વાયુપુરાણમ્

સુતા કહે છે: ભગવાન ઇશાન, જે દેવતાઓના સ્વામી છે, તેમને શ્રેષ્ઠ, વામદેવ, જ્ઞાનવાન, દીર્ઘકાલજીવી, તેજસ્વી, પ્રકાશમાન અને હસતા સ્વરૂપે શ્રદ્ધાન્જલિ અર્પણ કરવામાં આવી. તેઓ વાંકાવાળું ધનુષ ધરાવે છે, બુદ્ધિશાળી છે, રથચાલક છે, સેનાપતિ છે, ભૃગુના સ્વામી છે, શુદ્ધ છે, અગ્નિ છે, ઇચ્છિત છે અને જ્ઞાનવાન છે. પાપી, નિંદક, અમિત્ર અને મિત્ર – બધા રૂપોમાં, આકાશવસ્ત્ર, ચામડાં પહેરનાર અને ભાગ્યનાશક સ્વરૂપે પણ તેમને નમન કરવામાં આવ્યું. પશુઓના સ્વામી, જીવોના સ્વામી, શ્વાસ, ઋગ્વેદ, યજુર, સામ, હવન અને અમૃત – દરેકમાં તેમને નમન. 'વષટ' ધ્વનિથી વિશિષ્ટ, આંતરિક આત્મા, સર્જનહાર, આધાર, યજ્ઞકર્તા, વિનાશક અને અવરોધક – દરેક રૂપે તેમને નમન. ભૂતકાળ, ભવિષ્ય અને વર્તમાન, સમયના આત્મા, વસુ, સાધ્ય, રુદ્ર, આદિત્ય અને અશ્વિની – બધાંમાં નમન. સમગ્ર વ્યાપકતા, મારુત, દેવોના આત્મા, અગ્નિ, સોમ, પુરોહિત, પ્રશંસિત, પશુઓના સ્વામી અને વનસ્પતિઓ – સર્વેમાં નમન. દક્ષિણ અને અંતિમ સ્નાન, યજ્ઞના આત્મા, તપ, સત્ય, વૈરાગ્ય અને શાંતિ – દરેકમાં નમન. યોગના આત્મા, અહિંસા, અલોભ, ઉત્તમ રૂપ અને સર્વ જીવોના આત્મા – સર્વેમાં નમન. ભૂમિ, અંતરિક્ષ, સ્વર્ગ, મહાન લોક, જન, તપસ અને સત્ય – દરેક લોકના આત્મા રૂપે તેમને નમન. અવ્યક્ત, મહાન, તત્વો, ઇન્દ્રિય, સૂક્ષ્મ તત્વો અને મહાન સ્વરૂપે – તેમને નમન. શાશ્વત આત્મા, અર્થવંત, સૂક્ષ્મ, ચેતન, શુદ્ધ અને શક્તિશાળી – દરેકમાં નમન. ત્રણ લોક, સ્વર્ગના અંત, સત્યના અંત, મહાન અને ચાર લોક – સર્વેમાં નમન. હે ભગવાન, મારા દ્વારા ગવાયેલ સ્તુતિમાં જે કંઈ યોગ્ય કે અયોગ્ય બોલાયું હોય, હું તમારા ભક્ત અને બ્રહ્મનિષ્ઠ તરીકે, તમે બધું ક્ષમા કરો. આ રીતે ભગવાન ઈશાન, નિલ-લાલ રંગના, બ્રહ્મરૂપે પૂજન કર્યા પછી, જોડેલ હાથે તેમને વંદન કરી, કાવ્યા તેમના સમક્ષ બોલી. ભવ pleased થયા, કાવ્યા ના શરીર પર હાથ મુક્યો, તેમને ઇચ્છિત દ્રષ્ટિ આપી અને ત્યાં જ અદૃશ્ય થઈ ગયા. પછી, ભગવાન અદૃશ્ય થયા પછી, તેમની સહાયિકા જયંતી જોડેલ હાથે ઉભી રહી અને કહ્યું: "તમે કોણ છો, ભાગ્યશાળી? તમે કોની છો? મારી પીડામાં તમે શોકગ્રસ્ત કેમ છો? મહાન તપસ્વી, તમે મને કયા હેતુથી રક્ષણ આપો છો?" "તમે સતત ભક્તિ, વિનમ્રતા, આત્મનિયંત્રણ અને પ્રેમથી મને પ્રસન્ન કરી છે, સુંદર કટિ અને સુંદર રંગવાળી," જયંતી કહે છે, "તમે શું ઇચ્છો છો? શું માંગો છો? આજે હું એ આપીશ—even if it is very difficult." કાવ્યા જવાબ આપે છે: "તમારા તપથી તમે જાણો છો હું શું ઇચ્છું છું, કેમ કે તમે બ્રહ્મનિષ્ઠ છો અને મારી ઇચ્છા જાણો છો." તેના શબ્દો સાંભળીને, દૈવી દ્રષ્ટિથી જોઈ, તેમણે કહ્યું: "હે શ્રેષ્ઠ સ્ત્રી, તમે ઇન્દ્રની પત્ની છો, અહીં મારા લાભ માટે આવી છો. સુંદર કટિ અને તેજસ્વી, તમે ઇચ્છો છો કે દસ વર્ષ સુધી અદૃશ્ય રીતે મારી સાથે રહો." "સ્વીકાર," કાવ્યા કહે છે, "ચાલો ઘરે જઈએ." પછી ભગવાન પોતાના ઘરે જઈ, જયંતી સાથે દસ વર્ષ સુધી અદૃશ્ય રહી, પોતાની માયા વડે આવરણ કરી. કાવ્યા આવ્યા પછી, દિતિના તમામ પુત્રોએ આનંદપૂર્વક તેમના ઘરે જઈ, તેમને જોવા ઉત્સુક થયા. પણ જયંતી દ્વારા છુપાયેલા તેમના ગુરુને ન જોઈ શક્યા, અને તેમના દયાને જાણીને, પાછા ફર્યા. બૃહસ્પતિ જાણતા કે કાવ્યા અવરોધિત છે, પિતા માટે દસ વર્ષ સુધી, જયંતીની કલ્યાણની ઇચ્છા રાખી, કાર્ય કર્યું. સમયની સમજ સાથે, દૈત્યોના ઉદ્દેશથી, તેમણે કાવ્યાનો રૂપ ધારણ કર્યો અને અસુરોને સંબોધન કર્યું: "સ્વાગત, યજ્ઞકર્તાઓ! હું તમારા લાભ માટે આવ્યો છું. હું તમને શિક્ષણ આપું છું; જ્ઞાન પ્રાપ્ત કર્યું છે." અસુરોએ આનંદપૂર્વક શિક્ષણ માટે આગળ વધ્યા. દસ વર્ષ પૂરા થતાં, તેમના ઇચ્છા પૂર્ણ થઈ, તેઓ તે ક્ષણે જ ગયા, નવી બુદ્ધિ સાથે. સમયના અંતે, દેવયાની, તેમની પુત્રી, જન્મી. તેણે યજ્ઞકર્તાઓને જોવાની ઇચ્છા રાખી. "હે દેવતા, ચાલો તમારા યજ્ઞકર્તાઓને જોવા જઈએ," તેમણે કહ્યું, "પવિત્ર સ્મિતવાળી, સુશીલ, ત્રણ રંગની, વિશાળ આંખવાળી." તેમાં, દેવયાની કહે છે: "ભક્તોને સેવા કરો, મહાન વ્રતધારી; એ સારા લોકોનો ધર્મ છે. હું તમારો ધર્મ ભંગ નહીં કરું." પછી, જઈને, અસુરોને જોયા, જ્ઞાનવાન દેવગુરુ દ્વારા, કાવ્યાના રૂપમાં, અસુરોને ભ્રમમાં મૂક્યા. "મને કાવ્યા તરીકે જાણો, હે બાળક; આ પૃથ્વી પર અંગિરસ છે. અફસોસ, તમે દાનવો મારી શક્તિથી ભ્રમિત થયા." આ સાંભળીને, દિતિના પુત્રો ગૂંચવાઈ ગયા; તેઓ બંને, ઊજળા અને કાળા, પવિત્ર સ્મિત સાથે જોઈ રહ્યા. બધા અચંબિત, કંઈ સમજી શક્યા નહીં; ત્યારે કાવ્યા ફરીથી તેમને સંબોધન કરે છે...