વાયુપુરાણમ્

દેવાઓના આશીર્વાદથી, શૂર અને દેવાએ અભયાસખા નામે પુત્રને જન્મ આપ્યો. શાર્ણ્ગદેવના ઘરે તંબુ જન્મ્યો અને શૌરીના ઘરે કુલોદ્વહા જન્મ્યા. દેવતાઓ દ્વારા રક્ષિત એવા ઉપસંગ અને વસુ પણ જન્મ્યા. પણ કংসે આ દસેય પુત્રોને પણ નિર્દયતાથી મારી નાખ્યા. ઉપદેવાથી વિજય, રોજન અને વર્ધમાન જેવા તેજસ્વી પુત્રો જન્મ્યા. વૃકાદેવીના ગર્ભેથી સ્વગાહવ નામે મહાનાત્મા પુત્ર થયો; આગાહી, સ્વસા, સુંદર રૂપવતી સુરૂપા અને શિશિરાયિણી પણ જન્મી. દેવકીના સાતમા પુત્ર તરીકે સુનાસા જન્મ્યા અને ગવેષણ નામે પ્રખ્યાત અને યુદ્ધમાં પ્રખર એવા પુત્રનો જન્મ થયો. શૌરીએ શ્રાદ્ધદેવને શૈબ્યા ને અક્ષય પુત્ર કૌશિક તરીકે આપ્યા, જેના માટે દ્વિજોએ વનમાં વિધિપૂર્વક શ્રાદ્ધવિધિ કરી. શૌરીની સુગંધિ અને વનરાજી નામની પત્નીઓથી પુણ્ડ્ર અને કપિલ નામે વસુદેવના પુત્રો થયા. પુણ્ડ્ર રાજા બન્યા અને કપિલ વનમાં ગયા. વસુદેવથી એક પરાક્રમી પુત્રનો જન્મ થયો, જે ધનુષધારી અને પ્રથમ નિષાદ રાજા બન્યા. દેવરતના પુત્ર દેવશ્રવસના ગર્ભેથી પ્રસિદ્ધ થયા; વિદ્વાનો તેમને જાણે છે. અસ્મક વંશમાં પણ એક પ્રસિદ્ધ અને માન્ય પુત્ર જન્મ્યો—નિવર્ત્ત, જે શક્તિશાળી, ઇન્દ્રશત્રુઓનો વિનાશક અને પિતૃયજ્ઞમાં નિષ્ઠાવાન હતો. શ્રાદ્ધદેવના વંશમાંથી નિષાદ અને અન્ય પુત્રો જાણીતા થયા, અને નિષાદોમાં એકલવ્ય નામે મહાપરાક્રમી પુત્ર ઉછર્યા. ગંડૂષા સંતાનહીન હતી, ત્યારે pleased કૃષ્ણે તેને ચારુદેષ્ણ અને સાંબ નામે બે પુત્રો આપ્યા, જે શસ્ત્રવિદ્યા અને શુભલક્ષણોથી યુક્ત હતા. તંતિજ અને તંતિમાલા કનકના પોતાના પુત્રો હતા. વસ્તાવન સંતાનહીન હોવાથી, વસુદેવે શૌરી અને કૌશિકને પુત્રરૂપે અપનાવવા દીધા. ટપા, કોધનુ, વિરજા અને શ્યામસૃંજિ પણ જન્મ્યા. શ્યામા સંતાનહીન રહી અને શ્યામક વનમાં ગયા, ભોજપદથી વિમુખ રહી પણ રાજર્ષિત્વ પ્રાપ્ત કર્યું. જે કોઈ કૃષ્ણના જન્મકથા નિયમિતપણે વાંચે કે બ્રાહ્મણને વાંચાવે, તેને મહાન સુખ પ્રાપ્ત થાય છે. દેવોમાં દેવ, તેજસ્વી કૃષ્ણ, જે પૂર્વે પ્રજાપતિ હતા, નારાયણ સ્વરૂપે માનવોમાં રમવા અવતર્યા. દેવકી અને વસુદેવની તપસ્યા દ્વારા, કમળનેત્ર, ચતુર્ભુજ, દિવ્ય સ્વરૂપ અને સૌભાગ્યશાળી ભગવાનને ઓળખવામાં આવ્યા. ભગવાન યોગી કૃષ્ણ, માનવ સ્વરૂપે અવતર્યા, છતાં અપ્રકટ અને સ્વરૂપે અદૃશ્ય, એ જ પરમેશ્વર છે. નારાયણ, જેમની પાસેથી સૃષ્ટિ ઉત્પન્ન થઈ, અક્ષય એવા ભગવાન નારાયણ જ શાશ્વત હરિ છે. જેમણે પ્રથમ મનુષ્યની રચના કરી અને તેમને પ્રજાપતિ બનાવ્યા, એજ દેવકીપુત્ર, યાદવોના આનંદ, અને દૈવી વિષ્ણુ સ્વરૂપે ઇન્દ્રના નાના ભાઈ બન્યા. જેમના કૃપાથી અદિતિએ પુત્ર પ્રાપ્ત કર્યો—દૈત્ય, દાનવ અને રાક્ષસોનો સંહાર કરવા માટે. ત્યારબાદ યયાતિના વંશમાં, પુણ્યવાન વસુદેવના કુળને ભગવાન નારાયણે પોતાના કાર્ય માટે પસંદ કર્યું. જયારે જનાર્દનનો જન્મ થયો, ત્યારે સાગરો કંપી ઉઠ્યા, પર્વતો હલવા લાગ્યા અને યજ્ઞાગ્નિ તેજથી પ્રગટ થઈ. શુભ પવન વહવા લાગ્યા, ધૂળ શાંત થઈ ગઈ અને દીવો વધુ તેજસ્વી થયો. અભિજિત નક્ષત્ર, જયંતી રાત્રિ અને વિજય મુહૂર્તે જનાર્દન જન્મ્યા. કૃષ્ણ, શાશ્વત, અદૃશ્ય, હરિ, નારાયણ સ્વરૂપે ભગવાન અવતર્યા અને પોતાના રૂપથી લોકમોહન થયા. આકાશમાંથી દેવતાઓએ પુષ્પવર્ષા કરી; હજારો મહર્ષિ અને ગંધર્વોએ શુભસ્તુતિઓ ગાઈ, મધુસૂદનનું સન્માન કર્યું. વસુદેવે પોતાના પુત્રને, જે રાત્રે શ્રીવત્સ અને અન્ય દિવ્ય લક્ષણો સાથે જન્મ્યો હતો, જોયા અને વિનંતી કરી: “હે ભગવાન, તમારું સત્ય સ્વરૂપ પાછું ખેંચો. હું કંસથી ભયભીત છું; મારા મોટા પુત્રો, જેઓ અદ્ભુત હતા, તે પણ તેના હાથમાં મારાયા છે.” વસુદેવના વચનો સાંભળી ભગવાને પોતાનું દિવ્ય સ્વરૂપ સંકોચી લીધું અને પિતાની અનુમતિથી નંદગોપના ઘરે ગયા. ઉગ્રસેનના ઉપદેશથી, તેમને યશોદાને આપી દીધા. એ જ સમયે, યશોદા અને દેવકી બંને ગર્ભવતી હતી; યશોદા નંદગોપની પત્ની હતી, જે ગોપાળકોના અધિપતિ હતા. કૃષ્ણના જન્મની રાત્રે, યશોદાએ પણ એક પુત્રીને જન્મ આપી. વસુદેવે પોતાના પુત્રને સુરક્ષિત રાખી યશોદાને આપી દીધા અને પોતે પુત્રીને લઈ ગયા. નંદગોપને પુત્ર આપીને કહ્યું: “તેની રક્ષા કરજો. તારો પુત્ર સર્વદ્રષ્ટિએ શુભ છે, તે યાદવોની કીર્તિ બનશે. આ દેવકીનો પુત્ર છે, જે આપણી પીડાનો અંત લાવશે.” પછી અનકદુંદુભિએ ઉગ્રસેનની પત્નીની પુત્રીને સૌને બતાવી, કે એ શુભલક્ષણયુક્ત કન્યા છે, એમ જાહેર કર્યું. કંસે ખબર ન પડી કે તેની પોતાની પત્નીએ પુત્રને જન્મ આપ્યો છે; તેથી તે દુષ્ટહૃદયે ખુશ થઈને પણ કન્યાને મુક્ત કરી દીધી. તે કન્યાને મૃત માનતો હતો, પણ તે બચી રહી; અને વ્રિષ્ણિગૃહમાં એ કન્યા સન્માનથી ઉછરવામાં આવી. તેઓએ તેને પુત્રની જેમ જ સંભાળી, જેમ દેવતાઓ દેવીનું પાલન કરે છે; વિધિ અનુસાર જન્મેલી એ કન્યા પ્રજાપતિની પુત્રી કહેવાઈ. કેશવની રક્ષા માટે અગિયાર જન્માયા; યાદવો આનંદપૂર્વક તેની પૂજા કરતા. દેવદેવ કૃષ્ણ, દિવ્ય સ્વરૂપ ધરાવતા, તેની રક્ષા એ કન્યાએ કરી. મુનિઓએ પૂછ્યું: “કંસે, ભોજરાજ, વસુદેવના પુત્રો અને બાળકોને કયા કારણસર મારી નાખ્યા? કૃપા કરીને અમને કહો.