વાયુપુરાણમ્

તેઽપિ તેનૈવ માર્ગેણ યોગોક્તેન મહૌજસઃ। રુદ્રલોકં ગમિષ્યન્તિ પુનરાવૃત્તિદુર્લભમ્ ।। ૨૩.

તેઓ પણ એ જ માર્ગે, યોગના ઉપદેશથી, મહાશક્તિશાળી બની, રુદ્રલોકમાં જશે, જ્યાંથી પાછા ફરવું અતિ દુર્લભ છે.

ચતુર્થે દ્વાપરે ચૈવ યદા વ્યાસોઽઙ્ગિરાઃ સ્મૃતઃ। તદાઽપ્યહં ભવિષ્યામિ સુહોત્રો નામ નામતઃ ।। ૨૩.

ચોથા દ્વાપરમાં, જ્યારે વ્યાસ અંગિરા તરીકે ઓળખાતા હશે, ત્યારે પણ હું સુહોત્ર નામે જન્મ લઈશ.

તત્રાપિ મમ સત્પુત્રાશ્ચત્વારશ્ચ તપોધનાઃ। ભવિષ્યન્તિ દ્વિજશ્રેષ્ઠા યોગાત્માનો દૃઢવ્રતાઃ ।। ૨૩.

ત્યાં પણ, મારા ચાર સચ્ચા પુત્રો, તપમાં સમૃદ્ધ, શ્રેષ્ઠ દ્વિજ, યોગમાં સ્થિર અને દૃઢવ્રતી જન્મ લેશે.

સુમુખો દુર્મુખશ્ચૈવ દુર્દમો દુરતિક્રમઃ। પ્રાપ્ય યોગગતિં સૂક્ષ્માં વિમલા દગ્ધકિલ્બિષાઃ। તેઽપિ તેનૈવ માર્ગેણ ગમિષ્યન્તિ ન સંશયઃ ।। ૨૩.

સુમુખ, દુર્મુખ, દુર્દમ અને દુરાતિક્રમ—આ બધા યોગનો સૂક્ષ્મ માર્ગ પ્રાપ્ત કરીને, પવિત્ર અને પાપથી મુક્ત થયા પછી, એ જ માર્ગે નિઃશંકપણે આગળ વધશે.

પઞ્ચમે દ્વાપરે ચૈવ વ્યાસસ્તુ સવિતા યદા। તદા ચાપિ ભવિષ્યામિ કઙ્ગો નામ મહાતપાઃ। અનુગ્રહાર્થં લોકાનાં યોગાત્મા નૈકકર્મકૃત્ ।। ૨૩.

પાંચમા દ્વાપરયુગમાં, જ્યારે વ્યાસ દેવ સવિતા બનશે, ત્યારે પણ હું કંગ નામે મહાન તપસ્વી તરીકે, લોકકલ્યાણ માટે, અનેક કાર્યો કરનાર યોગી તરીકે અવતરિશ.

ચત્વારસ્તુ મહાભાગા વિરજાઃ શુદ્ધયોનયઃ । પુત્રા મમ ભવિષ્યન્તિ યોગાત્માનો દૃઢવ્રતાઃ ।। ૨૩.

એ સમયે મારા ચાર પુત્રો ઉત્કૃષ્ટ, વૈરાગ્યવાળા, શુદ્ધ કુળમાં જન્મેલા, યોગમાં તત્પર અને દૃઢ પ્રતિજ્ઞાવાળા થશે.

સનઃ સનન્દનશ્ચૈવ પ્રભુર્યશ્ચ સનાતનઃ। ઋતુઃ સનત્કુમારશ્ચ નિર્મમા નિરહંકૃતાઃ। મત્સમીપં ગમિષ્યન્તિ પુનરાવૃત્તિદુર્લભમ્ ।। ૨૩.

સનક, સનંદન, પ્રભુ, સનાતન, ઋતુ અને સનત્કુમાર—આ બધા મમત્વ અને અહંકારથી રહિત થઈને, મારા પાસે આવી પહોંચશે, જ્યાંથી પાછા ફરવું અતિ દુર્લભ છે.

પરિવૃત્તે પુનઃ ષષ્ઠે મૃત્યુર્વ્યાસો યદા વિભુઃ। તદાપ્યહં ભવિષ્યામિ લોકાક્ષિર્નામ નામતઃ ।। ૨૩.

છઠ્ઠું ચક્ર પૂર્ણ થયા પછી, જ્યારે વ્યાસ મહાન શક્તિશાળી મૃત્યુ રૂપે અવતરે, ત્યારે પણ હું લોકાક્ષિ નામે ઓળખાશે.

શિષ્યાશ્ચ મમ તે દિવ્યા યોગાત્માનો દૃઢવ્રતાઃ। ભવિષ્યન્તિ મહાભાગાશ્ચત્વારો લોકસમ્મતાઃ ।। ૨૩.

એ સમયે મારા શિષ્યો દિવ્ય, યોગમાં તત્પર, દૃઢ પ્રતિજ્ઞાવાળા, ચાર જણા, મહાન ભાગ્યશાળી અને લોકપ્રિય થશે.

સુધામા વિરજશ્ચૈવ શઙ્ખપાદ્રવ એવ ચ। યોગાત્માનો મહાત્માનસ્તે સર્વે દગ્ધકિલ્બિષાઃ। તેઽપિ તેનૈવ માર્ગેણ ગમિષ્યન્તિ ન સંશયઃ ।। ૨૩.

સુધામા, વિરજ, શંખપાદ અને રવ—આ બધા મહાન આત્માઓ, યોગમાં તત્પર અને પાપથી દગ્ધ થયેલા, એ જ માર્ગે નિઃશંકપણે આગળ વધશે.

સપ્તમે પરિવર્ત્તે તુ યદા વ્યાસઃ શતક્રતુઃ। વિભુર્નામ મહાતેજા- પૂર્વમાસીચ્છતક્રતુઃ ।। ૨૩.

સાતમા ચક્રમાં, જ્યારે વ્યાસ શતક્રતુ તરીકે અવતરે, ત્યારે તે મહાન તેજસ્વી અને અગાઉ પણ શતક્રતુ તરીકે જાણીતા હતા.

તદાઽપ્યહં ભવિષ્યામિ કલૌ તસ્મિન્ યુગાન્તિકે। જૈગીષવ્યેતિ વિખયાતઃ સર્વેષાં યોગિનાં વરઃ ।। ૨૩.

ત્યારે પણ, કળિયુગના અંતે, હું જગતપ્રસિદ્ધ જયગીષવ્ય તરીકે, બધા યોગીઓમાં શ્રેષ્ઠ બની અવતરિશ.

તત્રાપિ મમ તે પુત્રા ભવિષ્યન્તિ યુગે તદા। સારસ્વતઃ સુમેધાશ્ચ વસુવાહઃ સુવાહનઃ ।। ૨૩.

એ યુગમાં પણ, મારા પુત્રો સારસ્વત, સુમેધા, વસુવાહ અને સુવાહન થશે.

તેઽપિ તેનૈવ માર્ગેણ ધ્યાનયુક્તિં સમાશ્રિતાઃ । ભવિષ્યન્તિ મહાત્માનો રુદ્રલોકપરાયણાઃ ।। ૨૩.

એ બધા પણ એ જ માર્ગે, ધ્યાનમાં સ્થિર રહી, મહાન આત્મા અને રુદ્રલોકના પરાયણ બની રહેશે.

વસિષ્ઠશ્ચાષ્ટમે વ્યાસઃ પરિવર્ત્તે ભવિષ્યતિ। કપિલશ્ચાસુરિશ્ચૈવ તથા પઞ્ચશિખો મુનિઃ। વાગ્બલિશ્ચ મહાયોગી સર્વ એવ મહૌજસઃ ।। ૨૩.

આઠમા ચક્રમાં, વ્યાસ વશિષ્ઠ બનશે; તેમજ કપિલ, આસુરી, પંચશિખ મુની અને વાગ્બલી મહાયોગી—all મહાન તેજવાળા—અવતરે છે.

પ્રાપ્ય માહેશ્વરં યોગં ધ્યાનિનો દગ્ધકલ્મષાઃ। મત્સમીપં ગમિષ્યન્તિ પુનરાવૃત્તિદુર્લભમ્ ।। ૨૩.

મહેશ્વર યોગ પ્રાપ્ત કરીને, ધ્યાનમાં લીન અને પાપથી મુક્ત થઈ, એ બધા મારા પાસે આવી પહોંચશે, જ્યાંથી પાછા ફરવું અતિ દુર્લભ છે.

પરિવર્ત્તેઽથ નવમે વ્યાસઃ સારસ્વતો યદા। તદા ચાહં ભવિષ્યામિ ઋષભો નામ નામતઃ । તત્રાપિ મમ તે પુત્રા ભવિષ્યન્તિ મહૌજસઃ ।। ૨૩.

નવમા ચક્રમાં, જ્યારે વ્યાસ સારસ્વત નામે અવતરે, ત્યારે પણ હું ઋષભ નામે ઓળખાશે; અને ત્યાં પણ મારા પુત્રો મહાન તેજવાળા થશે.

પરાશરશ્ચ ગાર્ગ્યશ્ચ ભાર્ગવો હ્યઙ્ગિરાસ્તથા। ભવિષ્યન્તિ મહાત્માનો બ્રાહ્મણા વેદપારગાઃ ।। ૨૩.

પરાશર, ગાર્ગ્ય, ભાર્ગવ અને અંઘિરા—આ બધા મહાન આત્મા, બ્રાહ્મણ અને વેદના પારંગત, જન્મ લેશે.

સર્વે તપોબલોત્કૃષ્ટાઃ શાપાનુગ્રહકોવિદાઃ। તેપિ તેનૈવ માર્ગેણ યોગોક્તેન તપસ્વિનઃ। ધ્યાનમાર્ગં સમાસાદ્ય ગમિષ્યન્તિ તથૈવ તે ।। ૨૩.

આ બધા તપના બળમાં શ્રેષ્ઠ, શાપ અને આશીર્વાદ આપવા કુશળ, યોગના માર્ગે ચાલતા, ધ્યાનમાર્ગ પ્રાપ્ત કરીને, એ જ રીતે આગળ વધશે.

દશમે દ્વાપરે વ્યાસસ્ત્રિધામાનામ નામતઃ। યદા ભવિષ્યતિ વિપ્રાસ્તદાઽહં ભવિતા પુનઃ ।। ૨૩.

દસમા દ્વાપરયુગમાં, જ્યારે વ્યાસ ત્રિધામા નામે ઓળખાશે, ત્યારે પણ, હે વિદ્વાનો, હું પુનઃ અવતરિશ.

હિમવચ્છિખરે રમ્યે ભૃગુતુઙ્ગે નગોત્તમે। નામ્ના ભૃગોસ્તુ શિખરન્તસ્માત્તચ્છિખરમ્ભૃગુઃ ।। ૨૩.

હિમાલયની સુંદર શિખરે, ભૃગુના ઉંચા પર્વત પર, જે ભૃગુની શિખર તરીકે ઓળખાય છે, એ શિખરથી તેનું નામ ભૃગુ પડ્યું છે.

તત્રૈવ મમ તે પુત્રા ભવિષ્યન્તિ દૃઢવ્રતાઃ। બલબન્ધુર્નિરામિત્રઃ કેતુશ્રૃઙ્ગસ્તપોધનઃ ।। ૨૩.

ત્યાં મારા પુત્રો બલબંધુ, નિરામિત્ર, કેતુશૃંગ અને તપોધન, દૃઢ પ્રતિજ્ઞાવાળા જન્મશે.

યોગાત્માનો મહાત્માનો ધ્યાનયોગસમન્વિતાઃ। રુદ્રલોકં ગમિષ્યન્તિ તપસા દગ્ધકલ્મષાઃ ।। ૨૩.

એ બધા યોગમાં સ્થિત, મહાન આત્માવાળા, ધ્યાનયોગમાં નિપુણ અને તપથી પાપરહિત થઈ, રુદ્રલોકમાં જશે.

એકાદશે દ્વાપરે તુ ત્રિવૃદ્વ્યાસો ભવિષ્યતિ। તદાઽપ્યહં ભવિષ્યામિ ગઙ્ગાદ્વારે કલેર્ધુરિ ।। ૨૩.

અગિયારમા દ્વાપરમાં ત્રિવૃદ્વ્યાસનો અવતાર થશે; ત્યારે પણ હું ગંગાના દ્વારે, કલિયુગના અંતે હાજર રહીશ.

ઉગ્રા નામ મહાનાદાસ્તત્રૈવ મમ પુત્રકાઃ। ભવિષ્યન્તિ મહૌજસ્કાઃ સુવૃત્તા લોકવિશ્રુતાઃ ।। ૨૩.

ત્યાં મારા પુત્રો ઉગ્રા અને મહાનાદા, મહાન તેજસ્વી, સારા વર્તનવાળા અને લોકપ્રસિદ્ધ જન્મશે.

લમ્બોદરશ્ચ લમ્બશ્ચ લમ્બાક્ષો લમ્બકેશકઃ। પ્રાપ્ય માહેશ્વરં યોગં રુદ્રલોકાય સંસ્થિતાઃ। તેઽપિ તેનૈવ માર્ગેણ ગમિષ્યન્તિ પરાં ગતિમ્ ।। ૨૩.

લંબોદર, લંબ, લંબાક્ષ અને લંબકેશક, મહેશ્વરયોગ પ્રાપ્ત કરીને રુદ્રલોકમાં સ્થિર રહેશે; એ બધાએ એ જ માર્ગે પરમ ગતિ પ્રાપ્ત કરશે.

દ્વાદશે પિરવર્ત્તે તુ શતતેજા મહામુનિઃ। ભવિષ્યતિ મહાસત્ત્વો વ્યાસઃ કવિવરોત્તમઃ ।। ૨૩.

બારમા ચક્રમાં મહામુની શતતેજા, મહાન શક્તિવાળા અને કવિઓમાં શ્રેષ્ઠ, વ્યાસ રૂપે અવતરશે.

તતોઽપ્યહં ભવિષ્યામિ અત્રિર્નામ યુગાન્તિકે। હૈમકં વનમાસાદ્ય યોગમાસ્થાય ભૂતલે ।। ૨૩.

પછી, યુગના અંતે, હું અત્રિ નામે, હેમક વનમાં આવી, પૃથ્વી પર યોગમાં સ્થિત રહી જન્મ લઈશ.

અત્રાપિ મા તે પુત્રા ભસ્મસ્નાનાનુલેપનાઃ। ભવિષ્યન્તિ મહાયોગ રુદ્રલોકપરાયણાઃ ।। ૨૩.

ત્યાં પણ મારા પુત્રો ભસ્મસ્નાન કરીને, મહાયોગમાં તત્પર અને રુદ્રલોકને પામવા ઇચ્છુક રહેશે.