વાયુપુરાણમ્

હિમવચ્છિખરે રમ્યે ભૃગુતુઙ્ગે નગોત્તમે। નામ્ના ભૃગોસ્તુ શિખરન્તસ્માત્તચ્છિખરમ્ભૃગુઃ ।। ૨૩.

હિમાલયની સુંદર શિખરે, ભૃગુના ઉંચા પર્વત પર, જે ભૃગુની શિખર તરીકે ઓળખાય છે, એ શિખરથી તેનું નામ ભૃગુ પડ્યું છે.

તત્રૈવ મમ તે પુત્રા ભવિષ્યન્તિ દૃઢવ્રતાઃ। બલબન્ધુર્નિરામિત્રઃ કેતુશ્રૃઙ્ગસ્તપોધનઃ ।। ૨૩.

ત્યાં મારા પુત્રો બલબંધુ, નિરામિત્ર, કેતુશૃંગ અને તપોધન, દૃઢ પ્રતિજ્ઞાવાળા જન્મશે.

યોગાત્માનો મહાત્માનો ધ્યાનયોગસમન્વિતાઃ। રુદ્રલોકં ગમિષ્યન્તિ તપસા દગ્ધકલ્મષાઃ ।। ૨૩.

એ બધા યોગમાં સ્થિત, મહાન આત્માવાળા, ધ્યાનયોગમાં નિપુણ અને તપથી પાપરહિત થઈ, રુદ્રલોકમાં જશે.

એકાદશે દ્વાપરે તુ ત્રિવૃદ્વ્યાસો ભવિષ્યતિ। તદાઽપ્યહં ભવિષ્યામિ ગઙ્ગાદ્વારે કલેર્ધુરિ ।। ૨૩.

અગિયારમા દ્વાપરમાં ત્રિવૃદ્વ્યાસનો અવતાર થશે; ત્યારે પણ હું ગંગાના દ્વારે, કલિયુગના અંતે હાજર રહીશ.

ઉગ્રા નામ મહાનાદાસ્તત્રૈવ મમ પુત્રકાઃ। ભવિષ્યન્તિ મહૌજસ્કાઃ સુવૃત્તા લોકવિશ્રુતાઃ ।। ૨૩.

ત્યાં મારા પુત્રો ઉગ્રા અને મહાનાદા, મહાન તેજસ્વી, સારા વર્તનવાળા અને લોકપ્રસિદ્ધ જન્મશે.

લમ્બોદરશ્ચ લમ્બશ્ચ લમ્બાક્ષો લમ્બકેશકઃ। પ્રાપ્ય માહેશ્વરં યોગં રુદ્રલોકાય સંસ્થિતાઃ। તેઽપિ તેનૈવ માર્ગેણ ગમિષ્યન્તિ પરાં ગતિમ્ ।। ૨૩.

લંબોદર, લંબ, લંબાક્ષ અને લંબકેશક, મહેશ્વરયોગ પ્રાપ્ત કરીને રુદ્રલોકમાં સ્થિર રહેશે; એ બધાએ એ જ માર્ગે પરમ ગતિ પ્રાપ્ત કરશે.

દ્વાદશે પિરવર્ત્તે તુ શતતેજા મહામુનિઃ। ભવિષ્યતિ મહાસત્ત્વો વ્યાસઃ કવિવરોત્તમઃ ।। ૨૩.

બારમા ચક્રમાં મહામુની શતતેજા, મહાન શક્તિવાળા અને કવિઓમાં શ્રેષ્ઠ, વ્યાસ રૂપે અવતરશે.

તતોઽપ્યહં ભવિષ્યામિ અત્રિર્નામ યુગાન્તિકે। હૈમકં વનમાસાદ્ય યોગમાસ્થાય ભૂતલે ।। ૨૩.

પછી, યુગના અંતે, હું અત્રિ નામે, હેમક વનમાં આવી, પૃથ્વી પર યોગમાં સ્થિત રહી જન્મ લઈશ.

અત્રાપિ મા તે પુત્રા ભસ્મસ્નાનાનુલેપનાઃ। ભવિષ્યન્તિ મહાયોગ રુદ્રલોકપરાયણાઃ ।। ૨૩.

ત્યાં પણ મારા પુત્રો ભસ્મસ્નાન કરીને, મહાયોગમાં તત્પર અને રુદ્રલોકને પામવા ઇચ્છુક રહેશે.

સર્વજ્ઞઃ સમબુદ્ધિશ્ચ સાધ્યઃ સર્વસ્તથૈવ ચ। રુદ્રલોકં ગમિષ્યન્તિ ધ્યાનયોગપરાયણાઃ ।। ૨૩.

સર્વજ્ઞ, સમબુદ્ધિવાળા, સિદ્ધ અને બીજા બધા પણ, ધ્યાનયોગમાં તત્પર રહી, રુદ્રલોકમાં જશે.

ત્રયોદશે પુનઃ પ્રાપ્તે પરિવર્ત્તે ક્રમેણ તુ। ધર્મો નરાયણો નામ વ્યાસસ્તુ ભવિતા યદા ।। ૨૩.

જ્યારે ક્રમશઃ તેરમો ચક્ર આવે, ત્યારે ધર્મ, જેનું નામ નારાયણ છે, વ્યાસ બનશે.

તદાપ્યહં ભવિષ્યામિ વાલિર્નામ મહામુનિઃ। વાલખિલ્યાશ્રમે પુણ્યે પર્વતે ગન્ધમાદને ।। ૨૩.

ત્યારે પણ હું વાલી નામે મહામુની બની, પવિત્ર વાલખિલ્ય આશ્રમમાં, ગંધમાદન પર્વત પર જન્મ લઈશ.

તત્રાપિ મમ તે પુત્રા ભવિષ્યન્તિ તપોધનાઃ। સુધામા કાશ્યપશ્ચૈવ વસિષ્ઠો વિરજાસ્તથા ।। ૨૩.

ત્યાં પણ મારા પુત્રો તપસ્વી તરીકે, સુધામા, કાશ્યપ, વસિષ્ઠ અને વિરજા જન્મશે.

મહાયોગબલોપેતા વિમલા ઊર્દ્ધ્વરેતસઃ। તેનૈવ યોગમાર્ગેણ ગમિષ્યન્તિ ન સંશયઃ ।। ૨૩.

મહાયોગબળથી યુક્ત, નિર્મળ અને ઊર્ધ્વરેતસવાળા એ બધા, એ જ યોગમાર્ગે નિશ્ચિત રૂપે પરમ પદ પામશે.

સુરક્ષણો યદા વ્યાસઃ પર્યાયે તુ ચતુર્દ્દશે। તત્રાપિ પુનરેવાહં ભવિષ્યામિ યુગાન્તિકે ।। ૨૩.

જ્યારે ચૌદમો ચક્ર આવે ત્યારે સુરક્ષણ વ્યાસ બનશે; ત્યાં પણ યુગના અંતે હું હાજર રહીશ.

વંશે ત્વઙ્ગિરસઃ શ્રેષ્ઠો ગૌતમો નામ યોગવિત્। તસ્માદ્ભવિષ્યતે પુણ્યં ગૌતમં નામ તદ્વનમ્ ।। ૨૩.

અંગિરસ વંશમાં શ્રેષ્ઠ, યોગજ્ઞાની ગૌતમ જન્મશે; તેના કારણે એ પવિત્ર વનનું નામ ગૌતમ થશે.

તત્રાપિ મમ તે પુત્રા ભવિષ્યન્તિ કલૌ તથા। અત્રિરુગ્રતપાશ્ચૈવ શ્રાવણોઽથ સ્રવિષ્ટકઃ ।। ૨૩.

ત્યાં પણ કલિયુગમાં મારા પુત્રો અત્રિ, ઉગ્રતપ, શ્રાવણ અને સ્રવિષ્ટક જન્મશે.

યોગાત્માનો મહાત્માનો ધ્યાનયોગપરાયણાઃ। તેઽપિ તેનૈવ માર્ગેણ રુદ્રલોકનિવાસિનઃ ।। ૨૩.

એ બધા યોગમાં સ્થિત, મહાન આત્માવાળા, ધ્યાનયોગમાં તત્પર રહી, એ જ માર્ગે રુદ્રલોકમાં નિવાસ કરશે.

તતઃ પ્રાપ્તે પઞ્ચદશે પરિવર્ત્તે ક્રમાગતે। આરુણિસ્તુ યદા વ્યાસો દ્વાપરે ભવિતા પ્રભુઃ ।। ૨૩.

પછી, પંદરમો ચક્ર ક્રમશઃ આવે ત્યારે, આરુણી દ્વાપરયુગમાં વ્યાસ રૂપે, પ્રભુ બની અવતરશે.

તદાપ્યહં ભવિષ્યામિ નામ્ના વેદશિરા દ્વિજાઃ। તત્ર વેદશિરા નામ અસ્ત્રં તત્પારમેશ્વરમ્ ।। ૨૩.

એ સમયે પણ, હે દ્વિજો, હું 'વેદશિરા' નામે રહિશ. ત્યાં 'વેદશિરા' એ પરમેશ્વરનું મહાન અસ્ત્ર કહેવાય છે.

ભવિષ્યતિ મહાવીર્યં વેદશીર્ષા ચ પર્વતઃ। હિમવત્પૃષ્ઠમાશ્રિત્ય સરસ્વત્યા નગોત્તમે ।। ૨૩.

'વેદશીર્ષા' નામનો એક બહુ શક્તિશાળી પર્વત પણ હશે, જે હિમવંતના પીઠ પર, સર્વોત્તમ પર્વત સરસ્વતીની નજીક સ્થિત હશે.

તદાપિ મમ તે પુત્રા ભવિષ્યન્તિ તપોધનાઃ। કુણિશ્ચ કુણિબાહુશ્ચ કુશરીરઃ કુનેત્રકઃ ।। ૨૩.

ત્યારે પણ મારા પુત્રો, કુણિ, કુણિબાહુ, કુશરીર અને કુનેત્રક, તપસ્યામાં સમૃદ્ધ અને મહાન તપસ્વી બનશે.

યોગાત્માનો મહાત્માનો બ્રહ્મિષ્ઠાશ્ચોર્દ્ધ્વરેતસઃ। તેઽપિ તેનૈવ માર્ગેણ રુદ્રલોકં ગતાસ્તુ તે ।। ૨૩.

એ બધા યોગી, મહાત્મા, બ્રહ્મમાં તલીન અને ઉર્ધ્વરેતસ હશે; એ જ માર્ગે તેઓ રુદ્રલોકમાં પહોંચી ગયા છે.

તતઃ ષોડશમે ચાપિ પરિવર્ત્તે ક્રમાગતે। વ્યાસસ્તુ સઞ્જયો નામ ભવિષ્યતિ તદા પ્રભુઃ ।। ૨૩.

પછી, જ્યારે શોડશમ ચક્ર ક્રમશ: આવશે, ત્યારે વ્યાસ 'સંજય' નામે પ્રભુરૂપે જન્મ લેશે.

તદાપ્યહં ભવિષ્યામિ ગોકર્ણો નામ નામતઃ। તસ્માદ્ભવિષ્યતે પુણ્યં ગોકર્ણં નામ તદ્વનમ્ ।। ૨૩.

એ સમયે પણ હું 'ગોકર્ણ' નામે રહીશ; ત્યાંથી 'ગોકર્ણ' નામનું પવિત્ર વન ઉત્પન્ન થશે.

તત્રાપિ મમ તે પુત્રા ભવિષ્યન્તિ મહૌજસઃ। કશ્યપો હ્યુશનાશ્ચૈવ ચ્યવનોઽથ બૃહસ્પતિઃ। તેઽપિ તેનૈવ માર્ગેણ ગમિષ્યન્તિ પરં પદમ્ ।। ૨૩.

ત્યાં પણ મારા પુત્રો, કશ્યપ, ઉશના, ચ્યવન અને બૃહસ્પતિ, મહાન શક્તિ ધરાવનાર હશે; એ પણ એ જ માર્ગે પરમ પદને પ્રાપ્ત કરશે.

તતઃ સપ્તદશે ચૈવ પરિવર્ત્તે ક્રમાગતે। તદા ભવિષ્યતિ વ્યાસો નામ્ના દેવકૃતઞ્જયઃ ।। ૨૩.

પછી, જ્યારે સત્તરમું ચક્ર ક્રમશ: આવશે, ત્યારે વ્યાસ 'દેવકૃતંજય' નામે જન્મ લેશે.

તદાપ્યહં ભવિષ્યામિ ગુહાવાસીતિ નામતઃ। હિમવચ્છિખરે ચૈવ મહાતુઙ્ગે મહાલયે। સિદ્ધિક્ષેત્રં મહાપુણ્યં ભવિષ્યતિ મહાલયમ્ ।। ૨૩.

એ સમયે પણ હું 'ગુહાવાસી' નામે રહીશ; હિમવંતના ઊંચા મહાન શિખરે, મહાલયમાં, સિદ્ધિનું ક્ષેત્ર અને મહાપુણ્યસ્થળ હશે.

તત્રાપિ મમ તે પુત્રા બ્રહ્મણ્યા યોગવેદિનઃ । ભવિષ્યન્તિ મહાત્માનઃ સર્વજ્ઞા નિરહઙ્કૃતાઃ ।। ૨૩.

ત્યાં પણ મારા પુત્રો બ્રહ્મનિષ્ઠ, યોગજ્ઞાન ધરાવનાર, મહાત્મા, સર્વજ્ઞ અને અહંકારરહિત હશે.