વાયુપુરાણમ્

યદિ દત્તા તદા સ્યાં હિ યદિ સ્યામીહતાં પિતઃ। તથેત્યુવાચ તાં તસ્યાઃ પિતા કામમપૂપુરત્ ।। ૩૪.

'જો મને દાનમાં આપશો તો હું જન્મીશ; પિતા, જો તમે મને ઇચ્છો તો પણ એમ જ.' પિતાએ કહ્યું 'તેમ જ થાઓ' અને એના મનની ઈચ્છા પૂરી કરી.

દાતા યજ્વા ચ શૂરશ્ચ શ્રુતવાનતિથિપ્રિયઃ। તસ્યાઃ પુત્રઃ સ્મૃતોઽક્રૂરઃ શ્વફલ્કો ભૂરિદક્ષિણઃ ।। ૩૪.

દાનશીલ, યજ્ઞકર્તા, શૂરવીર, વિદ્વાન અને અતિથિપ્રેમી એવા શ્વફલ્કના પુત્રનો નામ અક્રૂર હતો; એ બહુ દાન આપનારા હતા.

ઉપમઙ્ગુસ્તથા મઙ્ગુર્મૃદુરશ્ચારિમેજયઃ। ગિરિરક્ષસ્તતા યક્ષઃ શત્રુઘ્નો વારિમર્દ્દનઃ ।। ૩૪.

ઉપમંગુ, મંગુર, મૃદુર, અરિમેજય, ગિરિરક્ષ, યક્ષ, શત્રુઘ્ન અને વારિમર્દન.

ધર્મભૃચ્ચ શ્રૃષ્ટચયો વર્ગમોચસ્તથાપરઃ। આવાહપ્રતિવાહૌ ચ વસુદેવા વરાઙ્ગના ।। ૩૪.

ધર્મભૃત, શ્રષ્ટચય, વર્ગમોચ અને બીજા; આવાહ અને પ્રતિવાહ, અને શ્રેષ્ઠ સ્ત્રી વસુદેવી.

અક્રૂરાદુગ્રસેન્યાન્તુ સુતૌ દ્વૌ કુલનન્દિનૌ। દેવશ્ચાનુપદેવશ્ચ જજ્ઞાતે દેવસંમિતૌ ।। ૩૪.

અક્રૂર અને ઉગ્રસેન્યાથી, વંશને આનંદ આપનારા બે પુત્રો દેવ અને અનુપદેવ, દેવો સમાન, જન્મ્યા.

ચિત્રકસ્યાભવન્ પુત્રાઃ પૃથુર્વિપૃથુરેવ ચ। અશ્વગ્રીવોઽશ્વબાહુશ્ચ સુપાર્શ્વકગવેષણૌ ।। ૩૪.

ચિત્રકના પુત્રો હતા: પૃથુ, વિપૃથુ, અશ્વગ્રીવ, અશ્વબાહુ, સુપાર્શ્વ અને કગવેષણ.

અરિષ્ટનેમિરશ્વશ્ચ સુવર્મા વર્મચર્મભૃત્ । અભૂમિર્બહુભૂમિશ્ચ શ્રવિષ્ઠાશ્રવણે સ્ત્રિયૌ ।। ૩૪.

અરિષ્ટનેમિ, અશ્વ, સુવર્મા, વર્મચર્મભૃત, અભૂમિ, બહુભૂમિ અને બે બહેનો શ્રવિષ્ઠા તથા શ્રવણા પણ જન્મ્યા હતા.

સત્યકાત્ કાશિદુહિતા લેભે સા ચતુરઃ સુતાન્। કકુદં ભજમાનઞ્ચ શમીકબલબર્હિષૌ ।। ૩૪.

કાશીની પુત્રી સત્યકા એ ચાર પુત્રોને જન્મ આપ્યા: કકુદ, ભજમાન, અને શમીક તથા બલબર્હિષ.

કકુદસ્ય સુતો વૃષ્ટિર્વૃષ્ટેસ્તુ તનયોઽભવત્। કપોતરોમા તસ્યાથ રેવતોઽભવદાત્મજઃ ।। ૩૪.

કકુદનો પુત્ર વૃષ્ટિ હતો, વૃષ્ટિનો પુત્ર કપોતરોમા થયો અને તેના પુત્ર રેવત થયો.

તસ્યાસીત્તુમ્બુરુસખા વિદ્વાન્ પુત્રોઽભવત્કિલ। ખ્યાયતે યસ્ય નામ્ના સ ચન્દનોદકદુન્દુભિઃ ।। ૩૪.

તેને એક વિદ્વાન પુત્ર થયો, જે તુંબુરુનો મિત્ર હતો અને જેને ચંદનોદકદુંદુભિ નામે પ્રસિદ્ધિ મળી.

તસ્માચ્ચાભિજિતઃ પુત્ર ઉત્પન્નસ્તુ પુનર્વસુઃ। અશ્વમેધન્તુ પુત્રાર્થે આજહાર નરોત્તમઃ ।। ૩૪.

તેમાંથી અભિજિત જન્મ્યો અને તેના પુત્ર પુનર્વસુ થયો; પુત્ર પ્રાપ્તિ માટે એ મહાન પુરુષે અશ્વમેઘ યજ્ઞ કર્યો.

તસ્ય મધ્યેઽતિરાત્રસ્ય સદોમધ્યાત્સમુત્થિતમ્। તતસ્તુ વિદ્વાન્ ધર્મજ્ઞો દાતા યજ્વા પુનર્વસુઃ ।। ૩૪.

એ અતિરાત્ર યજ્ઞના મધ્યમાં, યજ્ઞશાળાના કેન્દ્રમાંથી, વિદ્વાન, ધર્મનિષ્ઠ, દાનશીલ અને યજ્ઞપ્રિય પુનર્વસુ પ્રગટ થયો.

તસ્યાપિ પુત્રમિથુનં બાહુબાણાજિતઃ કિલ। આહુકશ્ચાહુકી ચૈવ ખ્યાતૌ મતિમતાંવરૌ ।। ૩૪.

પુનર્વસુને પણ બે જોડિયા સંતાન થયા: બાહુબાણ અને અજિત; તેમજ આહુક અને આહુકી, જે બુદ્ધિશાળાઓમાં પ્રસિદ્ધ હતા.

ઇમાંશ્ચોદાહરન્ત્યત્ર શ્લોકાન્ પ્રતિ તમાહુકમ્। સોપાસઙ્ગાનુકર્ષાણાં સધ્વજાનાં વરૂથિનામ્ ।। ૩૪.

અહીં આહુક વિશે, અનુયાયીઓ, ધ્વજધારી અને સેનાવાળા લોકો વિશે શ્લોકો કહેવામાં આવે છે.

રથાનાં મેઘઘોષાણાં સહસ્રાણિ દશૈવ તુ। નાસત્યવાદી ત્વાસીત્તુ નાયજ્વા નાસહસ્રદઃ ।। ૩૪.

દસ હજાર મેઘની ગર્જના જેવા રથો હતા; એ કદી અસત્ય બોલતો નહોતો, યજ્ઞ છોડી દેતો નહોતો અને કંજૂસ પણ નહોતો.

નાશુચિર્નાપ્યધર્માત્મા નાવિદ્વાન્ન કૃશોઽભવત્। આહુકસ્ય ધૃતિઃ પુત્ર ઇત્યેવમનુ શુશ્રુમઃ ।। ૩૪.

એ કદી અશુદ્ધ, અધર્મી, અજ્ઞાન અથવા દુર્બળ નહોતો; આહુકના પુત્ર ધૃતિ વિશે અમે આવું સાંભળ્યું છે.

શ્વેતેન પરિચારેણ કિશોરપ્રતિમાન્ હયાન્। અશીતિયુક્તનિયુતાન્યાહુકપ્રતિમોઽવ્રજત્ ।। ૩૪.

શ્વેત સેવક અને કિશોર જેવા ઘોડાઓ સાથે, આસીએટ જોડીયાં જોડાયેલા, આહુક જેવો એક પુરુષ આગળ વધ્યો.

પૂર્વસ્યાન્દિશિ નાગાનાં ભોજસ્ય પ્રતિરેજિરે। રૂપ્યકાઞ્ચનકક્ષાણાં સહસ્રાણ્યેકવિંશતિઃ ।। ૩૪.

પૂર્વ દિશામાં, ભોજના એકવીસ હજાર હાથીઓ ચાંદી અને સોનાની કવચમાં તેજ પામતા હતા.

તાવન્ત્યેવ સહસ્રાણિ ઉત્તરસ્યાન્તથા દિશિ। ભૂમિપાલસ્ય ભોજસ્ય ઉત્તિષ્ઠેત્ કિઙ્કિણી કિલ ।। ૩૪.

ઉત્તર દિશામાં પણ એટલાં જ હજાર હાથીઓ હતા, જ્યાં ભૂમિપતિ ભોજના ઘંટડાં ગૂંજતા હતા એવું કહેવાય છે.

આહુકશ્ચાહુકાન્ધાય સ્વસારં ત્વાહુકીન્દદૌ। આહુકાન્ધસ્ય દુહિતા દ્વૌ પુત્રૌ સમ્બભૂવતુઃ ।। ૩૪.

આહુકે પોતાની બહેન આહુકીને આહુકાંધને આપી; આહુકાંધની પુત્રીએ બે પુત્રોને જન્મ આપ્યો.

દેવકશ્ચોગ્રસેનશ્ચ દેવગર્ભસમાવુભૌ । દેવકસ્ય સુતા વીરા જજ્ઞિરે ત્રિદશોપમાઃ ।। ૩૪.

દેવક અને ઉગ્રસેન, બંને દેવતાસમાન તેજથી યુક્ત, જન્મ્યા; દેવકની શૂરવીર પુત્રીઓ દેવતાજીવી જેવી હતી.

દેવાનામપિ દેવશ્ચ સુદેવો દેવરઞ્જિતા। તેષાં સ્વસારઃ સપ્તાસન્ વસુદેવાય સંદદૌ ।। ૩૪.

દેવોમાં પણ સુદેવ શ્રેષ્ઠ હતો, દેવોથી શોભિત; તેમની સાત બહેનો વસુદેવને અપાઈ હતી.

વૃકદેવોપદેવા ચ તથાન્યા દેવરક્ષિતા। શ્રીદેવા શાન્તિદેવા ચ મહાદેવા તથાપરા ।। ૩૪.

વૃકદેવા, ઉપદેવા, દેવરક્ષિતા, શ્રીદેવા, શાંતિદેવા, મહાદેવા અને એક બીજી—આ તેમના નામો હતા.

સપ્તમી દેવકી તાસાં સુનામા ચારુદર્શના। નવોગ્રસેનસ્ય સુતાઃ કંસસ્તેષાન્તુ પૂર્વજઃ ।। ૩૪.

સાતમો નામ દેવકી હતો, જે સુંદર અને પ્રસિદ્ધ હતી. ઉગ્રસેનના નવ પુત્રો હતા, જેમાં કંસ સૌથી મોટો હતો.

ન્યગ્રોધશ્ચ સુનામા ચ કદ્વશંકુશ્ચ ભૂમયઃ। સૂતનૂ રાષ્ટ્રપાલશ્ચ યુદ્ધતુષ્ટઃ સુપુષ્ટિમાન્ ।। ૩૪.

ન્યગ્રોધ, સુનામા, કદ્વ, શંકુ, ભૂમય, સૂતનૂ, રાષ્ટ્રપાલ, યુદ્ધતુષ્ટ અને સુપુષ્ટિમાન—આ બધા તેના પુત્રો હતા.

તેષાં સ્વસારઃ પઞ્ચૈવ કર્મધર્મવતી તથા। શતાઙ્ક્રૂ રાષ્ટ્રાપાલા ચ કઙ્વા ચૈવ વરાઙ્ગના ।। ૩૪.

તેમની પાંચ બહેનો હતી: કર્મધર્મવતી, શતાંકૃ, રાષ્ટ્રપાલા, કંગ્વા અને શ્રેષ્ઠ વરાંગના.

ઉગ્રસેનો મહાપત્યો વિખ્યાતઃ કુકુરોદ્ભવઃ। કુકુરાણામિમં વંશં ધારયન્નમિતૌજસામ્। આત્મનો વિપુલં વંશં પ્રજાવાંશ્ચ ભવેન્નરઃ ।। ૩૪.

ઉગ્રસેન મહાન સ્વામી હતો અને કુકુર વંશમાંથી પ્રસિદ્ધ હતો. કુકુરોના શક્તિશાળી વંશને જાળવી રાખીને, માણસ પોતે સંતાનમાં સમૃદ્ધ થાય છે અને પોતાનું વંશ ફૂલે-ફલે છે.

ભજમાનસ્ય પુત્રસ્તુ રથિમુખ્યો વિદૂરથઃ। રાજ્યાધિદેવઃ શૂરશ્ચ વિદુરશ્ચ સુતોઽભવત્ ।। ૩૪.

ભજમાનાનો પુત્ર વિદૂરથ હતો, જે રથ ચલાવામાં શ્રેષ્ઠ હતો. રાજ્યાધિદેવ, શૂર અને વિદુર તેના પુત્રો હતા.

તસ્ય શૂરસ્ય તુ સુતા જજ્ઞિરે બલવત્તરાઃ । વાતશ્ચૈવ નિવાતશ્ચ શોણિતઃ શ્વેતવાહનઃ ।। ૩૪.

શૂરના પુત્રો બલવાન હતા: વાતા, નિવાતા, શોણિત અને શ્વેતવાહન.