્રેષ્ઠને વંદન. આગળ અને પાછળ અગ્નિ ધારણ કરનારને પણ નમસ્કાર.

દુર્ગાય મહતે ચૈવ રોધાય કપિલાય ચ। અર્કપ્રભશરીરાય બલિને રંહસાય ચ ।। ૨૪.

પહોંચવા દુષ્કર, મહાન, અવરોધક અને કપિલ રંગવાળાને વંદન. સૂર્ય જેવી કાંતિ ધરાવનાર, બલવાન અને ઝડપીને પણ નમસ્કાર.

પિનાકિને પ્રસિદ્ધાય સ્ફીતાય પ્રસૃતાય ચ। સુમેધસેઽક્ષમાલાય દિગ્વાસાય શિખણ્ડિને ।। ૨૪.

પિનાકધારી, પ્રસિદ્ધ, પ્રસન્ન અને વિસ્તૃત સ્વરૂપવાળાને વંદન. બુદ્ધિશાળી, જપમાળાવાળા, દિશા જ વસ્ત્ર અને શિખાવાળાને નમસ્કાર.

ચિત્રાય ચિત્રવર્ણાય વિચિત્રાય ધરાય ચ। ચેકિતાનાય તુષ્ટાય નમસ્ત્વનિહિતાય ચ ।। ૨૪.

રંગબેરંગી, અનેક રંગવાળા, અદ્ભુત અને ધરા સ્વરૂપને વંદન. બુદ્ધિમાન, સંતોષી અને ગુપ્ત રહેનારને પણ નમસ્કાર.

નમઃ ક્ષાન્તાય શાન્તાય વજ્રસંહનનાય ચ। રક્ષોઘ્નાય મખઘ્નાય શિતિકણ્ઠોર્દ્ધ્વરેતસે ।। ૨૪.

ક્ષમાશીલ, શાંત અને વજ્ર જેવી દેહવાળાને વંદન. રાક્ષસો અને યજ્ઞનો નાશક, શિતિકંઠ અને ઉર્ધ્વરેતાને નમસ્કાર.

અરિહાય કૃતાન્તાય તિગ્માયુધધરાય ચ। સમોદાય પ્રમોદાય ઇરિણાયૈવ તે નમઃ ।। ૨૪.

શત્રુહંતાર, યમરાજ અને તિક્ષ્ણ શસ્ત્ર ધારણ કરનારને વંદન. આનંદિત, પ્રસન્ન અને રણસ્થાનવાસીને પણ નમસ્કાર.

પ્રણવપ્રણવેશાય ભક્તાનાં શર્મદાય ચ। મૃગવ્યાધાય દક્ષાય દક્ષયજ્ઞહરાય ચ ।। ૨૪.

પ્રણવ અને તેના સ્વામી, ભક્તોને સુખ આપનારને વંદન. મૃગશિકારી, કુશળ અને દક્ષના યજ્ઞના વિનાશકને નમસ્કાર.

સર્વભૂતાય ભૂતાય સર્વેશાતિશયાય ચ। પુરભેત્રે ચ શાન્તાય સુગન્ધાય વરેશવે ।। ૨૪.

સર્વભૂત સ્વરૂપ, સત્તા સ્વરૂપ અને સર્વેશોમાં શ્રેષ્ઠને વંદન. શહેરવિનાશક, શાંત, સુગંધિત અને શ્રેષ્ઠ ઈશ્વરને નમસ્કાર.

પુષ્પવન્તસ્વરુપાય ભગનેત્રાન્તકાય ચ । કણાદાય વરિષ્ઠાય કામાઙ્ગદહનાય ચ ।। ૨૪.

પુષ્પોથી શોભિત સ્વરૂપ, ભાગાના નેત્રના વિનાશકને વંદન. અણુરૂપ, શ્રેષ્ઠ અને કામના અંગો દહન કરનારને પણ નમસ્કાર.

રવેઃ કરાલચક્રાય નાગેન્દ્રદમનાય ચ। દૈત્યાનામન્તકાયાથો દિવ્યાક્રન્દકરાય ચ ।। ૨૪.

સૂર્યના ભયાનક ચક્રવાળાને, નાગરાજને દમન કરનારને વંદન. દૈત્યનો અંત લાવનાર અને દેવોના રડવાનો કારણ બનનારને નમસ્કાર.

શ્મશાનરતિનિત્યાય નમસ્ત્ર્યમ્બકધારિણે। નમસ્તે પ્રાણપાલાય ધવમાલાધરાય ચ ।। ૨૪.

શ્મશાનમાં હંમેશા આનંદ માણનાર, ત્રિનેત્રી, પ્રાણરક્ષક અને ધવામાળાધારીને નમસ્કાર.

પ્રહીણશોકૈર્વિવિધૈર્ભૂતૈઃ પરિષ્ટુતાય ચ। નરનારીશરીરાય દેવ્યાઃ પ્રિયકરાય ચ ।। ૨૪.

શોકમુક્ત વિવિધ ભૂતો દ્વારા સ્તુતિ પામનારને વંદન. પુરુષ અને સ્ત્રી સ્વરૂપવાળા તથા દેવીને આનંદ આપનારને નમસ્કાર.

જટિને દણ્ડિને તુભ્યં વ્યાલયજ્ઞોપવીતિને । નમોઽસ્તુ નૃત્યશીલાય વાદ્યનૃત્યપ્રિયાય ચ ।। ૨૪.

જટાવાળા, દંડધારી અને સાપયજ્ઞોપવીત ધારણ કરનારને વંદન. નૃત્યપ્રિય અને સંગીતપ્રેમીને પણ નમસ્કાર.

મન્યવે શીતશીલાય સુગીતિગાયતે નમઃ। કટકકરાય ભીમાય ચોગ્રરૂપધરાય ચ ।। ૨૪.

ક્રોધી, શીતલ સ્વભાવવાળા અને મીઠા ગીત ગાવનારને વંદન. કંકણધારી, ભયાનક અને ઉગ્રરૂપ ધારણ કરનારને પણ નમસ્કાર.

વિભીષણાય ભીમાય ભગપ્રમથનાય ચ। સિદ્ધસઙ્ઘાતગીતાય મહાભાગાય વૈ નમઃ ।। ૨૪.

ભયાનક વિભીષણ, ભીમ અને ભગનો નાશ કરનારને, સિદ્ધો દ્વારા ગવાયેલી અને મહાન ભાગ્યશાળી વ્યક્તિને હું વંદન કરું છું.

નમો મુક્તાટ્ટહાસાય ક્ષ્વેડિતાસ્ફોટિતાય ચ। નદતે કૂર્દતે ચૈવ નમઃ પ્રમુદિતાય ચ ।। ૨૪.

મુક્ત અને ગર્જનાભર્યા હાસ્યવાળા, ઘૂંસફાટ અને ઉગ્ર અવાજ કરનાર, દહાડનાર, ઉછળનાર અને આનંદિત વ્યક્તિને હું વંદન કરું છું.

નમોઽદ્ભુતાય સ્વપતે ધાવતે પ્રસ્થિતાય ચ। ધ્યાયતે જૃમ્ભતે ચૈવ તુદતે દ્રવતે નમઃ ।। ૨૪.

અદભુત, સુતાર, દોડનાર, પ્રસ્થાન કરનાર, ધ્યાનમાં તલિન, જાંભાઈ લેનાર, મારનાર અને ઓગળી જનારને હું વંદન કરું છું.

ચલતે ક્રીડતે ચૈવ લમ્બોદરશરીરિણે। નમઃ કૃતાય કમ્પાય મુણ્ડાય વિકરાય ચ ।। ૨૪.

ચાલનાર, રમનાર અને લંબોદર શરીર ધરાવનારને, કાર્યકર, કંપન કરનાર, મુંડિત અને વિકૃત રૂપ ધરાવનારને હું વંદન કરું છું.

નમ ઉન્મત્તવેષાય કિઙ્કિણીકાય વૈ નમઃ। નમો વિકૃતવેષાય ક્રૂરોગ્રામર્ષણાય ચ ।। ૨૪.

ઉન્મત્ત વેશ ધરાવનાર, કિંકિણી પહેરનાર, વિકૃત વેશવાળા અને ક્રૂર, ઉગ્ર તથા ભયાનક વ્યક્તિને હું વંદન કરું છું.

અપ્રમેયાય દીપ્તાય દીપ્તયે નિર્ગુણાય ચ। નમઃ પ્રિયાય વાદાય મુદ્રામણિધરાય ચ ।। ૨૪.

અપાર, તેજસ્વી, તેજનું સ્ત્રોત અને ગુણથી પર વ્યક્તિને હું વંદન કરું છું; પ્રિય, વાદ કરનાર અને મુદ્રા તથા મણિ ધારણ કરનારને પણ વંદન.

નમસ્તોકાય તનવે ગુણૈરપ્રતિમાય ચ। નમો ગણાય ગુહ્યાય અગમ્યાગમનાય ચ ।। ૨૪.

યુવાન, પાતળા અને ગુણોમાં અદ્વિતીય વ્યક્તિને હું વંદન કરું છું; ગણા, ગુપ્ત અને અગમ્ય સ્થળે આવનાર-જનારને પણ વંદન.

લોક ધાત્રી ત્વિયં ભૂમિઃ પાદૌ સજ્જનસેવિતૌ। સર્વ્વેષાં સિદ્ધયોગાનામધિષ્ઠાનન્તવોદરમ્ ।। ૨૪.

તમે ધરતી, લોકોની આધાર, તમારા પગ સજ્જનો દ્વારા સેવા પામે છે; તમે સર્વ સિદ્ધ યોગીઓ માટે આધાર અને અનંત વિસ્તાર છો.

મધ્યેઽન્તરિક્ષં વિસ્તીર્ણન્તારાગણવિભૂષિતમ્। તારાપથ ઇવા ભાતિ શ્રીમાન્ હારસ્તવોરસિ ।। ૨૪.

મધ્યમાં વિશાળ આકાશ, તારાઓના સમૂહથી શોભિત છે; તે તારાપથ જેવું તેજ આપે છે, જેમ કે તમારા ઉરસી પર સુંદર હાર.

દિશો દશ ભુજાસ્તે વૈ કેયૂરાઙ્ગદભૂષિતાઃ। વિસ્તીર્ણપરિણાહશ્ચ નીલામ્બુદચયોપમઃ ।। ૨૪.

તમારા દસ હાથ દિશાઓ છે, કયૂર અને અંગદથી શોભિત; તેમનો વિશાળ પરિઘ ઘન નિલા વાદળ સમાન છે.

કણ્ઠસ્તે શોભતે શ્રીમાન્ હેમસૂત્રવિભૂષિતઃ । દંષ્ટ્રાકરાલદુર્દ્ધર્ષમનૌપમ્યં મુખં તવ ।। ૨૪.

તમારો ગળો સુંદર છે, સુવર્ણ દોરાથી શોભિત; તમારા દાંત બહાર નીકળેલા છે, તમારું મુખ અપ્રતિમ અને અપરાજેય છે.

પઝમાલાકૃતોષ્ણીષં શીર્ષણ્યં શોભતે કથમ્। દીપ્તિઃ સૂર્યે વપુશ્ચન્દ્રે સ્થૈર્યે ભૂર્હ્યનિલો બલે ।। ૨૪.

પાંજરમાળાથી બનેલા મુકુટથી શોભિત તમારું શીર્ષ કેટલું સુંદર છે! તમારું તેજ સૂર્યમાં, રૂપ ચંદ્રમાં, સ્થિરતા ધરામાં અને બલ પવનમાં છે.