વાયુપુરાણમ્

પરિક્ષિતો મહારાજઃ પુત્રકશ્ચારિમર્દનઃ। સુધન્વનસ્તુ દાયાદઃ સુહોત્રો મતિમાન્ સ્મૃતઃ ।। ૩૭.

પરીક્ષિત મહાન રાજા હતા અને તેમના પુત્રનું નામ અરીમર્દન હતું. સુધન્વાનો વારસદાર સુહોત્ર હતો, જે બુદ્ધિશાળી તરીકે ઓળખાય છે.

ચ્યવનસ્તસ્ય પુત્રસ્તુ રાજા ધર્માર્થકોવિદઃ। ચ્યવનસ્ય કૃતઃ પુત્ર ઇષ્ટ્વા યજ્ઞૈર્મહાતપાઃ ।। ૩૭.

સુહોત્રના પુત્ર ચ્યવન રાજા હતા, જે ધર્મ અને સંપત્તિમાં નિપુણ હતા. ચ્યવનના પુત્ર કૃતાએ મહાન તપ કરીને યજ્ઞો કર્યા હતા.

વિશ્રુતં જનયામાસ પુત્રમિન્દ્રસખં નૃપઃ। વિદ્યોપરિચરં વીરં વસું નામાન્તરિક્ષગમ્ ।। ૩૭.

તે મહારાજાએ પ્રસિદ્ધ પુત્ર ઈન્દ્રનો મિત્ર, વિદ્યોપરિચર નામે વીર વસુને જન્મ આપ્યો, જે આકાશમાં સંચરતો હતો.

વિદ્યોપરિચરાજ્જજ્ઞે ગિરિકા સપ્ત સૂનવઃ। મહારથો ભગધરો વિશ્રુતો યો બૃહદ્રથઃ ।। ૩૭.

વિદ્યોપરિચર અને ગિરિકા પાસેથી સાત પુત્રો જન્મ્યા: મહારથ, ભાગધર, પ્રસિદ્ધ બૃહદ્રથ,

પ્રત્યગ્રહઃ કુશશ્ચૈવ યમાહુર્મણિવાહનમ્। માથૈલ્યશ્ચ લલિત્થશ્ચ મત્સ્યકાલશ્ચ સપ્તમઃ ।। ૩૭.

પ્રત્યગ્રહ, કુશ (જેને મણિવાહન પણ કહે છે), માથૈલ્ય, લલિત્થ અને સાતમો મત્સ્યકાલ.

બૃહદ્રથસ્ય દાયાદઃ કુશાગ્રો નામ વિશ્રુતઃ। કુશાગ્રસ્યાત્મજશ્ચૈવ ઋષભો નામ વીર્યવાન્ ।। ૩૭.

બૃહદ્રથનો વારસદાર કુશાગ્ર નામે પ્રસિદ્ધ થયો. કુશાગ્રનો પુત્ર ઋષભ હતો, જે પોતાની તાકાત માટે ઓળખાય છે.

ઋષભસ્યાપિ દાયાદઃ પુષ્પવાન્નામ ધાર્મિકઃ। વિક્રાન્તસ્તસ્ય દાયાદો રાજા સત્યહિતઃ સ્મૃતઃ ।। ૩૭.

ઋષભનો પુત્ર પુષ્પવાન હતો, જે ધર્મમાં સ્થિર હતો. પુષ્પવાનનો વારસદાર વિક્રમશાળી રાજા સત્યહિત હતો.

તસ્ય પુત્રઃ સુધન્વા ચ તસ્માદૂર્જ્જઃ પ્રતાપવાન્। ઊર્જ્જસ્ય નભસઃ પુત્રસ્તસ્માજ્જજ્ઞે સ વીર્યવાન્ ।। ૩૭.

સત્યહિતનો પુત્ર સુધન્વા અને તેના પછી પ્રતાપી ઊર્જ્જા જન્મ્યા. ઊર્જ્જાનો પુત્ર નભસ અને તેના પછી એક મહાન વીર જન્મ્યો.

શકલે દ્વે સ વૈ જાતો જરયા સન્ધિતસ્તુ સઃ। જરાસન્ધો મહાબાહુર્જરયા સન્ધિતસ્તુ સઃ ।। ૩૭.

તે વીર બે ભાગમાં જન્મ્યો હતો અને વૃદ્ધા નામની સ્ત્રીએ તેને જોડ્યો. એટલે તેને જરાસંધ કહેવામાં આવ્યો, જે મહાન બાહુશાળી હતો.

સર્વક્ષત્રસ્ય જેતાઽસૌ જરાસન્ધો મહાબલઃ। જરાસન્ધસ્ય પુત્રસ્તુ સહદેવઃ પ્રતાપવાન્ ।। ૩૭.

જરાસંધ મહાબળવાન હતો અને તમામ ક્ષત્રિયોને જીતનાર હતો. જરાસંધનો પુત્ર પ્રતાપી સહદેવ હતો.

સહતેવાત્મજઃ શ્રીમાન્ સોમાધિઃ સુમહાતપાઃ। શ્રુતશ્રુવસ્તુ સોમાધેર્માગધઃ પરિકીર્તિતઃ ।। ૩૭.

સહદેવનો પુત્ર તેજસ્વી અને મહાતપસ્વી સોમાધિ હતો. સોમાધિથી શ્રુતશ્રુ જન્મ્યા, જેને માગધ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

પરિક્ષિતસ્ય દાયાદો બભૂવ જનમેજયઃ। શ્રુતસેનસ્ય દાયાદો ભીમસેનોઽપિ નામતઃ ।। ૩૭.

પરીક્ષિતનો વારસદાર જનમેજય થયો. શ્રુતસેનનો વારસદાર ભીમસેન હતો.

જહ્નુસ્ત્વજનયત્પુત્રં સુરથં નામ ભૂમિપમ્। સુરથસ્ય તુ દાયાદો વીરો રાજા વિદૂરથઃ ।। ૩૭.

જહ્નુએ સુરથ નામના પૃથ્વીના રાજાને પુત્ર રૂપે મેળવ્યા. સુરથનો વારસદાર વીર રાજા વિદૂરથ હતો.

વિદૂરથસુતશ્ચાપિ સાર્વભૌમ ઇતિ શ્રુતિઃ। સાર્વભૌમા જ્જયત્સેન આરાધિસ્તસ્ય ચાત્મજઃ ।। ૩૭.

વિદૂરથનો પુત્ર સર્વભૌમ કહેવાય છે. સર્વભૌમનો પુત્ર જયત્સેન અને તેનો પુત્ર આરાધિત હતો.

આરાધિતો મહાસત્ત્વ અયુતાયુસ્તતઃ સ્મૃતઃ । અક્રોધનોઽયુતાયોઽસ્તુ તસ્માદ્દેવાતિથિઃ સ્મૃતઃ ।। ૩૭.

મહાન આત્માવાળા આરાધિતને અયુતાયુ તરીકે ઓળખવામાં આવ્યો. અયુતાયુનો પુત્ર અક્રોધન અને તેના પછી દેવાતિથિ થયો.

દેવાતિથેસ્તુ દાયાદ ઋક્ષ એવ બભૂવ હ। ભીમસેનસ્તથા ઋક્ષાદ્દિલીપસ્તસ્ય ચાત્મજઃ ।। ૩૭.

દેવાતિથિનો વારસદાર ઋક્ષ થયો. ઋક્ષથી ભીમસેન અને તેના પુત્ર દલિપ થયો.

દિલીપસૂનુઃ પ્રતિપસ્તસ્ય પુત્રાસ્ત્રયઃ સ્મૃતાઃ। દેવાપિઃ શન્તનુશ્ચૈવ બાહ્લીકશ્ચૈવ તે ત્રયઃ ।। ૩૭.

દલિપનો પુત્ર પ્રતિપ હતો અને તેના ત્રણ પુત્રો હતા: દેવાપિ, શંતનુ અને બાહ્લીક. આ ત્રણેય પ્રસિદ્ધ છે.

બાહ્લીકસ્ય તુ વિજ્ઞેયઃ સપ્તબાહ્લીશ્વરો નૃપઃ। બાહ્લીકસ્ય સુતશ્ચૈવ સોમદત્તો મહાયશાઃ ।। ૩૭.

બાહ્લિક દેશના રાજા સાત બાહ્લિકોના સ્વામી કહેવાય છે; અને બાહ્લિકના પુત્ર સોમદત્ત ખૂબ પ્રસિદ્ધ અને મહાન છે.

જજ્ઞિરે સોમદત્તાત્તુ ભૂરિર્ભૂરિશ્રવાઃ શલઃ । દેવાપિસ્તુ પ્રવવ્રાજ વનં ધર્મ્મપરીપ્સયા ।। ૩૭.

સોમદત્તથી ભૂરી, ભૂરીશ્વરસ અને શલ નામના પુત્રો જન્મ્યા; અને દેવાપિ ધર્મની શોધમાં વનમાં ગયો.

ઉપાધ્યાયસ્તુ દેવાનાં દેવાપિરભવન્મુનિઃ। ચ્યવનોઽસ્ય હિ પુત્રસ્તુ ઇષ્ટકશ્ચ મહાત્મનઃ ।। ૩૭.

દેવાપિ દેવતાઓના ગુરુ અને મહાન ઋષિ બન્યા; તેમના પુત્રોમાં ચ્યવન અને ઇષ્ટક, બંને મહાન આત્માવાળા હતા.

શન્તનુસ્ત્વભવદ્રાજા વિદ્વાન્ વૈ સ મહાભિષઃ । ઇમં ચોદાહરન્ત્યત્ર શ્લોકં પ્રતિ મહાભિષમ્ ।। ૩૭.

શાંતનુ વિદ્વાન અને મહાન વૈદ્ય રાજા બન્યા; મહાન વૈદ્ય વિશે અહીં આ શ્લોક કહેવામાં આવે છે.

યં યં રાજા સ્પૃશતિ વૈ જીર્ણં સમયતો નરમ્। પુનર્યુવા સ ભવતિ તસ્માત્તે શન્તનું વિદુઃ ।। ૩૭.

રાજા જે વૃદ્ધ માણસને સ્પર્શે છે, તે ફરી યુવાન બની જાય છે; તેથી લોકો તેમને શાંતનુ તરીકે ઓળખે છે.

તતોઽસ્ય શન્તનુત્વં વૈ પ્રજાસ્વિહ પરિશ્રુતમ્। સ ઉપયેમે ધર્મ્માત્મા શન્તનુ ર્જાહ્નવીં નૃપઃ ।। ૩૭.

શાંતનુનું યશ અહીં લોકોમાં પ્રસિદ્ધ છે; એ ધર્મપ્રિય રાજા શાંતનુએ જાહ્નવી સાથે લગ્ન કર્યા.

તસ્યાં દેવવ્રતં ભીષ્મં પુત્રં સોઽજનયત્પ્રભુઃ । સ ચ ભીષ્મ ઇતિ ખ્યાતઃ પાણ્ડવાનાં પિતામહઃ ।। ૩૭.

જાહ્નવીમાંથી ભગવાને દેવવ્રત નામે પુત્ર ભીષ્મને જન્મ આપ્યો; એ ભીષ્મ તરીકે જાણીતા છે અને પાંડવોના પિતામહ છે.

કાલે વિચિત્રવીર્યન્તુ શન્તનુ ર્જનયત્સુતમ્। શન્તનોર્દયિતં પુત્રં પ્રજાહિતકરમ્પ્રભુમ્। કૃષ્ણદ્વૈપાયનશ્ચૈવ ક્ષેત્રે વૈચિત્રવીર્યકે ।। ૩૭.

સમય જતાં શાંતનુએ પોતાને ખૂબ પ્રિય અને પ્રજાહિતમાં લાગેલા પુત્ર વિચિત્રવીર્યને જન્મ આપ્યો; અને કૃષ્ણ દ્વૈપાયનએ પણ વિચિત્રવીર્યના વંશમાં પુત્રો ઉત્પન્ન કર્યા.

ધૃતરાષ્ટ્રઞ્ચ પાણ્ડુઞ્ચ વિદુરઞ્ચાપ્યજીજનત્। ધૃતરાષ્ટ્રાત્તુ ગાન્ધારી પુત્રાણાં સુષુવે શતમ્ ।। ૩૭.

તેમણે ધૃતરાષ્ટ્ર, પાંડુ અને વિદુરને જન્મ આપ્યા; અને ધૃતરાષ્ટ્રથી ગાંધારીએ સો પુત્રોને જન્મ આપ્યા.

તેષાં દુર્યોધનો જ્યેષ્ઠઃ સર્વ્વક્ષત્રસ્ય સ પ્રભુઃ। માદ્રી રાજ્ઞી પૃથા ચૈવ પાણ્ડોર્ભાર્યે બભૂવતુઃ ।। ૩૭.

આ બધા પુત્રોમાં દુર્યોધન મોટો અને બધા ક્ષત્રિયોમાં પ્રમુખ હતો; પાંડુની પત્નીઓમાં માદ્રી અને પૃથા હતી.

દેવદત્તાઃ સુતાસ્તાભ્યાં પાણ્ડોરર્થે વિજજ્ઞિરે। ધર્મ્માદ્યુધિષ્ઠિરો જજ્ઞે વાયોર્જજ્ઞે વૃકોદરઃ ।। ૩૭.

આ બન્ને પત્નીઓથી પાંડુને દેવો દ્વારા પુત્રો પ્રાપ્ત થયા; ધર્મથી યુધિષ્ઠિર અને વાયુથી વૃકોદર જન્મ્યા.

ઇન્દ્રાદ્ધનઞ્જયો જજ્ઞે શક્રતુલ્યપરાક્રમઃ। અશ્વિભ્યાં સહ દેવશ્ચ નકુલશ્ચાપિ માદ્રિજૌ ।। ૩૭.

ઇન્દ્રથી ધનંજયનો જન્મ થયો, જે શક્ર જેટલી પરાક્રમી છે; અને અશ્વિનીદેવોથી માદ્રીના પુત્ર નકુલ અને સહદેવ જન્મ્યા.