વાયુપુરાણમ્

સપ્તમે પરિવર્ત્તે તુ યદા વ્યાસઃ શતક્રતુઃ। વિભુર્નામ મહાતેજા- પૂર્વમાસીચ્છતક્રતુઃ ।। ૨૩.

સાતમા ચક્રમાં, જ્યારે વ્યાસ શતક્રતુ તરીકે અવતરે, ત્યારે તે મહાન તેજસ્વી અને અગાઉ પણ શતક્રતુ તરીકે જાણીતા હતા.

તદાઽપ્યહં ભવિષ્યામિ કલૌ તસ્મિન્ યુગાન્તિકે। જૈગીષવ્યેતિ વિખયાતઃ સર્વેષાં યોગિનાં વરઃ ।। ૨૩.

ત્યારે પણ, કળિયુગના અંતે, હું જગતપ્રસિદ્ધ જયગીષવ્ય તરીકે, બધા યોગીઓમાં શ્રેષ્ઠ બની અવતરિશ.

તત્રાપિ મમ તે પુત્રા ભવિષ્યન્તિ યુગે તદા। સારસ્વતઃ સુમેધાશ્ચ વસુવાહઃ સુવાહનઃ ।। ૨૩.

એ યુગમાં પણ, મારા પુત્રો સારસ્વત, સુમેધા, વસુવાહ અને સુવાહન થશે.

તેઽપિ તેનૈવ માર્ગેણ ધ્યાનયુક્તિં સમાશ્રિતાઃ । ભવિષ્યન્તિ મહાત્માનો રુદ્રલોકપરાયણાઃ ।। ૨૩.

એ બધા પણ એ જ માર્ગે, ધ્યાનમાં સ્થિર રહી, મહાન આત્મા અને રુદ્રલોકના પરાયણ બની રહેશે.

વસિષ્ઠશ્ચાષ્ટમે વ્યાસઃ પરિવર્ત્તે ભવિષ્યતિ। કપિલશ્ચાસુરિશ્ચૈવ તથા પઞ્ચશિખો મુનિઃ। વાગ્બલિશ્ચ મહાયોગી સર્વ એવ મહૌજસઃ ।। ૨૩.

આઠમા ચક્રમાં, વ્યાસ વશિષ્ઠ બનશે; તેમજ કપિલ, આસુરી, પંચશિખ મુની અને વાગ્બલી મહાયોગી—all મહાન તેજવાળા—અવતરે છે.

પ્રાપ્ય માહેશ્વરં યોગં ધ્યાનિનો દગ્ધકલ્મષાઃ। મત્સમીપં ગમિષ્યન્તિ પુનરાવૃત્તિદુર્લભમ્ ।। ૨૩.

મહેશ્વર યોગ પ્રાપ્ત કરીને, ધ્યાનમાં લીન અને પાપથી મુક્ત થઈ, એ બધા મારા પાસે આવી પહોંચશે, જ્યાંથી પાછા ફરવું અતિ દુર્લભ છે.

પરિવર્ત્તેઽથ નવમે વ્યાસઃ સારસ્વતો યદા। તદા ચાહં ભવિષ્યામિ ઋષભો નામ નામતઃ । તત્રાપિ મમ તે પુત્રા ભવિષ્યન્તિ મહૌજસઃ ।। ૨૩.

નવમા ચક્રમાં, જ્યારે વ્યાસ સારસ્વત નામે અવતરે, ત્યારે પણ હું ઋષભ નામે ઓળખાશે; અને ત્યાં પણ મારા પુત્રો મહાન તેજવાળા થશે.

પરાશરશ્ચ ગાર્ગ્યશ્ચ ભાર્ગવો હ્યઙ્ગિરાસ્તથા। ભવિષ્યન્તિ મહાત્માનો બ્રાહ્મણા વેદપારગાઃ ।। ૨૩.

પરાશર, ગાર્ગ્ય, ભાર્ગવ અને અંઘિરા—આ બધા મહાન આત્મા, બ્રાહ્મણ અને વેદના પારંગત, જન્મ લેશે.

સર્વે તપોબલોત્કૃષ્ટાઃ શાપાનુગ્રહકોવિદાઃ। તેપિ તેનૈવ માર્ગેણ યોગોક્તેન તપસ્વિનઃ। ધ્યાનમાર્ગં સમાસાદ્ય ગમિષ્યન્તિ તથૈવ તે ।। ૨૩.

આ બધા તપના બળમાં શ્રેષ્ઠ, શાપ અને આશીર્વાદ આપવા કુશળ, યોગના માર્ગે ચાલતા, ધ્યાનમાર્ગ પ્રાપ્ત કરીને, એ જ રીતે આગળ વધશે.

દશમે દ્વાપરે વ્યાસસ્ત્રિધામાનામ નામતઃ। યદા ભવિષ્યતિ વિપ્રાસ્તદાઽહં ભવિતા પુનઃ ।। ૨૩.

દસમા દ્વાપરયુગમાં, જ્યારે વ્યાસ ત્રિધામા નામે ઓળખાશે, ત્યારે પણ, હે વિદ્વાનો, હું પુનઃ અવતરિશ.

હિમવચ્છિખરે રમ્યે ભૃગુતુઙ્ગે નગોત્તમે। નામ્ના ભૃગોસ્તુ શિખરન્તસ્માત્તચ્છિખરમ્ભૃગુઃ ।। ૨૩.

હિમાલયની સુંદર શિખરે, ભૃગુના ઉંચા પર્વત પર, જે ભૃગુની શિખર તરીકે ઓળખાય છે, એ શિખરથી તેનું નામ ભૃગુ પડ્યું છે.

તત્રૈવ મમ તે પુત્રા ભવિષ્યન્તિ દૃઢવ્રતાઃ। બલબન્ધુર્નિરામિત્રઃ કેતુશ્રૃઙ્ગસ્તપોધનઃ ।। ૨૩.

ત્યાં મારા પુત્રો બલબંધુ, નિરામિત્ર, કેતુશૃંગ અને તપોધન, દૃઢ પ્રતિજ્ઞાવાળા જન્મશે.

યોગાત્માનો મહાત્માનો ધ્યાનયોગસમન્વિતાઃ। રુદ્રલોકં ગમિષ્યન્તિ તપસા દગ્ધકલ્મષાઃ ।। ૨૩.

એ બધા યોગમાં સ્થિત, મહાન આત્માવાળા, ધ્યાનયોગમાં નિપુણ અને તપથી પાપરહિત થઈ, રુદ્રલોકમાં જશે.

એકાદશે દ્વાપરે તુ ત્રિવૃદ્વ્યાસો ભવિષ્યતિ। તદાઽપ્યહં ભવિષ્યામિ ગઙ્ગાદ્વારે કલેર્ધુરિ ।। ૨૩.

અગિયારમા દ્વાપરમાં ત્રિવૃદ્વ્યાસનો અવતાર થશે; ત્યારે પણ હું ગંગાના દ્વારે, કલિયુગના અંતે હાજર રહીશ.

ઉગ્રા નામ મહાનાદાસ્તત્રૈવ મમ પુત્રકાઃ। ભવિષ્યન્તિ મહૌજસ્કાઃ સુવૃત્તા લોકવિશ્રુતાઃ ।। ૨૩.

ત્યાં મારા પુત્રો ઉગ્રા અને મહાનાદા, મહાન તેજસ્વી, સારા વર્તનવાળા અને લોકપ્રસિદ્ધ જન્મશે.

લમ્બોદરશ્ચ લમ્બશ્ચ લમ્બાક્ષો લમ્બકેશકઃ। પ્રાપ્ય માહેશ્વરં યોગં રુદ્રલોકાય સંસ્થિતાઃ। તેઽપિ તેનૈવ માર્ગેણ ગમિષ્યન્તિ પરાં ગતિમ્ ।। ૨૩.

લંબોદર, લંબ, લંબાક્ષ અને લંબકેશક, મહેશ્વરયોગ પ્રાપ્ત કરીને રુદ્રલોકમાં સ્થિર રહેશે; એ બધાએ એ જ માર્ગે પરમ ગતિ પ્રાપ્ત કરશે.

દ્વાદશે પિરવર્ત્તે તુ શતતેજા મહામુનિઃ। ભવિષ્યતિ મહાસત્ત્વો વ્યાસઃ કવિવરોત્તમઃ ।। ૨૩.

બારમા ચક્રમાં મહામુની શતતેજા, મહાન શક્તિવાળા અને કવિઓમાં શ્રેષ્ઠ, વ્યાસ રૂપે અવતરશે.

તતોઽપ્યહં ભવિષ્યામિ અત્રિર્નામ યુગાન્તિકે। હૈમકં વનમાસાદ્ય યોગમાસ્થાય ભૂતલે ।। ૨૩.

પછી, યુગના અંતે, હું અત્રિ નામે, હેમક વનમાં આવી, પૃથ્વી પર યોગમાં સ્થિત રહી જન્મ લઈશ.

અત્રાપિ મા તે પુત્રા ભસ્મસ્નાનાનુલેપનાઃ। ભવિષ્યન્તિ મહાયોગ રુદ્રલોકપરાયણાઃ ।। ૨૩.

ત્યાં પણ મારા પુત્રો ભસ્મસ્નાન કરીને, મહાયોગમાં તત્પર અને રુદ્રલોકને પામવા ઇચ્છુક રહેશે.

સર્વજ્ઞઃ સમબુદ્ધિશ્ચ સાધ્યઃ સર્વસ્તથૈવ ચ। રુદ્રલોકં ગમિષ્યન્તિ ધ્યાનયોગપરાયણાઃ ।। ૨૩.

સર્વજ્ઞ, સમબુદ્ધિવાળા, સિદ્ધ અને બીજા બધા પણ, ધ્યાનયોગમાં તત્પર રહી, રુદ્રલોકમાં જશે.

ત્રયોદશે પુનઃ પ્રાપ્તે પરિવર્ત્તે ક્રમેણ તુ। ધર્મો નરાયણો નામ વ્યાસસ્તુ ભવિતા યદા ।। ૨૩.

જ્યારે ક્રમશઃ તેરમો ચક્ર આવે, ત્યારે ધર્મ, જેનું નામ નારાયણ છે, વ્યાસ બનશે.

તદાપ્યહં ભવિષ્યામિ વાલિર્નામ મહામુનિઃ। વાલખિલ્યાશ્રમે પુણ્યે પર્વતે ગન્ધમાદને ।। ૨૩.

ત્યારે પણ હું વાલી નામે મહામુની બની, પવિત્ર વાલખિલ્ય આશ્રમમાં, ગંધમાદન પર્વત પર જન્મ લઈશ.

તત્રાપિ મમ તે પુત્રા ભવિષ્યન્તિ તપોધનાઃ। સુધામા કાશ્યપશ્ચૈવ વસિષ્ઠો વિરજાસ્તથા ।। ૨૩.

ત્યાં પણ મારા પુત્રો તપસ્વી તરીકે, સુધામા, કાશ્યપ, વસિષ્ઠ અને વિરજા જન્મશે.

મહાયોગબલોપેતા વિમલા ઊર્દ્ધ્વરેતસઃ। તેનૈવ યોગમાર્ગેણ ગમિષ્યન્તિ ન સંશયઃ ।। ૨૩.

મહાયોગબળથી યુક્ત, નિર્મળ અને ઊર્ધ્વરેતસવાળા એ બધા, એ જ યોગમાર્ગે નિશ્ચિત રૂપે પરમ પદ પામશે.

સુરક્ષણો યદા વ્યાસઃ પર્યાયે તુ ચતુર્દ્દશે। તત્રાપિ પુનરેવાહં ભવિષ્યામિ યુગાન્તિકે ।। ૨૩.

જ્યારે ચૌદમો ચક્ર આવે ત્યારે સુરક્ષણ વ્યાસ બનશે; ત્યાં પણ યુગના અંતે હું હાજર રહીશ.

વંશે ત્વઙ્ગિરસઃ શ્રેષ્ઠો ગૌતમો નામ યોગવિત્। તસ્માદ્ભવિષ્યતે પુણ્યં ગૌતમં નામ તદ્વનમ્ ।। ૨૩.

અંગિરસ વંશમાં શ્રેષ્ઠ, યોગજ્ઞાની ગૌતમ જન્મશે; તેના કારણે એ પવિત્ર વનનું નામ ગૌતમ થશે.

તત્રાપિ મમ તે પુત્રા ભવિષ્યન્તિ કલૌ તથા। અત્રિરુગ્રતપાશ્ચૈવ શ્રાવણોઽથ સ્રવિષ્ટકઃ ।। ૨૩.

ત્યાં પણ કલિયુગમાં મારા પુત્રો અત્રિ, ઉગ્રતપ, શ્રાવણ અને સ્રવિષ્ટક જન્મશે.

યોગાત્માનો મહાત્માનો ધ્યાનયોગપરાયણાઃ। તેઽપિ તેનૈવ માર્ગેણ રુદ્રલોકનિવાસિનઃ ।। ૨૩.

એ બધા યોગમાં સ્થિત, મહાન આત્માવાળા, ધ્યાનયોગમાં તત્પર રહી, એ જ માર્ગે રુદ્રલોકમાં નિવાસ કરશે.

તતઃ પ્રાપ્તે પઞ્ચદશે પરિવર્ત્તે ક્રમાગતે। આરુણિસ્તુ યદા વ્યાસો દ્વાપરે ભવિતા પ્રભુઃ ।। ૨૩.

પછી, પંદરમો ચક્ર ક્રમશઃ આવે ત્યારે, આરુણી દ્વાપરયુગમાં વ્યાસ રૂપે, પ્રભુ બની અવતરશે.