વાયુપુરાણમ્

દ્વારૈશ્ચતુર્ભિઃ સૌવર્ણૈર્મુક્તાદામવિભૂષિતૈઃ। તપનીયનિભૈઃ શુભ્રૈર્ગાઢં સુકૃતવેષ્ટનમ્ ।। ૩૯.

એ શહેરને ચાર સોનાની ભવ્ય બારણીઓથી મજબૂત રીતે ઘેરવામાં આવ્યું હતું, જે મુક્તાની માળાઓથી શોભિત હતી, શુદ્ધ સોનાની જેમ તેજસ્વી અને દેખાવમાં અતિ સુંદર હતી.

તચ્ચાકાશે પુરં રમ્યં દિવ્યં ઘણ્ટાદિનાદિતમ્। ન તત્ર ક્રમતે મૃત્યુર્ન તપો ન જરા શ્રમાઃ ।। ૩૯.

આકાશમાં એ મનોહર અને દિવ્ય શહેર હતું, જ્યાં ઘંટાડીઓ અને અન્ય વાદ્યોની ગૂંજ હતી; ત્યાં મૃત્યુ, તપ, વૃદ્ધાવસ્થા કે થાક ક્યારેય પ્રવેશતા નથી.

ન હિ તસ્ય પુરસ્યાન્યૈરુપમાં કર્તુમર્હતિ। સહસ્રાણાં શતં પૂર્ણં યોજનાનાં દિશો દશ ।। ૩૯.

એ શહેરની સરખામણી બીજું કોઈ કરી શકે તેમ નથી; એ શહેર દસેય દિશામાં પૂરા લાખ યોજન જેટલું વિસ્તરેલું છે.

તત્પુરં ગોવૃષાઙ્કસ્ય તેજસા વ્યાપ્ય તિષ્ઠતિ। ભાવેન મનસો ભૂમિર્વિન્યસ્તા કનકામયી ।। ૩૯.

એ શહેર ગોવૃષાંકના તેજથી વ્યાપેલું છે; તેની જમીન સુવર્ણની બનેલી છે અને એ તેમના મનના બળથી સ્થિર છે.

રત્નવાલુકયા તત્ર વિન્યસ્તા શુશુભેઽધિકમ્। શારદેન્દુર્પકાશાનિ બાલસૂર્ય્યનિબાનિ ચ ।। ૩૯.

ત્યાં રત્નોની ધૂળથી પાથરાયેલ જમીન હતી, જે શરદપૂનમના ચાંદની જેવી અને ઉગતા સૂર્ય જેવી તેજસ્વી લાગી રહી હતી.

અર્દ્ધ શ્વેતાર્દ્ધરક્તાનિ સૌવર્ણાનિ તથૈવ ચ। રથચક્રપ્રમાણાનિ નાલૈર્મરકતપ્રભૈઃ ।। ૩૯.

કેટલાક અર્ધા સફેદ અને અર્ધા લાલ, કેટલાક સુવર્ણ રંગના, બધા રથના ચક્રીય જેટલા મોટા, અને એમના ડાંઠો પન્નાની જેમ ચમકતા હતા.

સૌકુમારેણ રૂપેણ ગન્ધિનાપ્રતિમેન ચ। તત્ર દિવ્યાનિ પદ્માનિ વનેષૂપવનેષુ ચ ।। ૩૯.

ત્યાં વનો અને ઉપવનોમાં દિવ્ય કમળો હતા, જે અતિ સુંદર આકારના અને અનન્ય સુગંધવાળા હતા.

ભૃઙ્ગપત્રનિકાશાનિ તપનીયાનિ યાનિ ચ। અર્દ્ધકૃષ્ણાર્દ્ધરક્તાનિ સુકુમારાન્તરાણિ ચ ।। ૩૯.

કેટલાક કમળો ભમરા ના પાંખ જેવા, કેટલાક સુવર્ણ રંગના, કેટલાક અર્ધા કાળા અને અર્ધા લાલ, અને કેટલાક અંદરથી બહુ નાજુક હતા.

આતપત્ર પ્રમાણાનિ પઙ્કજૈઃ સંવૃતાનિ ચ। ભૂયઃ સપ્ત મહાનદ્યસ્તાસાન્નામાનિ બોધત ।। ૩૯.

કેટલાક કમળો છત્રી જેટલા મોટા હતા અને કમળોથી ઢંકાયેલા હતા; એ શહેરમાં વધુમાં વધુ સાત મહાનદીઓ વહે છે—એના નામ સાંભળો.

વરા વરેણ્યા વરદા વરાર્હા વરવર્ણિની। વરમા વરભદ્રા ચ રમ્યાસ્તસ્મિન્પુરોત્તમે ।। ૩૯.

વરાં, વરેણ્યા, વરદા, વરાર્હા, વરવર્ણિની, વરમા અને વરભદ્રા—આ સુંદર નદીઓ એ ઉત્તમ શહેરમાં વહે છે.

પદ્મોત્પલદલોન્મિશ્રં ફેનાદ્યાવર્ત્તવિગ્રહમ્। જલં મણિદલપ્રખ્યમાવહન્તિ સરિદ્વરાઃ ।। ૩૯.

આ શ્રેષ્ઠ નદીઓ કમળ અને ઉટપલના પાંદડાંથી ભળેલા, ઝાકળ અને ઘુમ્મસથી ભરેલા, રત્ન જેવા ચમકતા પાણી વહાવે છે.

ન તુ બ્રહ્મર્ષયો દેવા નાસુરાઃ પિતરસ્તથા। ન ખલ્વન્યેઽપ્રમેયસ્ય વિદુરીશસ્ય તત્પુરમ્ ।। ૩૯.

પણ બ્રહ્મર્ષિ, દેવો, અસુરો કે પિતૃઓ, કે બીજું કોઈ પણ એ અનંત ઈશ્વરના શહેરને જાણતું નથી.

તત્ર યે ધ્યાનમવ્યગ્રાઃ સુયુક્તા વિજિતેન્દ્રિયાઃ। પશ્યન્તીહ મહાત્માનઃ પુરન્તદ્ગોવૃષાત્મનઃ ।। ૩૯.

ત્યાં, જે લોકો ધ્યાનમાં અડગ, યોગ્ય રીતે સ્થિર અને ઇન્દ્રિયજિત છે, તેઓ અહીં જ ગોવૃષાત્માના મહાન આત્માઓને જોઈ શકે છે.

મધ્યે પુરવરેન્દ્રસ્ય તસ્યાપ્રતિમતેજસઃ। સુમહાન્મેરુસઙ્ગાશો દિવ્યો ભદ્રશ્રિયા વૃતઃ ।। ૩૯.

એ અનન્ય તેજવાળા શહેરના મધ્યમાં, મેરુ પર્વત જેવું વિશાળ અને દિવ્ય શિખર છે, જે શુભ સૌંદર્યથી શોભાયમાન છે.

સહસ્ર પાદઃ પ્રાસાદસ્તપનીયમયઃ શુભઃ। અનુપમેયૈ રત્નૈશ્ચ સર્વતઃ સ વિભૂષિતઃ ।। ૩૯.

ત્યાં હજાર સ્તંભોવાળો ભવ્ય મહેલ છે, જે શુદ્ધ સોનાનો બનેલો છે અને સર્વત્ર અનન્ય રત્નોથી શોભાયમાન છે.

સ્ફટિકૈશ્ચન્દ્રસઙ્કાશૈર્વૈઢૂર્યૈઃ સોમસંપ્રભૈઃ। બાલસૂર્ય્યપ્રભૈશ્ચૈવ સૌવર્ણૈશ્ચાગ્નિસંપ્રભૈઃ ।। ૩૯.

એ મહેલ ચાંદની જેવા સ્ફટિક, ચંદ્ર જેવી કાંતિવાળા વૈઢૂર્ય, ઉગતા સૂર્ય જેવી કાંતિવાળા રત્નો અને અગ્નિ જેવી તેજસ્વી સોનાથી ઝગમગતો હતો.

રાજતૈશ્ચાપિ શુશુભે ઇન્દ્રનીલમયૈઃ શુભૈઃ। દૃઢૈર્વજ્રમયૈશ્ચૈવ ઇત્યેવં સુમહાહિતૈઃ ।। ૩૯.

એ મહેલ ચાંદીથી, સુંદર ઈન્દ્રનીલમણિથી અને મજબૂત વજ્રમણિથી પણ ઝલકતો હતો—આ રીતે એ મહાન અને ભવ્ય રત્નોથી શોભાયમાન હતો.

જલૈશ્ચ વિવિધાકારૈર્દીપ્યદ્ભિરધિવાસિતમ્। ચન્દ્રરશ્મિપ્રકાશાભિઃ પતાકાભિરલંકૃતમ્ ।। ૩૯.

વિવિધ પ્રકારના સુગંધિત જળોથી સુગંધિત, તેજસ્વી રીતે ઝગમગતું, ચાંદની જેવી ઝાંખી આપતી ધ્વજાઓથી શોભાયમાન હતું.

રુક્મઘણ્ટાનિનાદૈશ્ચ નિત્યપ્રમુદિતોત્સવઃ। કિન્નરાણામધીવાસૈઃ સન્ધ્યાભ્રાકારરાજિતૈઃ ।। ૩૯.

સોનાની ઘંટીઓના મીઠા ઘૂંટણાંથી હંમેશા આનંદિત અને ઉત્સવમય, કિનરાઓના નિવાસથી, સાંજના વાદળ જેવી રંગીન ઝાંખીથી શોભાયમાન હતું.

પરિવારસમન્તાત્તુ હેમપુષ્પોદકપ્રભૈઃ। યથા હિ મેરુશૈલેન્દ્રો હેમશ્રૃઙ્ગૈર્વિરાજતે ।। ૩૯.

તે આસપાસ સર્વત્ર, સુવર્ણ ફૂલો અને જળ જેવી તેજસ્વી કિરણોથી ઘેરાયેલું હતું; જેમ કે મેરુ પર્વત પોતાના સોનાના શિખરો સાથે ઝગમગે છે.

ચામીકરમયીભિસ્તુ પતાકાભિસ્તથા પુરમ્ । એવં પ્રાસાદરાજોઽસૌ ભૂમિકાભિર્વિરાજતે ।। ૩૯.

શુદ્ધ સોનાની ધ્વજાઓથી શોભાયમાન એ નગર, એ રીતે એ બહુમાળી મહેલ પણ તેજથી ઝગમગતો હતો.

વસન્તપ્રતિમા યત્ર ત્ર્યમ્બકસ્ય નિવેશને। લક્ષ્મીઃ શ્રીશ્ચ વપુર્મ્માયા કીર્ત્તિઃ શોભા સરસ્વતી ।। ૩૯.

ત્યાં, ત્રયંબકના નિવાસસ્થાને, વસંત, લક્ષ્મી, શ્રી, સૌંદર્ય, માયા, કીર્તિ, શોભા અને સરસ્વતીના સ્વરૂપો વસે છે.

દેવ્યા વૈ સહિતા હ્યેતા રૂપગન્ધસમન્વિતાઃ। નિત્યા હ્યપરિસઙ્ખ્યાતાઃ પરસ્પરગુણાશ્રયાઃ । ભૂષણં સર્વરત્નાનાં યોન્યઃ કાન્તિવિલાસયોઃ ।। ૩૯.

દેવી સાથે એ બધાં રૂપ અને સુગંધથી ભરપૂર, અનંત અને શાશ્વત છે, એકબીજાના ગુણોમાં આધાર રાખે છે, સર્વ રત્નોની શોભા છે, અને એકબીજામાં આકર્ષણ અને આનંદનું કારણ બને છે.

કોટિશતં મહાભાગા વિભજ્યાત્માનમાત્મના। ભગવન્તં મહાત્માનં પ્રતિમોદન્ત્યતન્દ્રિતાઃ। ।। ૩૯.

લાખો કરોડો એ મહાન સ્ત્રીઓ, પોતાનું સ્વરૂપ જાતે વિભાજિત કરી, મહાત્મા ભગવાનમાં સતત આનંદ પામે છે.

તાસાં સહસ્રશશ્ચાન્યાઃ પૃષ્ઠતઃ પરિચારિકાઃ। રૂપિણ્યશ્ચ શ્રિયા યુક્તાઃ સર્વાઃ કમલલોચનાઃ ।। ૩૯.

અને હજારો અન્ય, તેમની પાછળ ઉભેલી સેવિકાઓ, સૌંદર્યથી ભરપૂર, તેજસ્વી, અને બધાની આંખો કમળ જેવી છે.

લીલાવિલાસસંયુક્તૈર્ભાવૈરતિમનોહરૈઃ। ગણૈસ્તાઃ સહ મોદન્તે શૈલાભૈઃ પાવકોપમૈઃ ।। ૩૯.

લીલા અને રમૂજી ભાવોથી ભરપૂર, અત્યંત મનમોહક સ્વભાવ સાથે, એ સ્ત્રીઓ પર્વત અને અગ્નિ જેવી ઝગમગતી ટોળીઓ સાથે આનંદ કરે છે.

કુબ્જા કામનિકામૈશ્ચ વરગાત્રા હયાનનાઃ । પુણ્ડ્રાશ્ચ વિકટાશ્ચૈવ કરલાશ્ચિપિટાનનાઃ ।। ૩૯.

ત્યાં કૂબડવાળી, કામના ભરેલી, સુંદર અંગવાળી, ઘોડા જેવી ચહેરાવાળી, બૌના, વિચિત્ર, મોટા હાથવાળી અને ચપટી ચહેરાવાળી સ્ત્રીઓ પણ છે.

લમ્બોદરા હ્રસ્વભુજા વિનેત્રા હ્રસ્વપાદિકાઃ। મૃગેન્દ્રવદનાશ્ચાન્યા ગજવક્રોદરાસ્તથા ।। ૩૯.

કેટલાક લટકતા પેટવાળા, ટૂંકા હાથવાળા, એક આંખવાળા, ટૂંકા પગવાળા છે; કેટલાક સિંહ જેવા ચહેરાવાળા અને કેટલાક હાથીની સુંડ અને પેટવાળા છે.

ગજાનનાસ્તથૈવાન્યાઃ સિંહ વ્યાઘ્રાનનાસ્તથા। લોહિતાક્ષા મહાસ્તન્યઃ સુભગાશ્ચારુલોચનાઃ ।। ૩૯.

બીજીઓ હાથીના ચહેરાવાળી, સિંહ અને વાઘના ચહેરાવાળી, લાલ આંખવાળી, મોટા સ્તનવાળી, ભાગ્યશાળી અને સુંદર આંખવાળી છે.