વાયુપુરાણમ્

નૈવ મૂર્દ્ધાભિષિક્તાસ્તે ભવિષ્યન્તિ નરાધિપાઃ। યુગદોષદુરાચારા ભવિષ્યન્તિ નૃપાસ્તુ તે ।। ૩૭.

તે લોકો મસ્તક પર અભિષેક કરેલા રાજા નહીં હોય; એ રાજાઓ યુગના દોષથી દુર્વ્યવહારવાળા હશે.

સ્ત્રીણાં બલવધેનૈવ હત્વા ચૈવ પરસ્પરમ્। ભોક્ષ્યન્તિ કલિશેષે તુ વસુધાં પાર્થિવાસ્તથા ।। ૩૭.

સ્ત્રીઓ અને એકબીજાને બળપૂર્વક મારીને, રાજાઓ કળિયુગના અંતમાં ધરતીનો આનંદ માણશે.

ઉદિતોદિતવંશાસ્તે ઉદિતાસ્તમિતાસ્તથા । ભવિષ્યન્તીહ પર્યાયે કાલેન પૃથિવીક્ષિતઃ ।। ૩૭.

જે રાજાઓના વંશ ઉગે છે અને મટે છે, એ બધા સમય પ્રમાણે પૃથ્વી પર એક પછી એક રાજ કરશે.

વિહીનાસ્તુ ભવિષ્યન્તિ ધર્મ્મતઃ કામતોઽર્થતઃ। તૈર્વિમિશ્રા જનપદા મ્લેચ્છાચારાશ્ચ સર્વશઃ ।। ૩૭.

તેઓ ધર્મ, ઇચ્છા અને સંપત્તિથી વિહિન હશે; એમની સાથે મળેલા પ્રદેશો સંપૂર્ણપણે વિદેશી આચાર અપનાવશે.

વિપર્ય્યયેન વર્ત્તન્તે નાશયિષ્યન્તિ વૈ પ્રજાઃ। લુબ્ધાનૃતરતાશ્ચૈવ ભવિતારસ્તદા નૃપાઃ ।। ૩૭.

તેઓ વિપરીત રીતે વર્તશે અને પ્રજાનો નાશ કરશે; ત્યારે રાજાઓ લોભી અને અસત્યમાં રસ ધરાવનારા હશે.

તેષાં વ્યતીતે પર્યાયે બહુસ્ત્રીકે યુગે તદા। લવાલ્લવં ભ્રશ્યમાના આયૂરૂપબલશ્રુતૈઃ ।। ૩૭.

જ્યારે એમનો સમય પસાર થશે, અને એ સ્ત્રીપ્રધાન યુગ આવશે, ત્યારે લોકોનું આયુષ્ય, રૂપ, બળ અને જ્ઞાન ધીરે ધીરે ઘટતું જશે.

તથા ગતાસ્તુ વૈ કાષ્ઠાં પ્રજાસુ જગતીશ્વરાઃ । રાજાનઃ સમ્પ્રણશ્યન્તિ કાલેનોપહતાસ્તદા ।। ૩૭.

જ્યારે રાજાઓ પ્રજામાં સૌથી નીચા અવસ્થાએ પહોંચી જશે, ત્યારે સમયના પ્રભાવથી તેઓ નાશ પામશે.

કલ્કિનોપહતાઃ સર્વે મ્લેચ્છા યાસ્યન્તિ સર્વશઃ। અધાર્મિકાશ્ચ તેઽત્યર્થં પાષણ્ડાશ્ચૈવ સર્વશઃ ।। ૩૭.

કલ્કિ દ્વારા તમામ વિદેશી લોકો નાશ પામશે અને સંપૂર્ણપણે દૂર થઈ જશે; તેઓ અત્યંત અધર્મી અને સંપૂર્ણપણે પાખંડી હશે.

પ્રનષ્ટે નૃપશબ્દે ચ સન્ધ્યાશ્લિષ્ટે કલૌ યુગે। કિંઞ્ચિચ્છિષ્ટાઃ પ્રજાસ્તા વૈ ધર્મ્મે નષ્ટેઽપરિગ્રહાઃ ।। ૩૭.

જ્યારે રાજા શબ્દ નષ્ટ થઈ જશે અને કળિયુગની સંધ્યા આવશે, ત્યારે થોડા જ લોકો બાકી રહેશે, તેઓ ધર્મ અને સંપત્તિથી વિહિન હશે.

અસાધના હતાશ્વાસા વ્યાધિશોકેન પીડિતાઃ। અનાવૃષ્ટિહતાશ્ચૈવ પરસ્પરવધેન ચ ।। ૩૭.

સાધન વિના, આશાઓ તૂટી ગયેલી, રોગ અને દુઃખથી પીડાતા, અનાવૃષ્ટિથી દુઃખી અને એકબીજાની હત્યાથી પણ દુઃખી થશે.

અનાથા હિ પરિત્રસ્તા વાર્ત્તામુત્સૃજ્ય દુઃખિતાઃ। ત્યક્ત્વા પુરાણિ ગ્રામાંશ્ચ ભવિષ્યન્તિ વનૌકસઃ ।। ૩૭.

આ લોકો સહાય વિના, ભયભીત અને દુઃખી બની, પોતાનું જીવન ગુમાવી, જૂના ગામડાં છોડીને જંગલોમાં વસવાટ કરશે.

એવં નૃપેષુ નષ્ટેષુ પ્રજાસ્ત્યક્ત્વા ગૃહાણિ તુ। નષ્ટે સ્નેહે દુરાપન્ના ભ્રષ્ટસ્નેહાઃ સુહૃજ્જનાઃ ।। ૩૭.

જ્યારે રાજાઓ નાશ પામશે ત્યારે લોકો પોતાના ઘર છોડીને, પ્રેમથી વંચિત થઈ, દુઃખ ભોગવશે; મિત્રોમાં પણ પ્રેમના બંધન તૂટી જશે.

વર્ણાશ્રમપરિભ્રષ્ટાઃ સઙ્કરં ઘોરમાસ્થિતાઃ। સરિત્પર્વતસેવિન્યો ભવિષ્યન્તિ પ્રજાસ્તદા ।। ૩૭.

જાતિ અને આશ્રમથી વિમુખ થઈ, ભયાનક ગડમથલ સ્વીકારી, લોકો નદીઓ અને પર્વતો પાસે રહેવા લાગશે.

સરિતઃ સાગરાનૂપાન્ સેવન્તે પર્વતાનિ ચ। અઙ્ગાન્ કલિઙ્ગાન્ વઙ્ગાંશ્ચ કાશ્મીરાન્ કાશિકોશલાન્ ।। ૩૭.

એ લોકો નદીઓ, દરિયાકાંઠા અને પર્વતો પાસે જશે, તથા અંગ, કલિંગ, વંગ, કાશ્મીર, કાશી અને કોશલ પ્રદેશોમાં પણ રહેશે.

ઋષિકાન્તગિરિદ્રોણીઃ સંશ્રયિષ્યન્તિ માનવાઃ। કૃત્સ્નં હિમવતઃ પૃષ્ઠં કૂલં ચ લવણામ્ભસઃ ।। ૩૭.

માણસો ઋષિઓના પર્વતોની ઢાળ અને ખીણોમાં, આખા હિમાલયના પીઠ પર અને ખારા દરિયાના કાંઠે આશરો લેશે.

અરણ્યાન્યભિપત્સ્યન્તિ હ્યાર્ય્યા મ્લેચ્છજનૈઃ સહ। મૃગૈર્મીનૈર્વિહઙ્ગૈશ્ચ શ્વાપદૈસ્તક્ષુભિસ્તથા। મધુશાકફલૈર્મૂલૈર્વર્ત્તયિષ્યન્તિ માનવાઃ ।। ૩૭.

સજ્જન લોકો વિદેશીઓ સાથે જંગલોમાં જશે; પ્રાણીઓ, માછલીઓ, પક્ષીઓ અને જંગલી જાનવરો સાથે, લોકો મધ, શાકભાજી, ફળ અને મૂળ ખાઈને જીવશે.

ચીરં પર્ણઞ્ચ વિવિધં વલ્કલાન્યજિનાનિ ચ। સ્વયં કૃત્વા વિવત્સ્યન્તિ યથા મુનિજનાસ્તથા ।। ૩૭.

એ લોકો જાતે જ વિવિધ છાલના કપડા, પાંદડા અને ચામડાં બનાવીને, મુનિઓની જેમ જીવન પસાર કરશે.

બીજાન્નાનિ તથા નિમ્નેસ્વીહન્તઃ કાષ્ઠશઙ્કુભિઃ। અજૈડકં ખરોષ્ટ્રઞ્ચ પાલયિષ્યન્તિ યત્નતઃ ।। ૩૭.

એ લોકો નીચાણવાળા પ્રદેશોમાં લાકડાની લાકડીઓ વડે અનાજ ઉગાડશે; અને બકરી, ધેડ, ખચ્ચર અને ઊંટને કાળજીપૂર્વક પાલશે.

નદીર્વત્સ્યન્તિ તોયાર્થે કૂલમાશ્રિત્ય માનવાઃ। પાર્થિવાન્ વ્યવહારેણ વિબાધન્તઃ પરસ્પરમ્ ।। ૩૭.

માણસો પાણી માટે નદીઓના કાંઠે વસશે અને વ્યવહારમાં એકબીજાને દુઃખ આપશે.

બહુમન્યાઃ પ્રજાહીનાઃ શૌચાચારવિવર્જિતાઃ। એવં ભવિષ્યન્તિ નરાસ્તદાધર્મ્મે વ્યવસ્થિતાઃ ।। ૩૭.

જોકે બહુ માન્ય ગણાશે, પણ લોકો વિહોણા, શુદ્ધિ અને સારા વર્તન વિના, એ રીતે અધર્મમાં સ્થિર રહેશે.

હીનાદ્ધીનાંસ્તથા ધર્મ્માન્ પ્રજાઃ સમનુવર્ત્તતે। આયુસ્તદા ત્રયોવિંશં ન કશ્ચિદતિવર્ત્તતે ।। ૩૭.

લોકો નીચ અને અધૂરા ધર્મોનું અનુસરણ કરશે; એ સમયે કોઈ પણ વ્યક્તિ ત્રીસ વર્ષથી વધુ જીવી શકશે નહીં.

દુર્બલા વિષયગ્લાના જરયા સંપરિપ્લુતાઃ। પત્રમૂલફલાહારાશ્ચીરકૃષ્ણાજિનામ્બરાઃ ।। ૩૭.

દુર્બળ, વિષયવાસનાથી થાકી ગયેલા, વૃદ્ધાવસ્થાથી ઘેરાયેલા, પાંદડા, મૂળ અને ફળ ખાઈને, છાલ અને કાળાં મૃગચર્મ પહેરીને જીવશે.

વૃત્ત્યર્થમભિલિપ્સન્તશ્ચરિષ્યન્તિ વસુન્ધરામ્। એતત્કાલમનુપ્રાપ્તાઃ પ્રજાઃ કલિયુગાન્તકે ।। ૩૭.

જીવિકા માટે લોકો ધરતી પર ફરશે; આવા લોકો કળિયુગના અંતે આવી પહોંચશે.

ક્ષીણે કલિયુગે તસ્મિન્ દિવ્યે વર્ષસહસ્રકે। નિઃશેષાસ્તુ ભવિષ્યન્તિ સાર્દ્ધં કલિયુગેન તુ। સસન્ધ્યાંશે તુ નિઃશેષે કૃતં વૈ પ્રતિપત્સ્યતે ।। ૩૭.

જ્યારે કળિયુગ ક્ષીણ થઈ જશે, એ દિવ્ય હજાર વર્ષોમાં, બધું કળિયુગ સાથે સમાપ્ત થઈ જશે; જ્યારે તેની સાંજ પણ પૂરી થઈ જશે, ત્યારે ફરીથી સત્યયુગ આવશે.

યદા ચન્દ્રશ્ચ સૂર્ય્યશ્ચ તથા તિષ્યબૃહસ્પતી। એકરાત્રે ભરિષ્યન્તિ તદા કૃતયુગં ભવેત્ ।। ૩૭.

જ્યારે ચંદ્ર, સૂર્ય અને તિષ્ય-બૃહસ્પતિ એક જ રાત્રે હશે, ત્યારે સત્યયુગ શરૂ થશે.

એષ વંશક્રમઃ કૃત્સ્નં કીર્તિતો વો યથાક્રમમ્। અતીતા વર્ત્તમાનાશ્ચ તથૈવાનાગતાશ્ચ યે ।। ૩૭.

આ આખી વંશાવળી તમને ક્રમશઃ કહી છે, જે ભૂતકાળ, વર્તમાન અને આવનાર છે.

મહાદેવાભિષેકાત્તુ જન્મ યાવત્પરિક્ષિતઃ। એતદ્વર્ષસહસ્રન્તુ જ્ઞેયં પઞ્ચાદશદુત્તરમ્ ।। ૩૭.

મહાદેવના અભિષેકથી લઈને પરિક્ષિતના જન્મ સુધી, આ હજાર વર્ષ અને પંદર વધુ ગણવા જોઈએ.

પ્રમાણં વૈ તથા ચોક્તં મહાપદ્માન્તરં ચ યત્। અન્તરં તચ્છતાન્યષ્ટૌ ષટ્‌ત્રિંશચ્ચ સમાઃ સ્મૃતાઃ ।। ૩૭.

માપ અને મહાપદ્મ વચ્ચેનું અંતર જેવું કહેવામાં આવ્યું છે, એ અંતર એકસો છયાસી વર્ષ ગણાય છે.

એતત્કાલાન્તરં ભાવ્યા અન્ધ્રાન્તા યે પ્રકીર્ત્તિતાઃ। ભવિષ્યૈસ્તત્ર સઙ્ખ્યાતાઃ પુરાણજ્ઞૈઃ શ્રુતર્ષિભિઃ ।। ૩૭.

આ સમયગાળો એ અંધ્ર અંતવાળા જે કહેવાય છે, તેમના માટે માનવો. તેમનો સંખ્યા પુરાણ જાણનારા ઋષિઓએ જણાવી છે.