વાયુપુરાણમ્

હર્ષાત્ પ્રાદુર્બભૌ તસ્ય દેવસ્તોત્રં મહેશ્વરમ્। તદા તિર્યક્સ્થિતસ્ત્વેવં તુષ્ટુવે નીલલોહિતમ્ ।। ૩૫.

આનંદથી, તેની અંદર મહાદેવનું દૈવી સ્તોત્ર ઉદ્ભવ્યું; પછી, તિરછો ઊભો રહી, તેણે નીલલોહિતની સ્તુતિ કરી.

નમોઽસ્તુ શિતિકણ્ઠાય સુરાપાય સુવર્ચસે। રિરિહાણાય લોપાય વત્સરાય જગત્પતે ।। ૩૫.

શિતિકંઠ ભગવાનને વંદન છે, જે દ્રાક્ષમદ પીધેલાં છે, તેજસ્વી છે; જે વિનાશમાં આનંદ માણે છે, લોપ કરાવે છે, વર્ષરૂપ છે, હે જગતના સ્વામી, તમને વંદન છે.

કપર્દિને હ્યૂર્દ્ધ્વરોમ્ણે હયાય કરણાય ચ। સંસ્કૃતાય સુતીર્થાય દેવદેવાય રંહસે ।। ૩૫.

જેઓ જટાવાળા છે, વાળ ઊભા છે, ઘોડા સ્વરૂપ છે, કારણરૂપ છે; શુદ્ધ છે, શ્રેષ્ઠ તીર્થરૂપ છે, દેવોના દેવ છે, અને ઝડપી છે, એવા ભગવાનને વંદન છે.

ઉષ્ણીષિણે સુવક્રાય સહસ્રાક્ષાય મીઢુષે। વસુરેતાય રુદ્રાય તપસે ચીરવાસસે ।। ૩૫.

મસ્તક પર પાગ ધરાવનારા, સુંદર અંગવાળા, હજાર આંખવાળા, દયાળુ, અમૂલ્ય વીર્યવાળા, રુદ્ર, તપસ્વી અને વૃક્ષછાલ ધારણ કરનારા ભગવાનને વંદન છે.

હ્રસ્વાય મુક્તકેશાય સેનાન્યે રોહિતાય ચ ।। ૩૫.

નાના, ખુલ્લા વાળવાળા, સેના અધિપતિ અને લાલવર્ણ ધરાવનારા ભગવાનને વંદન છે.

કવયે રાજવૃદ્ધાય તક્ષકક્રીડનાય ચ। ગિરિશાયાર્કનેત્રાય યતિને જામ્બવાય ચ। સુવૃત્તાય સુહસ્તાય ધન્વિને ભાર્ગવાય ચ ।। ૩૫.

કવિ, વૃદ્ધ રાજા, તક્ષક સાથે રમનારા, પર્વતોના સ્વામી, સૂર્યનેત્રવાળા, યતિ, જામ્બવાન, સુંદર આકારવાળા, સારા હાથવાળા, ધનુષ્યધારી અને ભૃગુવંશી ભગવાનને વંદન છે.

સહસ્રબાહવે ચૈવ સહસ્રામલચક્ષુષે। સહસ્રકુક્ષયે ચૈવ સહસ્રચરણાય ચ ।। ૩૫.

હજારો હાથવાળા, હજારો નિર્મળ આંખવાળા, હજારો પેટવાળા અને હજારો પગવાળા ભગવાનને વંદન છે.

સહસ્રશિરસે ચૈવ બહુરૂપાય વેધસે। ભવાય વિશ્વરૂપાય શ્વેતાય પુરુષાય ચ ।। ૩૫.

હજારો માથાવાળા, અનેક રૂપવાળા, સર્જનહાર, ભવ, સર્વરૂપ, ધોળા અને પુરુષ સ્વરૂપ ભગવાનને વંદન છે.

નિષઙ્ગિણે કવચિને સૂક્ષ્માય ક્ષપણાય ચ। તામ્રાય ચૈવ ભીમાય ઉગ્રાય ચ શિવાય ચ ।। ૩૫.

ખડગ ધારણ કરનારા, કવચવાળા, સૂક્ષ્મ, વિનાશક, તાંબાવર્ણી, ભયાનક, પ્રચંડ અને કલ્યાણકારી ભગવાનને વંદન છે.

બભ્રવે ચ પિશઙ્ગાય પિઙ્ગલાયારુણાય ચ। મહાદેવાય શર્વ્વાય વિશ્વરૂપશિવાય ચ ।। ૩૫.

ભૂરા, ચિતરાં, પીળાશ, લાલવર્ણી, મહાદેવ, શર્વ, સર્વરૂપ અને કલ્યાણકારી ભગવાનને વંદન છે.

હિરણ્યાય ચ શિષ્ટાય શ્રેષ્ઠાય મધ્યમાય ચ । પિનાકિને ચેષુમતે ચિત્રાય રોહિતાય ચ ।। ૩૫.

સુવર્ણવર્ણી, શ્રેષ્ઠ, ઉત્તમ, મધ્યમ, પિનાકધારી, ઝડપી, તેજસ્વી અને લાલવર્ણી ભગવાનને વંદન છે.

દુન્દુભ્યાયૈકપાદાય અર્હાય બુદ્ધયે તથા। મૃગવ્યાધાય સર્પાય સ્થાણવે ભીષણાય ચ ।। ૩૫.

ડુંડુભી, એક પગવાળા, પાત્ર, બુદ્ધિ, હરણ શિકારી, સાપ, અડગ અને ભયાનક ભગવાનને વંદન છે.

બહુરૂપાય ચોગ્રાય ત્રિનેત્રાયેશ્વરાય ચ। કપિલાયૈકવીરાય મૃત્યવે ત્ર્યમ્બકાય ચ ।। ૩૫.

અनेक રૂપવાળા, પ્રચંડ, ત્રિનેત્રધારી ઈશ્વર, કપિલ, એકમાત્ર વીર, મૃત્યુ અને ત્ર્યંબક ભગવાનને વંદન છે.

વાસ્તોષ્પતે વિનાકાય શઙ્કરાય શિવાય ચ। આરણ્યાય ગુહસ્થાય યતિને બ્રહ્મચારિણે ।। ૩૫.

વાસસ્થાનના સ્વામી, વિનાધારી, શંકર, કલ્યાણકારી, વનવાસી, ગુહાવાસી, યતિ અને બ્રહ્મચારી ભગવાનને વંદન છે.

સાઙ્ખ્યાય ચૈવ યોગાય ધ્યાનિને દીક્ષિતાય ચ। અન્તર્હિતાય શર્વ્વાય માન્યાય માલિને તથા ।। ૩૫.

સાંખ્ય, યોગ, ધ્યાનમાં લીન, દીક્ષા લીધેલા, ગુપ્ત, શર્વ, માન્ય અને માળાધારી ભગવાનને વંદન છે.

બુદ્ધાય ચૈવ પુણ્યાય ધાર્મિકાય શુભાય ચ। રોધસે ચેકિતાનાય બ્રહ્મિષ્ઠાય મહર્ષયે ।। ૩૫.

બુદ્ધિમાન, પુણ્યશીલ, ધર્મી, શુભ, રોકનાર, ચતુર, બ્રાહ્મણસમાન અને મહર્ષિ ભગવાનને વંદન છે.

ચતુષ્પાદાય મેધ્યાય ધર્મિણે શીઘ્રગાય ચ। શિખણ્ડિને કપાલાય દંષ્ટ્રિણે વિશ્વમેધસે ।। ૩૫.

ચાર પગવાળા, પવિત્ર, ધર્મી, ઝડપી, શિખાવાળા, ખોપરી ધારણ કરનારા, દાંતવાળા અને સર્વયજ્ઞ કરનારા ભગવાનને વંદન છે.

અપ્રતીઘાતાય દીપ્તાય ભાસ્કરાય સુમેધસે। ક્રૂરાય વિકૃતાયૈવ બીભત્સાય શિવાય ચ ।। ૩૫.

અપરાજિત, તેજસ્વી, પ્રકાશમાન, બુદ્ધિશાળી, ક્રૂર, વિકૃત, ભયાનક અને શુભ ભગવાનને વંદન છે.

સૌમ્યાય ચૈવ પુણ્યાય ધાર્મિકાય શુભાય ચ। અવધ્યાય મૃતાઙ્ગાય નિત્યાય શાશ્વતાય ચ ।। ૩૫.

શાંત, પુણ્યશીલ, ધર્મી, શુભ, અજય, મૃતદેહવાળા, શાશ્વત અને નિત્ય ભગવાનને વંદન છે.

સાદ્યાય શરભાયૈવ શૂલિને ચ ત્રિચક્ષુષે। સોમપાયાજ્યપાયૈવ ધૂમપાયોષ્મપાય ચ ।। ૩૫.

ઝડપદાર, શરભ, ત્રિનેત્ર અને ત્રિશૂલધારીને; સોમપાન કરનાર, ઘી પાન કરનાર, ધૂમ્રપાન કરનાર અને તાપ પાન કરનારને નમસ્કાર.

શુચયે રેરિહાણાય સદ્યોજાતાય મૃત્યવે। પિશિતાશાય ખર્વાય મેધાય વૈદ્યુતાય ચ ।। ૩૫.

પવિત્ર, જ્વલંત, તાત્કાલિક જન્મેલા, મૃત્યુરૂપને; માંસ ભોજન કરનાર, નાનકડા, બુદ્ધિશાળી અને વીજળી જેવાં રૂપ ધરાવનારને નમસ્કાર.

વ્યાશ્રિતાય શ્રવિષ્ટાય ભારતાયાન્તરિક્ષયે। ક્ષમાય સહ માનાય સત્યાય તપનાય ચ ।। ૩૫.

શરણ લેનાર, પ્રસિદ્ધ, ભારત વંશજ, અંતરિક્ષમાં વ્યાપક; ક્ષમાશીલ, બળવાન, માન્ય, સત્ય અને તપ્ત રૂપને નમસ્કાર.

ત્રિપુરઘ્નાય દીપ્તાય ચક્રાય રોમશાય ચ। તિગ્માયુધાય મેધ્યાય સિદ્ધાય ચ પુલસ્તયે ।। ૩૫.

ત્રિપુર વિનાશક, તેજસ્વી, ચક્રધારી, રોમાળુ; તીક્ષ્ણ શસ્ત્રધારી, શુદ્ધ, સિદ્ધ અને પુલસ્ત્યને નમસ્કાર.

રોચમાનાય ખણ્ડાય સ્ફીતાય ઋષભાય ચ। ભોગિને પુઞ્જમાનાય શાન્તાયૈવોર્દ્ધ્વરેતસે ।। ૩૫.

પ્રભામય, ખંડિત, સમૃદ્ધ, ઋષભ; ભોગી, એકઠા કરનાર, શાંત અને ઊર્ધ્વરેતાને નમસ્કાર.

અઘઘ્નાય મખ્ઘ્નાય મૃત્યવે યજ્ઞિયાય ચ। કૃશાનવે પ્રચેતાય વહ્નયે કિશલાય ચ ।। ૩૫.

પાપ વિનાશક, યજ્ઞ વિનાશક, મૃત્યુરૂપ, યજ્ઞયોગ્ય; જ્વલંત, બુદ્ધિશાળી, અગ્નિ અને કોમળ અંકુરને નમસ્કાર.

સિકત્યાય પ્રસન્નાય વરેણ્યાયૈવ ચક્ષુષે। ક્ષિપ્રેગવે સુધન્વાય પ્રમેધ્યાય પ્રિયાય ચ ।। ૩૫.

વાળુવાળા, પ્રસન્ન, શ્રેષ્ઠ, દ્રષ્ટિવાન; ઝડપી ઋષભ, સારું ધનુષ્ય ધરાવનાર, અત્યંત શુદ્ધ અને પ્રિયને નમસ્કાર.

રક્ષોઘ્નાય પશુઘ્નાય વિઘ્નાય શયનાય ચ। વિભ્રાન્તાય મહન્તાય અન્તયે દુર્ગમાય ચ ।। ૩૫.

રાક્ષસ વિનાશક, પશુ વિનાશક, વિઘ્નરૂપ, શયન કરનાર; ભટકતા, મહાન, અંત અને દુર્ગમને નમસ્કાર.

દક્ષાય ચ જઘન્યાય લોકાનામીશ્વરાય ચ। અનામયાય ચોર્દ્ધ્વાય સંહત્યાધિષ્ઠિતાય ચ ।। ૩૫.

કુશળ, નીચ, લોકોના ઈશ્વર; નિરોગી, સીધા અને સંગઠનના આધારને નમસ્કાર.

હિરણ્યબાહવે ચૈવ સત્યાય શમનાય ચ। અસિકલ્યાય માઘાય રીરિણ્યાયૈકચક્ષુષે ।। ૩૫.

સુવર્ણબાહુ, સત્યવાદી, શમકર્તા; કાળી ચામડીવાળા, માઘ માસમાં જન્મેલા, વિનાશક અને એકનેત્રવાળાને નમસ્કાર.