વાયુપુરાણમ્

યુવનાશ્વ નામના રાજા, જેમની તેજસ્વિતા ત્રણેય લોકોથી વધુ હતી, ખૂબ જ ધર્મનિષ્ઠ અને તેમના પત્ની ગૌરી પતિપ્રતિવ્રતા હતી. એક દિવસ, યુવનાશ્વે ગુસ્સામાં ગૌરીને શાપ આપ્યો, જેના કારણે ગૌરી બાહુદા નદી બની ગઈ; તેમનો પુત્ર ગૌરિક વિશ્વવિજયી રાજા થયો. યુવનાશ્વના પુત્ર માંધાતા, ત્રણેય લોકોએ વિજય હાંસલ કરનાર મહાન રાજા હતા. વિદ્વાનો પોરાણિક શ્લોકો દ્વારા કહે છે કે જ્યાં સુધી સૂર્ય ઉગે છે અને જ્યાં સુધી સૂર્ય અસ્ત થાય છે, ત્યાં સુધીમાંધાતા રાજ્ય ફેલાયેલું હતું. યુવનાશ્વ મહાન આત્મા અને યજ્ઞોમાં પ્રખર હતા; અને માંધાતા, ઋષિઓ અનુસાર, વિષ્ણુના અવતાર હતા. માંધાતાની પત્ની ચૈત્રરથી, શશબિન્દુની પુત્રી હતી; તે પૃથ્વી પર સૌંદર્યમાં અદ્વિતીય અને ગુણવંતી બિંદુમતી હતી. પોતાના દસ હજાર ભાઈઓમાં સૌથી મોટી, પતિપ્રતિવ્રતા બિંદુમતીમાંથી માંધાતા રાજાએ ત્રણ પુત્રો પેદા કર્યા: પુરુકુત્સ, અંબરીષ અને મુચુકુંદ. અંબરીષના પુત્ર યુવનાશ્વ હતા, અને યુવનાશ્વના પુત્ર હરિત હતા, જેમના વંશજ હારિતો તરીકે પ્રસિદ્ધ છે—આ અંગિરસના પુત્રો બ્રાહ્મણો છે, જેમણે ક્ષત્રિય ધર્મ અપનાવ્યો. પુરુકુત્સના પુત્ર પ્રસિદ્ધ ત્રસદદસ્યુ નર્મદા નદી પાસે જન્મ્યા, અને તેમના પુત્ર સંભૂત હતા. સંભૂતના પુત્ર અનરણ્ય, શક્તિશાળી અને પરાક્રમી, રાવણ દ્વારા ત્રણેય લોકોએ વિજય દરમિયાન મર્યા. અનરણ્યના પુત્ર ત્રસદશ્વ, અને તેમના પુત્ર હર્યશ્વ; હર્યશ્વના પુત્ર, દૃશદ્વતી નદી પાસે, રાજા વસુમત હતા. વસુમતના પુત્ર ત્રિધનવન, અને તેમના પુત્ર traidhanvana, ત્રણેય વેદમાં નિપુણ અને યુદ્ધમાં કુશળ હતા. traidhanvanaના પુત્ર, શક્તિશાળી સત્યવ્રત, વિદર્ભના રાજાની પત્નીને અપહરણ કર્યા પછી દેવતાઓને માર્યા. તેમને લગ્નવિધિમાંથી બહાર રાખવામાં આવ્યા. તેમના પુત્ર વિષ્ણુવૃદ્ધ હતા, જેમને વિષ્ણુ દ્વારા વૃદ્ધિ મળેલ હોવાથી એ નામ મળ્યું; આ પણ અંગિરસના વંશજ, બ્રાહ્મણો છે, જેમણે ક્ષત્રિય ધર્મ અપનાવ્યો. સત્યવ્રત દ્વારા એ કાર્ય કામના, શક્તિ, મોહ અને સંકર્ષણ તથા ભાગ્યના પ્રભાવથી થયું. તેમના પિતા, ત્રણેય વેદના ગુણોથી યુક્ત, દોષના કારણે તેમને ત્યજી દીધા અને ગુસ્સામાં વારંવાર કહ્યું: “દૂર જા!” સત્યવ્રતે પુછ્યું: “હું ક્યાં જાઉં?” પિતાએ જવાબ આપ્યો: “અપવિત્ર લોકોમાં રહીને જીવ.” પિતાએ કહ્યું: “હું મારા પુત્ર દ્વારા પુત્રની ઇચ્છા રાખતો નથી, ઓ વંશમાં કલંક!” એમ કહીને, સત્યવ્રત પિતાના આજ્યા મુજબ શહેર છોડીને ચાલ્યા ગયા. મહાન વશિષ્ઠ ઋષિએ તેમને રોક્યા નહીં; સત્યવ્રત, બુદ્ધિશાળી અને દૃઢ, પિતાના મુક્ત કર્યા પછી, અપવિત્ર લોકોની નજીક રહેવા લાગ્યા, અને તેમના પિતા વનમાં ગયા. સત્યવ્રતના રાજ્યમાં, ઇન્દ્રે વરસાદ રોકી દીધો; બાર વર્ષ સુધી, એ અધર્મના કારણે દુર્ભિક્ષ રહ્યું. વિશ્વામિત્ર મહાન તપસ્વી, પત્નીને છોડી, સમુદ્ર કિનારે તપસ્યા કરવા લાગ્યા. તેમની પત્નીએ, તેમના મધ્યમ પુત્રને ગળે બાંધીને, ઉંચી અવાજે વેચવા માટે મૂક્યો, કારણ કે જીવનનિર્વાહ માટે આવું કરવું પડ્યું. એ બાળકને ગળે બાંધીને વેચાતા જોઈને, સત્યવ્રત, મહાન ઋષિના પુત્ર, ધર્મનિષ્ઠ અને સંયમી, તેને મુક્ત કર્યા. સત્યવ્રત, બુદ્ધિશાળી, વિશ્વામિત્રના સંતોષ અને દયા માટે, બાળકના જીવનનિર્વાહ માટે વ્યવસ્થા કરી. એ બાળક ગાલવ તરીકે પ્રસિદ્ધ થયો, ગળે બાંધેલા, મહાન તપસ્વી; કૌશિક ઋષિ, તેના પિતા, એ કાર્યથી મુક્ત થયા. પોતાના વ્રત, ભક્તિ, દયા અને પ્રતિજ્ઞા દ્વારા, સત્યવ્રતે વિશ્વામિત્રની પત્નીને સહાય આપી. તેઓ વિશ્વામિત્રના આશ્રમ પાસે જંગલમાં રહેલા હરણ, વંશ, ભેંસ અને અન્ય પ્રાણીઓના શિકાર કરીને તેમનું માંસ રાંધતા. સત્યવ્રતે ઉપાંશુ વ્રત પાળ્યું અને બાર વર્ષ સુધી દીક્ષા લીધી, પિતાની આજ્યાના અનુસંધાનમાં સેવા કરી, જ્યારે રાજા વનમાં રહ્યા. વશિષ્ઠ ઋષિ, યજ્ઞકર્તા અને ગુરુઓની સહાયથી, અયોધ્યા અને રાજ્યનું રક્ષણ કરતા. સત્યવ્રત, બાળપણથી, ભવિષ્યના પ્રભાવથી, વશિષ્ઠ પ્રત્યે વધુ ગુસ્સો ધરાવતા હતા. જ્યારે તેમના પિતા, રડતા, પુત્રને રાજ્યમાંથી ત્યજી દીધા, ત્યારે વશિષ્ઠે તેને રોક્યા નહીં, કારણ હતો. લગ્નના મંત્રોનું સમાપન સાતમા પગલામાં થાય છે; સત્યવ્રતે સાતમા પગલામાં મંત્રો પાળ્યા. ધર્મ જાણતા વશિષ્ઠે મંત્રો પઠન કરવા ઇચ્છ્યા નહીં; તેથી વશિષ્ઠે મનમાં સત્યવ્રત પ્રત્યે ગુસ્સો રાખ્યો. venerable વશિષ્ઠે એ સમયે બુદ્ધિપૂર્વક વર્તન કર્યું; પણ સત્યવ્રત ઉપાંશુ વ્રત યોગ્ય રીતે પાળ્યા નહીં. જ્યારે સત્યવ્રત ગયા, જે પિતાની જગ્યાએ હતા, બાર વર્ષ સુધી ઇન્દ્રે વરસાદ રોકી દીધો. તેથી, હવે, એ દીક્ષા પૃથ્વી પર નબળી અને વિવિધ બની ગઈ છે—કુટુંબ અને પોતાને શુદ્ધ કરવા માટે પ્રાયશ્ચિત રૂપે છે. પછી venerable વશિષ્ઠે, પિતાથી ત્યજી ગયેલા સત્યવ્રતને રોક્યા: “હું પછી તેમને રાજ્યનો અભિષેક કરું.” પરંતુ સત્યવ્રત, દૃઢ નિશ્ચયવાળા, બાર વર્ષ સુધી દીક્ષા પાળતા, જ્યારે મહાન આત્મા વશિષ્ઠ પાસે માંસ નહોતું. સત્યવ્રતે એક દિવસ, સર્વ ઇચ્છા પૂરી કરતી ગાય જોઈ; ગુસ્સા, મોહ, થાક અને ભૂખથી પ્રેરિત, તેમણે એ રીતે વર્તન કર્યું.