વાયુપુરાણમ્

હિડમ્બા ભીમસેનાત્તુ જજ્ઞે પુત્રં ઘટોત્કચમ્। કાશ્યાઃ પુનર્ભીમસેનાજ્જજ્ઞે સર્વ્વવૃકં સુતમ્ ।। ૩૭.

ભીમસેન અને હિડિમ્બાથી ઘટોત્કચ નામનો પુત્ર થયો; અને કાશ્યા સાથે ભીમસેનથી સર્વવૃક નામનો પુત્ર થયો.

સુહોત્રં વિજયા માદ્રી સહદેવાદજાયત। કરેમત્યાન્તુ વૈદ્યાયાં નિરમિત્રસ્તુ લાઙ્ગલિઃ ।। ૩૭.

માદ્રીના પુત્ર વિજયાએ સુહોત્રને જન્મ આપ્યો; અને સહદેવ અને વૈદ્યા પાસેથી નિરમિત્ર અને લાંગલિ જન્મ્યા.

સુભદ્રાયાં રથી પાર્થાદભિમન્યુરજાયત। ઉત્તરાયાન્તુ વૈરાટ્યાં પરિક્ષિદભિમન્યુજઃ ।। ૩૭.

પાર્થ અને સુભદ્રાથી રથ ચલાવનાર અભિમન્યુ જન્મ્યો; અને અભિમન્યુ અને વિરાટની પુત્રી ઉત્તરાથી પરિક્ષિત જન્મ્યો.

પરિક્ષિતસ્તુ દાયાદો રાજાસીજ્જનમેજયઃ। બ્રાહ્મણાન્ સ્થાપયામાસ સ વૈ વાજસનેયિકાન્ ।। ૩૭.

પરિક્ષિતનો વારસદાર રાજા જનમેજય થયો; તેણે વાજસનેય વંશના બ્રાહ્મણોને સ્થાપ્યા.

અસપત્નં તદામર્ષાદ્વૈશમ્પાયન એવ તુ। ન સ્થાસ્યતીહ દુર્બુદ્ધે તવૈતદ્વચનં ભુવિ ।। ૩૭.

અસંતોષથી વૈશંપાયને કહ્યું: 'હે મૂર્ખ, તારો આ વચન અહીં બિનપ્રતિસ્પર્ધી રહેશે નહીં.'

યાવત્સ્થા સ્યામ્યહં લોકે તાવન્નૈતત્પ્રશસ્યતે। અભિતઃ સંસ્થિતશ્ચાપિ તતઃ સ જનમેજયઃ ।। ૩૭.

જ્યાં સુધી હું આ દુનિયામાં છું, ત્યાં સુધી આ પ્રસંશિત થવાનું નથી; અને પછી પણ, જનમેજય માટે પણ આવું જ થયું હતું.

પૌર્ણમાસ્યેન હવિષા દેવમિષ્ટ્વા પ્રજાપતિમ્। વિજ્ઞાય સંસ્થિતોઽપશ્યત્તદ્વધીષ્ટાં વિભોર્મખે ।। ૩૭.

પૌર્ણિમાના દિવસે હવનથી પ્રજાપતિની પૂજા કરીને અને સમજીને, તે વિદાય થયો અને ભગવાને યજ્ઞમાં ઈચ્છેલું વિનાશ જોયું.

પરિક્ષિત્તનયશ્વાપિ પૌરવો જનમેજયઃ । દ્વિરશ્વમેધમાહૃત્ય તતો વાજસનેયકમ્ । પ્રવર્ત્તયિત્વા તદ્બ્રહ્મ ત્રિખર્વ્વી જનમેજયઃ ।। ૩૭.

પરિક્ષિતનો પુત્ર, પૌરવ વંશનો જનમેજય, બે વખત અશ્વમેઘ યજ્ઞ કરીને, પછી વાજસનેય પરંપરા સ્થાપી, અને ત્રણ અશ્વમેઘ યજ્ઞ કરીને તે બ્રહ્મા સ્થાપી.

ખર્વ્વમશ્વકમુખ્યાનાં ખર્વ્વમઙ્ગનિવાસિનામ્। સર્વ્વઞ્ચ મધ્યદેશાનાં ત્રિખર્વ્વી જનમેજયઃ । વિષાદાદ્બ્રાહ્મણૈઃ સાર્દ્ધમભિશસ્તઃ ક્ષયં યયૌ ।। ૩૭.

ત્રણ અશ્વમેઘ યજ્ઞ કરનાર જનમેજયે મુખ્ય ઘોડા, સ્ત્રીઓ અને મધ્યદેશના બધા લોકો ઓછા કર્યા; બ્રાહ્મણોના શાપથી દુઃખી થઈને તેનો અંત આવ્યો.

તસ્ય પુત્રઃ શતનીકો બલવાન્ સત્યવિક્રમઃ । તતઃ સુતં શતાનીકં વિપ્રાસ્તમભ્યષેચયત્ ।। ૩૭.

તેનો પુત્ર શતાનિક બલવાન અને સાચો પરાક્રમી હતો; પછી બ્રાહ્મણોએ તેના પુત્ર શતાનિકને અભિષેક કર્યો.

પુત્રોઽશ્વમેધ દત્તોઽભૂચ્છતાનીકસ્ય વીર્ય્યવાન્। પુત્રોઽશ્વમેધદત્તાદ્વૈ જાતઃ પરપુરંજયઃ ।। ૩૭.

શતાનિકનો પુત્ર અશ્વમેઘદત્ત શક્તિશાળી થયો; અને અશ્વમેઘદત્તથી પરપુરંજય જન્મ્યો.

અધિસામકૃષ્ણો ધર્માત્મા સામ્પ્રતોઽયં મહાયશાઃ। યસ્મિન્ પ્રશાસતિ મહીં યુષ્માભિરિદમાહૃતમ્ ।। ૩૭.

અધિસામકૃષ્ણ, ધર્મપ્રિય અને મહાન યશસ્વી, હાલમાં રાજ કરે છે; જેના શાસનમાં તમે આ કાર્ય પૂરું કર્યું છે.

દુરાપં દીર્ઘસત્રં વૈ ત્રીણિ વર્ષાણિ દુશ્ચરમ્। વર્ષદ્વયં કુરુક્ષેત્રે દૃષદ્વત્યાં દ્વિજોત્તમાઃ ।। ૩૭.

આ દુર્લભ અને લાંબો યજ્ઞ, ત્રણ વર્ષ ચાલ્યો, જેમાંથી બે વર્ષ કુરુક્ષેત્ર અને દૃશદ્વતી નદી પાસે કરવામાં આવ્યો, હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજો.

ઋષય ઊચુઃ ।। શ્રોતું ભવિષ્યમિચ્છામઃ પ્રજાનાં વૈ મહામતે । સૂત સાર્દ્ધં નૃપૈર્ભાવ્યં વ્યતીતં કીર્ત્તિતં ત્વયા ।। ૩૭.

ઋષિઓએ કહ્યું: હે વિદ્વાન, જેમ તમે ભૂતકાળના રાજાઓ સાથે લોકોની વાત કહી, તેમ હવે ભવિષ્યની વાત પણ અમને સાંભળવા ઇચ્છા છે.

યત્તુ સંસ્થાસ્યતે કૃત્યમુત્પત્સ્યન્તિ ચે યે નૃપાઃ। વર્ષાગ્રતોઽપિ પ્રબ્રૂહિ નામતશ્ચૈવ તાન્નૃપાન્ ।। ૩૭.

ભવિષ્યમાં શું સ્થાપિત થશે અને કયા રાજાઓ જન્મશે, તેમનાં નામો પણ, વર્ષો પછી જે આવશે તે પણ, અમને કહો.

કાલં યુગપ્રમાણઞ્ચ ગુણદોષાન્ ભવિષ્યતઃ। સુખદુઃખે પ્રજાનાઞ્ચ ધર્મતઃ કામતોઽર્થતઃ ।। ૩૭.

સમય, યુગોની માપ, ભવિષ્યના ગુણ-દોષ, અને ધર્મ, કામ અને અર્થમાં પ્રજાના સુખ-દુઃખ પણ અમને કહો.

એતત્સર્વં પ્રસઙ્ખ્યાય પૃચ્છતાં બ્રૂહિ તત્વતઃ। સ એવમુક્તો મુનિભિઃ સૂતો બુદ્ધિમતાં વરઃ। આચચક્ષે યથાવૃત્તં યથાદૃષ્ટં યથાશ્રુતમ્ ।। ૩૭.

આ બધું વિચારીને, અમારે જે પૂછ્યું છે તેનું સાચું ઉત્તર આપો; ઋષિઓએ આમ કહ્યું ત્યારે, વિદ્વાનોમાં શ્રેષ્ઠ સૂતાએ જે જોયું અને સાંભળ્યું તે પ્રમાણે વર્ણન કર્યું.

યથા મે કીર્ત્તિતં સર્વં વ્યાસેનાદ્ભુતકર્મ્મણા। ભાવ્યં કલિયુગઞ્ચૈવ તથા મન્વન્તરાણિ તુ ।। ૩૭.

મારે જે બધું વ્યાસે કહ્યું છે, તેમ જ કળિયુગ અને મન્વંતર વિશે પણ કહું છું.

અનાગતાનિ સર્વાણિ બ્રુવતો મે નિબોધત। અત ઊર્દ્ધ્વં પ્રવક્ષ્યામિ ભવિષ્યન્તિ વૃપાસ્તુ યે ।। ૩૭.

હવે જે આવનાર છે તે બધું મારી પાસેથી સાંભળો; હવે પછી જે રાજાઓ આવશે, તેમનું વર્ણન કરું છું.

ઐલાંશ્ચૈવ તથેક્ષ્વાકૂન્ સૌદ્યુમ્નાંશ્ચૈવ પાર્થિવાન્। યેષુ સંસ્થાપ્યતે ક્ષેત્રણૈક્ષ્વાકવમિદં શુભમ્ ।। ૩૭.

ઐલ, ઇક્ષ્વાકુ અને સૌદ્યુમ્ન વંશના રાજાઓ, જેમાં આ શુભ ઇક્ષ્વાકુ ક્ષેત્ર સ્થાપિત થયું છે.

તાન્ સર્વાન્ કીર્ત્તયિષ્યામિ ભવિષ્યે પઠિતાન્નૃપાન્। તેભ્યઃ પરે ચ યે ચાન્યે ઉત્પત્સ્યન્તે મહીક્ષિતઃ ।। ૩૭.

હું ભવિષ્યમાં આવનારા બધા રાજાઓનું વર્ણન કરીશ, અને પછી જે-જે મહારાજાઓ જન્મશે તેમનું પણ નામ લઉં છું.

ક્ષત્રાઃ પારશવાઃ શૂદ્રાસ્તથા યે ચ દ્વિજાતયઃ। અન્ધાઃ શકાઃ પુલિન્દાશ્ચ તૂલિકા યવનૈઃ સહ ।। ૩૭.

ક્ષત્રિય, પારશવ, શૂદ્ર અને દ્વિજાતિ, અંધ, શક, પુલિંદ, તુલિક અને યવન સાથેના લોકો.

કૈવર્ત્તાભીરશબરા યે ચાન્યે મ્લેચ્છજાતયઃ। વર્ષાગ્રતઃ પ્રવક્ષ્યામિ નામતશ્ચૈવ તાન્નૃપાન્ ।। ૩૭.

કૈવર્ત, આભીર, શબર અને અન્ય મ્લેચ્છ જાતિઓ; વર્ષવાર તેમનું વર્ણન કરીશ અને તે રાજાઓના નામ પણ કહું છું.

અધિસામકૃષ્ણઃ સોઽયં સામ્પ્રતં પૌરવાન્નૃપઃ। તસ્યાન્વવાયે વક્ષ્યામિ ભવિષ્યે તાવતો નૃપાન્ ।। ૩૭.

અધિસામકૃષ્ણ નામનો રાજા હાલમાં પૌરવ વંશમાં રાજ કરે છે. હવે હું તેના વંશમાં ભવિષ્યમાં જન્મનારા રાજાઓનું ક્રમશઃ વર્ણન કરીશ.

અધિસામકૃષ્ણપુત્રો નિર્વક્રે ભવિતા કિલ। ગઙ્ગયાપહૃતે તસ્મિન્નગરે નાગસાહ્વયે। ત્યક્ત્વા ચ તં સુવાસઞ્ચ કૌશામ્બ્યાં સ નિવત્સ્યતિ ।। ૩૭.

અધિસામકૃષ્ણનો પુત્ર નિર્વક્ર રહેશે એવું કહેવાય છે. જ્યારે ગંગા નાગસાહ્વય નામના શહેરને વહેંચી નાખશે, ત્યારે તે પોતાનું ઘર અને શહેર છોડીને કૌશાંબીમાં વસશે.

ભવિષ્યદુષ્ણસ્તત્પુત્ર ઉષ્ણાચ્ચિત્રરથઃ સ્મૃતઃ। શુચિદ્રથશ્ચિત્રરથાદ્‌વૃતિમાંશ્ચ શુચિદ્રથાત્ ।। ૩૭.

નિર્વક્રનો પુત્ર ઉષ્ણ હશે અને ઉષ્ણથી ચિત્રરથ જન્મશે. ચિત્રરથથી શુચિદ્રથ અને શુચિદ્રથથી વૃતિમાન પેદા થશે.

સુષેણો વૈ મહાવીર્યો ભવિષ્યતિ મહાયશાઃ। તસ્માત્સુષેણાદ્ભવિતા સુતીર્થો નામ પાર્થિવઃ ।। ૩૭.

વૃતિમાનથી સુશેણ નામનો મહાવીર અને પ્રસિદ્ધ રાજા જન્મશે. સુશેણથી સુતીર્થ નામનો રાજા થશે.

રુચઃ સુતીર્થાદ્ભવિતા ત્રિચક્ષો ભવિતા તતઃ। ત્રિચક્ષસ્ય તુ દાયાદો ભવિતા વૈ સુખીબલઃ ।। ૩૭.

સુતીર્થથી રુચ જન્મશે અને રુચથી ત્રિચક્ષુ. ત્રિચક્ષુનો વારસદાર સુખીબલ હશે.

સુખીબલસુતશ્ચાપિ ભાવ્યો રાજા પરિપ્લુતઃ। પરિપ્લુતસુતશ્ચાપિ ભવિતા સુનયો નૃપઃ ।। ૩૭.

સુખીબલનો પુત્ર પરિપ્લુત રાજા બનશે અને પરિપ્લુતનો પુત્ર સુનય રાજા થશે.