વાયુપુરાણમ્

ત્રયોદશે પુનઃ પ્રાપ્તે પરિવર્ત્તે ક્રમેણ તુ। ધર્મો નરાયણો નામ વ્યાસસ્તુ ભવિતા યદા ।। ૨૩.

જ્યારે ક્રમશઃ તેરમો ચક્ર આવે, ત્યારે ધર્મ, જેનું નામ નારાયણ છે, વ્યાસ બનશે.

તદાપ્યહં ભવિષ્યામિ વાલિર્નામ મહામુનિઃ। વાલખિલ્યાશ્રમે પુણ્યે પર્વતે ગન્ધમાદને ।। ૨૩.

ત્યારે પણ હું વાલી નામે મહામુની બની, પવિત્ર વાલખિલ્ય આશ્રમમાં, ગંધમાદન પર્વત પર જન્મ લઈશ.

તત્રાપિ મમ તે પુત્રા ભવિષ્યન્તિ તપોધનાઃ। સુધામા કાશ્યપશ્ચૈવ વસિષ્ઠો વિરજાસ્તથા ।। ૨૩.

ત્યાં પણ મારા પુત્રો તપસ્વી તરીકે, સુધામા, કાશ્યપ, વસિષ્ઠ અને વિરજા જન્મશે.

મહાયોગબલોપેતા વિમલા ઊર્દ્ધ્વરેતસઃ। તેનૈવ યોગમાર્ગેણ ગમિષ્યન્તિ ન સંશયઃ ।। ૨૩.

મહાયોગબળથી યુક્ત, નિર્મળ અને ઊર્ધ્વરેતસવાળા એ બધા, એ જ યોગમાર્ગે નિશ્ચિત રૂપે પરમ પદ પામશે.

સુરક્ષણો યદા વ્યાસઃ પર્યાયે તુ ચતુર્દ્દશે। તત્રાપિ પુનરેવાહં ભવિષ્યામિ યુગાન્તિકે ।। ૨૩.

જ્યારે ચૌદમો ચક્ર આવે ત્યારે સુરક્ષણ વ્યાસ બનશે; ત્યાં પણ યુગના અંતે હું હાજર રહીશ.

વંશે ત્વઙ્ગિરસઃ શ્રેષ્ઠો ગૌતમો નામ યોગવિત્। તસ્માદ્ભવિષ્યતે પુણ્યં ગૌતમં નામ તદ્વનમ્ ।। ૨૩.

અંગિરસ વંશમાં શ્રેષ્ઠ, યોગજ્ઞાની ગૌતમ જન્મશે; તેના કારણે એ પવિત્ર વનનું નામ ગૌતમ થશે.

તત્રાપિ મમ તે પુત્રા ભવિષ્યન્તિ કલૌ તથા। અત્રિરુગ્રતપાશ્ચૈવ શ્રાવણોઽથ સ્રવિષ્ટકઃ ।। ૨૩.

ત્યાં પણ કલિયુગમાં મારા પુત્રો અત્રિ, ઉગ્રતપ, શ્રાવણ અને સ્રવિષ્ટક જન્મશે.

યોગાત્માનો મહાત્માનો ધ્યાનયોગપરાયણાઃ। તેઽપિ તેનૈવ માર્ગેણ રુદ્રલોકનિવાસિનઃ ।। ૨૩.

એ બધા યોગમાં સ્થિત, મહાન આત્માવાળા, ધ્યાનયોગમાં તત્પર રહી, એ જ માર્ગે રુદ્રલોકમાં નિવાસ કરશે.

તતઃ પ્રાપ્તે પઞ્ચદશે પરિવર્ત્તે ક્રમાગતે। આરુણિસ્તુ યદા વ્યાસો દ્વાપરે ભવિતા પ્રભુઃ ।। ૨૩.

પછી, પંદરમો ચક્ર ક્રમશઃ આવે ત્યારે, આરુણી દ્વાપરયુગમાં વ્યાસ રૂપે, પ્રભુ બની અવતરશે.

તદાપ્યહં ભવિષ્યામિ નામ્ના વેદશિરા દ્વિજાઃ। તત્ર વેદશિરા નામ અસ્ત્રં તત્પારમેશ્વરમ્ ।। ૨૩.

એ સમયે પણ, હે દ્વિજો, હું 'વેદશિરા' નામે રહિશ. ત્યાં 'વેદશિરા' એ પરમેશ્વરનું મહાન અસ્ત્ર કહેવાય છે.

ભવિષ્યતિ મહાવીર્યં વેદશીર્ષા ચ પર્વતઃ। હિમવત્પૃષ્ઠમાશ્રિત્ય સરસ્વત્યા નગોત્તમે ।। ૨૩.

'વેદશીર્ષા' નામનો એક બહુ શક્તિશાળી પર્વત પણ હશે, જે હિમવંતના પીઠ પર, સર્વોત્તમ પર્વત સરસ્વતીની નજીક સ્થિત હશે.

તદાપિ મમ તે પુત્રા ભવિષ્યન્તિ તપોધનાઃ। કુણિશ્ચ કુણિબાહુશ્ચ કુશરીરઃ કુનેત્રકઃ ।। ૨૩.

ત્યારે પણ મારા પુત્રો, કુણિ, કુણિબાહુ, કુશરીર અને કુનેત્રક, તપસ્યામાં સમૃદ્ધ અને મહાન તપસ્વી બનશે.

યોગાત્માનો મહાત્માનો બ્રહ્મિષ્ઠાશ્ચોર્દ્ધ્વરેતસઃ। તેઽપિ તેનૈવ માર્ગેણ રુદ્રલોકં ગતાસ્તુ તે ।। ૨૩.

એ બધા યોગી, મહાત્મા, બ્રહ્મમાં તલીન અને ઉર્ધ્વરેતસ હશે; એ જ માર્ગે તેઓ રુદ્રલોકમાં પહોંચી ગયા છે.

તતઃ ષોડશમે ચાપિ પરિવર્ત્તે ક્રમાગતે। વ્યાસસ્તુ સઞ્જયો નામ ભવિષ્યતિ તદા પ્રભુઃ ।। ૨૩.

પછી, જ્યારે શોડશમ ચક્ર ક્રમશ: આવશે, ત્યારે વ્યાસ 'સંજય' નામે પ્રભુરૂપે જન્મ લેશે.

તદાપ્યહં ભવિષ્યામિ ગોકર્ણો નામ નામતઃ। તસ્માદ્ભવિષ્યતે પુણ્યં ગોકર્ણં નામ તદ્વનમ્ ।। ૨૩.

એ સમયે પણ હું 'ગોકર્ણ' નામે રહીશ; ત્યાંથી 'ગોકર્ણ' નામનું પવિત્ર વન ઉત્પન્ન થશે.

તત્રાપિ મમ તે પુત્રા ભવિષ્યન્તિ મહૌજસઃ। કશ્યપો હ્યુશનાશ્ચૈવ ચ્યવનોઽથ બૃહસ્પતિઃ। તેઽપિ તેનૈવ માર્ગેણ ગમિષ્યન્તિ પરં પદમ્ ।। ૨૩.

ત્યાં પણ મારા પુત્રો, કશ્યપ, ઉશના, ચ્યવન અને બૃહસ્પતિ, મહાન શક્તિ ધરાવનાર હશે; એ પણ એ જ માર્ગે પરમ પદને પ્રાપ્ત કરશે.

તતઃ સપ્તદશે ચૈવ પરિવર્ત્તે ક્રમાગતે। તદા ભવિષ્યતિ વ્યાસો નામ્ના દેવકૃતઞ્જયઃ ।। ૨૩.

પછી, જ્યારે સત્તરમું ચક્ર ક્રમશ: આવશે, ત્યારે વ્યાસ 'દેવકૃતંજય' નામે જન્મ લેશે.

તદાપ્યહં ભવિષ્યામિ ગુહાવાસીતિ નામતઃ। હિમવચ્છિખરે ચૈવ મહાતુઙ્ગે મહાલયે। સિદ્ધિક્ષેત્રં મહાપુણ્યં ભવિષ્યતિ મહાલયમ્ ।। ૨૩.

એ સમયે પણ હું 'ગુહાવાસી' નામે રહીશ; હિમવંતના ઊંચા મહાન શિખરે, મહાલયમાં, સિદ્ધિનું ક્ષેત્ર અને મહાપુણ્યસ્થળ હશે.

તત્રાપિ મમ તે પુત્રા બ્રહ્મણ્યા યોગવેદિનઃ । ભવિષ્યન્તિ મહાત્માનઃ સર્વજ્ઞા નિરહઙ્કૃતાઃ ।। ૨૩.

ત્યાં પણ મારા પુત્રો બ્રહ્મનિષ્ઠ, યોગજ્ઞાન ધરાવનાર, મહાત્મા, સર્વજ્ઞ અને અહંકારરહિત હશે.

ઉતથ્યો વામદેવશ્ચ મહાકાલો મહાલયઃ। તેષાં શતસહસ્રન્તુ શિષ્યાણાં ધ્યાનસાધનમ્ ।। ૨૩.

ઉતથ્ય, વામદેવ, મહાકાલ અને મહાલય—એ બધાના લાખો શિષ્યો ધ્યાનસાધનામાં તલીન રહેશે.

ભવિષ્યન્તિ તદા કલ્પે સર્વે તે ધ્યાનયુઞ્જકાઃ। તે તુ સન્નિહિતા યોગે હૃદિ કૃત્વા મહેશ્વરમ્ । મહાલયે પદં ક્ષિપ્ત્વા પ્રવિષ્ટાઃ શિવમવ્યયમ્ ।। ૨૩.

એ સમયના કલ્પમાં એ બધા ધ્યાનમાં લીન રહેશે; યોગ દ્વારા મહેશ્વરને હૃદયમાં સ્થાપી, પોતાને મહાલયમાં અર્પણ કરીને, અવિનાશી શિવમાં પ્રવેશ કરશે.

યે ચાન્યેઽપિ મહાત્માનઃ કાલે તસ્મિન્ યુગાન્તિકે। ધ્યાનયુક્તેન મનસા વિમલાઃ શુદ્ધબુદ્ધયઃ ।। ૨૩.

અને એ યુગના અંતે, જે અન્ય મહાત્માઓ હશે, તેઓ પણ ધ્યાનમાં તલીન, નિર્મળ અને શુદ્ધબુદ્ધિથી યુક્ત રહેશે.

ગત્વા મહાલ્યં પુણ્યં દૃષ્ટ્વા માહેશ્વરં પદમ્ । તૂર્ણં તારયતે જન્તૂન્ દશપૂર્વાન્ દશાપરાન્ ।। ૨૩.

જે મહાલય પવિત્ર સ્થળે જઈને, મહેશ્વરનું પદ જોઈ લે છે, તે ઝડપથી પોતાના દસ પૂર્વજો અને દસ અનુગામી પિતૃઓને ઉદ્ધાર કરે છે.

આત્માનમેકવિશંઞ્ચ તારયિત્વા મહાર્ણવમ્। મમ પ્રસાદાદ્યાસ્યન્તિ રુદ્રલોકં ગતજ્વરાઃ ।। ૨૩.

પોતાને અને એકવીસ અન્યને મહાસાગર પાર ઉતારી, મારી કૃપાથી તેઓ રુદ્રલોકમાં જાય છે અને તમામ દુઃખોથી મુક્ત થાય છે.

તતોઽષ્ટાદશમે ચૈવ પરિવર્ત્તે યદા ભવેત્ । તદા ઋતઞ્જયો નામ વ્યાસસ્તુ ભવિતા મુનિઃ। તદાઽપ્યહં ભવિષ્યામિ શિખણ્ડી નામ નામતઃ ।। ૨૩.

પછી, જ્યારે અઢારમું ચક્ર આવે, ત્યારે વ્યાસ 'ઋતંજય' નામે મુનિ બનશે; એ સમયે પણ હું 'શિખંડી' નામે રહીશ.

સિદ્ધક્ષેત્રે મહાપુણ્યે દેવદાનવપૂજિતે। હિમવાચ્છિખરે પુણ્યે શિખણ્ડી યત્ર પર્વતઃ। શિખણ્ડિનો વનઞ્ચાપિ ઋષિસિદ્ધનિષેવિતમ્ ।। ૨૩.

સિદ્ધિક્ષેત્રે, મહાપુણ્યસ્થળે, દેવ-દાનવો દ્વારા પૂજિત, હિમવંતના પવિત્ર શિખરે 'શિખંડી' પર્વત અને ઋષિ-સિદ્ધો દ્વારા સેવિત 'શિખંડીનું વન' પણ હશે.

તત્રાપિ મમ તે પુત્રા ભવિષ્યન્તિ તપોધનાઃ। વાચઃશવા ઋતીકશ્ચ શાવાસશ્ચ દૃઢવ્રતઃ ।। ૨૩.

ત્યાં પણ મારા પુત્રો, વાચઃશવા, ઋતિક, શાવાસ અને દૃઢવ્રત, તપસ્યામાં સમૃદ્ધ બનશે.

યોગાત્માનો મહાશક્તાઃ સર્વે તે વેદપારગાઃ। પ્રાપ્ય માહેશ્વરં યોગં રુદ્રલોકં વ્રજન્તિ તે ।। ૨૩.

યોગમાં સ્થિર થયેલા, મહાન શક્તિ ધરાવતા અને વેદોમાં પારંગત એવા બધા, જ્યારે મહેશ્વરનું શ્રેષ્ઠ યોગ પ્રાપ્ત કરે છે, ત્યારે તેઓ રુદ્રના લોકમાં જાય છે.

તતસ્ત્વેકોનવિંશે તુ પરિવર્ત્તે ક્રમાગતે। વ્યાસસ્તુ ભવિતા નામ્ના ભરદ્વાજો મહામુનિઃ ।। ૨૩.

પછી, જ્યારે ઓગણીસમી પેઢી ક્રમશઃ આવે, ત્યારે વ્યાસ મહાન ઋષિ તરીકે ભરદ્વાજ નામે જન્મ લેશે.