વાયુપુરાણમ્

ભવિષ્યન્તિ તદા કલ્પે સર્વે તે ધ્યાનયુઞ્જકાઃ। તે તુ સન્નિહિતા યોગે હૃદિ કૃત્વા મહેશ્વરમ્ । મહાલયે પદં ક્ષિપ્ત્વા પ્રવિષ્ટાઃ શિવમવ્યયમ્ ।। ૨૩.

એ સમયના કલ્પમાં એ બધા ધ્યાનમાં લીન રહેશે; યોગ દ્વારા મહેશ્વરને હૃદયમાં સ્થાપી, પોતાને મહાલયમાં અર્પણ કરીને, અવિનાશી શિવમાં પ્રવેશ કરશે.

યે ચાન્યેઽપિ મહાત્માનઃ કાલે તસ્મિન્ યુગાન્તિકે। ધ્યાનયુક્તેન મનસા વિમલાઃ શુદ્ધબુદ્ધયઃ ।। ૨૩.

અને એ યુગના અંતે, જે અન્ય મહાત્માઓ હશે, તેઓ પણ ધ્યાનમાં તલીન, નિર્મળ અને શુદ્ધબુદ્ધિથી યુક્ત રહેશે.

ગત્વા મહાલ્યં પુણ્યં દૃષ્ટ્વા માહેશ્વરં પદમ્ । તૂર્ણં તારયતે જન્તૂન્ દશપૂર્વાન્ દશાપરાન્ ।। ૨૩.

જે મહાલય પવિત્ર સ્થળે જઈને, મહેશ્વરનું પદ જોઈ લે છે, તે ઝડપથી પોતાના દસ પૂર્વજો અને દસ અનુગામી પિતૃઓને ઉદ્ધાર કરે છે.

આત્માનમેકવિશંઞ્ચ તારયિત્વા મહાર્ણવમ્। મમ પ્રસાદાદ્યાસ્યન્તિ રુદ્રલોકં ગતજ્વરાઃ ।। ૨૩.

પોતાને અને એકવીસ અન્યને મહાસાગર પાર ઉતારી, મારી કૃપાથી તેઓ રુદ્રલોકમાં જાય છે અને તમામ દુઃખોથી મુક્ત થાય છે.

તતોઽષ્ટાદશમે ચૈવ પરિવર્ત્તે યદા ભવેત્ । તદા ઋતઞ્જયો નામ વ્યાસસ્તુ ભવિતા મુનિઃ। તદાઽપ્યહં ભવિષ્યામિ શિખણ્ડી નામ નામતઃ ।। ૨૩.

પછી, જ્યારે અઢારમું ચક્ર આવે, ત્યારે વ્યાસ 'ઋતંજય' નામે મુનિ બનશે; એ સમયે પણ હું 'શિખંડી' નામે રહીશ.

સિદ્ધક્ષેત્રે મહાપુણ્યે દેવદાનવપૂજિતે। હિમવાચ્છિખરે પુણ્યે શિખણ્ડી યત્ર પર્વતઃ। શિખણ્ડિનો વનઞ્ચાપિ ઋષિસિદ્ધનિષેવિતમ્ ।। ૨૩.

સિદ્ધિક્ષેત્રે, મહાપુણ્યસ્થળે, દેવ-દાનવો દ્વારા પૂજિત, હિમવંતના પવિત્ર શિખરે 'શિખંડી' પર્વત અને ઋષિ-સિદ્ધો દ્વારા સેવિત 'શિખંડીનું વન' પણ હશે.

તત્રાપિ મમ તે પુત્રા ભવિષ્યન્તિ તપોધનાઃ। વાચઃશવા ઋતીકશ્ચ શાવાસશ્ચ દૃઢવ્રતઃ ।। ૨૩.

ત્યાં પણ મારા પુત્રો, વાચઃશવા, ઋતિક, શાવાસ અને દૃઢવ્રત, તપસ્યામાં સમૃદ્ધ બનશે.

યોગાત્માનો મહાશક્તાઃ સર્વે તે વેદપારગાઃ। પ્રાપ્ય માહેશ્વરં યોગં રુદ્રલોકં વ્રજન્તિ તે ।। ૨૩.

યોગમાં સ્થિર થયેલા, મહાન શક્તિ ધરાવતા અને વેદોમાં પારંગત એવા બધા, જ્યારે મહેશ્વરનું શ્રેષ્ઠ યોગ પ્રાપ્ત કરે છે, ત્યારે તેઓ રુદ્રના લોકમાં જાય છે.

તતસ્ત્વેકોનવિંશે તુ પરિવર્ત્તે ક્રમાગતે। વ્યાસસ્તુ ભવિતા નામ્ના ભરદ્વાજો મહામુનિઃ ।। ૨૩.

પછી, જ્યારે ઓગણીસમી પેઢી ક્રમશઃ આવે, ત્યારે વ્યાસ મહાન ઋષિ તરીકે ભરદ્વાજ નામે જન્મ લેશે.

તત્રાપ્યહં ભવિષ્યામિ જટામાલીતિ નામતઃ। હિમવચ્છિખરે રમ્યેજટાયુર્યત્ર પર્વતઃ ।। ૨૩.

ત્યાં પણ, હું જટામાળી નામે હાજર રહીશ, હિમાલયની સુંદર શિખરે, જ્યાં જટાયુ નામનો પર્વત છે.

તત્રાપિ મમ તે પુત્રા ભવિષ્યન્તિ મહૌજસઃ। હિરણ્યનામા કૌશિલ્યઃ કાક્ષીવઃ કુથુમિસ્તથા ।। ૨૩.

ત્યાં પણ, મારા પુત્રો મહાન તેજ ધરાવતા જન્મ લેશે: હિરણ્ય, કૌશિલ્ય, કાક્ષીવ અને કુથુમિ.

ઈશ્વરા યોગધર્માણઃ સર્વે તે હ્યૂર્દ્ધ્વરેતસઃ। પ્રાપ્ય માહેશ્વરં યોગં ગમિષ્યન્તિ ન સંશયઃ ।। ૨૩.

એ બધા યોગના ધર્મમાં સ્થિર, ઉર્ધ્વરેતસ અને સ્વયં ઈશ્વર છે; મહેશ્વરનું શ્રેષ્ઠ યોગ પ્રાપ્ત કરીને, તેઓ નિશ્ચિતપણે આગળ વધશે, તેમાં કોઈ સંશય નથી.

તતો વિંશતિમે સર્ગે પરિવર્ત્તે ક્રમેણ તુ। વાચઃશ્રવાઃ સ્મૃતો વ્યાસો ભવિષ્યતિ મહામતિઃ ।। ૨૩.

પછી, વિસમી પેઢી ક્રમશઃ આવે ત્યારે, વ્યાસ મહામતી ઋષિ તરીકે વાચઃશ્રવાઃ નામે ઓળખાશે.

તદાપ્યહં ભવિષ્યામિ હ્યટ્ટહાસીતિ નામતઃ। અટ્ટહાસપ્રિયાશ્ચાપિ ભવિષ્યન્તિ તદા નરાઃ ।। ૨૩.

એ સમયે, હું પણ અઠ્ઠહાસ નામે હાજર રહીશ; અને ત્યાં હસવા પ્રેમી પુરુષો પણ જન્મ લેશે.

તત્રૈવ હિમવત્પૃષ્ઠે સિદ્ધચારણસેવિતે। તત્રાપિ મમ તે પુત્રા ભવિષ્યન્તિ મહૌજસઃ। યુક્તાત્માનો મહાસત્ત્વા ધ્યાનિનો નિયતવ્રતાઃ ।। ૨૩.

હિમાલયની ઢાળ પર, જ્યાં સિદ્ધો અને ચારણો વિહાર કરે છે, ત્યાં પણ મારા પુત્રો મહાન તેજ ધરાવતા જન્મ લેશે; તેઓ યોગમાં સ્થિર, મહાન બળવાન, ધ્યાનમાં તલીન અને નિયમિત વ્રત ધરાવતા હશે.

સુમન્તુર્વર્વરિર્વિદ્વાન્ સુબન્ધુઃ કુશિકન્ધરઃ। પ્રાપ્ય માહેશ્વરં યોગં રુદ્રલોકાય તે ગતાઃ ।। ૨૩.

સુમંતુ, વર્વરી, વિદ્વાન સુબંધુ અને કુશિકંધર—એ બધાએ મહેશ્વરનું શ્રેષ્ઠ યોગ પ્રાપ્ત કરી રુદ્રલોકમાં સ્થાન મેળવ્યું છે.

એકવિશે પુનઃ પ્રાપ્તે પરિવર્ત્તે ક્રમેણ તુ। વાચસ્પતિઃ સ્મૃતો વ્યાસો યદા સ ઋષિસત્તમઃ ।। ૨૩.

પછી, એકવીસમી પેઢી ક્રમશઃ આવે ત્યારે, વ્યાસ ઋષિમાં શ્રેષ્ઠ વાચસ્પતિ નામે ઓળખાશે.

તદાઽપ્યહં ભવિષ્યામિ દારુકો નામ નામતઃ। તસ્માદ્ભવિષ્યતે પુણ્યં દેવદારુવનં મહત્ ।। ૨૩.

એ સમયે, હું પણ દારુક નામે હાજર રહીશ; અને એમાંથી મહાન અને પવિત્ર દેવદારુવન ઉત્પન્ન થશે.

તત્રાપિ મમ તે પુત્રા ભવિષ્યન્તિ મહૌજસઃ। પ્લક્ષો દાક્ષાયણિશ્ચૈવ કેતુમાલી બકસ્તથા ।। ૨૩.

ત્યાં પણ, મારા પુત્રો મહાન તેજ ધરાવતા જન્મ લેશે: પલક્ષ, દાક્ષાયણી, કેતુમાળી અને બક.

યોગાત્માનો મહાત્માનો નિયતા હ્યૂર્દ્ધ્વરેતસઃ। પરમં યોગમાક્થાય રુદ્રં પ્રાપ્તાસ્તથાનઘાઃ ।। ૨૩.

યોગમાં સ્થિર, મહાન આત્માવાળા, નિયમિત અને ઉર્ધ્વરેતસ એવા તેઓ, શ્રેષ્ઠ યોગ પ્રાપ્ત કરીને, નિર્મળ રહી રુદ્રને પ્રાપ્ત થયા.

દ્વાવિંશે પરિવર્ત્તે તુ વ્યાસઃ શુક્લાયનો યદા। તદાઽપ્યહં ભવિષ્યામિ વારાણસ્યાં મહામુનિઃ ।। ૨૩.

બાવીસમી પેઢી આવે ત્યારે, જ્યારે વ્યાસ શુક્લાયન બને છે, ત્યારે હું પણ વારાણસીમાં મહાન ઋષિ તરીકે હાજર રહીશ.

નામ્ના વૈ લાઙ્ગલી ભીમો યત્ર દેવાઃ સવાસવાઃ। દ્રક્ષ્યન્તિ માં કલૌ તસ્મિન્નવતીર્ણં હલાયુધમ્ ।। ૨૩.

મારું નામ ત્યાં લાંગલી ભીમ હશે, જ્યાં દેવતાઓ અને ઈન્દ્ર સહીત મને કળિયુગમાં હલાયુધ રૂપે અવતરીત જોશે.

તત્રાપિ મમ તે પુત્રા ભવિષ્યન્તિ સુધાર્મિકાઃ। તુલ્યાર્ચિર્મધુપિઙ્ગાક્ષઃ શ્વેતકેતુસ્તથૈવ ચ ।। ૨૩.

ત્યાં પણ, મારા પુત્રો સદ્ધર્મમાં સ્થિર જન્મ લેશે: તુલ્યાર્ચિસ, મધુપિંગાક્ષ અને શ્વેતકેતુ.

તેઽપિ માહેશ્વરં યોગં પ્રાપ્ય ધ્યાનપરાયણાઃ। વિરજા બ્રહ્મભૂયિષ્ઠા રુદ્રલોકાય સંસ્થિતાઃ ।। ૨૩.

એ પણ મહેશ્વરનું શ્રેષ્ઠ યોગ પ્રાપ્ત કરીને, ધ્યાનમાં તલીન, પવિત્ર અને બ્રહ્મમાં સ્થિર રહી, રુદ્રલોકમાં નિવાસ કરે છે.

પરિવર્ત્તે ત્રયોવિંશે તૃણબિન્દુર્યદા મુનિઃ। વ્યાસો ભવિષ્યતિ બ્રહ્મ તદાઽહં ભવિતા પુનઃ। શ્વેતો નામ મહાકાયો મુનિપુત્રઃ સુધાર્મિકઃ ।। ૨૩.

ત્રેવીસમી પેઢી આવે ત્યારે, જ્યારે તૃણબિંદુ ઋષિ વ્યાસ બને છે, ત્યારે હું પણ ફરીથી શ્વેત નામે, મહાન કાયાવાળા, ઋષિપુત્ર અને સદ્ધર્મી તરીકે જન્મ લેશ.

તત્ર કાલઞ્જરિષ્યામિ તદા ગિરિવરોત્તમે। તેન કાલઞ્જરો નામ ભવિષ્યતિ સ પર્વતઃ ।। ૨૩.

ત્યાં, એ ઉત્તમ પર્વત પર, હું કાળાંજર રૂપે અવતરિશીશ. તેથી એ પર્વતને કાળાંજર નામથી ઓળખવામાં આવશે.

તત્રાપિ મમ તે પુત્રા ભવિષ્યન્તિ મહૌજસઃ। ઉષિજો બૃહદુક્થશ્ચ દેવલઃ કવિરેવ ચ। પ્રાપ્ય માહેશ્વરં યોગં રુદ્રલોકં ગતા હિ તે ।। ૨૩.

ત્યાં પણ, મારા પુત્રો, જેઓ મહાન બળવાન હશે—ઉષિજ, બૃહદુક્થ, દેવલ અને કવિ—માહેશ્વર યોગ પ્રાપ્ત કરીને, તેઓ રુદ્રના લોકમાં ગયા છે.

પરિવર્ત્તે ચતુર્વિંશે ઋક્ષો વ્યાસો ભવિષ્યતિ। તત્રાઽહં ભવિતા બ્રહ્મન્ કલૌ તસ્મિન્ યુગાન્તિકે। શૂલી નામ મહાયોગી નૈમિષે યોગિ વન્દિતે ।। ૨૩.

ચોઅવીસમા ચક્રમાં ઋક્ષ વ્યાસ બનશે. ત્યાં, હે બ્રાહ્મણ, હું પણ કળીયુગના અંતે શૂલી નામે મહાયોગી તરીકે, નૈમિષારણ્યમાં યોગીઓ દ્વારા પૂજિત થઈ જન્મીશ.

તત્રાપિ મમ તે પુત્રા ભવિષ્યન્તિ તપસ્વિનઃ। શલિહોત્રોઽગ્નિવેશ્યશ્ચ યુવનાશ્ચઃ શરદ્વસુઃ । તેઽપિ યોગબલોપેતા રુદ્રં યાસ્યન્તિ સુવ્રતાઃ ।। ૨૩.

ત્યાં પણ, મારા પુત્રો તપસ્વી હશે—શલિહોત્ર, અગ્નિવેશ્ય, યુવનાશ્ચ અને શરદ્વસુ. યોગબળથી યુક્ત એ સુવ્રતી પુત્રો પણ રુદ્ર પાસે જશે.