વાયુપુરાણમ્

સ્વયમ્ભોજઃ સ્વયમ્ભોજાદ્ધૃદિકઃ સમ્બભૂવ હ। હૃદિકસ્ય સુતાસ્ત્વાસન્ દશ ભીમપરાક્રમાઃ ।। ૩૪.

સ્વયંભોજ જન્મ્યો, અને સ્વયંભોજમાંથી હૃદિક થયો. હૃદિકના દસ પુત્રો હતા, જે બધા ખૂબ જ બલવાન હતા.

કૃતવર્મા કૃતસ્તેષાં શતધન્વા તુ મધ્યમઃ। દેવાર્હશ્ચ વનાર્હશ્ચ ભિષગ્ દ્વૈતરથશ્ચ યઃ ।। ૩૪.

કૃતવર્મા તેમનો સૌથી મોટો હતો, કૃત તેમમાંથી, શતધન્વા મધ્યમાં, અને દેવાર્હ, વનાર્હ, ભિષગ અને દ્વૈતરથ પણ હતા.

સુદાન્તશ્ચ ધિયાન્તશ્ચ નકવાન્ કનકોદ્ભવઃ। દેવાર્હસ્ય સુતો વિદ્વાન્ જજ્ઞે કમ્બલબર્હિષઃ ।। ૩૪.

સુદાંત, ધિયાંત, નકવાન અને કનકોદ્ભવ; દેવાર્હનો વિદ્વાન પુત્ર કમ્બલબર્હિષ જન્મ્યો.

અસમૌજાઃ સુતસ્તસ્ય સુમહૌજાશ્ચ વિશ્રુતઃ। અજાવપુત્રાય તતઃ પ્રદદાવસમૌજસે। સુદંષ્ટ્રઞ્ચ સુરૂપઞ્ચ કૃષ્ણ ઇત્યન્ધકાઃ સ્મૃતાઃ ।। ૩૪.

કમ્બલબર્હિષનો પુત્ર અસમૌજા હતો, જે મહાન શક્તિ માટે પ્રસિદ્ધ હતો. અસમૌજા સંતાન વિનાનો હતો, તેથી તેને સુદંષ્ટ્ર અને સુરૂપ, જે અંધક તરીકે ઓળખાતા, અને કૃષ્ણ પણ આપવામાં આવ્યા.

અન્ધકાનામિમં વંશં કીર્ત્તયાનસ્તુ નિત્યશઃ। આત્માનો વિપુલં વંશં લભતે નાત્ર સંશયઃ ।। ૩૪.

જે કોઈ અંધકોના આ વંશને સતત ગાય છે, તે પોતાનું વંશ વિશાળ અને સમૃદ્ધ પામે છે—આમાં કોઈ શંકા નથી.

અસ્મક્યાં જનયામાસ શૂરો વૈ દેવમાનુષિમ્। માષ્યાન્તુ જનયામાસ શૂરો વૈ દેવમીઢુષમ્ ।। ૩૪.

શૂરે અસમકીમાંથી દેવમાણવ પુત્ર જન્માવ્યો, અને માષ્યામાંથી દેવમિધુષ પુત્ર જન્માવ્યો.

ભાષ્યાન્તુ જજ્ઞિરે શૂરાદ્ભોજાયાં પુરુષા દશ। વસુદેવો મહાબાહુઃ પૂર્વમાનકદુન્દુભિઃ ।। ૩૪.

શૂર અને ભાષ્યામાંથી ભોજોમાં દસ પુરૂષો જન્મ્યા; વસુદેવ, મહાબાહુ, જે પહેલાં આનકદુંદુભિ તરીકે ઓળખાતા.

જજ્ઞે તસ્ય પ્રસૂતસ્ય દુન્દુભિઃ પ્રાણદદ્દિવિ। આનકાનાઞ્ચ સંહ્રાદઃ સુમહાનભવદ્દિવિ ।। ૩૪.

તેના જન્મ સમયે, આકાશમાં દુંદુભિ વગાડવામાં આવી, અને આકાશમાં આનકના મોટા ધ્વનિ ફેલાઈ.

પપાત પુષ્પવર્ષઞ્ચ શૂરસ્ય ભવને મહત્। મનુષ્યલોકે કૃત્સ્નેઽપિ રૂપે નાસ્તિ સમો ભુવિ ।। ૩૪.

શૂરના ઘરમાં મહાન પુષ્પવર્ષા થઈ; માનવલોકમાં, પૃથ્વી પર તેની સમાન સુંદરતા કોઈમાં નહોતી.

યસ્યાસીત્ પુરુષાગ્ર્યસ્ય કીર્ત્તિશ્ચન્દ્રમસો યથા। દેવભાગસ્તતો જજ્ઞે તતો દેવશ્રવાઃ પુનઃ ।। ૩૪.

તેના શ્રેષ્ઠ પુરૂષની કીર્તિ ચાંદની જેવી તેજસ્વી હતી; તેના પરથી દેવભાગ જન્મ્યો, અને પછી દેવશ્રવા.

અનાદૃષ્ટિકડશ્ચૈવ નન્દનશ્ચૈવ ભૃઞ્જિનઃ। શ્યામઃ શમીકો ગણ્ડૂષઃ ચતસ્રસ્તુ વરાઙ્ગનાઃ ।। ૩૪.

અનાદૃષ્ટિકડ, નંદન, ભૃંજિન, શ્યામ, શમીક અને ગંડૂષ; અને ચાર શ્રેષ્ઠ સ્ત્રીઓ.

પૃથા ચ શ્રુતવેદા ચ શ્રુતકીર્ત્તિઃ શ્રુતશ્રવાઃ। રાજાધિદેવી ચ તથા પઞ્ચૈતા વીરમાતરઃ ।। ૩૪.

પૃથા, શ્રુતવેદા, શ્રુતકીર્તિ, શ્રુતશ્રવા અને રાજાધિદેવી — આ પાંચે વીરમાતાઓ છે.

પૃથાં દુહિતરં ચક્રે કુન્તિ સ્તાં પાણ્ડુરાવહત્। અનપત્યાય વૃદ્ધાય કુન્તિભોજાય તાં દદૌ ।। ૩૪.

કુંતિએ પૃથાને પોતાની દિકરી બનાવી, અને પાંડુએ તેને પત્ની તરીકે સ્વીકારી; કુંતિભોજ વૃદ્ધ અને સંતાન વિનાના હોવાથી, પૃથાને પાંડુને આપી.

તસ્માત્ કુન્તીતિ વિખ્યાતા કુન્તીભોજાત્મજા પૃથા। કુરુવીરઃ પાણ્ડુમુખ્યસ્તસ્માદ્ભાર્યામવિન્દત ।। ૩૪.

કુંતિભોજની દિકરી પૃથા 'કુંતિ' તરીકે પ્રસિદ્ધ થઈ; તેના દ્વારા કુરુઓમાં શ્રેષ્ઠ પાંડુએ પોતાની પત્ની મેળવી.

પૃથા જજ્ઞે તતઃ પુત્રાન્ ત્રીનગ્નિસમતેજસઃ। લોકેઽપ્રતિરથાન્ વીરાન્ શક્રતુલ્યપરાક્રમાન્ ।। ૩૪.

પૃથાથી ત્રણ પુત્રો જન્મ્યા, જેમની તેજ અગ્નિ જેવી હતી, જે યુદ્ધમાં અપ્રતિમ હતા અને ઇન્દ્ર સમાન પરાક્રમ ધરાવતા વીર હતા.

ધર્માદ્યુધિષ્ઠિરં પુત્રં મારુતાચ્ચ વૃકોદરમ્। ઈન્દ્રાદ્ધનઞ્જયઞ્ચૈવ પૃથા પુત્રાનજીજનત્ ।। ૩૪.

પૃથાએ ધર્મથી યુધિષ્ઠિર, વાયુથી વૃકોદર અને ઇન્દ્રથી ધનંજય — એવા પુત્રો જન્માવ્યા.

માદ્રવત્યાન્તુ જનિતાવાશ્વિનાવિતિ વિશ્રુતમ્। નકુલઃ સહદેવશ્ચ રૂપસત્ત્વગુણાન્વિતૌ ।। ૩૪.

માદ્રવતીમાંથી અશ્વિની દ્વય — નકુલ અને સહદેવ — જન્મ્યા, જે સુંદરતા, શક્તિ અને ગુણોથી યુક્ત હતા.

જજ્ઞે ચ શ્રુતદેવાયાં તનયો વૃદ્ધશર્મણઃ। કરૂષાધિપતિર્વીરો દન્તવક્રો મહાબલઃ ।। ૩૪.

શ્રુતદેવાથી વૃદ્ધશર્માનો પુત્ર જન્મ્યો, જે કરૂષ દેશનો મહાબલશાળી અને વીર દંતવક્ર હતો.

કૈકેયાં શ્રુતકીર્ત્યાન્તુ જજ્ઞે સન્તર્દનઃ પુનઃ। ચેકિતાનબૃહત્ક્ષત્રૌ તથૈવાન્યૌ મહાબલૌ ।। ૩૪.

કૈકેયી શ્રુતકીર્તિમાંથી સંતર્દન જન્મ્યો; તેમજ ચેકિતાન અને બૃહત્ક્ષત્ર અને બે અન્ય મહાબલશાળી પણ.

વિન્દાનુવિન્દાવાવન્ત્યૌ ભ્રાતરૌ સુમહાબલૌ। શ્રુતશ્રવાયાં ચૈદ્યસ્તુ શિશુપાલો બભૂવ હ ।। ૩૪.

વિંદ અને અનુવિંદ — અવંતિના બે શક્તિશાળી ભાઈ — અને શ્રુતશ્રવાથી ચૈદ્ય શિશુપાલ જન્મ્યો.

દમઘોષસ્ય રાજર્ષેઃ પુત્રો વિખ્યાતપૌરુષઃ। યઃ પુરાસીદ્દશગ્રીવઃ સંબભૂવારિમર્દનઃ ।। ૩૪.

દમઘોષ નામના રાજર્ષિનો પુત્ર, જે પોતાની પરાક્રમથી પ્રસિદ્ધ હતો, પૂર્વે દશગ્રિવા હતો અને દુશ્મનોનો નાશકર્તા બન્યો.

યદુશ્રવાનુજસ્તસ્ય રુજકન્યોઽનુજસ્તથા। પત્ન્યસ્તુ વસુદેવસ્ય ત્રયોદશ વરાઙ્ગનાઃ ।। ૩૪.

તેનો નાના ભાઈ યદુશ્રવા અને નાના બહેન રૂજા કન્યા હતી; વસુદેવની ત્રેવીસ પ્રસિદ્ધ પત્નીઓ હતી.

પૌરવી રોહિણી ચૈવ મદિરા ચાપરા તથા। તથૈવ ભદ્રા વૈશાખી દેવકી સપ્તમી તથા ।। ૩૪.

પૌરવી, રોહિણી, અને મદિરા, બીજી ભદ્રા, વૈશાખી અને સાતમી દેવી — દેવીકી હતી.

સુગન્ધિર્વનરાજી ચ દ્વે ચાન્યે પરિચારિકે ૩૪.

સુગંધિ અને વનરાજી, અને બે અન્ય સેવા કરનાર સ્ત્રીઓ.

જ્યેષ્ઠા પત્ની મહાભાગા દયિતાનકદુન્દુભેઃ । જ્યેષ્ઠં લેભે સુતં રામં સારણં નિશવં તથા ।। ૩૪.

અનકદુંદુભિની સૌથી મોટી અને ભાગ્યશાળી પત્નીએ સૌથી મોટો પુત્ર રામ, તેમજ સારણ અને નિશા જન્માવ્યા.

દુર્દ્દમં દમનં શુભ્રં પિણ્ડારકકુશીતકૌ। ચિત્રાં નામ કુમારીઞ્ચ રોહિણ્યષ્ટૌ વ્યજાયત ।। ૩૪.

રોહિણીમાંથી આઠ સંતાન — દુર્દમ, દમન, શુભ્ર, પિંડારક, કુશીતક અને ચિત્રા નામની દિકરી — જન્મ્યા.

પૌત્રૌ રામસ્ય જજ્ઞાતે વિજ્ઞાતૌ નિશિતોત્સુકૌ। પાર્શ્વી ચ પાર્શ્વનન્દી ચ શિશુઃ સત્યધૃતિસ્તથા ।। ૩૪.

રામના બે પૌત્રો — નિશિત અને ઉત્સુક — પ્રસિદ્ધ થયા; તેમજ પાર્શ્વી, પાર્શ્વનંદી અને પુત્ર સત્યધૃતિ.

મન્દબાહ્યોઽથ રામાણગિરિકૌ ગિર એવ ચ। શુક્લગુલ્મેતિ ગુલ્મશ્ચ દરિદ્રાન્તક એવ ચ ।। ૩૪.

મંદબાહ્ય, રામાણ, ગિરિકા, ગિરા, શુક્લગુલ્મ, ગુલ્મ અને દરિદ્રાંતક.

કુમાર્યશ્ચાપિ પઞ્ચાદ્યા નામતસ્તા નિબોધત। અર્ચિષ્મતી સુનન્દા ચ સુરસા સુવચાસ્તથા ।। ૩૪.

હવે પ્રથમ પાંચ દિકરીઓના નામ સાંભળો: અર્ચિસ્મતી, સુનંદા, સુરસા અને સુવચા.